“Là ông sao?” Triệu Thực vừa từ Dự Châu trở về, lại một lần nữa gặp vị phu tử đất Ngân Châu ngay trước cổng nhà. Cõi đời này quả thật lắm chuyện tình cờ.
- Triệu phán quan. Phu tử nhe răng cười.
- Ông biết ta sao?
- Trước kia thì không. Sau nghe người ta nhắc đến, ta mới biết.
- Ông sắp về Ngân Châu à? Triệu Thực chỉ con dê dưới chân hắn. - Con dê này là phần thưởng trong quân ban cho ư?
- Chính là dê đại soái ban thưởng. Phu tử các châu đều được một con, ngay cả người Đảng Hạng xuống núi cũng có phần.
Một con dê ở Hạ Châu nay giá chưa đến ba trăm tiền. Ngân Châu có lẽ đắt hơn đôi chút, nhưng cũng chẳng vượt quá bốn trăm tiền. Ra ngoài chinh chiến ba tháng, chỉ được thưởng một con dê, quả thật không nhiều.
Trong nhà vắng đi một người đàn ông, ngoài đồng cũng thiếu một tay cày cấy. Nhiều khi chỉ thiếu đúng một người, cỏ đã không nhổ sạch, ruộng đã không tưới đủ, khiến mùa màng kém hẳn năm trước.
Nhưng biết làm sao được? Tình thế bây giờ là vậy. Tướng soái xuất quân, nào mấy khi để ý có đúng mùa cày cấy hay không. Trận đại chiến ở Hà Bắc có chờ tháng ngày đâu? Đâu có.
Linh Châu đột nhiên làm phản, đại soái cũng chẳng thể chần chừ quá lâu. Dân chúng thật chẳng dễ sống!
- Có dê là tốt rồi. Nay ở các trấn, phu tử còn phải tự lo lương thực, tương dưa nữa. Triệu Thực nói: - Năm ngoái ông được thưởng bốn con dê, giờ chúng đâu cả? Chẳng lẽ ăn hết rồi?
- Sao có thể? Phu tử cười đáp: - Ta bán một con ở Hạ Châu, đổi lấy ít nông cụ. Ba con còn lại thì cứ thế dắt theo trên đường về nhà. Người khác cũng chẳng khác ta bao nhiêu. Năm nay dê chắc đã đẻ con rồi, ta đang nóng lòng muốn về xem.
- Còn con này thì sao?
- Dắt về nhà. Giá dê ở Hạ Châu rẻ quá, chưa đến ba trăm tiền. Về Ngân Châu bán được ba trăm năm sáu mươi tiền. Ta cứ dắt nó đi, dọc đường cho ăn cỏ. Gầy đi thì gầy, về nhà vỗ béo lại là được.
- Trong nhà mọi việc vẫn ổn cả chứ?
- Cũng tạm ổn. Phu tử đáp: - Năm ngoái theo đại soái chinh phạt Dự Châu, lúc về đến nhà thì đậu ngoài ruộng đã thu xong cả rồi, mỗi mẫu được hơn năm mươi cân. Trong huyện có người mua đậu, ta đem bán, đổi lấy ít đồ dùng.
Hắn hơi ngượng ngùng, nói tiếp:
- Trước kia nhà ta thật sự nghèo đến mức chẳng còn gì. Nếu đại soái không bắc chinh thảo nguyên, e rằng cả đời ta cũng chẳng cưới nổi vợ. Nay trong nhà đã có thêm người, đồ đạc cũng dần dần sắm sửa đủ hơn, cuộc sống bắt đầu yên ổn.
- Ta vẫn chưa biết tráng sĩ họ tên đầy đủ là gì. Triệu Thực hỏi.
- Ta tên Vương Toàn, chẳng dám nhận hai chữ tráng sĩ. Năm xưa ở trong quân giặc Sào, ta từng làm một tên tiên phong xung trận, ra trận chừng bảy tám lần mà may mắn không chết. Chuyện cũ lâu rồi.
Triệu Thực nghe xong, lòng hơi kinh ngạc. Ra trận bảy tám lần, lần nào cũng xông lên trước mà vẫn sống được, một phần nhờ vận may, nhưng cũng phải có bản lĩnh hơn người. Vương Toàn này quả nhiên không tầm thường. Với tài nghệ của hắn, vào quân nha môn làm lính cũng chẳng thành vấn đề.
Chẳng bao lâu nữa, phủ soái hẳn sẽ tuyển thêm quân để bù vào chỗ thiếu. Vương Toàn hoàn toàn có thể đi ứng tuyển. Các giáo luyện sứ phụ trách chọn lính vốn rất thích những người đã có căn cơ như hắn.
Triệu Thực từng xem sổ chi tiêu của các trang trại dành cho quân nhân. Hắn biết hiện nay có gần bốn nghìn quân tàn phế hoặc thân nhân của quân sĩ tử trận đang nhận lương trợ cấp, mỗi năm tiêu tốn bốn vạn tám nghìn hộc lương. Lần này đại soái xuất chinh trở về, lại nói người Đảng Hạng trong quân Nghĩa Tòng cũng được nhận lương trợ cấp, khoản chi ấy e rằng còn tăng thêm không ít.
Hai trận công thành ở Ôn Trì và Linh Vũ đều do quân Nghĩa Tòng làm chủ lực, thương vong chẳng hề ít!
- Tráng sĩ sao không đi tuyển vào quân nha môn? Mỗi tháng được cấp hai hộc lương, một năm còn có năm lần thưởng tiền lụa. Chẳng phải hơn hẳn làm ruộng sao?
Vương Toàn nghe xong thì ngượng ngập. Sau cùng, hắn vẫn nói:
- Đánh đánh giết giết bao nhiêu năm rồi, ta không muốn tiếp tục nữa. Trước ngày xuất chinh lần này, vợ ta cũng vừa có thai…
Triệu Thực gật đầu, tỏ ý đã hiểu. Quê Vương Toàn ở Quận Châu, tại huyện Khai Quang thuộc Ngân Châu chỉ có mình hắn. Nếu hắn chết, chi họ Vương này cũng đứt luôn.
- Chuyện tòng quân thì… con trai cả nhà ta năm nay mười hai tuổi. Hai năm nay nó theo ta học được ít phép dùng đao thương, lên thảo nguyên lại học được cưỡi ngựa. Tên cũ của nó là Ngự Nê Bồ, ta thấy khó nghe nên đặt tên chữ là Vương Giao. Đợi thêm vài năm nữa, ta sẽ đưa nó theo đại soái xuất chinh.
Vương Toàn cười nói:
- Nếu nó trải qua vài trận chiến mà vẫn sống được, sau này sẽ có sức tự bảo vệ mình, rồi dựng vợ gả chồng, gây dựng gia nghiệp.
Triệu Thực biết Vương Giao là đứa trẻ từ thảo nguyên đưa về. Xét theo lẽ thường, nó là con trưởng, sau này phải thừa kế gia nghiệp. Nhưng nhìn dáng vẻ Vương Toàn, rõ ràng hắn định để gia nghiệp lại cho đứa con ruột. Nghĩ vậy cũng chẳng có gì khó hiểu.
- Năm nay việc đồng áng trong nhà bị chậm trễ rồi phải không?
Nhắc đến chuyện này, Vương Toàn lập tức mặt mày rầu rĩ. Chỉ dựa vào vợ hắn và một đứa trẻ chưa lớn hẳn, dù trong nhà có trâu, việc cày ruộng chắc chắn vẫn vô cùng khó nhọc. Năm nay, cuộc sống của nhà họ Vương e rằng sẽ khốn đốn hơn nhiều.
Nếu sang năm không có chiến sự, đại soái hẳn sẽ không thu quá nhiều sưu thuế. Nhưng nếu có chiến tranh thì lại là chuyện khác. Chỉ mong chiến sự đừng nổ ra trong trấn nữa. Dù đem quân sang Hà Đông hay vào Quan Trung đánh nhau, vẫn còn hơn đánh ngay trên đất mình. Một khi vào Quan Trung, đại soái ắt sẽ trưng dụng dân phu ở đó, tiền lương phần lớn cũng lấy từ đó mà ra, dân trong trấn sẽ được nhẹ gánh hơn nhiều.
Nhìn cảnh ấy, Triệu Thực cũng thở dài. Dẫu đàn bà khỏe mạnh có cầm cuốc cầm cày, lúa ngoài ruộng vẫn mọc xiêu vẹo, chẳng thành hàng lối. Biết làm sao được, biết làm sao đây!
Về đến nhà, vợ hắn đã sửa soạn xong bữa tối.
Triệu Thực là phán quan trong phủ soái, cuộc sống trong nhà dĩ nhiên không thể nghèo túng. Món chính bữa tối là bánh bột hấp. Mỗi chiếc dùng một thăng bột mì, ba hợp mỡ lợn luyện, vừa đủ cho một người ăn.
Món ăn kèm thậm chí còn có cả một con cá chép, thứ ấy ở vùng Tây Bắc chẳng hề rẻ. Ngoài ra còn có thịt dê, hoa quả rau xanh, tất cả đều là sản vật địa phương nên giá rất mềm.
Nhưng thứ khiến Triệu Thực hài lòng nhất vẫn là rượu nho thơm nức. Từ niên hiệu Trinh Quán, Vệ quốc công họ Lý phá nước Cao Xương, đem giống nho lấy từ ngựa và cách ủ rượu nho về, thứ rượu này đã thịnh hành khắp Đại Đường. Từ đế vương tướng soái cho đến dân thường áo vải, ai cũng thích uống rượu nho.
Riêng Hạ Châu lại càng thích hợp trồng nho. Nhà cửa của dân huyện Sóc Phương phần lớn đều có vườn cây, khác hẳn miền Nam, nơi đâu cũng là rừng dâu. Nho ở đây sai quả vô cùng. Đến mức đông chí năm ngoái, lúc đại soái ban thưởng, mỗi người còn được mười thăng nho khô. Chỉ vậy cũng đủ biết nho quả thật là đặc sản của Hạ Châu.
“Lang quân, gấm vóc đất Thục trong tiệm vải lụa đã tăng giá rồi. Thương nhân từ Quan Trung nói miền Nam có lẽ sắp xảy ra chiến tranh. Đại soái có xuất chinh không?” Liễu thị bưng một đĩa gạo nếp lên bàn, lo lắng hỏi.
Liễu thị là em gái của người bạn đồng môn thân thiết với hắn, xuất thân từ nhà có truyền thống học hành nên hiểu biết hơn đàn bà thường rất nhiều. Vừa nghe tin Quan Trung có thể xảy ra chiến sự, điều đầu tiên nàng nghĩ đến là Định Nan quân, lực lượng đứng đầu trong tám trấn phía tây bắc kinh thành, liệu có bị cuốn vào hay không.
Nếu đánh thắng thì còn đỡ. Nhưng lỡ thất bại, đại soái trở về sẽ phải tuyển thêm lính, sưu thuế ắt tăng lên. Bổng lộc của quan lại trong phủ soái, châu huyện phần nhiều cũng sẽ bị cắt giảm, kế sinh nhai của mọi nhà đều bị ảnh hưởng.
Dĩ nhiên, quân bại trận chạy về trấn mình chưa phải điều đáng sợ nhất. Đáng sợ là đại soái tử trận, hoặc có tướng quân trong nha môn nổi loạn. Khi ấy, thứ mọi người lo không chỉ còn là chuyện kiếm sống, mà là mạng mình có giữ được hay không.
Đám quân loạn còn chuyện gì không dám làm?
- Đừng nghĩ ngợi lung tung! Triệu Thực quở một câu, rồi giọng dịu xuống: - Đại soái dùng binh rất có phép tắc, thích bày trận đường đường chính chính, không ham liều lĩnh hiểm nguy. Như vậy, dù khó giành đại thắng, cũng không đến nỗi thua tan tác. Tình hình trong châu, nàng đã tận mắt nhìn thấy rồi. Ngày tháng mỗi ngày một khá hơn, nếu không thì ta viết thư về Tần Châu làm gì?
- Nhắc đến chiến sự, Tần Châu có lẽ mới là nơi gặp tai họa. Triệu Thực thở dài. - Một khi quân Phượng Tường thua trận, sau khi trở về trấn, biết đâu chúng lại cướp phá làng mạc. Cũng chẳng biết con cháu trong họ đã lên đường chưa. Từ Tần Châu vòng qua Bân Ninh rồi đến Linh Châu, chẳng mất bao nhiêu ngày. Than ôi, nếu đại soái chiếm được Hội Châu thì tốt biết mấy, khỏi phải đi đường vòng.
Nghĩ đến cảnh Tần Châu gặp binh tai, Liễu thị cũng sợ hãi. Nàng có một người bạn thân thuở còn ở nhà, lấy chồng tại Trường An. Sau khi quân giặc Sào phá thành, chồng nàng ta bị giết, còn nàng bị giặc bắt đi, về sau còn sinh một đứa con. Nhà chồng không nhận, nhà mẹ đẻ cũng chẳng dung, cảnh ngộ thê thảm khôn cùng.
Thà bị Thiệu đại soái bắt đi còn hơn, giống như cô em chồng nhà nàng. Nay cô ấy mặc gấm vóc khắp người, sống cuộc đời giàu sang nhàn nhã.
- Đừng nghĩ nữa. Triệu Thực nhấp một ngụm rượu nho rồi nói: - Chợ búa trong châu nay phồn thịnh, dân chúng đều có kế sinh nhai. Uy danh đại soái đã vang dội từ lâu, quân sĩ lại thiện chiến, còn có thể xảy ra chuyện gì?
Thật ra, thứ khiến Triệu Thực vững lòng không phải mấy câu quân sĩ thiện chiến, mà là uy vọng của Thiệu Thụ Đức tại sáu châu Linh, Hạ.
Uy vọng là thứ mắt không nhìn thấy, tay không sờ được, nhưng đến lúc then chốt lại phát huy sức mạnh. Người có uy vọng cao, dù thua một hai trận cũng chưa phải tai họa lớn. Người không có uy vọng, có khi chỉ thua một trận đã tan tác. Khác biệt nằm ở đó.
Từ Vương Toàn, vị phu tử Ngân Châu, Triệu Thực đã nhìn ra uy vọng của Thiệu đại soái. Đó là sức mạnh có thể khiến lòng người yên ổn. Nó đến từ những chiến thắng trên chiến trường, từ cuộc sống của dân chúng ngày một khấm khá, từ sự thừa nhận của quan lại và hào sĩ, cũng từ nỗi khiếp sợ của người phiên và đám man di.
- Cứ sống cho tốt cuộc sống nhà mình trước đã. Ít ngày nữa ta sẽ lên đường đến Linh Châu. Đại soái ở ngoài chinh chiến, ta sẽ giúp ngài lo liệu việc ruộng quân trong trấn. Trên dưới đồng lòng góp sức, còn ai có thể đánh bại chúng ta?