- Ở vùng đất Thục chúng ta có một câu chuyện cười thế này. Ngụy vương Tào Duệ cùng bốn vị đại thần phò tá vua trẻ xuống thuyền du ngoạn. Thuyền ra giữa sông lớn, chẳng ngờ bỗng rò nước rồi chìm dần.
- Tình thế nguy ngập vô cùng. Muốn cứu Tào Duệ khỏi chết đuối, nhất định phải có người chịu hy sinh, nhảy khỏi thuyền.
- Khi ấy, Tào Chân ngươi dũng cảm đứng ra, hô lớn: “Vì cơ nghiệp nhà họ Tào…” rồi nhảy xuống sông.
- Thuyền bớt nặng, đà chìm chậm lại. Mọi người đều thở phào, miệng không ngớt khen ngươi quả là tướng giỏi nhà họ Tào, bề tôi trung thành của nước Ngụy!
- Nhưng một lúc sau, nước tràn vào nhiều hơn, thuyền lại chìm nhanh. Muốn giảm bớt sức nặng trên thuyền, phải có thêm một người nhảy xuống.
- Tào Hưu đành hô: “Vì trăm họ thiên hạ…” rồi nhảy xuống. Thuyền lại tạm thời chậm chìm.
- Nhưng chẳng được bao lâu, thuyền lại tiếp tục chìm. Trần Quần do dự hồi lâu, rồi hô: “Vì danh tiết trung trinh…” cũng nhảy xuống.
- Thuyền chẳng vững được bao lâu, chẳng mấy chốc lại ngập nước. Trên thuyền lúc này chỉ còn Tào Duệ và Tư Mã Ý.
- Tư Mã Ý bật dậy, nghiêm nghị hô lớn: “Vì giang sơn Đại Ngụy!”
- Nói rồi, hắn ném Tào Duệ xuống sông.
- Ha ha ha…
Kể xong, Mã Tắc cười vang, quay người trở lên đỉnh núi.
Dưới chân núi, trong đường Trần Thương, mấy vạn quân Ngụy nhìn nhau ngơ ngác, đầu óc mù mịt. Họ chẳng hiểu câu chuyện cười ấy có gì đáng cười.
Tào Chân thì sững người, lặng thinh hồi lâu.
Chớp mắt, ba ngày đã trôi qua.
Đầu giờ chiều hôm ấy, một tên lính Ngụy mặt mũi lấm lem, lăn lê bò càng chạy từ phía nam tới, xông vào trướng chủ soái của Tào Chân. Hắn hốt hoảng bẩm báo:
- Đ… đại… đại đô đốc, Gia Cát Lượng đích thân dẫn mười lăm vạn quân đánh tới! Công tử Tào Sảng chống không nổi, dẫn tàn quân rút vào đường núi hẹp rồi… chạy mất rồi!
- Cái gì?!
Tào Chân giật nảy người. Ông hỏi đi hỏi lại, vẫn không sao tin nổi đứa con trai Tào Sảng đã bỏ mặc người cha này.
Nói cách khác, giờ ông cùng bảy vạn quân bị chặn trong đường Trần Thương, tiến thoái đều không xong.
Tình thế ấy khiến Tào Chân vừa kinh vừa giận, lửa giận bốc lên ngùn ngụt.
Đó là ba vạn quân tinh nhuệ, đâu phải ba vạn con lợn!
Chỉ cần giữ chặt cửa ải, bám trụ trận địa, đừng nói Gia Cát Lượng có mười lăm vạn quân, dù một trăm năm mươi vạn người cũng đừng hòng lọt qua!
Trận này rốt cuộc đã đánh kiểu gì?
Tào Chân không hiểu, mà cũng chẳng tài nào hiểu nổi.
Nghe tên lính đưa tin kể đứt quãng, ông nhanh chóng nắm được diễn biến trận đánh.
Ba hôm trước, Gia Cát Lượng đích thân dẫn đại quân từ Hán Trung cấp tốc tiến lên phía bắc, định đánh kẹp quân Ngụy. Vừa chạy tới cửa đường núi hẹp, quân Thục đã đụng ngay ba vạn quân của Tào Sảng.
Tào Sảng vốn định chiếm giữ đường hiểm.
Ngày thứ nhất, ngày thứ hai, hắn đều làm đúng như vậy.
Tướng Thục hết lần này tới lần khác kéo ra khiêu chiến, chửi bới, rủa sả tổ tiên mười tám đời nhà họ Tào. Nhưng nhờ Đỗ Tập hết lời khuyên can, Tào Sảng vẫn nén được cơn nóng, không dẫn quân ra đánh.
Đỗ Tập nói:
- Trước trận, bị người ta lôi tổ tiên ra chửi cũng là chuyện thường.
- Tổ tiên nhà họ Tào đều đã yên nghỉ dưới đất, có nghe thấy đâu.
Tào Sảng nghĩ cũng phải. Đám tướng Thục chưa chửi tới bản thân hắn, thế thì hắn chịu được.
Nào ngờ tới ngày thứ ba, tướng Thục là Vương Bình, vốn trước kia từng theo quân Ngụy, lại treo một món áo đàn bà lên binh khí, đứng trước trận lớn tiếng nhục mạ Tào Sảng, gọi hắn là “đàn bà”, “đồ hèn”, “nỗi nhục nhà họ Tào”, “đứa cháu hèn nhát của Ngụy Vũ Đế”.
Tào Sảng lập tức mất khôn, mắt đỏ ngầu, quát lớn:
- Tên phản chủ kia sỉ nhục ta quá đáng!
Rồi hắn dẫn quân xông ra.
Kết quả, hắn bị Gia Cát Lượng đánh cho tan tác, phải cắm đầu tháo chạy.
Cửa ải đường núi hẹp cũng theo đó rơi vào tay Gia Cát Lượng.
Thất bại của Tào Sảng khiến trận thế phòng thủ vốn kín kẽ của quân Ngụy lộ ra một khoảng hở. Gia Cát Lượng lập tức bao vây, dồn họ vào thế bí.
Trong mấy chục năm chinh chiến của Tào Chân, đây là lần đầu ông lâm vào cảnh khốn cùng như vậy.
Các tướng trong doanh nghe tin, vội vã từ khắp nơi tụ về, tập trung trong trướng, ai nấy đều nóng ruột.
Tào Chân ngửa mặt thở dài, trầm ngâm không nói.
Một lát sau, ông hỏi:
- Tình hình binh sĩ trong các doanh hiện ra sao?
Một viên tướng bước ra đáp:
- Không được khả quan. Các doanh nghe tin đại quân bị vây, binh sĩ xôn xao mãi không yên. Mạt tướng đã chia thân binh đi tuần khắp nơi, trấn an tướng sĩ, cố giữ lòng quân ổn định.
Người lên tiếng vóc dáng cao lớn, tay dài vai rộng, râu quai nón rậm rạp, mặt mày oai vệ. Hắn là người Lũng Tây, Trấn quân tướng quân Vương Song, có sức địch muôn người.
Vương Song là một trong những danh tướng thiện chiến của quân Ngụy, xưa nay đánh trận dũng mãnh. Tào Chân rất trọng tài dũng của hắn, lần này xuất quân còn đặc biệt gọi hắn đi theo bên cạnh, trông coi các tướng, đồng thời phụ trách mọi việc điều động không liên quan đến quân vụ trong các doanh.
Tào Chân nhìn Vương Song, gật đầu:
- Tử Toàn, ngươi có kế hay nào chống địch không?
Thấy giọng Tào Chân bình tĩnh, ôn hòa, chẳng lộ chút hoảng hốt, các tướng trong trướng dần yên lòng.
Nhưng Vương Song tinh ý nhận ra trên trán đại đô đốc lấm tấm mồ hôi. Hắn lập tức chắp tay thưa:
- Quân Thục đã chiếm cửa ra đường núi hẹp. Quân ta chẳng khác nào thú mắc bẫy, không thể ở lại đây lâu. Chi bằng cử một viên tướng thiện chiến ở lại chặn hậu, cản quân Thục từ phía nam kéo tới. Sau đó chia đại quân thành nhiều toán, băng núi vượt đèo trở về Quan Trung, rồi bàn tính kế khác. Mạt tướng bất tài, xin dẫn năm nghìn quân chặn hậu!
- Tử Toàn!
Tào Chân vỗ mạnh lên vai Vương Song, trong lòng vô cùng cảm động. Ông quay sang nhìn khắp các tướng, ra lệnh:
- Các bộ mau chia quân, tìm đường rút đi!
Mấy vạn đại quân băng núi vượt đèo thì cảnh tượng tráng lệ đến đâu? Trước kia Mã Tắc không biết.
Giờ thì hắn biết rồi.
Hắn trơ mắt nhìn quân Ngụy chia thành từng toán, đông như kiến, nối nhau leo núi băng đèo mà đi, còn mình chỉ biết bó tay.
Bởi quân Ngụy không chạy qua sườn núi hắn đang giữ, mà chọn vượt sang ngọn núi phía bên kia đường.
Đành chịu thôi.
Mã Tắc nằm bò trên núi, đấm ngực tiếc rẻ, đồng thời thầm khen Tào Chân quyết đoán.
Thấy tình thế nguy cấp là lập tức rút, không dây dưa chút nào.
Phải nói Tào Chân sáng suốt thật.
Trên chiến trường, một bên đã bị bên kia vây chặt thì tính chất trận đánh liền đổi khác. Thế cân sức biến thành cuộc vây giết một chiều.
Mấy vạn quân Ngụy hành động rất nhanh. Chỉ trong một buổi chiều, họ đã thoát khỏi vòng vây.
Vương Song cũng chẳng nấn ná lâu trên đường núi. Trước khi đại quân Gia Cát Lượng kéo tới, hắn đã dẫn một nhóm nhỏ thân binh vượt núi băng đèo, bỏ lại phần lớn năm nghìn quân Ngụy tại chỗ.
Những người ấy trở thành tù binh của quân Thục.
Mãi đến khi nhìn thấy lá cờ lớn của Gia Cát Lượng cùng cỗ xe gỗ từ xa, nỗi lo canh cánh suốt mấy ngày trong lòng Mã Tắc mới dần lắng xuống. Hắn dẫn mọi người đứng giữa đường nghênh đón.
Cỗ xe gỗ chầm chậm lăn theo đường núi tới.
Mã Tắc chưa đợi xe dừng hẳn đã vội bước lên, cúi người thưa:
- Tội tướng Mã Tắc, bái kiến thừa tướng.
Gia Cát Lượng chỉ “ừ” một tiếng, mặt không đổi sắc. Ông nhìn khắp những người tham gia trận tập kích lần này, ánh mắt lộ vẻ tán thưởng, rồi ra lệnh cho đại quân hạ trại ngay giữa đường, nhóm lửa nấu cơm, khao thưởng ba quân.
Có công ắt thưởng, có tội ắt phạt. Thưởng công trước, hỏi tội sau.
Đó là phép tắc Gia Cát Lượng đặt ra.
Không ai được ngoại lệ, kể cả chính thừa tướng.
Vì vậy, vừa nhìn sắc mặt ông, Mã Tắc đã biết chuyện tự tiện xuất quân tập kích của mình vẫn chưa được bỏ qua.
Gia Cát Lượng tuyệt đối không cho phép trong quân Thục Hán xuất hiện một kẻ khác người, không chịu kiểm soát, thỉnh thoảng lại gây chuyện.
Trước khi thừa tướng hỏi tội, phải tìm cách nói lời tình nghĩa mới được…
Nghĩ vậy, nhân lúc trời tối, Mã Tắc lẻn vào trướng chủ soái của Gia Cát Lượng.
Trong trướng, ngọn đèn dầu leo lét chập chờn. Gia Cát Lượng đang cúi đầu xem xét công văn quân vụ.
Thấy ánh lửa trước mặt bỗng rung lên dữ dội, ông mỉm cười, ngẩng lên khỏi công việc, thản nhiên nói:
- Ấu Thường, ngươi tới rồi.
Mã Tắc giật mình, khựng chân:
- Ngài biết ta sẽ tới ư?
Gia Cát Lượng chậm rãi quay đầu nhìn hắn:
- Biết đôi chút.
Mã Tắc đứng nơi cửa trướng, bước chân ngập ngừng:
- Xem ra ta không nên tới.
Gia Cát Lượng mỉm cười:
- Nhưng ngươi vẫn tới.
- …
Trước ánh mắt sáng suốt như nhìn thấu lòng người của Gia Cát Lượng, Mã Tắc lập tức chùn bước. Hắn quỳ một gối xuống đất:
- Thừa tướng, ta sai rồi, ta…
Gia Cát Lượng mỉm cười xua tay:
- Mau đứng lên. Ngươi làm rất tốt.
Mã Tắc chậm rãi đứng dậy, hỏi điều khiến hắn canh cánh suốt hơn một tháng:
- Thừa tướng, trong trận Nhai Đình, mạt tướng xin ngài cứu viện. Vì sao ngài không tới?
Khi ấy, chỉ cần Gia Cát Lượng chịu dẫn đại quân tới Nhai Đình, Trương Cáp dù không chết cũng phải trọng thương.
Lũng Tây sẽ tự quy phục, chẳng cần đánh cũng định được.
Sau đó, quân ta lại quay về cứu viện Hán Trung.
Đại sự ắt thành!
Đáng tiếc, Gia Cát Lượng quá thận trọng. Nghe tin Tào Chân đánh tới, ông lập tức rút quân.
Gia Cát Lượng phe phẩy quạt lông, cười hiền hòa:
- Ấu Thường, nếu ngươi xin ta cứu viện, tức là ngươi tin ta có bản lĩnh ấy.
- Còn nếu ta không giúp ngươi…
- Thì là ta tin ngươi có bản lĩnh ấy!
Mã Tắc nghe xong, sững người.
Chết rồi, cảm giác như tim thắt lại!
Thừa tướng… thừa tướng quả không hổ là người giỏi ăn nói nhất thời này. Cách sắp xếp lời lẽ của ông đúng là cao tay.
Chỉ một câu đã khiến ta lâng lâng rồi.
Vương Lãng chết chẳng oan!
Không đúng, Vương Lãng vẫn chưa chết.
Mã Tắc bước lên, nắm chặt bàn tay lớn của Gia Cát Lượng, mắt bỗng hoe đỏ, nghẹn ngào nói:
- Thừa tướng, ngày đêm mong nhớ, cuối cùng ta cũng được gặp ngài còn sống!
- Không, không phải! Cuối cùng ta cũng sống sót trở về gặp ngài!
- …
Câu chuyện vẫn tiếp tục.
Đây là lần đầu tận mắt gặp Gia Cát Lượng, Mã Tắc kích động khác thường. Hắn cứ nắm tay ông mãi không buông, hỏi hết chuyện này đến chuyện khác, đông tây đủ cả.
Gia Cát Lượng kiên nhẫn giải đáp từng câu, thái độ vô cùng hòa nhã.
Chẳng mấy chốc, Mã Tắc hỏi đến chuyện vì sao phải Bắc phạt.
Dưới ánh đèn dầu vàng vọt, hai người đàn ông nhìn nhau, lòng cùng cảm mến.
Gia Cát Lượng nhìn Mã Tắc đã dần bình tĩnh lại, âm thầm rút tay ra, trầm giọng nói:
- Ấu Thường, ngươi có biết lúc này trong lòng Thục Hán đang ngầm dậy sóng, nguy cơ bủa vây không? Nếu ta không Bắc phạt, chẳng bao lâu nữa vùng đất Thục sẽ tự rối loạn, chưa đánh đã tan!
Mã Tắc gật đầu, tìm một khúc gỗ thấp ngồi xuống.
Hắn hiểu điều Gia Cát Lượng muốn nói.
Bắc phạt có lẽ không thể giúp nhà Hán khôi phục giang sơn, nhưng niềm tin thuần khiết của Gia Cát Lượng đủ sức cảm hóa bất cứ ai ở gần ông. Nó chuyển những mâu thuẫn trong nội bộ Thục Hán sang hướng khác, khiến mọi người cùng chung sức, gắn kết với nhau vì một mục tiêu, đó là Bắc phạt.
Có lẽ niềm tin chân chính chính là như vậy: Ông Bắc phạt không cầu bổng lộc, công danh, chẳng tranh vinh nhục hưng suy, chỉ mong lòng mình không hổ thẹn. Để hoàn thành di nguyện khôi phục nhà Hán của tiên đế, ông sẵn lòng đem cả tấm lòng, tính mạng và mọi thứ mình có ra đánh đổi.