Thành Dự Châu chính là huyện thành Trường Trạch, vốn thuộc Hạ Châu. Ngoài thành có hồ muối Hồ Lạc, sản xuất cả muối xanh lẫn muối trắng. Ở bốn châu Hạ, Tuy, một đấu muối chỉ đáng chưa tới trăm đồng tiền. Đem vào Quan Trung, giá có thể lên tới một trăm hai, một trăm ba mươi đồng. Nhưng chuyện ấy chẳng liên quan gì đến Dự Châu, bởi phần lớn muối người Quan Trung dùng đều lấy từ hai hồ muối ở Hà Trung, mỗi năm sản xuất từ bốn mươi đến năm mươi vạn thạch.
Nói cách khác, Vương Trọng Vinh chỉ nhờ buôn muối đã có thể kiếm chừng bảy mươi vạn quan tiền mỗi năm. Quả đúng là một tay giàu sụ.
Sản lượng hồ muối Dự Châu mỗi năm chẳng qua mười vạn thạch, mang về cho nhà Thác Bạt hơn mười vạn quan tiền. Tính ra cũng chẳng nhiều nhặn gì. Vị trí của họ quá xấu, vùng lân cận lại thưa người. Muốn chen chân vào thị trường Quan Trung, họ vừa phải tranh mối làm ăn với muối Hà Trung, vừa phải cạnh tranh với muối đất Thục, thứ mỗi năm bán được gần sáu mươi vạn quan. Đường buôn bán ấy thật chẳng dễ đi.
Thời buổi này đâu phải cứ có muối là bán được, bán rồi sẽ biến thành tiền. Quân Thiên Đức ở Phong Châu cũng có hồ muối, chất lượng còn rất khá. Đến những năm Khai Nguyên, muối nơi ấy từng được chọn làm cống phẩm. Kết quả thì sao? Vì cách xa những chợ lớn, chẳng mấy ai hỏi đến, chỉ đủ cung ứng cho dân địa phương và quân Trấn Vũ. Thị phần nhỏ đến đáng thương.
Muối ở Diêm Châu, nơi quân Sóc Phương cai quản, về sau sẽ trở thành nguồn muối lớn nhất của Tây Hạ. Thế nhưng việc buôn bán của họ còn tệ hơn nữa. Thị phần chỉ nhỉnh hơn muối Phong Châu đôi chút, kém xa muối Dự Châu.
Bởi vậy, nguồn thu chính của nhà Thác Bạt vẫn là buôn gia súc, da thuộc và dược liệu, chứ không phải bán muối. Trừ phi họ có được một “người láng giềng tốt” như triều Bắc Tống, dùng sức quan phủ đẩy giá muối lên thật cao, một đấu bán tới mấy trăm đồng. Khi ấy, thứ muối Tây Hạ vốn chỉ đáng hơn trăm đồng một đấu mới có thể được buôn lậu ồ ạt vào đất Tống, nhờ thế mà mở rộng thị trường theo cách khác.
Nhưng hiện giờ giá muối Đại Đường đang thấp. Muốn bán thì cũng phải có người chịu mua chứ!
Nói đi cũng phải nói lại, mỗi năm kiếm được hơn mười vạn quan tiền vẫn là một khoản bổ sung đáng kể cho nhà Thác Bạt. Ít nhất họ có thể mua từ bên ngoài khá nhiều thứ, chẳng hạn như binh khí. Nghề luyện sắt ở Dự Châu còn kém cả Hạ Châu!
Thế nhưng từ cuối năm ngoái, Tiết độ sứ quân Định Nan là Thiệu Thụ Đức đã ngấm ngầm gặp riêng các lái muối ở ba châu Hạ, Tuy, Ngân, bảo họ cố hết sức mua muối Phong Châu. Phía quân Thiên Đức cũng phối hợp rất chặt, ép giá xuống thật thấp. Chỉ trong chớp mắt, muối Dự Châu đã mất đi một mảng thị trường lớn, thu nhập theo đó sụt mạnh.
Đến tháng tư năm nay, sau khi Thiệu Thụ Đức dẫn quân lên phía bắc thảo nguyên, các bộ lạc rợ lẫn lộn lần lượt quy phục. Bọn chúng cũng bắt đầu dùng muối Phong Châu, khiến thu nhập nhà Thác Bạt càng teo tóp. Việc thu chi trong nhà đã dần lâm vào cảnh khó khăn.
Gần đây, Thác Bạt Tư Gián đang đau đầu vì những chuyện ấy. Nhà lớn nghiệp lớn, huynh trưởng lại nuôi quá nhiều quân, mỗi ngày tiêu tốn một khoản khổng lồ. Nay việc bán muối gặp trục trặc, các bộ lạc rợ ngoài thảo nguyên phía bắc cũng không còn đem trâu dê, da thuộc, dược liệu, mật ong, sáp ong và những vật khác đến triều cống. Cứ đà này, cái nhà ấy thật chẳng biết chống đỡ ra sao.
- Đại huynh, hôm nay bộ La Thụ sai người tới xin khí giới. Bọn họ nói muốn lên thảo nguyên phía bắc, giết Ngụy Tài Tô Đô, giành lại đồng cỏ của mình. Thác Bạt Tư Gián bước vào phòng, mặt mày rối bời, nói: - Chúng ta nên trả lời thế nào?
- Ban cho chúng ít muối. Thác Bạt Tư Cung nhìn đăm đăm ra ngoài cửa sổ.
- Chuyện này… Thác Bạt Tư Gián nghẹn lời, đành đổi sang việc khác: - Bộ Vệ Mộ sai người tới xin một vạn tấm lụa, nói trong bộ thiếu thốn chi dùng.
- Ban cho chúng ít muối. Thác Bạt Tư Cung vẫn ngồi yên không nhúc nhích.
Thác Bạt Tư Gián há miệng cứng lưỡi. Một lúc lâu sau, hắn chẳng buồn nói nữa, ngồi phịch xuống, vẻ mặt bực bội.
- Thế mà đã giận rồi sao? Bấy giờ Thác Bạt Tư Cung mới quay đầu nhìn em trai, nói: - Thiệu Thụ Đức lên thảo nguyên phía bắc đúng là một nước cờ cao tay. Ta cũng không ngờ hắn hành động nhanh đến vậy. Chỉ hơn một tháng, hắn đã khuấy cho cơ nghiệp ba đời nhà ta tan tác chẳng còn ra hình thù gì.
- Nếu không có họ Chiết Quật ở Lân Châu giúp sức, sao hắn có thể làm dễ dàng như thế? Thác Bạt Tư Gián không nhịn được, lên tiếng.
- Con gái họ Chiết Quật đã gả cho Thiệu Thụ Đức làm vợ, lẽ nào họ không giúp? Thác Bạt Tư Cung lắc đầu, nói: - Trước kia ta vẫn chưa tin. Ta không tin Thiệu Thụ Đức lại muốn ra tay với họ Thác Bạt nhanh đến thế. Nhưng giờ sự thật bày ngay trước mắt, sai lầm là ở ta. Một sai lầm quá lớn!
- Đại huynh hà tất phải nản chí? Trong châu vẫn còn hơn một vạn quân, thành Dự Châu cao, hào sâu, chúng ta sợ hắn làm gì! Thác Bạt Tư Gián nói.
- Ban đầu không vâng thánh chỉ xuôi nam đánh giặc, đã là một nước cờ sai lớn. Nay lại ngồi nhìn, chần chừ, để mất chỗ dựa trên thảo nguyên, sai càng thêm sai. Thác Bạt Tư Cung buông tiếng thở dài: - Thiệu Thụ Đức đã nắm được ba châu Hạ, Tuy, Ngân, mấy năm nay còn chỉnh đốn rất ra dáng. Thực lực hai bên cách biệt quá xa, muốn đối phó với hắn lại càng khó hơn.
- Đại huynh, hay là chúng ta tìm Dương Duyệt của quân Kinh Lược? Hắn có trong tay năm nghìn quân, cũng là một thế lực lớn trong vùng. Chẳng lẽ hắn cứ đứng nhìn Thiệu Thụ Đức tước bỏ quyền thế các trấn hay sao? Hôm nay hắn tước Dự Châu, ngày mai đã có thể tước quân Kinh Lược. Môi hở thì răng lạnh, lẽ nào Dương Duyệt không hiểu đạo lý ấy? Thác Bạt Tư Gián đứng dậy nói.
- Có thể thử, nhưng đừng ôm hy vọng quá lớn. Con người Dương Duyệt, ta cũng nhìn không thấu. Thác Bạt Tư Cung đáp: - Hy vọng của chúng ta vẫn nằm ở Hoành Sơn.
- Đại huynh nói là…
- Đệ đi một chuyến về phía đông nam đi. Thác Bạt Tư Cung nói: - Họ Một Tạng ở sông Hồn Châu xưa nay vẫn kính thuận tộc ta, hẳn có thể trở thành cánh tay giúp sức. Còn họ Dã Lợi ở Nam Sơn… thôi, cứ thử xem sao. Nếu hai bộ này chịu ngả về phía chúng ta, ít nhất một nửa các bộ lạc Nam Sơn cũng sẽ theo. Khi ấy, họ có thể cung cấp hơn một vạn quân. Chúng ta sẽ có hơn hai vạn đại quân, đâu kém Thiệu Thụ Đức!
Một vạn quân Đảng Hạng Nam Sơn thì làm được trò trống gì? Áo giáp còn chẳng có đủ mấy bộ!
Thác Bạt Tư Gián vốn định nói thẳng câu ấy, nhưng nhìn sắc mặt huynh trưởng, hắn đành nuốt trở vào.
Ngựa chết thì cứ chữa như ngựa sống vậy. Chỉ còn cách ấy mà thôi.
Phong tướng quân, cứ chờ ở đây đi. Họ Dã Lợi không dám làm gì ta đâu. Lý Khản chắp tay nói.
- Được, vậy ta ở đây chờ. Phong Ẩn cũng chắp tay đáp lễ.
Hắn sắp rời khỏi hệ thống quân Thiết Lâm để được thăng làm phó tướng thân binh của Thiệu Thụ Đức, bởi đội thân binh sắp được mở rộng lên hai trăm người.
Trong quân, ai nấy đều tỏ ra cung kính với hắn, nhưng nói đến kính phục thì còn xa mới có. Điều ấy khiến Phong Ẩn vô cùng ấm ức.
Hắn muốn dựa vào chiến công thật sự để từng bước tiến thân, dù biết trong hạng người như hắn, mười người may ra chỉ sống được hai, ba.
Ba anh em họ Lưu hiện giờ, một người được điều sang quân Vũ Uy làm đội trưởng, một người làm đội phó trong quân Thiết Lâm, người còn lại được đưa vào đội thân binh của đại soái. Cả ba đều có tiền đồ sáng sủa, lại bước lên bằng chiến công thật sự.
Còn hắn thì sao? Chẳng qua chỉ được nhờ hai cô em họ mà thôi!
Lý Khản ngẩng cao đầu, ưỡn ngực, theo hai người trong họ Dã Lợi dẫn đường tiến vào đại sảnh.
Nói là đại sảnh, kỳ thực nơi này chẳng khác gì một trại núi. Nhà dựng bằng những thân gỗ lớn thô ráp, không sơn, cũng chẳng chạm trổ. Gian nhà khá rộng, đuốc được đốt sáng khắp nơi. Hơn chục người đứng trong sảnh. Người ngồi ở vị trí cao nhất hẳn là Dã Lợi Kinh Thần.
Dã Lợi Kinh Thần nom đã gần bốn mươi, nhưng Lý Khản đoán tuổi thật của hắn chỉ ngoài ba mươi. Người này sức vóc mạnh mẽ. Thuở còn trẻ, hắn từng nhiều lần đến Diên Châu buôn bán, đem trâu ngựa đi bán rồi mua các loại đồ dùng, khí cụ đem về.
Bộ Dã Lợi ở phía đông dãy Hoành Sơn, phía nam Tuy Châu, phía bắc hai châu Đan và Diên. Địa bàn của họ không nhỏ, là một trong những bộ tộc lớn của người Đảng Hạng Hoành Sơn. Về sau, nơi đây mãi là vùng tranh giành then chốt giữa Bắc Tống và Tây Hạ, bởi Hoành Sơn kéo dài nghìn dặm, nhiều ngựa, đất đai thích hợp cày cấy, người dân cứng cỏi, thiện chiến. Thành lũy các nơi đều dựa vào địa thế hiểm trở, đủ sức phòng thủ.
Nguyên Hạo, vị vua khai quốc Tây Hạ, từng nhiều lần khiến vùng biên giới khốn đốn. Bởi phía nam Hoành Sơn có lương thực của các vùng núi, có dân chúng để sai khiến, lại có nguồn nước, đồng cỏ và địa thế hiểm yếu vững chắc để phòng thủ.
Kim Thang và Bạch Báo nằm dưới chân Hoành Sơn, xung quanh là hàng nghìn khoảnh ruộng tốt. Tất cả đều chiếm lấy ruộng màu mỡ rộng hàng vạn khoảnh của Hoành Sơn.
Nói gọn lại, một khi Tây Hạ chiếm được Hoành Sơn, họ sẽ khống chế vô số cửa ải hiểm yếu, rồi trưng dụng lương thực, trâu ngựa và binh lính địa phương để đánh xuống phía nam, tiến công nhà Tống. Về mặt chiến lược, lợi thế ấy vô cùng lớn.
Đối với một đại tộc có dân số lên tới mấy vạn người, Thiệu Thụ Đức cũng buộc phải coi trọng, thậm chí còn cố ý lôi kéo. Tuyệt đối không thể để họ bị nhà Thác Bạt kéo về cùng một phe.
- Quý sứ đến đây vì chuyện gì? Dã Lợi Kinh Thần ngồi ở vị trí cao nhất, điềm nhiên hỏi.
- Ta đến để hai nhà kết minh, thề ước với nhau. Lý Khản đáp thẳng.
Dã Lợi Kinh Thần hơi biến sắc. Những người có mặt đều là cáo già sống lâu năm, ai chẳng biết mục đích của ngươi? Nay đã nói thẳng không vòng vo, hoặc là ngươi nắm chắc phần thắng, hoặc là một kẻ ngốc.
- Hoành Sơn nằm dưới quyền cai quản của hai châu Diên, Đan. Bàn tay của Linh Vũ quận vương vươn tới đây, chẳng phải quá dài hay sao? Dã Lợi Kinh Thần nói.
- Quân sứ Bảo Tắc là Lý Hiếu Xương vốn thân thiết với đại vương nhà ta, đối đãi với ngài rất cung kính. Lý Khản đáp.
Câu ấy nói bóng gió rằng Lý Hiếu Xương sợ Thiệu Thụ Đức, thậm chí phải nương nhờ dưới cánh hắn. Những người có mặt đều hiểu rõ. Dã Lợi Kinh Thần cũng mới nghe chuyện này lần đầu, sắc mặt lập tức trở nên nặng nề.
Bộ Dã Lợi có mấy vạn người. Một khi xảy ra chuyện, điều động bảy, tám nghìn quân chẳng phải việc khó. Có thực lực như vậy, ngay cả nhà Thác Bạt ở Dự Châu cũng chỉ có thể dùng chính sách mềm mỏng, cố ý kết thân với họ.
Nhưng thực lực ấy vẫn chưa đủ để chống lại quyền cai trị của quân Bảo Tắc. Thỉnh thoảng họ vẫn phải cung cấp trai tráng, lương thực, trâu ngựa, bởi quân của người ta trang bị tinh nhuệ, huấn luyện nghiêm chỉnh, đâu phải đám quân nông dân trong bộ lạc có thể sánh bằng.
Giờ lại thêm quân Định Nan. Nếu Thiệu Thụ Đức quyết lòng chèn ép bộ Dã Lợi, quả thật chẳng khó. Chỉ cần chịu bỏ thời gian, hắn thậm chí không cần tấn công những đồn lũy hiểm yếu. Chỉ việc khóa chặt hai hướng nam bắc cũng đủ khiến bộ Dã Lợi quay cuồng chống đỡ.
Lý Hiếu Xương này đúng là chẳng biết xấu hổ! Đường đường là tiết độ sứ một trấn, vậy mà lại cung kính với một hậu bối nhỏ hơn mình tới hai mươi tuổi. Như thế mà coi được sao?
- Điều quý sứ nói là thật ư? Dã Lợi Kinh Thần không tự mình hỏi, nhưng một thủ lĩnh bên dưới đã thay hắn lên tiếng.
- Tháng sau, đại vương nhà ta sẽ đi tuần ở Tuy Châu. Khi ấy quân sứ Bảo Tắc Lý Hiếu Xương cũng đến Tuy Đức để giao nhận chiến mã. Nếu tộc trưởng Dã Lợi có thời gian, chi bằng xuống núi xem thử. Đại vương nhà ta cũng có ban thưởng gửi tới.
Dã Lợi Kinh Thần im lặng. Các thủ lĩnh lớn nhỏ trong sảnh đưa mắt nhìn nhau.
Thiệu Thụ Đức vừa gọi một tiếng, Lý Hiếu Xương đã vội vã chạy tới. Nếu chuyện này là thật, cảnh ngộ của họ sẽ trở nên vô cùng khó xử. Quân Định Nan và quân Bảo Tắc liên thủ, chẳng phải sẽ bóp chặt bộ Dã Lợi trong lòng bàn tay hay sao?
Mọi người ít nhiều đều nghe nói về tình thế bốn châu Hạ, Tuy, Ngân, Diêm hiện nay. Ban đầu, kết quả bàn bạc là hai bên không giúp ai, tự đóng cửa lo việc của mình. Họ Một Tạng hiện giờ vẫn còn lưỡng lự, cũng sai người tới thương lượng. Nhưng bộ Dã Lợi thì đã quyết tâm rồi, nhất định không nhúng tay vào vũng nước đục này.
Nhưng nếu người ta ép ngươi phải chọn phe thì sao?
Chuyện ấy quả thật khó xử.