Năm Quang Khải thứ nhất, ngày mười bảy tháng mười, phủ Kinh Triệu, huyện Phú Bình.
Thời gian trôi như nước. Từ lần trước rời Phú Bình đến nay đã hai năm. Dân chúng Quan Trung hiếm hoi lắm mới được sống gần ba năm trong cảnh thái bình. Suốt ba năm ấy, phần lớn thời gian Hoàng đế ở đất Thục. Mãi đến khi cung điện sửa sang tạm có hình có dạng, ngài mới dẫn năm vạn tân binh Thần Sách quân trở về.
Dân Quan Trung được sống yên ổn ba năm. Trong đó có hai năm chẳng phải nuôi quân, cũng chẳng phải nuôi đám quan lại triều đình, thuế má nhẹ nhàng hơn trước. So với các châu phía đông cửa ải, họ quả là may mắn biết bao!
Nhưng giờ xem ra đã đến lúc phải trả món nợ ấy rồi.
Sáu nghìn quân Kính Nguyên đóng ở Hàm Dương, bảy nghìn quân Bân Ninh đóng tại cầu Đông Vị, tám nghìn quân Phụng Tường đồn ở bờ bắc sông Vị. Tổng cộng hai vạn một nghìn người, tất cả đều trông vào dân chúng các huyện quanh Trường An cung phụng.
Nếu chỉ có chuyện ấy thì cũng chưa đến nỗi nào. Ba năm nay mưa thuận gió hòa, cuộc sống của dân chúng vẫn còn tạm ổn. Khổ nỗi quân lính ba trấn này kỷ luật quá tệ. Tiền bạc, phụ nữ, trâu bò, dê ngựa, hễ thứ gì lọt vào mắt là chúng cướp sạch. Ai dám chống lại thì lập tức bị chém một đao. Dân chúng khốn khổ đến cùng cực, nhưng chẳng có cách nào khác.
Đến thiên tử mà chúng còn muốn cướp, huống hồ là đám dân đen các ngươi?
Trong thành Trường An còn có ba vạn Thần Sách quân. Kỷ luật của đội quân này khá hơn, nhưng ngay cả phu phen buôn gánh bán bưng cũng biết chúng chẳng đánh đấm được gì. Một khi ra trận, rất có thể vừa chạm mặt quân địch đã tan vỡ.
Quân giữ kỷ luật thì không biết đánh, quân đánh được thì lại mặc sức cướp bóc. Dân Quan Trung chỉ biết than trời trách đất, trong lòng thầm hận Điền Lệnh Tư và Vương Trọng Vinh. Đang yên đang lành, hai kẻ ấy đánh nhau làm gì? Giá muối đã tăng lên hai trăm tiền một đấu, dân chúng còn sống thế nào được nữa?
- Trần phán quan, ta đã đi một vòng qua các làng quanh đây. Cuộc sống của dân chúng không đến nỗi nào. Ba năm thái bình khiến khắp nơi đều tràn đầy sinh khí.
Thiệu Thụ Đức vẫn ở trong trang trại của Lý Khản. Ruộng trong trang vừa gieo lúa mạch, dân chúng sống yên vui, hầu như chẳng thấy chiến tranh để lại dấu vết gì.
Dân chúng thời này không sợ thuế nặng, chỉ sợ thiên hạ mất trật tự. Bóc lột nặng nề nhưng vẫn còn phép tắc, người ta còn cố mà sống qua ngày. Chứ một khi phép tắc chẳng còn, vợ chồng ly tán, nhà tan cửa nát chỉ trong chớp mắt. Nói gì đến chuyện an cư lạc nghiệp, còn được trông thấy người sống đã là may.
- Ấy đều nhờ đức của đại vương. Tám huyện Phú Bình khi Hoàng Sào nổi loạn đã không bị vạ lây. Nay quân Định Nan kéo đến đây, càng chẳng ai dám bén mảng gây hấn. Các bậc phụ lão Quan Trung mong đại vương chẳng khác nào mong mưa lành giữa lúc hạn hán. Nếu đại vương mở phủ, dựng công đường ở Phú Bình, tám huyện này sẽ chẳng còn thuộc về triều đình nữa. Dân chúng, quan lại kéo đến đông như bóng theo hình, hết thảy đều tôn đại vương làm chủ.
Trần Thành nói.
- Trần phán quan nói đùa rồi.
Thiệu Thụ Đức lắc đầu.
- Triều đình vẫn còn đó, sao ta có thể chia đất Quan Trung?
Ngoài phủ Kinh Triệu còn có hai châu Đồng và Hoa, trước kia thậm chí cả vùng Kim Châu, Thương Châu cũng nằm trong đó. Hơn ba mươi huyện này xưa nay đều là đất trực thuộc triều đình.
Các phiên trấn thôn tính lẫn nhau thì chưa đến mức quá nghiêm trọng. Nhưng nếu nuốt luôn châu huyện do triều đình trực tiếp cai quản, rắc rối sẽ lớn hơn nhiều. Đó là chuyện có thể khiến các trấn khác liên kết vây đánh.
- Việc gom lương thực chuẩn bị đến đâu rồi?
Thiệu Thụ Đức hỏi.
- Các huyện quanh đây đều đang thu gom lương thảo, tuyển dân phu. Chừng dăm ba ngày nữa, tất cả sẽ được đưa về Phú Bình tập kết.
Trần Thành đáp.
Ba vạn ba nghìn đại quân chia nhau đóng ở nhiều nơi. Chủ lực gồm Thiết Lâm quân và Thiết Kỵ quân đóng tại Phú Bình. Nghĩa Tòng quân đóng giữa Phú Bình và Tam Nguyên. Kinh Lược quân đóng ở phía đông nam Phú Bình.
Lần này, Phú Bình là tổng trạm lương của đại quân. Các huyện phải tuyển mấy vạn trai tráng, giúp vận chuyển lương thực và khí cụ. Trước đó, các châu huyện Quan Trung mua ngựa thồ, ngựa kéo cùng xe lớn từ Tuy Châu, nào ngờ lại bị quân Định Nan trưng dụng hết. Nghĩ đến mà dở khóc dở cười.
- Vương Trọng Vinh đang làm gì?
- Chưa có động tĩnh gì, chỉ tăng thêm quân ở Hà Tây, dường như có ý định đánh Đồng Châu.
- Còn Lý Khắc Dụng?
- Vẫn đang chỉnh đốn binh mã, chưa có dấu hiệu xuất quân.
- Sai người báo cho Vương Trọng Vinh, bảo hắn đừng kéo quân đến Phú Bình. Dân chúng quanh đây đang giúp quân Định Nan gom lương, vận chuyển vật tư, cực khổ lắm rồi. Bảo hắn đừng tới đây kiếm chác.
- Tuân lệnh.
Đây là địa bàn do ta che chở, đại ý là như vậy. Tám huyện phía bắc phủ Kinh Triệu vốn đã quen biết quân Hạ, Tuy từ lâu. Nay ta phái người đến đây trưng thu lương thực, tuyển dân phu, vậy thì cũng có bổn phận bảo vệ họ. Nếu Vương Trọng Vinh dám mặc cho quân lính tới cướp bóc, quân Định Nan cũng dám đánh hắn trước.
Cho dù “mười lăm vạn đại quân” của Lý Khắc Dụng kéo đến, nếu dám cướp bóc thì vẫn cứ đánh! Quân Hà Đông và năm bộ người Hồ phía bắc, thời Càn Phù đâu phải chưa từng giao chiến với quân Định Nan. Sức chiến đấu của chúng cũng chỉ đến thế mà thôi.
- Ba ngày nữa, ta sẽ đích thân dẫn Thiết Lâm quân và Thiết Kỵ quân xuôi xuống Cao Lăng, gặp mặt Lý Xương Phù và Chu Mai.
Thiệu Thụ Đức ngồi xuống, nhìn tấm bản đồ trước mặt.
- Quân Phụng Tường đang đóng ở bờ bắc sông Vị. Nếu chúng dám kéo quân chống lại, chẳng lẽ đã quên chuyện Mạnh Khải năm xưa?
Trong trận ở dịch Thần Cao, Thiết Lâm quân từng đánh tan hơn một vạn quân của Mạnh Khải, đuổi giết quân thua chạy, dồn chúng xuống tận bờ sông. Lý Xương Phù chỉ có tám nghìn quân đóng ở nơi này. Nếu hắn vẫn mê muội, ngoan cố chống cự, Thiệu Thụ Đức chẳng ngại đánh với chúng một trận.
- Đại soái, Lý Xương Phù và đám người kia còn chưa dám tiến về phía đông, rõ ràng đã sợ mất mật. Lúc này chúng hẳn đang do dự. Chỉ cần dọa thêm một phen, chúng sẽ rút quân, chưa chắc đã dám thật sự giao chiến.
- Có kẻ chưa thấy quan tài thì chưa chịu đổ lệ, cứ phải đánh một trận mới biết lợi hại.
Thiệu Thụ Đức nói:
- Các trấn phía tây kinh thành đều có quân sĩ dám đánh, dù chưa chắc thắng được. Năm xưa, chỉ với vài vạn quân, chúng đã dám áp sát Trường An, khi ấy quân Hoàng Sào có tới mười lăm vạn người.
- Vậy thì phải đánh thôi!
Trần Thành thở dài. Dù phần thắng nghiêng về phía họ, chỉ cần bước lên chiến trường thì chẳng bao giờ có chuyện chắc thắng tuyệt đối. Hắn thật lòng mong Lý Xương Phù và đám người kia biết khó mà lui, để quân Định Nan có thể tiến vào Trường An, giết sạch bè đảng loạn thần Điền Lệnh Tư.
- Chuyện đưa dân đi khai khẩn gần đây thế nào rồi?
- Bẩm đại soái, các huyện trong phủ Kinh Triệu có nhiều nhà dắt díu nhau chạy nạn. Hãng buôn ngựa Phú Bình đã phái người đi đón họ, đưa cả đoàn đến Hạ Châu, sau đó chuyển tiếp tới Linh Châu khai hoang. Các hãng buôn ngựa ở Đồng Châu và mấy nơi khác cũng làm như vậy. Quân đội kéo đến ngày một đông, dân chúng hoảng hốt chạy tán loạn. Chỉ trong mười ngày, hãng buôn ngựa Phú Bình đã gom được hơn một nghìn hộ.
Trần Thành đáp.
Việc các hãng buôn ngựa do Bùi Thông quản lý, nhưng gần đây hắn đã lẻn vào Trường An. Hãng buôn ngựa bên đó tạm ngừng hoạt động, song vẫn còn vài việc cần xử lý. Trần Thành là phán quan Thiết Lâm quân, vốn chẳng có trách nhiệm với những chuyện ấy. Nhưng hắn nhiều mưu tính, ngày thường vẫn để tâm theo dõi, phòng khi đại soái hỏi đến. Quả nhiên hôm nay Thiệu Thụ Đức đã hỏi thật.
- Sau trận này, phải nghĩ cách khiến Bân Ninh khuất phục. Từ Khánh Châu đến Linh Châu sẽ rút ngắn được không ít đường.
Thiệu Thụ Đức nói:
- Chờ Linh Châu khai khẩn thành công, ta sẽ lập Phong An quân, từ Linh Châu tiến xuống phía nam, thu phục Hội Châu, mở thông cả vùng này.
- Đại soái, nếu lấy được Hội Châu, ba trấn Bân Ninh, Kính Nguyên và Phụng Tường sẽ ngày đêm lo sợ, nhất định liên thủ chống lại chúng ta.
- Vì thế phải khiến Bân Ninh khuất phục trước.
Thiệu Thụ Đức mỉm cười.
- Đừng trách ta nhẫn tâm. Người làm việc lớn thì chẳng câu nệ tiểu tiết. Chu Mai từng sát cánh chiến đấu với ta, cùng đánh bại Chu Ôn. Nay hai bên đã thành địch, cũng là thế chẳng đặng đừng. Triệu Kiệm, trấn tướng Thông Tắc, chẳng phải là người thích hợp để làm Tiết soái Bân Ninh hay sao?
- Đại soái sáng suốt. Bỏ được một trấn trong ba trấn, chỉ còn Phụng Tường và Kính Nguyên thì chẳng đủ sức chống lại chúng ta.
Trần Thành cũng cười.
- Trận này nhất định phải bắt giết Chu Mai. Bè đảng loạn thần Điền Lệnh Tư, ai ai cũng có thể giết.
Chu Mai cũng xuất thân từ đội quân nổi loạn của Bàng Huân, giống như Chư Cát Sảng. Nhưng dường như hắn trung thành hơn hạng người như Lý Xương Phù. Nếu có thể, Thiệu Thụ Đức chẳng muốn giết hắn, chỉ cần đuổi hắn khỏi chức vị là đủ, để ba châu Bân Ninh chỉ biết nhìn về Hạ Châu mà hành động.
Nhưng Triệu Kiệm có dễ khống chế hay không thì khó nói. Trong những đêm đầu gối tay ấp, Ngọc Nương từng mấy lần thủ thỉ bên gối hắn, nhưng Thiệu Thụ Đức vẫn chưa hoàn toàn yên tâm về Triệu Kiệm. Có điều cũng chẳng hề gì. Chỉ cần Linh Châu khai khẩn thành công, có đủ vật lực để đánh lâu dài, hắn sẽ dồn quân thật đông về đó. Đến lúc ấy, Triệu Kiệm không chịu phục cũng phải phục.
Bao năm vất vả gây dựng, cuối cùng Thiệu đại soái cũng đã tạo được thế đứng ở vùng tây bắc. Nghĩ đến đó, hắn rất đỗi hài lòng.
Vương triều cuối thời phiên trấn cát cứ hoàn toàn khác với vương triều thống nhất thiên hạ lúc suy tàn.
Ở thời phiên trấn cát cứ, sức mạnh quân sự vẫn còn nguyên, thậm chí nhiều nơi còn đánh rất giỏi. Cứ vài châu lại có một trấn, quân số từ vài nghìn đến vài vạn, hơn nữa toàn là những võ nhân chuyên nghiệp.
Còn cuối thời của một vương triều thống nhất, sử sách thường chỉ ghi lại bốn chữ “võ bị sa sút”. Quân khởi nghĩa có thể dễ dàng cuốn phăng cả một tỉnh, thậm chí mấy tỉnh. Những kẻ ôm mộng bá quyền cũng nhờ thế mà nhanh chóng dựng cờ nổi dậy.
Nhưng cuối đời Đường thì không như vậy!
Thiệu Thụ Đức thầm than trong lòng. Hơn mười vạn kỵ binh của Gia Luật Đức Quang so với mấy vạn quân cả kỵ lẫn bộ của Mãn Thanh thì thế nào? Chẳng phải cuối cùng vẫn bị đánh cho phải cưỡi lạc đà tháo chạy, tiến vào Khai Phong rồi cũng chẳng làm nổi hoàng đế đó sao?
Đám kiêu binh hãn tướng của các trấn chỉ có thể từ từ xử lý. Trước hết phải thu phục các trấn phía tây, phía bắc kinh thành thuộc hệ thống Thần Sách quân, sau đó mới tính đến những nơi khác.
- Cứ tiếp tục gom dân chạy nạn, đưa họ đến Hạ Châu. Lần xuất chinh này chỉ có hai việc. Một là giết Điền Lệnh Tư, phò tá dòng họ Tây Môn. Hai là thu nhận dân chạy nạn. Việc sau còn quan trọng hơn. Các hộ dân Quan Trung vẫn còn ít nhiều của cải. Trên đường đến Hạ Châu, không cần chúng ta phải cung cấp toàn bộ lương thực. Nếu thật sự thiếu thì trưng quyên ở các nhà giàu.
Sau cùng, Thiệu Thụ Đức lại dặn dò.
Ngày hai mươi tháng mười, Thiệu Thụ Đức dẫn hơn một vạn quân Thiết Lâm và Thiết Kỵ rời Phú Bình, thẳng hướng bờ bắc sông Vị.
Dọc đường, họ gặp hai toán sứ giả triều đình.
Toán thứ nhất mang chiếu lệnh gọi hắn vào cần vương, đánh Vương Trọng Vinh. Thiệu Thụ Đức không nhận chiếu.
Toán thứ hai lại đến, tuyên bố bãi chức của hắn, gồm Tiết độ quan sát xử trí sứ Định Nan, sứ an phủ Bình Hạ Đảng Hạng, sứ cai quản các bộ lạc phiên, sứ coi việc chăn nuôi ở Ngân Xuyên và nhiều chức vụ khác. Tước Linh Vũ quận vương cũng bị tước bỏ.
Thiệu Thụ Đức chỉ cười, lễ phép tiễn sứ giả thiên tử lên đường.
Với tình thế sáu châu Định Nan hiện giờ, chẳng ai dám nổi loạn. Chờ hắn tiến vào Trường An, triều đình đã bãi chức hắn thế nào thì đến lúc ấy lại phải lần lượt khôi phục từng chức một, thậm chí còn phải ban thêm nhiều hơn.
Ngày hai mươi ba tháng mười, đại quân đến huyện Tam Nguyên. Huyện lệnh Lương Chi Hạ dẫn quan lại và hào thân trong huyện ra ngoài thành nghênh đón.
Ngày hai mươi sáu, quân Định Nan tiến đến tuyến Kính Dương, Cao Lăng, rồi hạ đại doanh, khiêu chiến với bộ quân của Lý Xương Phù thuộc Phụng Tường.
Cùng lúc đó, Vương Trọng Vinh cũng bắt đầu hành động. Hắn đích thân dẫn hơn hai vạn quân đánh Đồng Châu. Thứ sử Quách Chương đem quân ra nghênh chiến và bị đánh tan. Đồng Châu thất thủ.
Thiệu Thụ Đức nhận được tin, trong lòng thoáng ngạc nhiên. Võ nhân thời này sao ai nấy đều gan lì đến thế? Không riêng gì Quách Chương, còn bao nhiêu kẻ khác nữa, có thành trì mà chẳng chịu giữ, cứ nhất quyết kéo quân ra ngoài đánh trận. Bọn chúng tự tin đến vậy sao?
Giờ hắn chỉ mong Lý Xương Phù cũng tự tin thêm một chút, đừng ru rú trong doanh trại, hãy kéo quân ra quyết chiến với hắn. Hai bên mặt đối mặt đánh một trận, phân rõ thắng bại, chẳng phải tốt hơn sao?
Ngày hai mươi tám tháng mười, Chu Mai đang đóng quân ở cầu Đông Vị dẫn quân chạy tới Cao Lăng, hội quân với Lý Xương Phù. Hai cánh quân cộng lại một vạn năm nghìn người.
Một vạn hai nghìn quân Định Nan đóng ở phía tây bắc Cao Lăng, do Thiệu Thụ Đức đích thân thống lĩnh. Nghĩa Tòng quân chia làm hai cánh, đóng ở phía đông nam Kính Dương. Kinh Lược quân đóng tại phía đông bắc Cao Lăng.
Thời cơ quyết chiến đã chín muồi.
Ngày hai mươi chín, Chu Mai bất ngờ sai sứ đến đại doanh quân Định Nan, mời Thiệu Thụ Đức tới gặp mặt.