Ngày mồng hai tháng Sáu năm Quang Khải thứ nhất, Thiệu Thụ Đức dẫn quân trở về Linh Châu.
Kinh lược quân và Nghĩa Tòng quân men theo địa phận Định Viễn quân qua sông, trở về Hạ Châu. Linh Châu đã yên ổn, không cần giữ nhiều binh mã bên cạnh nữa. Bớt đi một phần quân số, gánh nặng tiếp tế cũng nhẹ hơn.
Dọc đường, đại quân sẽ ghé qua vùng Hạ Khố Kết Sa. Một số bộ lạc ở đó qua lại thân thiết với bộ lạc Phá Sửu của người Đảng Hạng ở Hà Tây, lần trước còn bị Ngôi Tài Tô Đô nói xấu. Phen này phải chỉnh đốn chúng cho ra lẽ, tiện thể thu lấy ít tiền của.
Mấy hôm trước, Lý Thiệu đã tới Linh Châu, mang theo tin tức mới nhất. Trong năm tháng đầu năm nay, quân Sa Đà tiếp tục thừa thắng tiến lên, bán hơn một nghìn hộ dân ở ba châu phía bắc Hà Bắc thuộc Chiêu Nghĩa cho các chủ trại ngựa. Ngoài ra, binh sĩ cùng thân quyến dân chúng vẫn tiếp tục dời tới Tuy Châu, số hộ cũng đã vượt quá một nghìn.
Hơn hai nghìn hộ ấy bị Thứ sử Ngân Châu Tống Lạc lấy thẳng một nửa, tiếp tục tăng dân số trong châu. Lý do hắn nêu ra rất đanh thép: một khi đại soái xuất binh phương bắc, Ngân Châu ắt phải gánh phần đáng kể chi phí quân lương, vì vậy cần thêm dân và ruộng đất.
Ngày càng nhiều thân quyến binh sĩ ở Tuy Châu bán ruộng nhà, dọn đến Hạ Châu sinh sống. Dân số Tuy Châu cứ thế giảm mãi. Ngân Châu mà phát triển thêm vài năm, biết đâu sẽ vượt cả Tuy Châu.
Phải rồi, gần như tháng nào cũng có thân quyến binh sĩ và nhân tài từ Quan Trung đổ về Hạ Châu, khiến dân số tăng nhanh. Hiện nay nơi đây đã có hơn một vạn một nghìn hộ, tính ra năm vạn bảy nghìn người. Dưới trướng đại soái Thiệu có tới ba vạn năm nghìn binh mã. Nếu binh sĩ nào cũng dời cả nhà đến Hạ Châu, cộng thêm thợ thủ công, quan lại, thương nhân, người đọc sách và những người không làm nông, thì trong tương lai, ba huyện đất này e rằng phải chen chúc hơn hai mươi vạn người.
Trung tâm chính trị đông đúc vốn là chuyện thường, nhưng dân số cứ phình ra, vượt quá sức nuôi sống của nghề nông và chăn nuôi địa phương, biến thành nơi thu chẳng đủ chi, dường như cũng chẳng phải điều hắn mong muốn.
Trong số dân mới đến còn có năm trăm hộ được đưa tới huyện Trường Trạch, Dự Châu, thuê đất canh tác tại nông trường dành cho thân quyến quân sĩ mới khai khẩn, rộng ba trăm khoảnh. Chưa tới sáu trăm hộ còn lại đều là gia quyến binh sĩ. Họ vượt bao gian khó mới tới nơi, nên đã được sắp xếp về Hạ Châu từ sớm.
Hơn hai nghìn hộ cứ thế bị chia sạch. Đúng lúc công cuộc khai khẩn Linh Châu mà đại soái Thiệu ngày đêm mong mỏi đang cần người, vậy mà ba châu Hạ, Tuy, Ngân đã chia nhau mất rồi!
Không thể chờ thêm nữa! Hắn lập tức hạ lệnh: những hộ chuyển đến trong nửa năm sau, thân quyến binh sĩ cứ tiếp tục đưa về Hạ Châu, còn các hộ dân khác thì toàn bộ đưa tới Linh Châu. Tập trung bổ sung dân cư cho bốn huyện Hồi Lạc, Linh Vũ, Hoành Tĩnh và Hoài Viễn.
- Lý sứ quân, bao năm không gặp, dạo này vẫn khỏe chứ?
Ngoài phủ Tiết độ sứ Linh Châu, Thiệu Thụ Đức đích thân đón Lý Thiệu vào.
- Đừng gọi ta là sứ quân nữa. Ở Tấn Dương năm xưa, ta nào ngờ Thiệu soái có thể đi đến ngày hôm nay. Ngài lại còn trẻ như vậy, e rằng chỉ có Lý Khắc Dụng sánh được thôi?
- Lý Khắc Dụng nắm những trọng trấn trong thiên hạ, ta sao sánh nổi?
- Thiệu soái chẳng cần khiêm nhường. Mấy hôm nay ta đi đây đi đó, thấy Hạ, Tuy được cai quản phồn thịnh biết bao! Tài cán ấy, hạng như Lý Khắc Dụng còn lâu mới bì kịp. Ngài lại có lòng nhân nghĩa, để dân chúng được sống yên ổn, điều đó càng đáng quý.
- Cơ nghiệp này đâu phải của riêng ta, mọi người đều có thể chung hưởng phú quý. Ta đã tiến cử Lý sứ quân làm Tiết độ sứ Sóc Phương, triều đình hẳn sẽ không gây khó dễ. Từ nay mong sứ quân giúp ta một tay.
- Thiệu soái hà tất đẩy lão phu vào hố lửa? Ta nghe nói Lý Khản, Lý đại phu cũng nhắm chức Tiết độ sứ Sóc Phương. Tội gì phải tranh với hắn? Ta già đến tuổi này rồi.
Lý Khản mà tới Linh Châu thì mới thật là hỏng việc! Thiệu Thụ Đức thầm cười nhạt. Chức này không thể giao cho võ tướng.
- Mong Lý sứ quân giúp ta.
- Xin hỏi Thiệu soái muốn lão phu làm những gì?
- Khuyến nông, chăn nuôi, mở mang giáo dục, phát triển nghề nghiệp.
Lý Thiệu ngẫm nghĩ một hồi rồi nói:
- Muốn làm được thì phải có dân.
- Ta sẽ tìm cách.
- Cũng cần có nhân tài.
- Người tài dưới trướng ta cũng thiếu. Sứ quân cứ tự chọn người, ta không ngăn cản.
- Đã vậy, lão phu đành cố gắng nhận lời, coi như mở đường cho con cháu. Đây là lão phu đem cả gia sản đặt cược vào Thiệu soái đấy.
- Ha ha, nhất định không để sứ quân thất vọng!
- À, còn một tin vui nữa muốn báo cho Thiệu soái. Tuy Châu đưa tin, bộ Dã Lợi phát hiện quặng sắt trong núi. Nơi đó gọi là Trà Sơn, chưa rõ trữ lượng nhiều ít, nhưng hẳn là chuyện tốt.
Nghe vậy, Thiệu Thụ Đức thoáng sững người, rồi chợt hiểu ra.
Bấy lâu nay, hắn vẫn đinh ninh rằng quặng sắt của Tây Hạ đời sau nằm ở Linh Châu. Bởi vậy lần tây chinh này, tìm kiếm quặng sắt cũng là một mục đích quan trọng. Nhưng nghĩ kỹ lại, người Hạ đặt cơ quan chuyên lo việc luyện sắt là Thiết Dã Vụ ở Hạ Châu, nơi sản xuất phần lớn đồ sắt và binh khí cho Tây Hạ. Chuyện ấy hẳn phải có nguyên do.
Hóa ra quặng sắt của Tây Hạ lại nằm trong dãy Hoành Sơn! Hắn đã bị lối suy nghĩ cũ che mắt.
Mấy hôm trước, người Phiên ở Linh Châu cũng nhắc rằng trong núi Hạ Lan có sắt, bộ Vạn Sơn của người Đảng Hạng vẫn thường khai mỏ luyện kim. Giờ lại biết trong dãy Hoành Sơn cũng có quặng sắt, đúng là niềm vui bất ngờ!
Linh Châu phải lập cơ quan chuyên luyện sắt và chế tạo thứ ba của sáu châu Định Nan, tên là Linh Châu Đô Tác Viện, đặt tại huyện Hoài Viễn. Trước hết sẽ điều một ít người từ hai viện ở Tuy Châu và Hạ Châu sang, rồi tuyển thợ học việc tại địa phương. Ban đầu không đòi hỏi gì cao, biết sửa chữa khí giới là được, cứ từ từ mà làm.
Chính sách từng định ra để thu hút thợ thủ công nơi khác đến mở lò rèn vẫn giữ nguyên. Thậm chí còn định mở rộng sang các ngành khác như dệt vải, nhuộm vải, mộc, xây dựng, làm đồ gốm. Trong năm năm đầu, họ được miễn thuế; năm năm kế tiếp, thuế buôn bán giảm một nửa, cốt để thu hút nhân tài tới định cư.
Chiều hôm ấy, Thiệu Thụ Đức dẫn Lý Thiệu đi gặp các quan trong phủ mạc Linh Châu cùng quan lại các châu huyện.
Triều đình chưa chính thức bổ nhiệm, nhưng ai nấy đều hiểu rằng từ giờ đã có thể xem Lý Thiệu như cấp trên trực tiếp.
Kể từ hôm nay, chính vụ tám huyện Linh Châu và Diêm Châu đều do Lý Thiệu phụ trách. Còn quân vụ, ông không thể nhúng tay vào. Tướng Định Viễn quân Vương Ngộ là tâm phúc của đại soái; nghe nói Dương Lượng, tướng quân luyện dũng Tuy Châu, sắp đến Linh Châu làm binh mã sứ, cai quản hai nghìn quân trong châu. Mọi người cứ yên tâm tiếp nhận dân di cư, sắp xếp nơi ăn chốn ở, phát triển nông nghiệp, những việc khác không cần bận tâm.
Lo liệu xong xuôi mọi chuyện, Thiệu Thụ Đức chuẩn bị trở về Hạ Châu.
Ngày mồng tám tháng Sáu, từ phương bắc truyền về tin quân báo: bốn nghìn kỵ binh đuổi kịp một bộ phận người Đảng Hạng Hà Tây đang tháo chạy ở vùng Di Nga Xuyên. Họ chém được một nghìn tám trăm thủ cấp, bắt sống hơn ba nghìn người, thu được hơn tám vạn gia súc.
Thiệu mỗ tính toán một phen. Cộng thêm cống phẩm các bộ lạc lần lượt đưa tới, chuyến xuất chinh này thu về hơn mười vạn hộc lương thực, hơn hai mươi vạn gia súc. Tính ra cũng không đến nỗi lỗ vốn.
Thu hoạch đâu chỉ có chiến lợi phẩm. Quan trọng nhất là không thể để người Đảng Hạng có một thủ lĩnh chung.
Người Mông Cổ mà liên kết lại thì có thể kéo quân tới tận Bắc Kinh; còn lúc họ chia năm xẻ bảy, quân Minh lại có thể vượt biên giới cướp lương. Người được số mệnh ưu ái của Đảng Hạng là họ Thác Bạt đã bị hắn giết chết, vậy thì không thể để một kẻ khác nổi lên thay thế, nếu không chính hắn sẽ gặp đại họa.
Cứ để họ chia cắt thành nhiều bộ lạc là có lợi nhất, cũng dễ chinh phục, kiểm soát và lôi kéo nhất. Người Đảng Hạng cũng vậy, người Hồi Hột cũng thế.
Một bộ lạc riêng lẻ, nhỏ thì chưa đến một nghìn người, lớn cũng chỉ vạn người, đều không thể chống lại hắn.
So với người Đảng Hạng và người Hồi Hột, người Khiết Đan có lẽ còn nhiều tiềm lực hơn, nhưng đó là mối lo của trấn U Châu. Vào lúc này, đại mạc và thảo nguyên vẫn chưa thuộc về ai, hắn còn thời gian. Hai ba mươi năm nữa, biết đâu người Khiết Đan đã thống nhất thảo nguyên. Khi ấy, họ sẽ là Đột Quyết thời đầu triều ta, chứ không phải người Mông Cổ thời giữa và cuối triều Minh. Muốn chống lại họ, có lẽ phải dựa vào sức mạnh của nhiều trọng trấn phương bắc.
Lương thực và bò thu được cứ để lại Linh Châu, dùng làm kinh phí khai khẩn giai đoạn sau. Gần hai mươi vạn dê, ngựa, lạc đà thì đưa về Hạ Châu, làm phần thưởng cho quân sĩ. Còn hơn ba nghìn tù binh, cộng với hơn ba nghìn người bắt được trước đó, sẽ tiếp tục sửa con đường dài năm trăm dặm nối Linh Châu với Diêm Châu. Họ là dân du mục, không biết trồng trọt, cũng chẳng thích hợp để xếp vào sổ hộ tịch, chỉ có thể bắt đi làm việc nặng.
Sắp xếp xong mọi việc thì đã là ngày mười một tháng Sáu. Thiệu Thụ Đức hạ lệnh cho toàn quân hồi sư.
Quan lại lớn nhỏ, tướng lĩnh và hương thân Linh Châu, dù tự nguyện hay miễn cưỡng, đều ra khỏi thành mấy dặm tiễn đưa.
- Các vị phụ lão Linh Châu cứ yên tâm. Chỉ cần ta còn sống ngày nào, Linh Châu sẽ được yên ổn làm ăn ngày ấy.
Thiệu Thụ Đức nhìn đám người tiễn đưa, lòng rất đỗi vui mừng. Hắn nói tiếp:
- Đầu triều ta, dân chúng đều được an vui. Bốn mùa, tám tiết, nào tế lễ nông thần, nào mừng vui hội hè, nào đi chơi thưởng ngoạn, náo nhiệt biết bao! Tết Đoan Ngọ tháng trước, nhà nào cũng cố gắng ăn mừng cho qua ngày. Nhưng so với thuở đầu triều thì thế nào? Ta chẳng thấy người già trẻ nhỏ cùng ra đồng giẫm cỏ, chẳng thấy trò đấu cỏ, chẳng thấy ai hái thuốc dại, cũng chẳng thấy dân chúng tặng nhau vải vóc rồi vui chơi. Dân tình khốn khó, quân lính nổi loạn khắp nơi, cướp phá xóm làng. Đó là món nợ mà các công khanh, tướng soái trong thiên hạ mắc với dân chúng. Có người bảo thời thế loạn lạc, trấn nào cũng vậy. Nhưng bản soái không chấp nhận. Ta nhất định sẽ đem lại cho phụ lão Linh Châu cuộc sống đủ đầy, yên ổn. Kẻ nào muốn phá hoại cảnh thái bình này, các vị cứ cùng nhau giết hắn!
Những lời ấy quả thực chạm đến lòng mọi người. Giờ đây, yêu cầu của họ đã thấp lắm rồi. Họ chẳng mong được giàu sang, chỉ cần có trật tự yên ổn là được. Vậy mà ngay điều ấy cũng khó lòng đạt được. Ngay cả Giang Nam, nơi tương đối giàu có và yên bình, vẫn có binh lính cướp phá làng xóm, tướng soái thì chẳng thể ngăn nổi.
Hoàng đế ở Trường An, tướng soái các trấn bên ngoài, chẳng ai xem họ là con người. Trong mắt những kẻ ấy, dân chúng chẳng khác nào gia súc. Quận vương Linh Vũ sẵn lòng cho họ chút tôn nghiêm tối thiểu, để người một nhà được đoàn tụ, không phải nơm nớp lo có ngày quân lính xộc vào cướp vợ con và của cải. Chỉ cần hắn giữ lời, thì theo hắn có sao đâu?
Lý Thiệu đáp:
- Chúng tôi xin tuân lệnh đại soái. Hễ có kẻ nào muốn phá hoại cảnh thái bình này, chúng tôi sẽ cùng nhau giết hắn.
Ông vừa mở lời, mọi người liền rối rít hưởng ứng. Thiệu Thụ Đức nhìn kỹ, thấy ai nấy nói chẳng giống giả vờ, trong lòng quả có mấy phần chân thành. Thế thì tốt quá. Cuộc sống yên ổn, tốt đẹp là điều mọi người cùng mong muốn. Sau này kẻ nào muốn làm loạn, kẻ ấy sẽ thành kẻ thù chung, mọi người có thể hợp sức giết trừ.
Đường đại quân trở về gần giống đường lúc đến: Linh Châu, Ôn Trì, Diêm Châu, Dự Châu, Hạ Châu, tổng cộng tám trăm dặm.
Trên đường đi, Thiệu Thụ Đức nhận được mấy tin do Ty Thính Vọng đưa tới.
Đại chiến ở Hà Bắc về cơ bản đã kết thúc, diễn biến khá ly kỳ.
Hai trấn U Châu và Thành Đức hợp sức đánh Vương Xử Tồn. Quân U Châu tấn công Dịch Châu, do Lý Toàn Trung chỉ huy. Sáu vạn quân vây kín thành. Dịch Châu có thành cao hào sâu, không dễ đánh hạ. Một viên tướng cấp thấp tên Lưu Nhân Cung nghĩ ra cách đào đường hầm vào thành, nhờ vậy quân U Châu chiếm được nơi này.
Quân Thành Đức vây đánh Định Châu, lâu ngày không hạ được thành, tướng sĩ mỏi mệt rã rời. Đúng lúc ấy, Lý Khắc Dụng dẫn viện binh tới, phối hợp với quân Định Châu đánh kẹp từ trong ra ngoài, đại phá quân Thành Đức. Quân Thành Đức tháo chạy, Lý Khắc Dụng đuổi theo đánh tiếp, lại giành chiến thắng. Hai trận chém hơn một vạn thủ cấp.
Quân U Châu nghe tin Thành Đức thất trận, tự cho mình tinh nhuệ nên chẳng hề sợ hãi. Nhưng Vương Xử Tồn lại giở một trò bẩn. Đêm đến, hắn sai ba nghìn binh sĩ khoác da dê, mò tới ngoài thành Dịch Châu. Quân U Châu tưởng đó là đàn dê thật, tranh nhau chạy ra cướp, liền bị Vương Xử Tồn đánh cho đại bại.
Có những chuyện nghe cứ như hoang đường, vậy mà lại thật sự xảy ra.
Tướng sĩ thời này đúng là có cái nết ấy!
Bảo họ không đánh được thì sai, bởi họ thật sự rất thiện chiến, người Khiết Đan cũng chẳng chiếm nổi lợi thế trước mặt họ. Đừng nói người Khiết Đan còn chưa trỗi dậy, chỉ riêng một trấn U Châu thôi đã chẳng mấy khi chịu thiệt dưới tay họ, còn thường xuyên vượt biên cướp lương.
Nhưng những đội quân ấy quả thật chẳng đáng tin! Trò lừa của Vương Xử Tồn, cũng như trò rút khỏi Trường An đầy tệ hại của Hoàng Sào trước kia, vậy mà lần nào cũng hiệu nghiệm. Thật hết biết!
Lý Toàn Trung dẫn đại quân bỏ chạy. Khi gần tới U Châu, thuộc hạ khuyên hắn làm phản. Lý do rất đơn giản: một khi trở về U Châu giao lại binh quyền, hắn sẽ thành chó chết. Lý Khả Cử muốn trị tội thế nào cũng được, chi bằng nhân lúc còn nắm quân trong tay mà gây chuyện.
Thế là Lý Toàn Trung làm phản. Trong thành U Châu chẳng còn bao nhiêu quân trấn giữ. Lý Khả Cử sợ người nhà bị làm nhục, bèn cùng cả gia đình lên lầu phóng hỏa tự thiêu. Lý Toàn Trung từ đó làm Lưu Hậu của quân Lư Long.
Đại chiến Hà Bắc kết thúc. Các bên đều rút về chốn cũ, bờ cõi chẳng đổi, địa bàn vẫn nguyên. Chỉ có bao người chết oan, còn dân chúng thì bị giày vò đến mức chẳng thể sống yên.
- Tên Lý Khắc Dụng kia đã rảnh tay rồi, bước kế tiếp hắn sẽ làm gì đây?
Thiệu Thụ Đức đặt tin tình báo xuống, trầm ngâm suy nghĩ:
- Ba châu phía bắc Hà Bắc của Chiêu Nghĩa? Quân Chấn Vũ? Hay Quan Trung?
Hắn lại cầm một phần tin khác lên, lần này là chuyện triều đình.
Sau khi thánh nhân trở về Trường An, triều đình muốn xây dựng lại Thần Sách quân. Điền Lệnh Tư đã tuyển năm mươi bốn Đô binh ở đất Thục, mỗi Đô có một nghìn người, đặt dưới quyền hai cánh Thần Sách quân. Tiền lương, khí giới tốn kém vô cùng. Hơn nữa, quan viên triều đình cũng lần lượt trở về, quan lại Nam Nha Bắc Ty cộng lại đã hơn một vạn người. Chỉ riêng phủ Kinh Triệu cùng hai châu Đồng, Hoa không thể nuôi nổi họ, vì thế triều đình nhắm vào ao muối Hà Trung.
Điền Lệnh Tư xui thánh nhân xuống chiếu, buộc Vương Trọng Vinh dời sang trấn Thái Ninh. Vương Trọng Vinh đương nhiên không chịu. Tuy vậy, ông vẫn tỏ ý mỗi năm sẵn sàng nộp ba nghìn xe muối cho triều đình dùng.
Triều đình dĩ nhiên không chấp thuận, tiếp tục ép Vương Trọng Vinh dời sang trấn Thái Ninh; Tiết độ sứ Thái Ninh Tề Khắc Nhượng phải dời sang trấn Nghĩa Vũ; Tiết độ sứ Nghĩa Vũ Vương Xử Tồn phải dời sang Hà Trung. Triều đình còn yêu cầu Lý Khắc Dụng phái quân hộ tống Vương Xử Tồn, người thân thích bên nhà vợ hắn, tới nhận chức. Khi ấy Hà Bắc còn đang chiến tranh, chẳng ai buồn để tâm đến Điền Lệnh Tư. Nay chiến sự đã dứt, chưa biết mọi chuyện sẽ tiến triển ra sao.
Đứng trên lập trường của quân Định Nan, Thiệu Thụ Đức dĩ nhiên không muốn Vương Xử Tồn làm Tiết độ sứ Hà Trung. Đùa sao? Hai nhà Vương, Lý đời đời kết thân. Vương Xử Tồn mà làm Tiết độ sứ Hà Trung, còn em trai Lý Khắc Dụng là Khắc Tu đã nắm nửa quyền ở Chiêu Nghĩa, thế lực nhà họ Lý sẽ lớn đến mức nào? Nhất định phải ngăn chuyện đó lại!
Vương Trọng Vinh hẳn đang lo lắng lắm. Thử đặt mình vào hoàn cảnh của ông ta mà nghĩ, Vương Xử Tồn rất có thể sẽ đến làm Tiết độ sứ Hà Trung. Nơi ấy có ao muối, giàu có vô cùng. Mà ông ta lại là thông gia của Lý Khắc Dụng. Vậy Lý Khắc Dụng sẽ đứng về phía ai?
Đã đến lúc phái người đến trò chuyện tử tế với Vương Trọng Vinh.
Ngày mồng sáu tháng Bảy, Thiệu Thụ Đức trở về Hạ Châu.
Sau khi chiếm được hai châu Linh, Diêm, khuất phục một số bộ lạc Đảng Hạng Hà Tây, bộ lạc ở vùng Khố Kết Sa cũng bị Kinh lược quân và Nghĩa Tòng quân quay về đánh tan. Quân địch bị chém hơn một nghìn thủ cấp, hai nghìn người bị bắt, thu được hàng vạn dê, bò, ngựa và lạc đà. Những bộ lạc còn lại đều chịu quy phục.
Trong trấn ít nhất bề ngoài đã yên ổn. Tiếp theo có thể nghỉ ngơi một thời gian, đồng thời theo sát tình hình ở Quan Đông và Quan Trung.
Hắn có linh cảm, trong vài tháng tới, các trấn ở Quan Nội Đạo và Hà Đông Đạo sẽ liên tiếp giở những màn lớn, khả năng đao binh chạm nhau là rất cao. Là Tiết độ sứ quân Định Nan nắm hơn ba vạn quân, phần nhiều hắn cũng sẽ bị cuốn vào.
Việc kiếm thêm dân cho Linh Châu có lẽ cũng có thể tiện thể giải quyết. Phủ Kinh Triệu có hơn hai mươi huyện, hơn hai trăm vạn người; hai châu Đồng, Hoa cũng có ba bốn mươi vạn dân. Trước mắt, hắn không thể chiếm Quan Trung, vậy chỉ còn cách nghĩ cách đưa người về trước.
Củng cố nền móng, làm gốc rễ thêm vững, cũng chỉ có vậy.