- Tay nghề nấu nướng của chủ quán quả là tuyệt đỉnh. Sao không đến Trường An mở tiệm? Chắc chắn buôn bán phát đạt lắm.
Bên con đường trạm dịch ngoài Dã Hồ Tuyền, Lưu Tam Đẩu cùng thuộc hạ ăn hết thịt chín và bánh hồ, vừa xuýt xoa vừa khen.
- Trường An giờ cáo thỏ lẩn khuất, e rằng chẳng có mấy khách đâu.
Một nho sinh vừa ngồi xuống, lắc đầu thở dài.
- Năm nay khá hơn trước rồi. Triều quan dần trở về, gia quyến cũng đông lên. Năm ngoái, Lý Khắc Dụng ở Hà Đông dâng gỗ lớn; năm nay, Lý Tường đất Kim Thương lại dâng gỗ, giúp thánh nhân và bá quan sửa sang cung điện, nhà cửa. Trường An hẳn đã có lại chút sinh khí.
- Mấy năm trước, giặc Sào đốt cung điện rồi bỏ đi. Quân các đạo kéo vào thành cướp bóc, phủ nha, chùa miếu và nhà dân cũng chịu tai họa nặng nề, mười phần thì sáu bảy phần bị phá hủy. Tư không họ Vương bỏ ra bao năm tu sửa, cung điện mới khôi phục được một hai phần. Sau này mà chiến tranh lại nổ ra, e rằng chẳng còn gì sót lại.
Nho sinh than thở.
Bỗng thấy ven đường còn ngồi khá đông dân chúng, mặt mày phong trần, cả nhà dắt díu nhau, già trẻ đều có. Gã ngạc nhiên hỏi:
- Những người kia là ai? Chẳng lẽ Thiểm Quắc cũng có loạn lạc?
- Đều là dân Hà Dương, tổng cộng hơn một trăm sáu mươi hộ, định đến Đồng Châu. Hà Dương bất ổn, dân chúng khốn khổ, đành sang trấn khác kiếm đường sống.
Lưu Tam Đẩu đáp.
- Thiểm Quắc cũng khá yên ổn, sao không ở lại đó?
Lưu Tam Đẩu liếc gã một cái.
- Đại soái nhà ta cứu họ khỏi cảnh nước sôi lửa bỏng, sao có thể để họ ở lại Thiểm Quắc?
- Việc này…
Nho sinh kinh ngạc, rồi chợt hiểu ra:
- Chẳng phải thế là bắt cóc dân lành sao?
Nói xong, gã lại nhìn hơn ba mươi hán tử trong quán, ai nấy đeo cung bộ, mang đao thương, lập tức im bặt.
Hơn ba mươi người giỏi cưỡi ngựa bắn cung, biết đâu trên tay từng dính máu. Cãi lý với họ thì ích gì?
Lưu Tam Đẩu cũng chẳng buồn nói thêm. Có chừng ấy thời gian, hắn thà nhắm mắt nghỉ ngơi một lát. Từ đây đến mã hành Đồng Châu còn xa.
Năm nay việc buôn ngựa phát đạt. Ngựa ở mã hành của năm nơi Quan Trung là Đồng Châu, Hoa Châu, Phú Bình, Trường An và Vũ Công đều đã bán hết. Bán chạy nhất thật ra không phải chiến mã, mà là ngựa kéo xe và ngựa thồ.
Ngựa Thanh Hải ở mục trường Ngân Xuyên, cũng như con người, chẳng con nào giống con nào. Có con cao lớn oai vệ, là ngựa quý, bán được giá cao. Có con vóc dáng bình thường, vẫn dùng làm chiến mã được. Có con thấp bé hơn, có thể cưỡi đi lại, kéo xe hoặc chở hàng.
Thời cuộc căng thẳng, mây chiến tranh phủ kín, chiến mã, ngựa kéo, ngựa thồ và ngựa cưỡi đều được săn lùng.
Một xe ngựa chở lương có thể chở hơn hai mươi hộc, nhưng vẫn chưa đủ cho ba mươi quân sĩ ăn trong một tháng. Nếu có ba vạn quân sĩ, riêng lương ăn trong một tháng đã cần hơn một nghìn xe ngựa vận chuyển. Thực tế, tiền tuyến chẳng thể chỉ dự trữ lương một tháng. Trừ phi thật sự cạn lương, bằng không thế nào cũng phải tích trữ hai ba tháng, đề phòng bất trắc, đường vận lương bị chặn cướp.
Ngoài ra còn có cỏ khô, quân giới cùng đủ loại vật tư khác. Dùng đến mấy nghìn xe ngựa chở hàng là chuyện thường, bởi vậy nhu cầu ngựa kéo rất lớn.
Ngựa thồ cũng vậy. Nơi xe lớn không qua được, phải nhờ la ngựa chở hàng, nhu cầu cũng chẳng nhỏ.
Thành thử việc buôn bán của mục trường Ngân Xuyên năm nay quả thật khấm khá. Chỉ riêng nửa đầu năm đã bán hơn năm nghìn con, trong đó ngựa kéo và ngựa thồ chiếm nhiều nhất, đều do các châu huyện Quan Trung mua.
Sang nửa cuối năm, việc buôn chiến mã hẳn sẽ khởi sắc.
Một khi đã đánh trận thì chẳng từ thủ đoạn nào. Có lúc muốn giành thắng lợi, quân đội phải liều mạng lên đường. Một chuyến làm chết mấy trăm, thậm chí hơn nghìn con ngựa cũng là chuyện thường. Nếu còn có kỵ binh giao chiến, xông trận, chết vài nghìn con cũng chẳng lạ.
Ngựa Thanh Hải tốt hơn ngựa thảo nguyên của Lý Khắc Dụng đôi chút, nên khách hàng từ Quan Trung, Kim Thương, Tam Xuyên, Thiểm Quắc và Hà Trung đều rất ưa chuộng, thường chọn mua trước. Mã hành của quân Định Nan thậm chí đã mở xa đến tận Chiêu Nghĩa. Bùi Thông, người quản lý toàn bộ mã hành, dưới trướng có hơn nghìn người giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Mỗi năm hắn phải tiêu số tiền bán ba trăm con ngựa mới nuôi nổi họ, nhưng khoản ấy vẫn đáng bỏ ra.
Thời buổi chẳng yên, không nuôi người thì làm sao buôn bán? Nhìn các thương hội khắp nơi mà xem, phàm là nhà nào phải qua châu huyện làm ăn, đều nuôi không ít người, vũ khí đầy đủ, giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Chi phí ấy rốt cuộc cũng tính vào giá hàng.
- Vị khách này hiểu lầm rồi. Người của mã hành Đại Thông xưa nay vẫn cứu giúp người gặp nạn, gỡ khó cho kẻ cùng đường. Quân loạn Ngụy Bác và bọn sói dữ Hà Đông khiến Hà Dương, Chiêu Nghĩa cùng những nơi khác chẳng được yên ổn. Mã hành Đại Thông bỏ tiền bỏ lương cứu giúp dân chúng khốn khó, ấy là việc nghĩa.
Chủ quán bước tới, bưng bánh canh cho nho sinh rồi nói tiếp:
- Nếu gia nghiệp không ở bên này, ta cũng đã đến Hạ Châu rồi. Nghe nói bên ấy yên ổn lắm, quân lính không cướp bóc dân, thuế má nhẹ, người Đảng Hạng cũng bị dẹp cho ngoan ngoãn, khác xa Quan Trung. Khách cũng là người đọc sách, chi bằng đến đó xem thử. Khi quay về kể cho ta nghe, lời đồn ấy rốt cuộc thật hay giả.
- Hạ Châu nghèo khó, lại có loạn Thổ Phồn và họa Đảng Hạng.
Nho sinh lắc đầu.
- Gió tục của người Hồ ngấm sâu, dân chúng ai nấy hiếu đấu, động một chút là có người chết bị thương. Từ đời Đại Tông trở đi, nhiều người đến đó làm quan. Ta từng đọc những ghi chép rải rác, nơi ấy chẳng phải chỗ tốt lành.
- Có tệ đến đâu, cũng tệ hơn nơi chiến loạn được sao?
Chủ quán thở dài.
- Quan Trung chưa chắc đã đánh nhau.
Nho sinh nói:
- Đại soái Nghĩa Vũ đã lên đường đến Hà Trung. Nếu ngài ấy nhậm chức thuận lợi, cuộc chiến này sẽ không nổ ra.
Vương Xử Tồn quả thật đã lên đường, mà ông ta đúng là một bề tôi trung thành. Ban đầu, triều đình lệnh cho ông đổi trấn. Ông dâng biểu nói Dịch Châu và Định Châu vừa mới thu phục, lòng dân chưa yên, không thể rời nhiệm sở. Sau đó triều đình thúc giục mãi, ông không tìm được cớ thoái thác, cuối cùng thật sự lên đường đến Hà Trung nhận chức.
Nhớ lại chuyện từng nghe, sau khi Hoàng Sào đánh chiếm Trường An, ông đã khóc lớn. Sau đó, ông còn dẫn quân từ Hà Bắc vượt đường xa nghìn dặm đến Quan Trung dẹp loạn. Đối với triều đình, đối với hoàng đế, Vương Xử Tồn quả là người tận trung, hiếm có.
- Than ôi, có lẽ lời ngài có lý. Ta không đọc sách, chẳng hiểu lắm những chuyện ấy.
Chủ quán nói:
- Nhưng giá muối đã tăng lên một đấu một trăm năm mươi tiền. Thương nhân Hà Trung quả là có mắt nhìn, đến giờ vẫn đang tranh nhau mua kê, lúa mì, lúa nước, vải vóc. Giá cả mỗi ngày tăng hai lần. Ta cũng chẳng mong đánh trận, còn phải tiếp tục làm ăn chứ.
Nghe chủ quán nói vậy, nho sinh cũng đâm ra phân vân. Vương Trọng Vinh cai quản Hà Trung đã nhiều năm. Vương Xử Tồn đến nhậm chức, liệu một phủ bốn châu có thật sự chịu phục không? Nếu họ không chịu, may ra ông còn quay về được. Xui xẻo thì bị người ta đánh úp giết chết, muốn kêu oan cũng chẳng có nơi nào.
Cuộc chiến này quả thật rất có thể sẽ nổ ra!
- Nghỉ đủ rồi, lên đường thôi.
Lưu Tam Đẩu dựa vào cột gỗ chợp mắt một lúc, rồi đứng dậy ra lệnh.
Hắn vừa dứt lời, hơn ba mươi hộ vệ mã hành lập tức kiểm tra vũ khí, ra cửa gọi những hộ dân đang nghỉ ven đường đứng lên đi tiếp. Người nhà chủ quán từ trong bếp bưng hết giỏ bánh hồ này đến giỏ khác ra. Đó đều là bánh Lưu Tam Đẩu và mọi người mua, để bổ sung lương ăn cho cả đoàn.
Khi còn ở mã hành Thiểm Châu, họ mang theo hơn một vạn chiếc bánh hồ chua khô cùng hơn một trăm hộc lương thực, đậu, đủ ăn nửa tháng. Mỗi lần đến một nơi, họ lại lấy tiền mua thức ăn, cố gắng bù vào phần đã dùng, cho đến khi đến được mã hành tiếp theo.
Lưu Tam Đẩu từng tính thử, nếu hộ tống dân chúng từ Hà Dương đến Tuy Châu, bình quân mỗi hộ sẽ tiêu tốn bảy hộc lương dọc đường. Trước khi rời nhà, dân chúng có thể mang theo chút lương thực, cũng có thể chẳng có gì. Tóm lại, lượng tiêu hao rất lớn.
Một nghìn hộ cần bảy nghìn hộc lương, tương đương số tiền bán hai ba trăm con ngựa. Nếu một năm có bốn nghìn hộ, tiền bán một nghìn con ngựa sẽ chẳng còn. Lưu Tam Đẩu xót của lắm, nhưng đại soái thấy chẳng hề gì, thậm chí còn cho rằng khoản ấy rất đáng. Nếu không phải thật sự không tìm được thêm người, đại soái hẳn đã muốn lấy một nửa tiền bán ngựa ra chiêu mộ dân đến ở.
Dĩ nhiên, cùng với việc buôn bán với bên ngoài ở Tuy Châu ngày càng thịnh vượng, thương nhân từng đến Hạ Châu, Tuy Châu mỗi lúc một đông. Tình hình thật sự ở vùng đất phía bắc dãy Hoành Sơn cũng bắt đầu được truyền miệng trong một phạm vi nhỏ.
Ở tám huyện Phú Bình, phía bắc Quan Trung, dân chúng có ấn tượng khá tốt với đại soái Thiệu, người giữ yên bờ cõi, cứu dân khỏi cảnh lầm than và trừng trị kẻ có tội. Khi chiến tranh phủ bóng lên Quan Trung, có người cắn răng quyết định đi thẳng lên phía bắc.
Hiện thời, những cuộc di cư tự phát như thế vẫn còn ít. Nhưng thiên hạ càng lúc càng loạn, chắc chắn người đi sẽ ngày một đông.
Rời quán ven đường, đoàn người của Lưu Tam Đẩu đi suốt bảy ngày mới đến mã hành Đồng Châu, giao các hộ dân Hà Dương cho đoàn kế tiếp đưa đến Đan Châu. Còn họ thì quay về Thiểm Châu.
Nếu không có gì bất trắc, Lưu Tam Đẩu sẽ tiếp tục trấn giữ Thiểm Châu thêm bốn năm. Bốn năm sau, hắn được điều đến Hà Trung, rồi cứ thế luân phiên đổi nơi. Trước đó, hắn cũng từng ở trấn Chiêu Nghĩa, có thể nói kinh nghiệm rất phong phú.
Thật ra, người như Lưu Tam Đẩu còn rất nhiều, xuất thân cũng đủ mọi ngả. Có những quân sĩ lớn tuổi rời quân ngũ, thường đã ngoài bốn mươi, sức lực không còn như trước, không thích hợp đánh trận ở tuyến đầu nữa. Có người mới được tuyển mộ ở Quan Trung, thậm chí còn có không ít người Đảng Hạng ở Hoành Sơn. Nhờ những người ấy ngày này qua ngày khác bền bỉ làm việc, rất nhiều dân chạy loạn từ phía đông ải và thân nhân quân sĩ mới có thể qua các châu huyện, đến đất của quân Định Nan bắt đầu cuộc sống mới.
Mấy năm qua, cũng có không ít người trong số họ bị thương vong vì đủ nguyên do. Có người chết vì bệnh, có người bị bọn cướp tập kích mà chết trận, cũng có người bị quân loạn cướp bóc rồi giết hại. Mỗi khi có người tử trận hoặc tàn phế, nếu gia đình họ ở trong sáu châu Định Nan thì sẽ được phát một hộc lương mỗi tháng, lĩnh suốt mười năm, theo đúng mức dành cho quân sĩ.
Để đưa người về đất mình, đại soái Thiệu quả thật đã bỏ ra rất nhiều.
Dĩ nhiên, việc ấy cũng không thể thiếu sự hợp tác của các phiên trấn khác, trong đó Thiểm Quắc và Hà Trung là then chốt. Hai anh em Vương Trọng Vinh, Vương Trọng Doanh rất khéo xử thế, xưa nay chẳng bao giờ đắc tội với trấn láng giềng hay trấn mạnh, thậm chí còn cố ý kết giao. Nếu gặp phải láng giềng dữ như Ngụy Bác, đại soái Thiệu e rằng cũng chẳng làm ăn nổi, mã hành đã sớm phải đóng cửa.
Bởi vậy, bên chỗ đại soái Thiệu, người ta có ấn tượng rất tốt về anh em Vương Trọng Vinh. Hơn nữa, ông cũng không muốn Vương Xử Tồn, người có quan hệ thông gia với Lý Khắc Dụng, trở thành tiết độ sứ Hà Trung. Chỉ cần Vương Trọng Vinh đưa đủ tiền lương, chẳng còn gì phải bàn, ván này giúp ông ta thì đã sao?
Giữa các phiên trấn cũng có tình nghĩa và cách đối nhân xử thế. Với cách sống khéo léo của Vương Trọng Vinh, phen này ông ta không thể thua được.