Sau khi đại trận của quân giặc tan vỡ, Thiệu Thụ Đức mới từ trên đài cao bước xuống.
Quân địch tan tác quá nhanh. Dẫu có một hai viên tướng muốn thu gom tàn quân, chỉnh đốn đội ngũ quay lại giao chiến, cũng chẳng còn cơ hội nào nữa.
Trận này, số đầu giặc bị chém ước chừng từ hai nghìn năm trăm đến ba nghìn cái. Quân ta thương vong vài trăm người, quả là một trận đại thắng rực rỡ. Chẳng biết đây đã là lần thứ mấy quân giặc bị đánh tan mộng dòm ngó phương bắc. Lần thứ ba hay lần thứ tư rồi? Dân chúng tám huyện phía bắc kinh thành, so với hai mươi huyện còn lại, quả thực đã tránh được biết bao tai họa binh đao!
Đến chập tối, một toán kỵ binh tuần tiễu chạy tới báo tin:
- Chu Du Dịch sứ đã chém tướng giặc Sài Tồn.
Tinh thần Thiệu Thụ Đức phấn chấn hẳn lên. Sài Tồn từng làm đại tướng tiên phong khi quân Sào tiến vào Trường An, lại từng đánh bại Tề Khắc Nhượng và Trương Hồng Phạm ở Đồng Quan. Địa vị của hắn trong quân giặc cũng như Điền Thừa Tự dưới trướng An Lộc Sơn, có thể nói là một nhân vật rất quan trọng.
Chẳng bao lâu sau, lại có người chạy tới báo:
- Đã bắt sống tướng giặc Hoàng Văn Tĩnh.
Người này Thiệu Thụ Đức không biết. Xem ra chỉ là một viên tướng bậc trung của quân Sào, bắt được cũng chẳng ảnh hưởng lớn đến cục diện.
Đợi đến khi ăn xong bữa tối, cuối cùng cũng có người tới báo:
- Vẫn chưa tìm thấy Mạnh Khải, hẳn là hắn đã trốn thoát.
Mẹ kiếp!
Thiệu Thụ Đức thầm mắng một tiếng. Tên tướng giặc lớn nhất đã chạy mất, khiến trận đại thắng này kém phần trọn vẹn.
Trần Thành đứng bên cạnh lặng lẽ quan sát sắc mặt chủ tướng. Thấy vẻ mặt hắn sa sầm, y cười nói:
- Lưu hậu cớ sao lại buồn phiền? Phá tan hơn một vạn quân giặc, bắt sống và chém chết mấy viên tướng địch, đã là công lao rất lớn rồi. Hoàng đế nghe tin, ắt sẽ ban thưởng trọng hậu.
- Phán quan nhắc phải lắm.
Thiệu Thụ Đức chỉnh lại sắc mặt, nói:
- Người làm việc lớn phải biết giữ vui giận trong lòng, không để lộ ra ngoài mặt. Ta vẫn còn phải rèn luyện thêm.
Ăn xong, Thiệu Thụ Đức hít sâu hai hơi rồi ngồi trong doanh trướng, cầm binh thư lên đọc.
Nửa canh giờ sau, từng toán tướng lĩnh lần lượt dẫn quân sĩ trở về doanh. Các tướng ai nấy đều hớn hở, cười nói sang sảng, tinh thần phơi phới.
Dùng trận thế chính diện đánh tan quân địch, xưa nay vẫn là chuyện đáng đem ra khoe khoang. Bởi lẽ điều đó phô rõ sức mạnh và lòng dũng mãnh, vang dội hơn nhiều so với việc dựa vào địa thế, phục binh hay mưu mẹo để giành thắng lợi.
Chư Cát Sảng chinh chiến hơn nửa đời người. Y từng hồi tưởng rằng trong những trận đánh mình đã trải qua, sáu bảy phần mười đều là hai bên bày trận đối đầu, đem quân đường đường chính chính quyết định hơn thua.
Trước kia, Thiệu Thụ Đức rất tin vào khả năng đánh trận chính diện của bản thân, nhưng lại thiếu tự tin khi phải ứng phó với những kiểu chiến tranh phức tạp khác. Giờ nghĩ lại, phần lớn có lẽ là do hắn chịu ảnh hưởng của bộ Tam Quốc diễn nghĩa. Có lẽ trong thời Tam Quốc, phần lớn các cuộc chiến cũng là hai bên giáp mặt đánh nhau? Những chuyện như phục binh, phóng hỏa, nhử địch, chia rẽ nội bộ, chẳng qua không phải lối đánh chủ yếu? Chỉ vì văn nhân đời sau thiếu hiểu biết quân sự, không viết nổi những điều ấy, nên mới cố tình làm cho chiến trận trở nên đơn giản, lược bỏ hết kỹ thuật và chi tiết?
- Lưu hậu, tối nay ngài vẫn đừng vào thành thì hơn. Trong thành xác chết chất cao như núi, quân phụ trợ còn đang dọn dẹp. Đợi đến ngày mai hẵng vào cũng chưa muộn.
Trần Thành thấy Thiệu Thụ Đức đã nói chuyện xong với các tướng, bèn bước nhanh tới, hạ giọng khuyên.
- Hừ!
Niềm vui chiến thắng ban nãy đã che lấp chuyện quân giặc tàn sát trong thành. Đến lúc này nhớ ra, Thiệu Thụ Đức lập tức giận dữ:
- Những kẻ nào đã tham gia tàn sát dân trong thành?
- Gần như tất cả đều có phần.
Trần Thành đáp.
- Bắt được bao nhiêu người?
- Hơn năm nghìn.
Sắc mặt Thiệu Thụ Đức lúc sáng lúc tối, chẳng ai đoán được hắn đang nghĩ gì.
Trần Thành vừa nhìn đã biết chuyện chẳng lành, vội nói:
- Lưu hậu, tù binh không thể giết hết!
Thiệu Thụ Đức vẫn im lặng.
Trần Thành lại khuyên:
- Lưu hậu, nếu hôm nay giết sạch quân giặc đầu hàng, sau này giao chiến với chúng, bọn chúng nhất định sẽ không chịu hạ vũ khí nữa!
Im lặng hồi lâu, Thiệu Thụ Đức mới lên tiếng:
- Rút các viên quan quân từ đội trưởng trở lên, chém hết!
Hắn ngừng một lát rồi nói tiếp:
- Dân Cao Lăng có tội tình gì? Chẳng lẽ không một ai đứng ra kêu oan cho họ sao? Có lẽ những trấn khác chỉ cần quân giặc chịu đầu hàng, dẫu kẻ đó từng ăn thịt người, họ cũng có thể thu nhận. Nhưng ta không muốn làm như vậy! Dân chúng có tội gì? Thu lương, bắt đóng góp đã khiến họ khốn đốn kiếm sống. Đến lúc này, ngay cả tính mạng của họ cũng không được tha, chỉ để nâng sĩ khí cho quân đội sao? Hai bên giao chiến thì cứ đường đường chính chính mà đánh nhau. Để tai họa vạ lây đến dân lành, chẳng khác nào xem họ như súc vật. Phán quan không cần khuyên thêm. Ý ta đã quyết. Ngày mai, các quan quân từ đội trưởng trở lên của quân Sào sẽ bị áp giải ra pháp trường. Phải đọc rõ từng tội trạng, rồi xử chém công khai trước dân chúng. Những tên giặc còn lại, áp giải hết về Tuỳ Châu, bắt làm khổ sai sáu năm.
Thiệu Thụ Đức nhìn Trần Thành, nói:
- Ta cứ muốn làm một việc khác người. Sau này quân giặc có vì thế mà không chịu đầu hàng ta, ta cũng chẳng tiếc.
Hắn nói tiếp:
- Phán quan chẳng từng nghe câu thương dân, trừ kẻ có tội hay sao?
Ngoài thành Cao Lăng, các quan quân từ cấp chỉ huy trung đội trở lên trong số quân Sào đầu hàng đều bị tách riêng ra, khoảng bảy tám mươi người. Người có địa vị cao nhất là một viên tướng giặc tên Hoàng Văn Tĩnh. Lúc này hắn không nói một lời, chẳng chửi mắng, cũng không van xin, chỉ ngửa mặt nhìn trời, dường như đã cam chịu số phận.
Thiệu Thụ Đức được thân binh vây quanh, bước vào huyện thành Cao Lăng.
Trong thành vẫn chưa dọn dẹp sạch sẽ. Một đứa trẻ gầy trơ xương nằm chết trong vũng máu đập vào mắt hắn. Cơn giận trong lòng lại dâng lên cuồn cuộn. Đến trẻ con mà quân Sào cũng không tha. Chỉ chém mấy chục tên này, liệu có quá nhẹ tay với chúng không?
Dân chúng ăn chẳng đủ no, mặc chẳng đủ ấm, còn phải vắt kiệt sức nuôi quân. Đến khi tai họa ập xuống, họ lại bị đem ra làm vật hy sinh để nâng sĩ khí. Trong thời loạn lạc này, rốt cuộc có ai thật lòng muốn bảo vệ họ không?
Quân giặc quả nhiên vẫn là quân giặc!
Nhưng nghĩ đi cũng phải nghĩ lại. Quan quân triều đình lúc này liệu có tốt hơn quân giặc được bao nhiêu?
Hai tháng trước, cuộc nổi loạn của Thiên Năng ở đất Xuyên Trung nổ ra. Dương Hành Thiên dẫn quân đi đánh dẹp, giao chiến mấy trận đều thua. Sợ không lập được công còn bị trị tội, hắn bèn bắt rất nhiều dân chúng làm tù binh rồi đem nộp lên. Tiết độ sứ Tây Xuyên là Trần Kính Tuyên chẳng buồn hỏi han, lập tức hạ lệnh áp giải tất cả ra pháp trường xử chém.
Trên pháp trường, có người đứng xem nhìn thấy bao nhiêu người già, phụ nữ và trẻ nhỏ đang chờ chết, bèn hỏi chuyện gì xảy ra. Một người đáp:
- Chúng tôi đang cày ruộng thì quan quân đột nhiên xông vào làng, cưỡng ép bắt đi. Chúng tôi còn chẳng biết mình phạm tội gì.
Chuyện ấy truyền đi khắp nam bắc. Ai nghe cũng căm phẫn, nhưng hoàng đế mặc kệ, trăm quan cũng chẳng ai hỏi đến. Quan quân cứ hết lần này tới lần khác bắt vài chục, thậm chí hơn trăm dân làng làm tù binh đem đi chém, lại còn lấy đó làm công lao để lĩnh thưởng. Thứ quan quân chó má ấy thì khác quân giặc ở chỗ nào?
Ta nhất định phải làm khác đi.
Đối đãi nhân hậu với dân chúng, trong thời gian ngắn có lẽ không thể nuôi được quá nhiều quân. Không thể tùy tiện kéo ra mười vạn, tám vạn quân như những quân phiệt khác. Nhưng lòng người sẽ vững bền. Chỉ cần không bị đánh tan trong buổi đầu, về sau tự nhiên sẽ thấy kết quả.
Thiệu Thụ Đức vẫn nhớ Lý Khắc Dụng ở đời sau ham dùng binh đến mức nào. Lão gần như vắt kiệt dân chúng Hà Đông vốn xưa nay giàu có, khiến họ thân tàn lực kiệt. So ra, Chu Ôn còn đối đãi tử tế với dân hơn. Chẳng trách Lý Khắc Dụng bị đánh đến mức gần như bại vong. Đó chính là bài học cần ghi nhớ!
Khi trở lại pháp trường, các quan quân quân Sào chờ bị chém đã ủ rũ rã rời, ngay cả sức chửi mắng cũng chẳng còn.
Thiệu Thụ Đức lạnh lùng liếc qua bọn chúng, rồi xoay người nói với quân sĩ đang xếp hàng bên cạnh:
- Vào các dịp đầu năm, rằm tháng Giêng, lễ Xuân Xã, Trung thu và lễ Thu Xã năm ngoái, mỗi người các ngươi được lĩnh hơn mười quan tiền cùng hai mươi tấm lụa. Những thứ ấy từ đâu mà có? Là do hơn bốn mươi vạn dân chúng của tám huyện Phú Bình làm ra! Chính họ cày ruộng, dệt vải, chịu bao nhọc nhằn để cung phụng cho các ngươi. Đã nhận tiền lụa của dân thì phải làm tròn bổn phận, bảo đảm cho dân được bình an. Việc này, các doanh đã làm rất tốt. Các ngươi liên tiếp đánh bại quân giặc, khiến chúng không dám nhìn về phương bắc, cứu sống biết bao người.
Nói rồi, hắn quay lại nhìn các tướng giặc đang bị đè quỳ trên mặt đất:
- Dân Cao Lăng có tội tình gì mà các ngươi xuống tay độc ác như vậy? Các ngươi còn đáng mặt người không? Có biết tội chưa?
Ngụy Bác Thu ra hiệu một cái. Hơn trăm thân binh phía sau Thiệu Thụ Đức đồng loạt gầm lên:
- Có biết tội chưa?
Quân sĩ đang xếp hàng cũng bị khơi dậy lửa giận, cùng quát lớn:
- Có biết tội chưa?
Ban đầu tiếng quát còn chưa đều. Nhưng chỉ trong chốc lát, cả pháp trường đã đồng thanh gầm hỏi:
- Có biết tội chưa?
Mặt mày các tướng giặc trắng bệch như đất. Thiệu Thụ Đức chẳng buồn để ý đến chúng, chỉ vung mạnh tay:
- Chém!
Mấy chục cái đầu rơi xuống đất, máu tươi phun thành vòi. Trần Thành đứng bên cạnh nhìn mà dạ dày cũng nhộn nhạo, song vẫn bước lên chắp tay nói:
- Thương dân, trừ kẻ có tội. Sau việc này, danh tiếng của Lưu hậu ắt sẽ truyền khắp Quan Trung.
Nói đến đó, y lại hạ giọng:
- Nhưng biết đâu sẽ khiến triều đình sinh lòng nghi kỵ?
- Mặc kệ được bao nhiêu thì mặc. Ta nhìn thấy cảnh ấy là giận.
Thiệu Thụ Đức nói xong, lại nhìn đám tù binh quân Sào đang bị canh giữ nghiêm ngặt ở phía xa:
- Cũng xem như đã quá nhẹ tay với đám giặc này rồi. Áp giải tất cả về Tuỳ Châu. Sáu năm khổ sai, thiếu một ngày cũng không được. Đưa chúng đi làm công trình trị thủy. Chết hay bị thương bao nhiêu, ta mặc kệ. Cứ để chúng lấy đó chuộc tội.
Công việc trị thủy ở Tuỳ Châu phần lớn tiến hành vào mùa hạ. Mùa đông không phải không làm được, chỉ là số ngày có thể thi công rất ít.
Mùa hạ nắng cháy trên đầu, mưa lớn liên miên, nước sông cuồn cuộn. Theo lẽ thường vốn không nên khởi công đào sông đắp đê, nhưng tình thế thực tế đã như vậy, cũng chẳng còn cách nào khác. Đám quân Sào ở Cao Lăng này ít nhất đã tàn sát hai ba nghìn dân chúng, nợ máu chồng chất. Nếu không hành hạ chúng vài năm cho thỏa, lòng Thiệu Thụ Đức khó mà nguôi được.
Nghĩ đến Chu Ôn và Lý Khắc Dụng ở đời sau, đến những kẻ như thế mà chúng vẫn thu nhận, dung nạp, quả nhiên tầm vóc cũng chỉ có vậy. Có lẽ trong mắt chúng, chuyện ấy chẳng đáng kể. Nhưng Thiệu Thụ Đức thì không làm được.
Những quan niệm của đời sau, đặt vào thời đại này, xét theo địa vị hiện giờ của hắn, có những điều hắn không muốn giữ, cũng chẳng định giữ, thậm chí còn thấy thích thú khi thuận theo. Nhưng vẫn có vài thứ hắn nhất quyết không chịu vứt bỏ.
Nếu không, hắn thật sự chẳng khác gì những quân phiệt kia.