Một người là thầy, một người là bạn. Qua lời đối đáp, cả hai đều được khơi mở nhiều điều, thu hoạch chẳng ít. Ánh mắt nhìn nhau cũng thêm nồng hậu.
Mã Tốc chỉ nghe ra một ý ngầm trong lời Gia Cát Lượng: “Liên tiếp bốn trận thắng lần này đều có công của ngươi. Chuyện trái quân lệnh, bản thừa tướng sẽ không truy cứu nữa.”
Thế là đủ rồi!
Mã Tốc khẽ nhếch môi, trong bụng rất hài lòng. Chuyến này quả không uổng công.
Còn Gia Cát Lượng lại nghe Mã Tốc nói ra nhiều lý lẽ và kiến thức mới mẻ, xen lẫn những danh từ ông chưa từng nghe qua. Ông không khỏi ngẫm ngợi:
Người ta vẫn nói, “Kẻ sĩ xa nhau ba ngày, gặp lại phải nhìn bằng con mắt khác.” Ta với Mã Tốc mới cách nhau hơn ba mươi ngày, mà hắn đã như biến thành một người khác.
Chỉ có thói khoác lác là chẳng đổi. Lời lẽ vẫn huênh hoang, vẫn nói năng lớn lối.
Cái vẻ cậy tài khinh người ấy… quả thật có vài phần giống ta năm xưa khi nằm cao gối ở Long Trung.
Nhưng hồi đó, ta lòng kiêu mà miệng khiêm, cư xử nhã nhặn. Còn Mã Tốc thì lòng đã kiêu, miệng lại càng ngông, khí thế ngút trời.
Có lẽ người trẻ tuổi là vậy…
Sắc bén, đầy nhiệt huyết!
Trời ban cho một viên tướng giỏi thế này, quả là phúc lớn của Thục Hán… Nghĩ đến đó, Gia Cát Lượng lặng lẽ ngáp một cái.
Mã Tốc hiểu ý, đứng dậy cáo từ.
Đêm ấy, chủ khách đều vui, ai nấy trở về ngủ ngon.
Sáng hôm sau.
Đại quân Thục tiến đến Trần Thương. Gia Cát Lượng triệu các tướng lên đài cao trong thành, luận công ban thưởng.
Triệu Vân, Dương Nghi, Ngụy Diên, Trương Bào, Quan Hưng, Khương Duy, Vương Bình, Cao Tường cùng hơn ba mươi người khác đều được phong thưởng vì chiến công “đại phá Tào Sảng, Tào Chân” lần này.
Hai tướng Lý Thịnh và Trương Hưu tham gia cuộc tập kích đường xa không chỉ được ban thưởng hậu hĩnh, mà còn được Gia Cát Lượng nêu tên khen ngợi trước ba quân.
Xông sâu vào hậu phương địch, tác phong vững vàng, biết tiến biết lui, gặp nguy không rối, quả là khuôn phép cho ba quân noi theo.
Ngay cả Hoàng Tập cũng được Gia Cát Lượng khen ngợi vì đã cố thủ thành Thượng Khê, cầm chân Trương Cáp suốt năm ngày.
Nhưng nói cho đúng, Hoàng Tập đã không làm tròn nhiệm vụ. Ban đầu Mã Tốc ra lệnh cho hắn giữ thành Thượng Khê một tháng, vậy mà hắn không làm được.
Cảnh ấy khiến ba quân có mặt đều vui mừng hớn hở, không khí rộn ràng.
Chỉ riêng Mã Tốc thấy tim mình đánh thót, mơ hồ cảm thấy chẳng lành.
Phen này e là không ổn.
Quả nhiên, vừa ban thưởng xong, Gia Cát Lượng chậm rãi thu nụ cười, nghiêm mặt nhìn xuống. Ông nhìn Mã Tốc một lúc rồi trầm giọng quát:
- Người đâu, lôi Mã Tốc xuống chém!
Lời vừa dứt, cả quân doanh xôn xao.
Hai gã tráng hán lưng hùm vai gấu, mình trần để lộ ngực, tay cầm ngược thanh đao đầu quỷ sáng loáng, nghe lệnh liền bước ra. Chúng kẹp lấy Mã Tốc, toan kéo hắn đi.
Mã Tốc ngây người.
Chuyện gì vậy? Sao lại muốn chém ta? Ta phạm lỗi gì?
- Thừa tướng!
Tối qua ông còn gọi ta là tiểu điềm điềm, sao giờ đã trở mặt không nhận người… Mã Tốc ra sức vùng vẫy, ghìm chân trước sức kéo của hai gã, vội thanh minh:
- Thừa tướng, Mã Tốc vô tội!
May thay, hai gã biết phép tắc trong quân, không thật sự lôi hắn đi. Thấy Mã Tốc chỉ chống cự yếu ớt, chúng cũng thuận thế ghìm tay, đứng yên tại chỗ.
Nếu không, với chút sức trói gà chẳng chặt của Mã Tốc, làm sao chống nổi sức mạnh cuồng bạo của hai gã?
Thông thường, muốn chém một viên đại tướng ngay trước ba quân, phải làm đủ thủ tục.
Quân Thục dưới quyền Gia Cát thừa tướng càng không thể tùy tiện giết bất cứ tướng lĩnh nào.
Trước hết, chủ soái định tội. Kẻ có tội tự biện hộ. Nếu biện hộ thành công, được miễn chết.
Dẫu biện hộ không thành, kẻ có tội cũng chưa cần quá hoảng sợ. Các tướng còn có thể đứng ra cầu xin, đó là cơ hội cuối cùng để cứu người.
Đến bước này, chủ soái có thật sự muốn giết người hay không sẽ rõ.
Nếu chủ soái chỉ làm ra vẻ, xin chúc mừng kẻ có tội, hắn đã thoát nạn trong gang tấc.
Còn nếu chủ soái nhất quyết giết, vậy thì hết cách. Kẻ có tội chỉ còn nước chịu chết.
Gia Cát Lượng nhìn xuống đài, mặt lạnh giọng nghiêm:
- Mã Tốc, ngươi liên tiếp trái lệnh ta. Trước khiến đại quân lâm vào cảnh ngặt nghèo ở Nhai Đình, sau lại đẩy năm nghìn tinh binh vào chỗ chết tại Trần Thương. Cớ sao còn dám nói mình vô tội?
Xét theo quá trình, Mã Tốc hai lần chống lệnh, đương nhiên có tội. Hắn đã phạm đủ bảy điều cấm và năm mươi bốn tội phải chém, thừa sức chém đầu hai lần.
Nhưng xét kết quả, hắn lại vô tội.
Mã Tốc hiểu rõ điều ấy, vội thoát khỏi tay hai gã tráng hán, bước lên một bước, chắp tay rồi lựa lời đáp:
- Thừa tướng, Nhai Đình chưa thất thủ, năm nghìn binh sĩ ở Trần Thương cũng bình an vô sự. Mã Tốc vô tội!
Gia Cát Lượng giận dữ vỗ bàn quát:
- Trước trận Nhai Đình, ta đã dặn đi dặn lại ngươi phải đóng trại giữa đường, phải đóng trại giữa đường! Ngươi tự cho mình đọc nhiều binh thư, thông thạo phép đánh trận, nhất định đòi đóng quân trên núi. Nếu Trương Cáp không kém mưu, lại không có đàn thú dữ giúp sức, chẳng phải mấy vạn đại quân của ta đã tan nát trong tay ngươi rồi sao?
Các tướng thấy chủ soái nổi giận quở trách chủ tướng, sát khí bừng bừng, ai nấy đều lạnh sống lưng, chẳng dám hé răng.
Không ngờ một người vốn là văn nhân như Gia Cát thừa tướng, lúc nổi giận lại đáng sợ đến thế.
Khí thế như muốn nuốt trọn thiên hạ!
Thật khiến người ta kinh hãi.
Khương Duy chắp tay, lên tiếng:
- Xin thừa tướng nguôi giận…
Gia Cát Lượng phất tay ngăn lời Khương Duy, nhìn thẳng Mã Tốc, giọng gay gắt:
- Được, chuyện Nhai Đình tạm gác lại. Lần Bắc phạt đầu tiên không thành, ta đã lệnh cho các cánh quân lần lượt rút về Hán Trung, giữ lấy số quân còn lại của Thục Hán. Đúng lúc đại quân đang rút lui yên ổn, ngươi… ngươi lại cố chấp làm liều, tự mình quyết định, dẫn quân đi xa nghìn dặm, đem thân vào chỗ hiểm!
- Nếu lần này không hạ được Trần Thương, năm nghìn tướng sĩ của ta làm sao còn mạng? Dẫu đã chiếm được thành, một khi quân Ngụy vây kín bốn phía, ngươi cũng chắp cánh khó thoát!
- Nếu bản thừa tướng không thức trắng đêm, thúc quân mệt mỏi chạy gấp đến cứu viện, ngươi cùng năm nghìn tướng sĩ lấy gì sống sót trở về?!
- Việc này… Mã Tốc nhất thời nghẹn lời.
Gia Cát Lượng vốn đã giỏi ăn nói, lại đứng về lẽ phải, hắn quả thật không tìm được lời nào để đáp.
Đối diện với Gia Cát Lượng đang thịnh nộ, Mã Tốc nhìn lão tướng Triệu Vân vẫn điềm nhiên đứng bên cạnh, rồi nhìn Tưởng Uyển, người từ đất Thục theo quân đến, vốn nổi tiếng hiền lành. Hắn lại thấy các tướng đều mang vẻ buồn rầu.
Chợt hiểu ra.
Hắn bèn cúi mình thật sâu:
- Thừa tướng, xin đừng nói nữa. Tội tướng Mã Tốc cam lòng chịu chết.
Giọng Gia Cát Lượng dịu đi đôi chút:
- Trái quân lệnh, theo luật phải chém. Nhưng nể tình ngươi theo ta nhiều năm, nhiều lần dâng kế, lập được không ít công lao, ta sẽ để ngươi được toàn thây.
- Đa tạ thừa tướng!
- Người đâu!
- Có!
Hai gã tráng hán nghe lệnh bước lên, lại kẹp lấy Mã Tốc.
Lần này chúng siết mạnh tay hơn hẳn, động tác cũng thô bạo hơn lần trước.
Mã Tốc đau đến nhe răng.
Khương Duy lại chắp tay xin:
- Thừa tướng!
Dẫu biết có lẽ đây chỉ là một màn diễn, Mã Tốc vẫn biết ơn nhìn Khương Duy. Hắn nhắm mắt nghĩ một lúc rồi nói:
- Mã Tốc mang trọng tội, biết mình khó tránh cái chết. Chỉ mong thừa tướng chăm lo cho vợ con già trẻ nhà tôi, để họ có cơm ăn, có áo mặc.
Gia Cát Lượng khẽ gật đầu:
- Ấu Thường, tình nghĩa giữa ta với ngươi như ruột thịt. Con ngươi cũng là con ta, vợ ngươi cũng là em dâu ta. Sau khi ngươi mất, ta sẽ cấp lương bổng hằng tháng cho cả nhà. Ngươi cứ yên lòng.
- Đa tạ thừa tướng.
Mã Tốc đứng thẳng dậy, nhìn khắp bốn phía:
- Mã Tốc xin từ biệt thừa tướng! Xin từ biệt các vị tướng quân!
Các tướng nghe vậy giật mình, biết đã đến lượt mình ra mặt, vội bước ra, đồng thanh cầu xin:
- Thừa tướng!
- Mã Tốc tuy phạm tội chết, nhưng vốn một lòng trung thành, nay đã lấy công chuộc tội. Xin thừa tướng tha cho hắn!
Gia Cát Lượng ngập ngừng, trầm ngâm không đáp.
- Thừa tướng, xin người nghĩ lại!
Mọi người lại khuyên.
Gia Cát Lượng vẫn không lay chuyển.
Mã Tốc đành xoay người, kéo lê cả hai gã tráng hán đi ra ngoài.
Đã diễn thì phải diễn cho trọn.
Mã Tốc biết mình cần phối hợp với thừa tướng thế nào.
Cuối cùng, Tưởng Uyển, người vốn hiền lành, cũng bước ra:
- Thừa tướng, xin tha cho Mã Tốc.
Gia Cát Lượng ngập ngừng:
- Quân lệnh không thể trái…
Tưởng Uyển nói:
- Thiên hạ nay vẫn chưa yên, giết một người có mưu trí, chẳng phải quá đáng tiếc sao? Thần đặc biệt từ Thành Đô đến đây, mang theo khẩu dụ của bệ hạ, mong thừa tướng tha chết cho Mã Tốc.
Lão tướng Triệu Vân cũng bước ra khỏi hàng, khuyên:
- Thừa tướng, xin tha cho Mã Tốc.
Gia Cát Lượng gật đầu, miễn cưỡng nói:
- Đã có thánh chỉ của bệ hạ, vậy thì miễn tội chết cho Mã Tốc. Nhưng tội chết được tha, tội sống khó tránh. Hãy giáng Mã Tốc liền ba cấp, bổ làm Đốc trướng hạ, để xem sau này hắn ra sao.
- Thừa tướng anh minh!
Mọi người đồng loạt chắp tay.
Mã Tốc thở phào một hơi, quay lại, cúi mình tạ ơn.
Gia Cát Lượng khoát tay, nhìn quanh mọi người:
- Người cầm quân trị quân phải đặt phép nước lên hàng đầu. Phép nước không nghiêm, lấy gì khiến người phục tùng? Từ nay về sau, bất kể chức quan cao thấp, các vị đều phải làm theo luật. Ta cũng vậy. Nếu thấy ta dụng binh không đúng, xử sự không sáng suốt, xin cứ thẳng thắn chỉ bảo.
- Tuân lệnh, thừa tướng!
Mọi người chắp tay nhận lệnh.
Gia Cát Lượng khẽ gật đầu rồi nói tiếp:
- Theo tin thám mã báo về, Tào Chân lại tập hợp mười vạn quân ở bờ nam sông Vị, phía bắc thành Trần Thương. Ta đã cho người đưa chiến thư, hẹn ba ngày nữa quyết chiến. Mong các vị cùng dốc sức giết địch, ba quân hợp sức, sớm đánh chiếm Trung Nguyên, khôi phục cơ nghiệp nhà Hán!
Mọi người đồng loạt nhận lệnh, rồi lần lượt giải tán, trở về vị trí của mình.
Chẳng bao lâu, tại đó chỉ còn Gia Cát Lượng, Mã Tốc cùng một nhóm thân binh canh gác.
Dẫu chỉ là màn kịch một người đóng vai nghiêm khắc, một người đóng vai cầu xin, sau phen thoát chết ấy, Mã Tốc vẫn thấm thía sự khắc nghiệt của thời đại này.
Làm tướng, đã phải liều mạng giao chiến với kẻ địch hung hãn, lại phải vỗ về binh lính dưới quyền, khiến họ cam lòng xả thân vì mình. Đồng thời còn phải đề phòng đồng liêu đâm sau lưng, quan lại trong triều bới móc, và cả sự bất mãn của chủ soái.
Thật quá khắc nghiệt.
Môi trường sống ở đây tàn nhẫn đến cùng cực!
Mã Tốc nghĩ, nếu không có bàn tay vàng trợ giúp, dù mang theo mấy nghìn năm kiến thức từ đời sau, hắn e rằng cũng chẳng sống được bao lâu ở thời đại này.
May mà hắn làm việc đủ thận trọng. Việc gì chưa nắm chắc, hắn tuyệt đối không làm.
Nhờ vậy, hắn mới tránh được kết cục bị Gia Cát Lượng đem ra làm gương.
Hai ngày sau, trong đại doanh quân Ngụy.
Đại đô đốc Tào Chân cùng quân sư Tư Đồ Vương Lãng và các tướng ngồi quanh bàn, bàn cách giành lại Trần Thương.
Tào Chân nhìn mọi người:
- Gia Cát Lượng đã gửi chiến thư, hẹn ngày kia quyết chiến. Các vị có kế nào đối phó không?
Các tướng đều trầm tư, không ai lên tiếng.
Chỉ riêng Gia Cát Lượng đã khó đối phó, nay lại thêm Mã Tốc khi lừa khi thật, khiến ai nấy đều thấy đau đầu.
Vương Lãng ngồi yên trước chiếu, rót rượu cho mình. Rượu vừa đầy chén, ông đứng dậy chắp tay xin lệnh Tào Chân:
- Đô đốc, sau khi thua ở Lũng Tây, Gia Cát Lượng lại kéo đến chiếm thành Trần Thương của ta. Trước đó hắn liên tiếp thắng hai trận, sĩ khí đang lên cao. Trận quyết chiến lần này chính là dịp tốt để ta đánh thẳng vào mặt, làm suy nhuệ khí quân Thục, cho chúng biết tướng sĩ Đại Ngụy ta lợi hại thế nào!
Vương Lãng bước đến trước mặt Tào Chân, nói tiếp:
- Đô đốc có thể chỉnh đốn quân ngũ, phất cờ rợp trời để phô trương thanh thế. Ngày mai, trước trận hai quân, chỉ cần lão phu nói vài lời, nhất định sẽ khiến Gia Cát Lượng chắp tay đầu hàng, quân Thục chưa đánh đã tự rút!
Nghe vậy, Tào Chân hết sức ngờ vực:
- Tư Đồ Vương Lãng, Gia Cát Lượng là người thế nào chứ! Chỉ vài câu trước trận mà đuổi được quân địch sao?
Vương Lãng vuốt râu cười:
- Đô đốc không tin, ngày mai cứ ra trận xem tận mắt. Đến lúc đó sẽ rõ.
Tào Chân nửa tin nửa ngờ:
- Được! Ngày mai ta sẽ xem Tư Đồ phô diễn thần uy!
Thấy Vương Lãng đã bảy mươi hai tuổi mà ý chí chiến đấu vẫn hăng hái đến vậy, các tướng trong tiệc đều nghiêm mặt kính phục, thầm khen:
“Người tráng sĩ tuổi xế chiều, chí lớn vẫn không nguôi.”
“Nhà có người già, quý như có báu vật.”