Ngày mồng bốn tháng năm, năm Quang Khải đầu tiên, cổng thành Linh Châu mở toang. Nha tướng Hàn Tốn cùng bọn thuộc hạ ra khỏi thành, quỳ rạp đón rước, miệng hô vang "có tội". Hai nghìn nha quân, hai nghìn châu binh cũng buông vũ khí, ra ngoài thành xếp hàng.
Linh Châu, trọng trấn biên thuỳ phía tây ấy, đến đây đã hoàn toàn khuất phục quân Định Nan.
Thiệu Thụ Đức cất tiếng, giọng không nhỏ, người trong sân ai cũng nghe rõ:
- Hàn tướng quân đánh úp giết tội tướng Hàn Lãng, có công mà không có tội, xin mời đứng dậy.
Mặt Hàn Tốn lúc đỏ lúc trắng. Cái tiếng giết chú ruột, nghe ra nào có vẻ vang gì.
Thiệu Thụ Đức lại hỏi:
- Hàn Tuân đâu?
Hàn Tốn đáp:
- Bẩm đại soái, hôm qua Hàn Tuân nghe phong thanh, trốn về nhà, giết vợ thứ cùng con cái rồi tự sát.
- Sợ tội tự tận, thôi thì bỏ qua. Đem đầu cha con Hàn Lãng với Khang Nguyên Thành, cùng cả nhà chúng, gửi về kinh sư. Việc ấy giao cho Hàn tướng quân lo liệu. Họ Hàn thì dời đến Hạ Châu.
Giọng Thiệu Thụ Đức không cho ai cãi. Hàn Tốn run run vâng dạ:
- Tuân mệnh.
Rời khỏi cơ nghiệp ở Linh Châu, họ Hàn chẳng khác nào bèo trôi không rễ. Muốn dựng lại cơ đồ, chẳng biết phải cố sức mấy đời người.
Lúc này bảy nghìn quân Kinh Lược đã vào thành, khống chế khắp các nơi. Thiệu Thụ Đức không vội tiến vào, mà rảo bước tới chỗ quân Linh Châu đang quỳ kín đất, nói:
- Năm xưa, Đường đại soái thống lĩnh dũng sĩ Sóc Phương, đại phá quân Sào, cứu vãn khí số thiên hạ. Quân tinh nhuệ Sóc Phương, ta họ Thiệu đã nghe danh từ lâu. Nhưng chư vị không nghĩ đến giữ nhà cứu nước, lại đánh giết tiết soái, hà hiếp trăm họ. Các ngươi biết tội chưa?
Nói đoạn, hắn vung tay. Thân binh thập tướng Phong Ẩn bước lên, cầm một bản danh sách đọc lên. Tổng cộng hơn mười người, đều là tướng quan. Lệnh đốt nhà, giết người, cướp bóc đều do bọn họ truyền xuống hoặc chủ mưu, trong đó có cả ba người họ Hàn.
Không truy cứu tội giết Lý Nguyên Lễ, chứ nào nói là không truy cứu tội cướp của, giết hại dân lành. Hôm nay phải bắt hết một loạt, xử theo phép nước.
Mười mấy tên nghe đọc tên mình thì thấy chẳng lành, lần lượt đứng dậy, mặt mày hốt hoảng. Kẻ mở miệng cầu xin, kẻ quay người toan chạy. Chẳng ngờ trong hàng quân đầu hàng có người vùng dậy, tóm ngay lấy, quát:
- Xưa kia Lý soái đối đãi các ngươi hậu biết chừng nào? Nào ngờ lại phản bội đánh giết. Hôm nay có Linh Vũ quận vương làm chủ, vong linh Lý soái trên trời cũng nhắm mắt được. Ở lại cho ta!
Thân binh họ Thiệu cũng ùa tới, quát lớn:
- Chỉ giết mười mấy tên này thôi, các ngươi chớ kinh động.
Chẳng mấy chốc, mười mấy tên tướng quân bị trói gô, ấn quỳ xuống đất.
Thiệu Thụ Đức vung tay. Thân binh dao giơ lên, đầu rơi lả tả.
Hắn ra lệnh:
- Treo đầu chúng ở các cửa thành, rồi viết một bản cáo thị kể rõ tội trạng.
Hàn Tốn khẽ nhắm mắt. Lần này mở cửa thành đầu hàng, chẳng biết là đúng hay sai. Thủ đoạn của Linh Vũ quận vương rõ ràng vượt ngoài dự liệu của hắn. Vừa thu phục được lòng quân cũ của Lý Nguyên Lễ, vừa được lòng dân, lại dọn ra hơn mười chức tướng quan trống. Sau này chỉnh biên thôn tính, ắt dễ như trở bàn tay.
Linh Châu này, ngày một cách xa họ Hàn.
Chém xong hơn mười viên tướng ấy, Thiệu Thụ Đức lại đích thân ra trước mộ Lý Nguyên Lễ, làm một lễ tế.
Hàn, Khang hai người rốt cuộc vẫn chưa làm đến mức tuyệt tình. Nếu như Lý Khắc Dụng, giết Đoàn Văn Sở chưa đủ, còn cho ngựa chiến giày xéo lên hài cốt, thì nói không chừng hắn còn phải giết thêm nhiều người nữa.
- Xưa kia Hà Đông đánh dẹp cha con Lý Quốc Xương, Lý soái giữ cờ tiết trấn Hạ Tuy, Thiệu mỗ khi ấy cũng là tướng dưới trướng Lý soái. Tiếc thay chưa từng gặp mặt, hôm nay cũng nên tế một lễ.
Lễ xong, Thiệu Thụ Đức nhìn gò mộ nhỏ bé, nói:
- Cũng phải sửa sang lại mộ phần cho Lý soái.
Một lát sau, hắn hạ lệnh:
- Đi thôi, vào thành.
Thiết Lâm quân, Thiết Kỵ quân hơn vạn người hộ vệ đoàn người tiến vào Linh Châu. Vũ Uy quân và Nghĩa Tòng quân thì lưu lại ngoài thành dựng trại.
- Chư vị, Sóc Phương quân phải chỉnh biên lại. - Thiệu Thụ Đức ngồi ngay vào chỗ của Hàn Tốn, nhìn chư tướng, nói, Hiện có bao nhiêu quân đầu hàng?
- Bẩm đại soái, hôm qua có một ngàn kỵ binh Linh Châu ra hàng, đều đang bị coi giữ trong trại. Đêm trước nữa tập kích, cũng bắt được hơn một ngàn quân Linh Châu. - Lư Hoài Trung là người đầu tiên bước ra, đáp.
Sau khi nhân mưa gió đánh tan Khang Nguyên Thành, Thác Bạt Tư Cung cùng bọn thuộc hạ lập tức bỏ chạy trong đêm. Kỵ binh Thiết Lâm quân và Vũ Uy quân đuổi theo suốt ban ngày, kết quả chẳng khả quan, chỉ chém được vài trăm thủ cấp rồi quay về.
Nhưng Thác Bạt Tư Cung chạy được, còn một ngàn năm trăm kỵ binh Linh Châu kia biết chạy đi đâu? Người nhà của họ đều ở trong thành, đến cuối cùng vẫn phải tự mình ra hàng.
- Đại soái, Định Viễn quân không theo lệnh giả của Hàn Tốn, đại quân ta vừa tới, họ liền tự ra hàng. Hai huyện Hoành Tĩnh, Linh Vũ, mạt tướng cũng bắt được một ngàn năm trăm người, trong đó năm trăm là dân tráng trong thành, đã thả về, vẫn còn hơn ba ngàn. - Chiết Tự Dụ cũng bước ra đáp.
- Vậy là năm ngàn bộ kỵ. - Thiệu Thụ Đức nói, Hôm nay lại có hai ngàn nha quân trong thành ra hàng, tổng cộng bảy ngàn, tốt lắm.
- Ta muốn lập Định Viễn quân, biên chế bảy ngàn năm trăm người. Thiết Lâm quân rút ra hai ngàn bộ binh, Kinh Lược quân rút hai ngàn bộ binh, Vũ Uy quân rút một ngàn năm trăm bộ binh, Nghĩa Tòng quân xuất một ngàn, cộng lại sáu ngàn năm trăm bộ binh. Ngoài ra, Thiết Lâm, Vũ Uy hai quân mỗi quân cấp ba trăm kỵ binh, Thiết Kỵ quân cấp bốn trăm kỵ binh, vậy là một ngàn kỵ binh, đủ để lập nên Định Viễn quân. - Thiệu Thụ Đức nói, Vương Ngộ làm Định Viễn quân sứ, Lý Nhất Tiên làm phó sứ, Thái Tùng Dương làm Đô Ngu hầu, Ngụy Mông Bảo làm Du Dịch sứ, thay ta trấn giữ tám huyện Linh Diêm.
- Mạt tướng lĩnh mệnh. - Vương Ngộ cùng bốn người bước ra đáp.
- Quân hàng ở Linh Châu, đánh tan hết rồi chia vào bốn quân Thiết Lâm, Vũ Uy, Kinh Lược, Thiết Kỵ; nếu thiếu thì chiêu mộ thêm từ Nghĩa Tòng quân cho đủ biên chế. Ừm, lính phụ của Thiết Lâm, Vũ Uy hai quân vẫn còn thiếu, Kinh Lược quân thì thiếu kỵ binh, vậy mỗi quân chiêu thêm một doanh. Dã Lợi, Một Tàng hai vị tướng quân, lát nữa xuống hỏi từng bộ, xem có ai muốn theo quân. - Thiệu Thụ Đức nói.
- Mạt tướng tuân lệnh. - Dã Lợi Ngộ Lược, Một Tàng Kết Minh hai người bước ra đáp.
Sau một phen chỉnh biên như vậy, quân Thiết Lâm sẽ có chín nghìn người, trong đó kỵ binh hai nghìn; quân Võ Uy bảy nghìn, kỵ binh hai nghìn; quân Kinh Lược bảy nghìn rưỡi, kỵ binh năm trăm; quân Định Viễn bảy nghìn rưỡi, kỵ binh một nghìn; quân Thiết Kỵ ba nghìn. Trong quân Nghĩa Tòng, những đơn vị thuộc biên chế nha quân cũng sẽ nâng lên tới nghìn người. Tổng cộng ba vạn năm nghìn bộ kỵ, con số ấy thật đáng kinh ngạc.
Nhưng đất sáu châu này rộng mênh mông, dân tình phức tạp, võ lực mà kém thì quả thật khó cai trị. Mới lấy được hai châu Linh, Diêm với tám huyện, dân Hán chưa tới năm vạn, dù tính cả những hộ ẩn lậu cũng chỉ bảy vạn là cùng. Lấy chưa đầy sáu mươi vạn dân Phiên Hán ở sáu châu hai mươi hai huyện mà nuôi ba vạn năm nghìn quân, tài chính ắt lại phải oằn mình.
Nhưng hết cách rồi. Thời buổi này là thời buổi nào? Lý Khắc Dụng vẫn còn nhòm ngó Lân Châu, xin triều đình đem Lân Châu vào địa hạt Hà Đông, mà triều đình cũng chuẩn cho. Tiết độ sứ Chấn Võ quân là Khiết Bật Chương cùng họ Chiết ở Lân Châu dĩ nhiên không chịu. Ai dám chắc Lý Khắc Dụng lúc nào phát rồ, đem quân tới cướp, nên hắn đành phải phòng bị sẵn.
Ba vạn năm nghìn quân, lúc xuất chinh thật sự động được chưa quá hai vạn. Một khi phương bắc có biến, còn phải chiêu mộ thật nhiều người Đảng Hạng tới giúp. Lần trước đánh Hựu Châu, Đảng Hạng Hoành Sơn với tạp lỗ thảo nguyên đều có lợi. Lần này đánh Linh, Diêm, chính hắn cũng ngỡ như lỗ vốn, huống chi người Đảng Hạng.
Hắn sẽ đối diện với Dã Lợi Kinh Thần, Một Tạng Khánh Hương, Ngôi Tài Tô Đô thế nào đây? Lẽ nào mỗi người cho một đứa cháu trai, cháu ngoại? Chao ôi, cai trị mà lòng như thắt, cứ thấy sáu châu trong tay như cái nồi áp suất. Trên đời này, có vị tiết soái nào như hắn, đánh trận thắng mãi mà cầm quyền vẫn như đi trên băng mỏng?
Có lẽ nên tìm chỗ bù vào khoản hao hụt từ Đảng Hạng Hà Tây? Thác Bạt Tư Cung vẫn chưa bị bắt, chúng dẫn quân Đảng Hạng, chưa biết chừng đã lén về các bộ Phá Xú, Mễ Cầm.
Ngoài ra, hai huyện Hội Ninh và Ô Lan của Hội Châu, trên danh nghĩa thuộc quân Sóc Phương, đã mất vào tay Thổ Phồn bao năm. Nay nghe Thổ Phồn càng ngày càng suy, Hội Châu cũng chẳng có quân mạnh tướng giỏi, chỉ có mấy tiểu bộ mà thôi. Vậy thử xuất binh lấy lại, tiện thể cướp chút của cải người ta, có được chăng?
Việc này phải bàn tính cho chu đáo, chớ có trêu vào đại quân Thổ Phồn, đến lúc đó thì lỡ hết việc.
Bàn xong đại kế chỉnh biên, Thiệu Thụ Đức không đích thân nhúng tay nữa, chỉ còn trông vào tiến độ. Quân ngày đêm tụ về trong ngoài thành, cũng chẳng sợ quân Linh Châu còn giở trò gì.
Hôm sau, hắn có Trần Thành, Quách Noãn, Lư Tự Nghiệp theo hầu, ra ngoài thành tuần sát.
- Đại soái, vùng Linh Châu không có sông lớn che chắn, núi cao ngăn trở, đường bộ đi lại dễ dàng, đường thủy vận chuyển thịnh vượng. Đại quân Trung Nguyên xuất kích, hay giặc mạnh phương bắc kéo vào, đây đều là cửa ngõ trọng yếu. Năm xưa Thái Tông tuần du Linh Châu, chiêu phủ các bộ, được tôn xưng là Thiên Khả Hãn. Đại soái đã có sáu châu Hạ, Tuy, Ngân, Hựu, Linh, Diêm, đất rộng mênh mông, phía nam là Hà Khúc, phía bắc là Hà Sáo, từ trên xuống dưới ba nghìn dặm, trong ngoài hơn nghìn dặm, nên ra sức chỉnh đốn, có thể làm nền cho bá nghiệp.
Trần Thành ngoài thành Linh Châu thao thao bất tuyệt.
- Nay còn thiếu ba châu Lân, Thắng, Phong; thành Thụ Hàng Tây, Trung, Đông cùng thành Chấn Võ quân chưa hạ; các bộ Đảng Hạng chưa dẹp, sao có thể ngủ yên?
Thiệu Thụ Đức cưỡi con ngựa cao lớn, chỉ về một chỗ xa xa, hỏi:
- Đó là ao muối?
- Đây là Ôn Tuyền diêm trì, có sản xuất muối. - Trần Thành đáp, Ao muối ở Linh Châu nhiều lắm, nhưng không bằng Diêm Châu sản muối nhiều, lại càng không bằng Hựu Châu. Đại soái, của cải của Linh Châu không phải ở muối, mà ở nghìn dặm ruộng tốt.
Rồi ông nói tiếp:
- Huyện Hồi Lạc đã có kênh Bạc Cốt Luật, do Điêu Ung thời Bắc Ngụy đào, đến nay vẫn tưới được hơn nghìn khoảnh. Huyện Linh Vũ phía tây sông có kênh Hán, dài hơn bốn mươi dặm, hai bên lại có tám kênh Hồ, Ngự Sử, Bách Gia. Huyện Hoằng Tĩnh, đặt từ thời Bắc Ngụy, dẫn người Hán phía đông cửa quan tới khai khẩn, tục gọi là “thành Hán”, có ruộng phẳng tưới được hàng nghìn khoảnh. Huyện Hoài Viễn kênh tưới còn nhiều hơn, lại thêm vườn quả và kho thóc thời Hách Liên, cùng ba ao muối. Đại soái, ấy đều là ruộng kênh còn tới nay. Còn bao nhiêu kênh tưới khác, chỉ vì bao năm không cày cấy nên hơi bị bồi lấp. Nếu dời dân tới đây, khơi thông cho khéo, cả châu Linh Châu có thể được hàng chục vạn khoảnh ruộng tốt, đó là nền móng của bậc vương bá.
- Không cần hàng chục vạn khoảnh. - Thiệu Thụ Đức cười, Chỉ cần mười vạn khoảnh ruộng có nước, mỗi hộ cấp năm mươi mẫu, là nuôi được hai mươi vạn hộ dân, trăm vạn nhân khẩu. Có trăm vạn người ấy, cộng với dân Phiên Hán các châu khác, cắn răng nuôi mười vạn quân cũng xong. Thiên hạ bây giờ, có trấn nào nuôi được mười vạn quân? Đáng tiếc, người đâu có nhiều thế!
Đồng bằng Ngân Xuyên, cái lợi lớn nhất là đất phẳng lì, mênh mông không bờ, lại có Hoàng Hà cùng các nhánh sông tưới tiêu. Tuyệt hơn nữa, các kênh hầu như đều là kênh tự chảy, chẳng cần dựng guồng nước. Từ Tần Hán đến nay, đời nào cũng đào thêm mạng lưới kênh tưới, nền tảng sẵn rất tốt, nên mới có tiếng là Giang Nam nơi ải Bắc.
Thiếu chỉ có một thứ: người.
Hắn biết lấy đâu ra người? Nếu dân đủ đầy, ba châu Hạ, Tuy, Ngân đang ra sức khai khẩn kia thậm chí khỏi phải đầu tư tiếp, hắn dời thẳng trung tâm cai trị về Linh Châu, rồi phía tây lấy Hà Tây, lên bắc đánh thảo nguyên, xuống nam đánh các trấn Bân Ninh, Kính Nguyên, Phượng Tường, thậm chí dòm ngó đất Thục, gây dựng bá nghiệp dễ như trở bàn tay.
Mọi khó khăn đều dồn ở chỗ thiếu người. Từ loạn An Sử đến nay, triều đình bỏ bê Linh Châu đã quá lâu!
Chiêu mộ dân chúng phải là trọng tâm giai đoạn tới, cần sớm định ra kế hoạch.