- Bên Trình Tông Sở có tin hồi âm chưa? Hắn có chịu cùng ta làm nên nghiệp lớn không?
Ngoài thành Khánh Châu, Thiệu Thụ Đức hỏi Phong Ẩn.
- Trình soái vẫn còn do dự. Quân Kính Nguyên ít ỏi, nếu đánh một trận mà tan tác hết, ông ấy sợ hai châu sẽ rơi vào tay người khác, đất đai không còn thuộc về Đại Đường.
- Đến cả Nguyên Châu cũng không muốn thu phục nữa sao?
Vì loạn lạc kéo dài, các huyện dọc đường Kính Nguyên thuộc về ai rất phức tạp.
Đầu niên hiệu Nguyên Hòa, Nguyên Châu cũ có bốn huyện: Bình Cao, Bình Lương, Bách Tuyền và Tiêu Quan. Sau đó, cả vùng bị Thổ Phồn chiếm đóng.
Năm Nguyên Hòa thứ ba, triều đình đặt Nguyên Châu lưu vong tại huyện Lâm Kính thuộc Kính Châu. Chữ “lưu vong” ở đây có thể hiểu là dời đến nơi khác.
Năm Nguyên Hòa thứ tư, triều đình lấy huyện Bình Lương thuộc Nguyên Châu vừa thu phục để đặt Ngụy Châu lưu vong.
Năm Đại Trung thứ ba, Tiêu Quan được thu phục. Đến năm thứ năm, triều đình lập Vũ Châu, quản một huyện Tiêu Quan, xây thành mới ở bờ đông sông Hồ Lô, phía đông bắc huyện Hải Nguyên, Ninh Hạ ngày nay.
Lúc này, Nguyên Châu quản ba huyện Bình Cao, Bách Tuyền và Lâm Kính, trị sở đặt tại Bình Cao. Kính Châu vốn có năm huyện. Lâm Kính bị Nguyên Châu lấy mất, nên còn lại bốn huyện.
Năm Quảng Minh thứ nhất, loạn Hoàng Sào nổi lên. Quân Kính Nguyên được điều sang phía đông, đất đai ba châu Nguyên, Vũ, Ngụy bị Thổ Phồn đánh chiếm.
Trong sử cũ, đến năm Trung Hòa thứ tư, Bình Lương được thu phục. Tiết độ sứ Trương Quân dâng biểu xin lập lại Ngụy Châu. Ở thời này, Trình Tông Sở không chết tại Trường An, tổn thất cũng nhẹ hơn trong sử cũ. Vì thế, sau khi thu phục Trường An, ông lập tức dẫn quân về Kính Nguyên, đánh tan quân Thổ Phồn, thu lại Tiêu Quan rồi dâng biểu xin lập Ngụy Châu. Lần này không còn chữ “lưu vong”, xem như Ngụy Châu chính thức được lập, chỉ quản một huyện Bình Lương.
Nguyên Châu có ba huyện, hiện vẫn chưa thu phục được huyện Bách Lãng cùng huyện Bình Cao, nơi đặt châu thành. Trị sở của châu đã dời đến huyện Lâm Kính. Còn huyện Tiêu Quan thuộc Vũ Châu cũng đang nằm trong tay Thổ Phồn.
Trình Tông Sở nói mình cai quản đất đai bốn châu, nhưng thật ra chỉ có chín huyện. Hiện tại, ông chỉ thực sự kiểm soát bốn huyện Kính Châu, một huyện Nguyên Châu, một huyện Ngụy Châu và một huyện Vũ Châu. Hai huyện của Nguyên Châu vẫn còn trong tay Thổ Phồn.
- Đại soái, có lẽ Trình Thị trung lo đám thuộc hạ cũ của Thượng Diên Tâm vẫn còn thực lực, tình hình quân địch chưa rõ nên không dám xuất binh. Nhưng có đại quân Định Nan chúng ta giúp sức, hẳn ông ấy cũng đã động lòng đôi chút.
- Trình Tông Sở đúng là một vị trung thần hiếm có.
Thiệu Thụ Đức bỗng bật cười.
- Trong trấn còn ba huyện nằm trong tay Thổ Phồn, vậy mà ông ta chẳng vội thu lại. Trái lại còn dẫn quân sang phía đông đến Trường An cứu vua. Chẳng lẽ không sợ Kính Châu, căn cứ của mình, cũng bị người ta chiếm mất?
- Hãy thúc giục ông ta thêm lần nữa. Nếu ông ta không đến, ta sẽ tự vào Nguyên Châu. Hậu quả thế nào, cứ để ông ta gánh. Thượng Diên Tâm chết đã bao năm, thuộc hạ cũ của hắn còn được bao nhiêu thực lực? Cứ bảo rằng nếu ta thay ông ta thu phục hai châu Nguyên, Vũ, muốn lấy lại thì chẳng dễ dàng đâu. Thế nào ông ta cũng sốt ruột.
Phong Ẩn, Triệu Quang Phùng, Trần Thành và những người khác nghe vậy đều bật cười. Phía tây bắc Nguyên Châu chính là Linh Châu. Lấy chuyện ấy dọa Trình Tông Sở, quả thật có thể khiến ông ta lo cuống lên, biết đâu sẽ chịu kéo quân đến. Lần này đánh Thổ Phồn, tốt nhất là các trấn cùng ra tay, đông người thì thêm sức.
Không cần phải bàn đến trấn Bân Ninh, Chiết Tông Bản đã nhận lời, sẽ xuất binh sáu nghìn người. Nếu Trình Tông Sở ở quân Kính Nguyên chịu góp sức, không cần nhiều, ba bốn nghìn người là đủ, cốt yếu là cùng tham chiến. Còn trấn Phượng Tường ở phía nam, Thiệu Thụ Đức chẳng trông mong gì. Tuy hắn đã sai người đến liên lạc, nhưng khả năng Chu Mai xuất binh không lớn.
Lần này gây loạn là đám thuộc hạ của Thượng Diên Tâm, vị tướng cũ của Thổ Phồn đã quy hàng triều Đường.
Thượng Diên Tâm từng là tướng dưới trướng Luận Khủng Nhiệt. Vào những năm Đại Trung, vì Luận Khủng Nhiệt tàn bạo, Thứ sử Tần Châu Cao Biền dụ hắn đến quy hàng. Thượng Diên Tâm cùng hơn một vạn trướng người Hồn Mạt xin theo triều Đường, đem đất đai hai châu Hà, Vị dâng cho triều đình, rồi được phong làm Vũ Uy tướng quân. Cao Biền nhân cơ hội phái quân chiếm Phượng Lâm Quan. Thượng Diên Tâm vẫn ở lại hai châu Hà, Vị, làm Đô Du Dịch sứ, chẳng khác nào một phiên trấn nằm dưới quyền Đại Đường.
Sau khi Thượng Diên Tâm chết, trong bộ tộc tranh giành quyền lực dữ dội, chém giết lẫn nhau, rốt cuộc chẳng ai đủ sức đứng ra làm chủ.
Hội Châu cũng từng một thời quy thuận triều đình. Nhưng việc kế thừa quyền lực của người Thổ Phồn rối ren vô cùng. Chỉ cần sơ sẩy, ai nấy đều không phục nhau, rồi lại quay sang giết chóc. Bởi vậy, Hội Châu nay một lần nữa tự lập. Vạn hộ Thổ Phồn tên Cấm Khuất khống chế hai huyện, nhưng hắn cũng mâu thuẫn với đám Thổ Phồn chiếm hai châu Hà, Vị, thậm chí đôi bên đã đánh nhau một hai trận.
Dĩ nhiên, những người này thật ra đều không phải người Thổ Phồn. Dân bản bộ Thổ Phồn chẳng có bao nhiêu, còn các bộ tộc lệ thuộc thì nhiều vô kể. Bộ Cấm Khuất thật ra là người Đảng Hạng, khi thì theo Luận Khủng Nhiệt, khi thì theo Thượng Diên Tâm, lúc lại quy thuận triều Đường.
Thác Bạt Hoài Quang, tướng dưới trướng Thượng Bì Bì từng quy hàng triều Đường, cũng không phải người Thổ Phồn mà là người Dương Đồng. Hắn dẫn các bộ lạc dưới quyền quy thuận triều đình, dâng đất đai các châu Lan, Thiện, Mân, Quách. Dưới quyền những người ấy lại có các thủ lĩnh nhỏ, thuộc nhiều dân tộc khác nhau. Chẳng hạn, Trương Quý Ưng, Thành sứ thành Thiện Châu, là người Hán. Ông ta vốn là tướng dưới trướng Thượng Bì Bì, sau theo Thác Bạt Hoài Quang, rồi thực sự nắm quyền ở Thiện Châu.
Theo một bản tấu của Trương Nghị Triều, cái gọi là người Át Mạt hiện đang kiểm soát Lương Châu vốn như sau:
“Thu Lương Châu vào năm Hàm Thông thứ hai, đến nay không biết sao lại lẫn lộn người Phiên, người Hồn… Dân Át Mạt vốn là con cháu người Hà Tây, Lũng Hữu bị bắt làm tù binh. Triều đình bỏ mặc không thu nhận, họ mới biến thành các bộ lạc.”
Trong tiếng Thổ Phồn, “Át Mạt” vốn có nghĩa là nô lệ. Có thể thấy dân ở Lương Châu và những vùng khác, vốn là hậu duệ người Đại Đường từ thời Thiên Bảo, bị Thổ Phồn bắt làm nô lệ. Về sau, một số người Thổ Phồn và Thổ Cốc Hồn cũng nhập vào, khiến họ hoàn toàn bị Hồ hóa, tổ chức thành bộ lạc. Nhưng họ quả thật không phải người Thổ Phồn.
Khắp Hà Tây, Lũng Hữu, người Thổ Phồn chẳng có bao nhiêu. Trái lại, các bộ tộc từng làm nô lệ cho Thổ Phồn thì đông vô kể, mỗi bộ chiếm giữ một châu một quận, không ai chịu phục ai, lại còn thù oán lẫn nhau. Trong số hơn một triệu người vốn là dân Đại Đường thời Thiên Bảo, chẳng biết có bao nhiêu người đã bị Hồ hóa, cũng chẳng rõ còn bao nhiêu người giữ nếp sống làm ruộng. Trước loạn An Sử, người Hán hẳn vẫn là dân tộc đông nhất ở Hà Tây, Lũng Hữu, dù sao cũng có hơn hai mươi vạn hộ. Sau khi Thổ Phồn suy sụp, các châu quận đánh giết lẫn nhau. Người Hán vẫn là dân đông nhất.
Ngày hai mươi chín tháng Giêng năm Quang Khải thứ hai, Thiệu Thụ Đức dẫn quân đến ải Dịch Mã, phía tây nam Khánh Châu. Lúc này, sứ giả của Trình Tông Sở cuối cùng cũng đưa tin đến.
- Bẩm Linh Vũ quận vương, đại soái nhà tôi đã chỉnh đốn năm nghìn quân. Hôm nay, ông ấy tế cờ tuyên thệ ngoài thành Kính Châu, ít ngày nữa sẽ lên đường đánh Thổ Phồn.
- Hay lắm! Trình Thị trung quả có khí phách!
Thiệu Thụ Đức ngồi trên ngựa, cười lớn.
- Vậy ta sẽ tiến về phía tây ngay, đánh cho Thổ Phồn trở tay không kịp. Sau khi đánh xong quân Thổ Phồn ở Nguyên Châu, Trình Thị trung định làm gì?
- Tất nhiên là tiến quân đến Hội Châu.
Màn sương mỏng phủ khắp mặt đất.
Dã Lợi Hóa bước vào nhà, nhìn đám thủ lĩnh các tộc Minh Châu, Một Tạng, Thủy Lệnh Bố, Bạch và Ba Câu, lòng thầm than thở.
Các bộ tộc này đều là hậu duệ thuộc hạ cũ của Thượng Diên Tâm. Sau khi Thượng Diên Tâm quy thuận triều Đường, họ tản cư khắp các trấn Kính Nguyên, Bân Ninh và Phượng Tường. Bề ngoài họ được gọi là người Thổ Phồn, nhưng thật ra là người Đảng Hạng Khương.
Dã Lợi Hóa còn biết, trong dãy Hoành Sơn phía bắc có một đại tộc Đảng Hạng được gọi là “Nam Sơn Dã Ly”. Nghe nói ở xa hơn về phía tây, vùng Hà Tây còn có một nhánh chăn nuôi du mục, tức bộ tộc Vương tử Dã Lợi, một trong chín tộc Đát Đát, là người Đảng Hạng đã bị Đát Đát hóa.
Người họ Dã Lợi ở Nam Sơn luôn tự cho mình là chính thống, coi thường Dã Lợi vùng Hà Tây, lại càng khinh rẻ Dã Lợi Nguyên Châu, những kẻ bị Thổ Phồn bắt làm nô lệ.
Họ Dã Lợi như thế, chẳng lẽ người họ Một Tạng ở Nguyên Châu lại không vậy sao? Bộ Một Tạng Đảng Hạng ở Hoành Sơn đời đời chống lại ách cai trị của Thổ Phồn, thậm chí không tiếc đao binh. Họ không biết đã khinh miệt đám Một Tạng Nguyên Châu cam lòng làm nô lệ đến mức nào.
Ôi, tất cả đều là những linh hồn phiêu bạt.
Người Đảng Hạng sao mà khổ đến thế? Ban đầu bị Thổ Phồn nô dịch, chịu áp bức không nổi thì chạy trốn vào đất Đường. Đến đây lại phải sung quân đánh trận cho người Đường. Kẻ không chịu theo người Đường, cũng chẳng muốn làm nô lệ cho người Thổ Phồn, thì chạy lên thảo nguyên phía bắc, cuối cùng lại bị người Hồi Hột bắt làm nô lệ.
Người Đảng Hạng Khương bao giờ mới có được một đất nước của riêng mình?
Thôi thì, người Đảng Hạng Hoành Sơn đã gọi chúng ta là “Đảng Hạng Thổ Phồn”, còn gọi người Đảng Hạng Hà Tây là “Đảng Hạng Đát Đát”. Đã khinh người đến thế, vậy chúng ta cứ làm nên một phen đại sự, chiếm lấy Nguyên Châu đất đai màu mỡ, cỏ nước tươi tốt. Rồi liên kết với họ Đại Trùng ở Khánh Châu, họ Cấm Khuất ở Hội Châu, họ Dưỡng Chúc ở Vũ Châu, tự lập một cõi ngay trong đất Đường, dựng nên một nước Đảng Hạng lớn. Đến lúc ấy, xem các người còn nói gì được nữa!
- Người họ Bạt Tạng vẫn chưa đến sao?
Dã Lợi Hóa phủi giọt sương trên áo lông, hỏi.
Họ Bạt Tạng vốn chiếm Bình Lương, tiếc rằng thế lực yếu kém, lại bị một hào cường người Đường ngoài mặt theo họ, sau lưng giở trò ám hại. Kết quả, quân đội tan tác, đến cả thành Ngụy Châu cũng mất. Nay Dã Lợi Hóa muốn chiêu nạp tàn quân của họ, mở rộng thế lực để đối phó với đại quân người Đường có thể kéo đến bất cứ lúc nào.
- Chưa đến. Có lẽ họ đã chạy sang Hội Châu hoặc Linh Châu rồi.
- Linh Châu?
Dã Lợi Hóa bật dậy như thỏ.
- Năm ngoái, Linh Vũ quận vương Thiệu Thụ Đức vừa đánh chiếm Linh Châu, tàn sát người Đảng Hạng khắp nơi. Sang đó thì sống nổi sao?
- Nghe nói chỉ cần nộp cống và sung quân đúng hạn thì sẽ được yên ổn.
Dã Lợi Hóa nhìn kẻ vừa nói bằng ánh mắt nguy hiểm. Người ấy thuộc họ Bạch, trước đây từng phản đối việc nhân lúc trống vắng mà đánh chiếm Nguyên Châu. Hắn ta cho rằng nước Thổ Phồn nay suy yếu, chia năm xẻ bảy, khó có ai đến cứu viện. Nếu hoàng đế người Đường điều đại quân tới, mọi người chỉ còn cách bỏ Nguyên Châu, chạy về phía tây đến Hội Châu, khi ấy có thể sẽ bị họ Cấm Khuất thôn tính.
- Chúng ta có ba vạn hộ, hơn mười ba nghìn người. Chẳng lẽ không thể tự làm nên nghiệp lớn sao?
Dã Lợi Hóa giận dữ quát:
- Họ Cấm Khuất cũng chỉ là một vạn hộ, chiếm Hội Châu bao nhiêu năm nay, sống sung sướng biết bao! Các ngươi không muốn được như thế sao? Nguyên Châu đất đai màu mỡ, người Đường còn cày cấy ruộng đồng. Nếu chiếm được nơi này, lại khiến hoàng đế người Đường mặc nhận, chúng ta sẽ có thể tự lập một phương, noi theo tiền lệ Hội Châu.
Dã Lợi Hóa càng nói càng tức. Hắn đang định giảng thêm một hồi đạo lý lớn lao về việc dựng nước cho người Đảng Hạng, thì bên ngoài đột nhiên có người xông vào, thở hổn hển báo:
- Đại quân người Đường xuất động rồi! Mấy vạn quân đang đánh huyện Bách Lãng. Người họ Khang không chống nổi, sắp chạy về phía tây rồi!
- Cái gì?
Tất cả mọi người đều quay sang nhìn kẻ vừa báo tin.