Hồi tháng tư, hắn dẫn quân lên phía bắc đánh thảo nguyên, đi một chuyến hơn một tháng mới về. Cách đây không lâu, hắn lại ra ngoài tuần tra ruộng đất ở Tuy châu, gặp Lý Hiếu Xương, rồi tiếp tục gặp thủ lĩnh các bộ tộc Đảng Hạng như Dã Lợi, Chiết Mã Sơn. Chuyến ấy cũng mất nửa tháng. Sắp tới còn phải đánh Du châu, chẳng biết lại hao phí bao nhiêu ngày tháng. Tính ra, hắn và người nhà thật đúng là gặp nhau thì ít, xa cách thì nhiều.
Dẫu vậy, gần đây cũng có chuyện đáng mừng. Người tìm đến nương nhờ ngày một đông, chẳng hạn như nhà họ Triệu ở Thiên Thủy.
Hôm nay Triệu Thực vừa mua một căn nhà trong thành. Nhà có năm sáu gian, một giếng nước, mấy cây táo. Vì nằm ở vị trí khá đẹp, chủ nhà ra giá ba mươi lăm quan tiền. Triệu Thực nghe xong chẳng khỏi giật mình. Đắt đến thế ư?
Chủ nhà cũng nói thẳng với hắn:
- Dạo này trong thành có rất nhiều người chuyển tới, ai nấy đều chạy khắp nơi mua nhà. Như nhà họ Tống ở Tây Hà, một lần kéo tới hơn hai trăm người, mua liền hơn mười tòa nhà lớn. Rồi đám con cháu họ Khâu làm giám quân, vốn thân thiết với Linh Vũ Quận vương, mấy hôm trước cũng từ Quan Trung tới đây. Bọn hậu sinh ấy đang lùng sục khắp thành để tìm nhà. Tin tức vừa lan ra, giá nhà đã tăng vọt chỉ sau một đêm. Ai cũng biết tính toán cả, đâu phải kẻ ngốc!
Triệu Thực chỉ còn biết cười khổ.
Ban đầu hắn định mua một căn nhà rẻ ở ngoài thành. Nhưng nay hắn đã kiếm được chức phán quan đồn điền trong phủ, ở ngoài thành quả thật không tiện. May mà Triệu Ngọc, cô em họ trong tộc, rất hết lòng giúp đỡ người nhà. Nàng sai người mang tới cho hắn năm mươi quan tiền, nói đó là tiền công nàng nhận được khi thay Linh Vũ Quận vương soạn công văn, cứ yên tâm mà cầm lấy.
Triệu Thực nghe vậy, trong lòng kinh ngạc. Hắn hỏi thăm thêm mới biết, ngày thường Linh Vũ Quận vương hầu như chẳng tự viết công văn. Mọi việc đều do hai người thiếp yêu thay mặt làm hộ. Một người là con gái họ Phong ở Hà Trung, người kia chính là cô em họ của hắn. Chuyện này trong phủ gần như chẳng ai không biết.
Mấy lão quan làm thuộc hạ cả đời còn tấm tắc khen nét chữ của Phong thị và Triệu thị. Đồng thời, họ cũng kín đáo chê cười nét chữ như gà bới của vị đại vương nhà mình.
Soạn công văn vốn là việc của quan chưởng thư ký tiết độ. Chẳng lẽ trong tay Linh Vũ Quận vương thật sự thiếu người đến vậy?
Triệu Thực nghĩ ngợi một hồi, cảm thấy có lẽ mình nên viết thư về nhà, gọi thêm người trong tộc tới Hạ châu.
Nhà họ Phong ở Hà Trung cũng chẳng kém nhà họ Triệu ở Thiên Thủy bao nhiêu, từ ngày lập nước đến nay đã sinh ra không ít nhân tài. Nay nhìn vào phủ Linh Vũ Quận vương, dường như nhân tài còn thiếu, chức vị bỏ trống lại nhiều. Ai đến trước thì chiếm được chỗ trước. Người đời vẫn nói đi trước một bước thì bước nào cũng dẫn đầu, chuyện này tuyệt đối không thể xem nhẹ.
Hôm nay là ngày đầu tiên Triệu Thực nhận chức. Sau khi tới công sở làm việc, các đồng liêu biết lai lịch của hắn đều tỏ ra rất khách khí. Thậm chí quan trên trực tiếp của hắn là Ngô Liêm, Tư mã hành quân trong phủ, cũng đích thân tới trò chuyện một lúc.
Triệu Thực xuất thân từ đại gia tộc, gặp cảnh ấy chẳng hề lúng túng. Cả buổi sáng trôi qua giữa những lời chào hỏi và thăm viếng qua lại. Đến đầu giờ chiều, mấy viên lại thuộc cấp dưới mới bê tới một chồng công văn, giao cho hắn xem xét.
Phán quan đồn điền phụ trách toàn bộ việc ruộng đất trong trấn. Ở Hạ châu, hắn có lẽ còn phải quản cả các bãi chăn nuôi. Đây là một trong ba vị phán quan dưới quyền Ngô Liêm, nắm thực quyền trong tay.
Khi ấy các trấn cát cứ, quyền lực của phủ tiết độ thường lấn át cả quan phủ các châu. Quan lại trong phủ lại chiếm giữ rất nhiều chức vị ở địa phương, vì thế chuyện ruộng đất của dân trong trấn thật ra cũng thuộc quyền quản lý của Triệu Thực. Quan lại các châu huyện thường chẳng dám tự tiện quyết định.
Chức quan chính thức của Triệu Thực là Tư mã lục sự Du châu, chẳng có thực quyền gì, chỉ dùng làm căn cứ phát bổng lộc mà thôi. Nói cho cùng, chức phán quan đồn điền mới là việc hắn thật sự đảm nhiệm.
Triệu Thực ngồi ở công đường suốt buổi chiều. Mãi đến khi mặt trời ngả về tây, hắn mới đóng dấu xong cả đống khế đất.
Những khế đất ấy được cấp cho quân sĩ. Mấy năm trước, đại soái từng chia ruộng cho quân sĩ ở Tuy châu. Nay mọi người chuyển tới Hạ châu, quân Thiết Lâm và quân Vũ Uy cũng được biên vào quân trong trấn, không còn là quân của các trấn bên ngoài nữa. Vì thế, rất nhiều quân sĩ xin đổi ba mươi mẫu ruộng ở Tuy châu sang ruộng tại Hạ châu, rồi đưa gia đình tới đây sinh sống.
Đại soái dĩ nhiên lập tức chấp thuận. Đúng lúc Hạ châu cũng vừa khai phá được một số đất đai. Chỗ thì vốn là đồng cỏ bị triều đình khoanh giữ từ trước, chỗ thì là ruộng canh tác vừa được khơi thông mương máng, khôi phục sản xuất. Chỉ cần quân sĩ không đồng loạt kéo tới đòi đổi ruộng cùng một lúc, cứ làm dần dần thì vẫn kịp.
Thấy Triệu phán quan đã xong việc, mấy viên sai dịch trong công sở rất nhanh nhạy bước tới. Bọn chúng bỏ khế đất vào hộp gỗ, khóa lại, chờ ngày phát cho quân sĩ.
Khi Triệu Thực bước ra khỏi nha môn của tiết độ sứ, nơi chân trời chỉ còn le lói một vệt sáng.
Trong thành nhốn nháo cả lên vì rất nhiều quân sĩ đã chuyển vào ở. Hắn trông thấy Trần Nghi Thân, phán quan coi kho lương, đang dẫn theo một đám sai dịch và tiểu lại đi lại giữa các doanh trại. Y trò chuyện với các tướng quân, chắc là đang hỏi xem họ cần bổ sung những thứ gì.
Triệu Thực ngẩng đầu nhìn lá cờ bay phần phật, rồi hỏi:
- Đây là quân Vũ Uy sao?
Nhìn kỹ một lát, hắn nhận ra đó là quân của Lư tướng quân.
Hắn lắc đầu, thầm nghĩ:
“Phen này sắp đánh Thác Bạt Tư Cung rồi…”
Quyền ham muốn của ông em rể nhà mình quả thật đáng sợ. Thiên hạ hiện nay, các trấn cát cứ nơi nào chẳng phải quân đầu lĩnh lớn thống lĩnh dưới tay một đám đầu lĩnh nhỏ? Có lẽ chỉ vùng Hà Đông là khá hơn, quy củ cũng chặt chẽ hơn. Quân các trấn bên ngoài không được nhúng tay vào việc dân chính ở địa phương, tướng trong nha môn ngày thường cũng chẳng có binh quyền. Chẳng lẽ ông em rể của hắn cũng định làm như vậy?
Triệu Thực thong thả đi về nhà. Vợ hắn đã dọn cơm tối xong, hai đứa con trai cũng vừa học xong. Hắn gật đầu, đang định nói vài câu thì ngoài phố bỗng vọng vào tiếng chân hỗn loạn, xen lẫn tiếng quân quan quát mắng.
Triệu Thực quay đầu nhìn ra. Một hán tử râu quai nón kín mặt đang rướn cổ nhìn vào trong nhà. Thấy chủ nhà nhìn mình, gã cười một tiếng rồi rụt đầu lại.
Triệu Thực vốn gan dạ, bèn bước ra ngoài tìm gã hán tử ấy nói chuyện.
Bên cạnh gã còn có mấy người nữa. Bọn họ đang ngồi xếp bằng dưới đất, bên cạnh đặt túi chăn, bánh hồ và túi nước. Có người còn dựng một chiếc đòn gánh dựa vào tường nhà hắn.
Gã hán tử vừa xé bánh hồ vừa nói:
- Bọn ta là dân hộ ở Ngân châu, được đại soái gọi tới làm dân phu. Sắp đánh Thác Bạt Tư Cung, người làm việc không đủ, mà bọn ta từng ra trận rồi. Tống thứ sử một lần gọi tới mấy nghìn người, sai tất cả sang đây.
Triệu Thực nghe nói từng ra trận, đầu óc lập tức sáng tỏ:
- Các ngươi là đám quân theo Hoàng Sào năm xưa?
- Chuyện cũ lắm rồi.
Gã vừa nhai miếng bánh hồ khô cứng, vừa nói không rõ tiếng:
- Năm đó bọn ta theo Hoàng vương tung hoành nam bắc. À không, phải gọi là Hoàng tặc mới đúng! Sau này ở Tam Nguyên, bị đại soái Thiệu đánh một trận tan tác, tất cả đều thành tù binh. Đại soái nhân nghĩa, không giết bọn ta. Ngài đưa bọn ta tới Tuy châu, cho đào mương khơi nước suốt hai năm, rồi lại chuyển tới Ngân châu. Mấy huynh đệ này cũng như ta, đều là người huyện Khai Quang. Bọn ta thuê ruộng trong nông trường mà sống, tính ra đã gần hai năm rồi.
Hôm nay Triệu Thực vừa xem không ít công văn về nông trường dành cho thân nhân quân sĩ, nghe vậy liền hứng thú hỏi:
- Thuê bao nhiêu ruộng?
Gã hán tử uống ừng ực một ngụm nước, cố nuốt miếng bánh hồ mắc trong cổ, rồi mới đáp:
- Ba mươi mẫu. Ta với vợ, thêm một thằng nhóc mới lớn, thuê trâu cày của huyện cấp xuống, miễn cưỡng cũng đủ ăn.
- Thằng nhóc mới lớn?
Mấy người đồng hương xung quanh lập tức phá lên cười. Mặt gã hán tử đỏ bừng. Gã vừa tức vừa thẹn, quát:
- Hồ Nhị Lang, ngươi còn cười nữa thì ta giết ngươi! Lý Ấu Lang, ngươi quên hồi đánh Giang Lăng, ai đã cứu mạng ngươi rồi sao? Cười, cười cái con khỉ!
Triệu Thực lúc này mới hiểu ra, cũng cười hỏi:
- Có phải những phụ nữ thảo nguyên được đại soái bắt về không?
- Chứ còn gì nữa!
Nhắc đến chuyện này, gã hán tử lộ rõ vẻ ấm ức:
- Dáng dấp cũng xem như ngay ngắn, mông lại rộng, chắc là dễ sinh nở. Chỉ tội chẳng biết làm ruộng! Trước khi cầm dao chém người, ta từng trồng trọt ở Vận châu bảy tám năm. Vậy mà dạy mãi, mụ đàn bà ngốc ấy vẫn chẳng học được cho nên thân! Được cái chăm gia súc thì tạm ổn. Thôi bỏ đi, lão tử chịu khó thêm một chút cũng chẳng đáng gì.
Triệu Thực hỏi:
- Đám trâu ấy dùng được chứ?
- Khó dùng lắm, tính nết hung dữ vô cùng, cày ruộng rất mất công. Nhà ta còn xem như khá. Có nhà, trâu của họ hoàn toàn không cày được, quan phủ đã giảm tiền thuê xuống còn hai mươi đồng mà vẫn lỗ. Trâu bò phải được rèn từ nhỏ. Trâu bắt từ thảo nguyên về vốn quen sống hoang, chẳng chịu nghe lời!
- Năm nay thu hoạch thế nào?
- Gặt được chưa tới bốn mươi hộc lúa mạch. Nộp cho công quỹ ba phần năm, phần còn lại là của nhà mình. Năm ngoái chưa bị đánh thuế, năm nay đã ghi vào sổ hộ rồi, phải nộp thuế.
- Sống qua ngày có đủ không?
Gã hán tử cười đáp:
- Chắc là đủ. Ngày trước ta cầm dao giết người, chẳng phải vì sống không nổi đó sao?
Triệu Thực lại hỏi:
- Sau vụ gặt mùa thu, các ngươi có trồng thêm thứ gì không?
- Có trồng ít đậu. Một mẫu thu được chừng năm sáu chục cân.
Nói đến đây, trên mặt gã hán tử thấp thoáng vẻ lo âu. Chẳng biết trận chiến này kéo dài bao lâu, bọn họ có kịp trở về nhà thu hoạch đậu hay không. Xem ra phần nhiều là không kịp rồi. Nhưng trong quân đang truyền tin rằng đại soái đã hứa thưởng cho dân phu, mỗi người được cấp bốn con dê. Nếu quả đúng như vậy thì chuyến này cũng không thiệt. Dù sao trong nhà vẫn còn vợ con, bọn họ có thể giúp thu hoạch đậu.
Triệu Thực nhìn ra, người từng là quân sĩ dưới trướng Hoàng Sào này nay đã có gia đình để vướng bận. Ngoài miệng gã cứ mắng vợ mình ngốc, chẳng biết làm ruộng, nhưng xem ra gã vẫn thật lòng muốn gánh vác mái nhà ấy.
Đại soái năm xưa lên phía bắc đánh thảo nguyên, bắt về hơn hai vạn phụ nữ và trẻ nhỏ, rồi chia tất cả cho đám quân Hoàng Sào. Bây giờ nhìn lại, quả nhiên cách ấy đã khiến bọn chúng yên lòng, dần dần chịu ở lại.
Có lẽ người này vẫn còn nhớ quê cũ ở Vận châu. Nhưng sau khi con gã ra đời, đứa trẻ lớn lên từ nhỏ ở Ngân châu, vậy thì Ngân châu mới là quê hương của nó. Con người bén rễ nơi nào, sinh con đẻ cái nơi ấy, chẳng phải chính là như vậy sao?
Đang lúc Triệu Thực ngẫm nghĩ, một đội kỵ binh tuần tra đi ngang qua phố. Nhìn quân phục, hẳn là quân trong châu dưới quyền Vương Ngộ.
Bọn chúng cảnh giác nhìn đám dân phu nằm la liệt dưới đất. Viên quân quan dẫn đầu còn quát một câu:
- Không đuổi các ngươi ra ngoài thành đã là may rồi. Chớ có gây chuyện!
Đợi đám quân trong châu đi xa, gã hán tử nhổ một bãi nước bọt, nói:
- Vương Ngộ cũng là kẻ đầu hàng, vậy mà đám quân tướng dưới tay gã hung hăng quá thể. Chẳng màng chút tình nghĩa hương khói năm xưa.
Triệu Thực cười:
- Đều là người của đại soái, phân biệt gì đâu. Có cần ta mang cho các ngươi vài tấm chăn nỉ không? Thứ ấy rẻ lắm, ta vừa mua một lúc mấy tấm.
- Không cần đâu.
Gã hán tử xua tay:
- Có túi chăn quan phủ phát cho rồi. Tuy có mùi hơi khó chịu nhưng cứ tạm dùng vậy. Tiết trời này chưa phải lúc rét buốt, cố chịu cũng qua.
Triệu Thực gật đầu cười, rồi quay vào nhà.
Hắn nhìn ra, uy vọng của đại soái trong trấn rất cao, đủ sức giữ cho thuộc hạ không làm loạn. Nếu đổi sang trấn khác, dù là dân phu hay dân tráng, bọn họ cũng thường xuyên quấy nhiễu dân chúng. Đám quân Hoàng Sào này xem ra cũng đã được thu phục gần hết, lòng người đều hướng về phía đại soái.
Trận đánh Thác Bạt Tư Cung lần này, phần thắng quả thật rất lớn!