Về đến đại doanh, Thiệu Thụ Đức giở xem những tài liệu về tám huyện Phú Bình do Trần Thành thu xếp cho hắn.
Đọc xong, hắn chỉ biết thở dài.
Tám huyện ấy, ruộng đất mỗi năm cấy hái được hai vụ. Dẫu chiến tranh thường xuyên bắt dân tráng đi lính, cả năm vẫn thu được hơn ba trăm vạn hộc lương. Đây chỉ là con số ước tính, nhưng sản lượng thực tế hẳn cũng chẳng chênh lệch bao nhiêu, biết đâu còn vượt quá mức ấy. So với nơi này, năm đầu hắn mới đến trấn giữ năm huyện Tuy Châu, tổng sản lượng chẳng qua chỉ được hai ba mươi vạn hộc. Khoảng cách quả thật quá lớn!
Nhìn giọng điệu trong những dòng chữ Trần Thành ghi lại, hẳn y cũng vừa thèm thuồng vừa ghen tị.
Đồng bằng Quan Trung, đúng là đất dựng nghiệp đế vương! Hơn hai mươi huyện thuộc Kinh Triệu phủ, dân số ước chừng một trăm năm mươi vạn, lại thêm bảy tám huyện thuộc hai châu Đồng, Hoa. Nếu chịu khó kinh doanh, nơi này đủ sức sánh với hai Hà Đông.
Có điều, vùng đất ấy phải nuôi hoàng đế và bá quan, lại phải nuôi hai mươi vạn quân Thần Sách, chi phí quả là khổng lồ. Thiệu Thụ Đức từng tìm hiểu, bổng lộc của quân Thần Sách cao gấp mấy lần quân sĩ các phiên trấn thông thường. Đối với các tướng trung, cao cấp từ chức Thập tướng trở lên, khoản thu nhập còn chênh lệch đến hơn mười lần. Dẫu bỏ qua chuyện giá cả ở Trường An vốn đắt đỏ, đời sống của quân Thần Sách vẫn có thể gọi là dư dả.
Hoàng đế thật ra không bạc đãi quân Thần Sách. Chỉ có quân Thần Sách là phụ lòng hoàng đế.
Thử nghĩ xem, nếu đồng bằng Quan Trung không phải nuôi hoàng đế, bá quan và quân Thần Sách, mà tổ chức quân đội theo lệ các phiên trấn, vậy chẳng phải nơi đây sẽ trở thành trấn mạnh nhất thiên hạ hay sao?
Thôi bỏ đi. Chuyện ấy không thể xảy ra, nghĩ ngợi làm gì. Thiệu Thụ Đức tiếp tục xem tài liệu.
Tám huyện Phú Bình, trong tình thế hiện nay, khi khắp nơi gần như đặt dưới sự quản thúc của quân đội, mỗi năm ít nhất cũng cung cấp được gần hai trăm vạn hộc lương quân, cùng rất nhiều củi cỏ, dưa đậu, vải vóc và tiền đồng. Đương nhiên, hành dinh phía bắc không thể vét sạch toàn bộ tiền lương nơi này. Nhưng dưới sức ép của đám võ biền, muốn lấy đủ phần cần thiết để duy trì quân đội thì chẳng khó khăn gì.
Một nơi tốt thế này, chính hắn cũng chẳng muốn rời đi nữa.
Nghĩ vậy, hắn lại cười khổ. Nếu hắn không đi, hoàng đế sẽ đi đâu? Bá quan sẽ đi đâu? Hơn hai mươi huyện Kinh Triệu phủ, cộng thêm bảy tám huyện của hai châu Đồng, Hoa, xưa nay đều nằm trong tay triều đình. Làm sao triều đình có thể để hắn cứ thế xé mất một miếng?
Chu Ôn tuy được phong làm Tiết độ sứ Đồng Hoa, nhưng chắc chắn chẳng ngồi yên ở đó được bao lâu, trước sau gì cũng phải chuyển đi nơi khác. Theo những gì Thiệu Thụ Đức nhớ được, sau này Chu Ôn sẽ đến Tuyên Vũ, cùng Hoàng Sào chém giết. Triều đình quả thật rất cay nghiệt, vốn chẳng xem hắn là người của mình.
Thiệu Thụ Đức lưu luyến đặt tài liệu về tám huyện Phú Bình sang một bên, rồi cầm lá thư Tống Lạc viết cho hắn lên xem.
Năm nay châu phủ khai khẩn hơn hai nghìn khoảnh ruộng, nay đã hoàn tất. Những nơi dễ khai phá đều đã làm xong. Trong số ruộng mới mở năm nay, ít nhất một nửa không được tưới bằng mương tự chảy. Mùa xuân ở Tuy Châu vốn thường khô hạn, nếu không có đủ xe guồng để kéo nước thì việc tưới ruộng sẽ vô cùng khó khăn. Hiện giờ trong châu đang dốc sức chế tạo loại dụng cụ ấy, nhưng thợ thủ công lại thiếu trầm trọng. Tuy đã thu nhận không ít học徒, đám học việc vẫn chưa thể đảm đương công việc, trong thời gian ngắn chưa thể bổ sung nhân lực.
Chuyện này lại phải tìm cách giải quyết ở Quan Trung.
Dân chúng Quan Trung đã cung cấp lương thực, tiền vải, thợ thủ công và cả dân hộ để giúp hắn xây dựng Tuy Châu, lại còn phải nuôi quân đội của hắn. Nếu hắn vẫn không bảo vệ tốt cho họ, không cho họ một cuộc sống yên ổn, vậy thì đúng là chẳng bằng loài chó lợn.
- Đưa Lý Diên Linh đến đây. Thiệu Thụ Đức gọi Ngụy Bác Thu.
- Lưu hậu. Lý Diên Linh nhanh chóng chạy tới, hành lễ.
- Ba huyện Cao Lăng, Lịch Dương và Kính Dương liên tiếp trải qua chiến loạn. Ngươi hãy tuyển thêm dân chúng đưa về Tuy Châu. Năm nay tám huyện Phú Bình được mùa khá tốt, Lý Tường lại báo kho Vị Kiều còn một ít lương thực. Vậy thì tuyển thêm người, lấy ba nghìn hộ làm giới hạn, cùng với đám tù binh quân Sào này, đưa tất cả về Tuy Châu. Cường Toàn Thắng vừa mới trở lại, cứ để hắn nghỉ ngơi. Lần này đổi sang Lý Nhân Quân, cho hắn dẫn một nghìn quân phụ trợ, áp tải năm vạn hộc lương cùng phần tiền thưởng để một số quân sĩ mang về nhà. Đừng để xảy ra sơ suất.
- Mạt tướng tuân lệnh. Lý Diên Linh đáp lời. Sau đó, hắn vẫn không nhịn được mà góp ý: - Lưu hậu, thật ra ta có thể đưa về thêm người. Tám huyện Phú Bình vẫn còn dư chút lương thực. Chúng ta dẫn quân đi trưng thu, lấy ba mươi vạn hộc cũng chẳng thành vấn đề. Nếu không muốn làm dân chúng tổn thương, sai người đến các nhà giàu vận động quyên góp, cũng có thể thu được hơn mười vạn hộc, đủ nuôi hai ba vạn người.
- Tạm thời chưa cần. Đợi sau này thật sự thiếu lương rồi hãy vận động quyên góp, trước mắt cứ để họ thở lấy hơi. Hơn nữa, chúng ta cũng đâu còn nhiều ruộng đất để giao cho họ cày cấy. Tống biệt giá đã báo cho ta biết, sang năm phải xây sửa lớn các hồ chứa để tích nước, diện tích khai khẩn sẽ không vượt quá hai nghìn năm trăm khoảnh. Làm việc phải liệu sức mình. Cứ quyết định như vậy.
Ruộng đất khai khẩn hơn hai nghìn khoảnh năm nay, trước tiên lấy ra tám trăm khoảnh chia cho quân sĩ. Mỗi người được hai mươi mẫu, mỗi mẫu định giá bốn trăm tiền. Như vậy có thể thu về bốn vạn quan tiền dùng làm thưởng trong quân, giải quyết được không ít khó khăn, cũng khỏi phải tiếp tục vét của dân tám huyện Phú Bình. Đến nay, chín nghìn quân sĩ Thiết Lâm quân đều đã có ruộng. Chỉ là hai mươi mẫu quả thực vẫn hơi ít.
Trong số ruộng còn lại, lại chia tám trăm khoảnh cho các nông trang quân hộ. Như vậy tổng cộng có một nghìn bốn trăm khoảnh, cần bảy nghìn tù binh quân Sào cày cấy. Tống biệt giá cũng nhắc đến chuyện vụ thu năm nay, các nông trang quân hộ đã thu được hơn bốn vạn chín nghìn hộc lương cùng một lượng đậu làm thức ăn cho gia súc. Xem ra bước đầu đã có hiệu quả, chuyện này có thể tiếp tục tiến hành.
Thiệu Thụ Đức nhẩm tính. Trước đó, số quân Sào được chia thành từng đợt đưa về tổng cộng một vạn lẻ sáu trăm người. Nghe nói có mấy trăm người chết trong lúc đào sông, lại có mấy trăm người bị quân trong châu giết khi dẹp loạn, vậy hẳn vẫn còn hơn chín nghìn người. Đến đầu xuân năm sau, nhóm được đưa về sớm nhất có lẽ sẽ được đăng ký thành dân hộ. Trước mắt họ chưa có tiền mua ruộng, vậy cứ tiếp tục thuê đất của các nông trang quân hộ mà cày cấy.
Đây không phải quân đồn điền, mà gần giống gia khách và tá điền. Một mẫu có thể thu tô theo mức cố định, cũng có thể chia phần mà thu. Nếu thu cố định thì mỗi mẫu lấy một trăm năm mươi tiền. Nếu chia phần thì lấy ba phần rưỡi. Cho họ tự chọn. Nhưng xét cho cùng, dùng đám quân Sào được cấp ruộng miễn phí vẫn có lợi hơn.
Sau cùng còn khoảng năm trăm khoảnh, có thể bán cho dân hộ, mỗi mẫu định giá sáu trăm tiền. Nhưng xét đến tình cảnh kinh tế của dân Tuy Châu, trong thời gian ngắn cứ xem đó là ruộng công của châu, đem cho thuê trước đã. Đợi những dân Quan Trung được chuyển đến có tiền của rồi, hãy từ từ bán ruộng cho họ. Khi ấy cũng có thể hạ giá đôi chút.
Không cần tiếc khoản lời nhỏ ấy. Dù bán cho họ mỗi mẫu bốn trăm tiền thì đã sao? Họ đều là nguồn thu thuế của mình, đương nhiên phải khiến họ hăng hái làm ăn hơn. Thiệu Thụ Đức thậm chí còn tính đến chuyện cho dân Quan Trung di cư được trả tiền mua ruộng theo từng kỳ, để họ sớm ổn định cuộc sống, khỏi phải vắt óc tìm cách chạy về quê cũ.
Thật muốn lập tức trở về xem thử!
Thiệu Thụ Đức nghĩ đến đó, trong lòng dâng lên bao nỗi xao động.
Hắn dẫn quân đánh đổi sống chết ở Quan Trung, một là để diệt giặc họ Sào, bảo vệ dân chúng một phương; hai là cũng muốn kiếm thêm ít tiền lương, đất đai cho địa bàn của mình. Từ ngày xuất chinh đến nay đã gần hai năm, chẳng biết Tuy Châu hiện giờ đã biến thành dáng vẻ gì.
Năm huyện Tuy Châu, theo thống kê đầy đủ của năm nay, tổng cộng đã gieo trồng bốn nghìn hai trăm khoảnh, chưa tính số ruộng mới khai khẩn trong năm chưa kịp đưa vào sử dụng. Sản lượng thu được hơn bốn mươi vạn hộc, cùng một ít vải vóc, cỏ khô, đậu hạt. So với tổng sản lượng hơn hai mươi vạn hộc thuở ban đầu, mức tăng quả thật kinh người.
Xem ra chỉ cần có một môi trường yên ổn, chẳng có việc gì là không thể làm được! Sau này Chu Ôn khai khẩn ruộng đất ở Lạc Dương, lúc đầu chỉ có hơn một trăm hộ, gần như chẳng khác nào vùng đất bỏ hoang. Vậy mà vài năm sau, dân số tăng vọt, nơi ấy trở thành căn cứ tiền lương vững chắc.
Phải giữ mình khỏi kiêu căng, nóng vội, cứ tiếp tục cố gắng!
- Đưa Trần phán quan đến đây. Thiệu Thụ Đức lại gọi.
- Lưu hậu. Trần Thành hành lễ.
Thiệu Thụ Đức thu xấp giấy kín đặc những phép cộng trừ nhân chia trên bàn lại, rồi nói:
- Trần phán quan, vừa rồi ta đã nghĩ rất lâu. Chút thành quả hiện nay của Tuy Châu vẫn chưa đủ nuôi quân sĩ. Muốn thật sự không còn thâm hụt, e rằng vẫn phải mất thêm vài năm.
- Lưu hậu, năm xưa Tào Công làm đồn điền, cũng đâu thể thành công chỉ trong một sớm một chiều.
- Thời gian. Thiệu Thụ Đức nhấn mạnh hai chữ ấy.
Ý hắn đã quá rõ. Với tình thế của quân Sào hiện nay, bọn chúng phần lớn chẳng còn nhảy nhót được bao lâu nữa. Vậy hắn còn mấy năm? Trong mấy năm ấy, quân đội của hắn sẽ lấy gì ăn? Đây mới là vấn đề.
- Trước khi rời đi, chúng ta vét thêm một phen từ dân tám huyện Phú Bình? Trần Thành đề nghị.
- Có thể trưng thu một ít, nhưng còn xa mới đủ.
Thật ra Thiệu Thụ Đức từng nghĩ đến chuyện đem chiến tranh ra bên ngoài để kiếm lợi, nhưng việc ấy rủi ro quá lớn, vẫn cần cân nhắc thêm thật kỹ. Hiện giờ bốn châu Hạ, Tuy đã phát triển được hai năm, vừa đủ nuôi chín nghìn nha quân trước kia, còn tiền lương cho hơn một vạn quân mới vẫn thiếu hụt. Phải giải quyết thế nào đây?
Cho dù diệt được Thác Bạt Tư Cung, số tiền lương vét được liệu có bù nổi khoản thiếu hụt hay không? Trong lòng hắn không hề chắc chắn.
Triều đình phần lớn sẽ phải tổ chức lại quân Thần Sách. Thánh nhân còn phải tu sửa cung điện, tuyển quan, tuyển hoạn quan, tuyển phi tần, bao nhiêu chuyện phải tiêu tiền? Chuyện chuyển tiền lương đến Hạ, Tuy đã không thể xảy ra nữa. Dù có chuyển được, chẳng qua cũng chỉ như gáo nước giữa biển lửa, không giải quyết nổi việc gì.
Tám trấn phía tây bắc kinh thành, những ngày tháng sau này e rằng sẽ khó sống rồi.