Gia Cát Lượng vừa đẩy lui được đại quân Tào Chân, đang định thúc quân vào thành, tổng kết được mất trong trận này rồi chuẩn bị lần Bắc phạt kế tiếp.
Chợt thấy tham quân Dương Nghi từ phía sau vội vã chạy tới. Chưa đến nơi, ông đã vung tay, lớn tiếng gọi:
- Thừa tướng, Mã Tắc chia quân làm hai đường, tự dẫn năm nghìn quân đánh úp Trần Thương rồi!
- Cái gì?!
Gia Cát Lượng thất thanh kêu lên, người cứng đờ, tay siết chặt chiếc quạt lông. Trong lòng ông dậy sóng dữ.
Trương Bào, Quan Hưng tròn mắt kinh ngạc. Thanh kiếm trong tay Khương Duy rơi xuống đất. Các tướng quanh đó nhìn nhau sững sờ.
Tin này quả thật quá đỗi chấn động.
Choang!
Thanh kiếm rơi xuống đất, tiếng động như nện thẳng vào lòng mọi người. Một tiếng khô khốc, như có thứ gì vừa vỡ ra.
Gia Cát Lượng lấy lại bình tĩnh, chậm rãi cúi xuống nhặt kiếm, đưa lại cho Khương Duy đang ngây người rồi ôn tồn nói:
- Làm tướng phải gặp biến không rối. Bá Ước, ngươi để chuyện ấy làm choáng váng rồi.
Khương Duy vội đón lấy kiếm, vẻ mặt hổ thẹn, gật đầu.
Nói cho cùng, hắn mới theo Thục Hán chưa lâu, chưa hiểu rõ tính nết Mã Tắc và các tướng. Nghe tin Mã Tắc một mình dẫn quân vượt ngàn dặm đánh úp Trần Thương, hắn bị khí thế ngạo nghễ xông trời ấy làm cho sững sờ.
Rồi hắn chợt nhớ Triệu Vân vừa dùng hai nghìn quân đùa bỡn mười vạn quân Tào Chân, lại nhớ đến “kế đánh úp Tử Ngọ Cốc” của Ngụy Diên, tức kế dẫn một vạn quân đánh úp Trường An, từng bị Thừa tướng bác bỏ.
Máu nóng trong người Khương Duy bỗng sôi lên.
Dẫu trước mặt là muôn người, ta vẫn cứ tiến.
Đại trượng phu phải như thế mới đáng mặt!
Các tướng đất Thục này quả nhiên dũng mãnh đến vậy.
Được cùng những vị tướng như thế chung sức, Khương Bá Ước này thật may mắn biết bao!
Gia Cát Lượng nhìn vẻ mặt Khương Duy, lập tức đoán được hắn đang nghĩ gì. Ông chưa kịp uốn nắn cái lối nghĩ liều lĩnh ấy, đã vội lấy bản đồ Trần Thương ra xem.
Nhìn rõ địa thế quanh thành cùng cách bố trí quân Ngụy, ông chao đảo, suýt đứng không vững, ngửa mặt than:
- Mã Tắc ngu xuẩn! Đã sa vào chỗ chết mà còn chẳng hay!
- Thành Trần Thương dễ thủ khó công. Năm xưa quân Tây Lương của Vương Quốc hợp sức với Hàn Toại, đánh hơn tám mươi ngày vẫn không hạ nổi. Nay hắn chỉ có năm nghìn quân, sao chiếm được thành? Nếu đánh mãi mà chưa hạ được, đến khi Tào Chân quay lại, đại quân ta chẳng phải sẽ chết sạch hay sao!
Khương Duy lúc này đã lấy lại bình tĩnh, dè dặt thưa:
- Thừa tướng, theo thần thấy, tướng quân Mã Tắc dùng binh vững như bàn thạch. Chuyến này đến Trần Thương, hẳn đã nắm chắc phần thắng.
Gia Cát Lượng tức đến run cả người, lắc đầu:
- Dẫu nắm chắc phần thắng, cũng không thoát khỏi thế chết. Trần Thương chỉ là một thành nhỏ, lương thực dự trữ chẳng được bao nhiêu. Trong thành thường chỉ có một nghìn quân, lấy đâu đủ lương nuôi năm nghìn người? Nếu quân Ngụy vây kín bốn phía, chưa đầy nửa tháng, cả đại quân ta sẽ chết đói!
Khương Duy vội đỡ lấy cánh tay Gia Cát Lượng, phân tích:
- Thừa tướng, nếu tướng quân Mã Tắc thuận lợi chiếm được Trần Thương, lại chặn đường lui của Tào Chân…
Diệt được đại quân Tào Chân, chẳng phải sẽ có cơ hội thoát khỏi đường cùng sao!
Gia Cát Lượng vẻ mặt nặng nề, phất tay:
- Dãy Tần Lĩnh tuy hiểm trở, nhưng chưa phải đường cùng. Núi non ở đoạn phía bắc đường Trần Thương thoai thoải, không khó vượt qua. Mưu này của Mã Tắc có thể giành một thắng lợi nhỏ, nhưng khó lay chuyển được gốc rễ quân Ngụy.
Dẫu vậy cũng không thể bỏ mặc tướng quân Mã Tắc và năm nghìn binh sĩ! Khương Duy chắp tay:
- Thừa tướng, mạt tướng bất tài, xin lập tức dẫn quân lên phía bắc, hợp sức với tướng quân Mã đánh kẹp Tào Chân.
- Đến nước này, cũng chỉ còn cách ấy. - Gia Cát Lượng gật đầu, quay sang nhìn Dương Nghi. - Mau truyền lệnh ba quân, lập tức sửa lại đường ván Trần Thương, tiến lên phía bắc truy kích quân Ngụy!
Dương Nghi chắp tay nhận lệnh.
Một lát sau, đại quân đổi hướng, men theo đường Trần Thương tiến lên phía bắc.
Quân vừa chuyển động, bỗng có một người thợ săn từ trong núi chạy ra. Hắn lấm lem bụi đường, lao xuống sườn dốc, bị binh sĩ chặn lại, không thể đến gần, đành vươn cổ gọi lớn:
- Thừa tướng, tướng quân Mã Tắc có thư gửi đến!
Khương Duy sải bước tới, nhận thư rồi chuyển cho Gia Cát Lượng.
Ông vội cầm lấy, liếc mắt đọc nhanh.
Vừa nhìn nét chữ nguệch ngoạc trên thư, Gia Cát Lượng đã thầm thở phào. Quả nhiên là bút tích của Mã Tắc, chứng tỏ lúc này hắn vẫn bình an.
Nhưng lửa giận trong lòng ông vẫn cuồn cuộn, gần như không nén nổi.
Mã Tắc này, lần nào cũng bày ra chuyện kinh người, khiến người ta trở tay không kịp.
Trong số các tướng dưới trướng, ngay cả Ngụy Diên vốn kiêu ngạo cũng không dám trái lệnh ông.
Còn Mã Tắc, Mã Tắc này…
Vì sao hắn cứ khác người đến thế!
Trận giữ Nhai Đình lần trước, ông đã dặn đi dặn lại phải đóng trại ở ngay con đường lớn. Vậy mà hắn cứ nhất quyết dời quân lên núi, khoe khoang chút lý thuyết quân sự non nớt của mình.
Khi ấy Gia Cát Lượng còn tưởng Mã Tắc vững như bàn thạch. Giờ nhớ lại, ông không khỏi lạnh toát sống lưng.
May mà Trương Cáp chỉ là một võ tướng, không biết dùng mưu, lại chia quân làm hai lần. Khi tiền quân đến Nhai Đình, chỉ còn một vạn quân, không thể vòng qua Nhai Đình để đánh Vương Bình, Ngụy Diên, Cao Tường ở phía sau.
Nếu không, dù Mã Tắc đóng trại trên núi, tích đủ nước, chặt trụi cây cối ở núi phía nam để đề phòng hỏa công, hắn vẫn chắc chắn đại bại!
Trương Cáp hoàn toàn có thể mặc kệ Mã Tắc, chỉ phái quân giữ con dốc thoai thoải phía bắc, rồi chia quân đánh chiếm một trong ba tuyến đường trọng yếu phía sau. Như vậy, thế trận đã bị phá tan ngay tức khắc.
Nhìn lại hai lần thắng ở Nhai Đình, cũng chỉ có thể nói Mã Tắc gặp may, đụng phải Trương Cáp ngang tài ngang sức.
Gia Cát Lượng khẽ lắc đầu. Trận Nhai Đình trước đó đã thắng, ông có thể bỏ qua tội trái lệnh của Mã Tắc. Nhưng lần này, nếu Mã Tắc còn sống trở về…
Thế nào ông cũng phải trị tội tự tiện hành động, xua quân vào chỗ hiểm!
Đọc xong thư, cơn giận của Gia Cát Lượng dịu đi đôi chút, song nỗi bực bội vẫn quẩn quanh nơi lồng ngực.
Khương Duy đón lấy thư xem. Trong thư chỉ vỏn vẹn một câu:
“Thư đã chiếm Trần Thương, chặn Tào Chân ở đường Trần Thương. Kính đợi Thừa tướng đánh kẹp trước sau, tiêu diệt toàn quân hắn.”
Đọc xong thư, Khương Duy lặng thinh.
Mã Tắc lúc thì liều lĩnh, lúc lại vững vàng. Đúng là một kẻ gan lì, dám xông lên làm gương cho mọi người.
…
Lại nói bên kia, ở Trần Thương.
Mọi việc đã thu xếp ổn thỏa, Mã Tắc để Lý Thịnh giữ thành, còn mình đích thân đến phục kích trên núi ở Hồ Lô Cốc.
Thung lũng này nằm ở đoạn phía bắc đường Trần Thương, cách thành chừng tám mươi dặm. Hai bên là núi, giữa có một khe hẹp. Địa thế nom như quả bầu, đoạn giữa hơi rộng, hai đầu đều là lối đi chật hẹp.
Mã Tắc sai binh sĩ đào núi, đắp đất chặn lối ra phía bắc Hồ Lô Cốc. Trên cửa cốc, hắn cho chuẩn bị sẵn củi khô và dầu hỏa, chờ đại quân Tào Chân tự chui đầu vào lưới.
Kế hoạch được sắp đặt lớp lang, gần như không chê vào đâu được. Thế nhưng trong lòng Mã Tắc vẫn thấp thỏm, nôn nóng không yên.
Hắn không biết kế này có thành hay không.
Bởi Tào Chân mà hắn sắp phải đối mặt tuyệt nhiên không phải kẻ cố chấp, ngu xuẩn như trong truyện diễn nghĩa miêu tả.
Tào Chân trong lịch sử là người có tài thực sự.
Ở dòng lịch sử vốn có, khi Tào Chân còn sống, ông ta liên tiếp đánh bại Gia Cát Lượng trong hai lần Bắc phạt đầu tiên, lại chủ động phát động cuộc tiến công vào Hán Trung, buộc Gia Cát Lượng phải mở cuộc Bắc phạt lần thứ ba.
Trong thời gian ấy, Tào Chân mạnh mẽ đẩy lui quân Thục ở ngoài mặt trận, bên trong cũng lấn át Tư Mã Ý. Thậm chí còn có câu: “Tào Chân chưa chết, Tư Mã Ý chưa có dịp ra tay.”
Khi ông ta còn sống, Gia Cát Lượng khó lòng tiến thêm, Tư Mã Ý cũng hoàn toàn không có cơ hội trổ tài.
Lần Bắc phạt đầu tiên của Gia Cát Lượng, chiến sự vừa mở màn, nước Ngụy đã liên tiếp thất thế. Ba quận Nam An, Thiên Thủy, An Định lần lượt quay giáo hàng Thục. Trong tình thế bất lợi ấy, Tào Chân chia quân làm hai đường chống lại Gia Cát Lượng. Một đường do đại tướng Trương Cáp dẫn quân đến Nhai Đình, giành thắng lợi lớn. Đường còn lại do chính Tào Chân cầm quân chủ lực, đánh bại Triệu Vân và Đặng Chi. Gia Cát Lượng buộc phải rút về Hán Trung.
Lần Bắc phạt ấy kết thúc bằng chiến thắng lớn của Tào Chân.
Gia Cát Lượng vừa thua trận, chẳng bao lâu sau đã quay lại, mở cuộc Bắc phạt lần thứ hai. Tào Chân đoán trước ông sẽ tiến quân từ Trần Thương, bèn phái Hác Chiêu và Vương Sinh đến trấn giữ thành.
Quả nhiên đúng như dự đoán, Gia Cát Lượng dẫn trọng binh đánh Trần Thương. Nhưng nhờ Tào Chân đã chuẩn bị từ trước, quân Thục không hạ được thành, cuối cùng lại phải rút về tay trắng.
Sau hai lần thắng trận, Tào Chân chuyển từ phòng thủ sang tấn công. Năm Kiến Hưng thứ tám, tức năm 230, ông ta chia quân làm ba đường, chủ động đánh Hán Trung. Tiếc rằng trời không chiều lòng người. Khi tiến quân, quân Ngụy gặp mưa lớn dầm dề suốt mấy chục ngày, đành phải rút lui.
Sau lần rút quân ấy, Tào Chân chẳng bao lâu lâm bệnh nặng rồi qua đời. Từ đó, Tư Mã Ý mới có dịp ra mặt, tiếp nhận binh quyền nước Ngụy.
Có thể thấy Tào Chân tuyệt nhiên không phải kẻ bất tài. Ông ta là cột trụ hiếm có của nước Ngụy. Chỉ tiếc cha hổ lại sinh con chó, Tào Sảng làm tuột mất cơ nghiệp mấy đời nhà họ Tào dày công gây dựng, hủy hoại cả một đời thanh danh.
…
Tin Trần Thương thất thủ chưa lọt ra ngoài, nhưng Tào Chân vẫn nhanh chóng nhận thấy có điều bất thường.
Đại quân vừa đến ngoài Hồ Lô Cốc, Tào Chân nhìn về phía trước, sắc mặt đột ngột biến đổi. Ông giơ tay quát lớn:
- Toàn quân dừng lại!
Mệnh lệnh “toàn quân dừng lại” lần lượt truyền xuống. Đại quân chậm rãi dừng trước cửa thung lũng.
Tào Sảng thúc ngựa từ phía sau đến gần, ngạc nhiên hỏi:
- Cha, sao lại dừng quân?
Tào Chân trầm ngâm giây lát, hít sâu một hơi lạnh buốt:
- Không ổn, Trần Thương có biến. Phía trước e rằng có quân mai phục!
- Trần Thương có biến? Phía trước có quân mai phục?
Tào Sảng lẩm bẩm nhắc lại, như vừa bị dội một chậu nước lạnh. Hắn hoảng hốt rối trí, cả người sợ đến ngây dại.
Dù bên cạnh có mười vạn đại quân, hắn vẫn chẳng cảm thấy an toàn chút nào.