Chớp mắt, mấy kỵ sĩ đã đi xa, khuất dạng nơi cuối đường lớn. Trương Sinh muốn nổi giận cũng chẳng còn ai để trút. Gặp chuyện như vậy, tâm tình của hắn hỏng bét. Thế là hắn cúi đầu thúc đường, dọc đường không nói một lời. Mấy hôm sau, hai thầy trò cuối cùng cũng tới phủ Lộ Nguyên, thủ phủ quận Phùng Viễn.
Là người bản địa Ung Châu, Vệ Uyên vốn thuộc lòng địa lý, lịch sử nơi này. Phủ Lộ Nguyên đã có tuổi đời năm trăm năm. Sổ sách ghi khoảng mười vạn hộ, số hộ chưa đăng ký cũng chừng năm sáu vạn. Tổng cộng chừng năm mươi vạn dân, kể ra cũng là một tòa thành lớn.
Đến dưới thành, Vệ Uyên trông thấy tường thành thấp lè tè, xây bằng đất vàng trộn đá khối, cao chưa đầy hai trượng. Mặt tường nhiều chỗ bong tróc, để lộ đá bên trong. Tường chắn trên thành cùng lầu canh cũng đã cũ nát, lâu ngày chẳng được tu sửa.
Vào thành, đâu đâu cũng là nhà tường đất mái cỏ, phảng phất vẻ tiêu điều. Người đi đường phần lớn áo quần rách rưới, mặt mày xanh xao, mắt đờ đẫn, bước chân chậm chạp, còn chẳng bằng đám gia đinh, người hầu trong phủ Vệ. Đường sá lầy lội, ổ gà ổ vịt chằng chịt; trong nước bùn còn nổi lềnh bềnh đủ thứ bẩn thỉu. Nếu không cưỡi trên lưng la, hai thầy trò hẳn đã phải giẫm một chân vào bùn nhão lẫn rác rưởi.
Trương Sinh không vội, đưa Vệ Uyên chậm rãi xuyên qua khu thành. Qua thành nam, rẽ sang thành tây, cảnh tượng mới dần khá lên.
Đi thêm một quãng, trước mặt đã hiện ra một tòa dinh thự rộng lớn.
Dinh thự này chiếm trọn một khu phố. Tường bao son đỏ cao chừng một trượng, che kín cảnh vật bên trong. Chính giữa là cánh cổng sơn đỏ đóng im ỉm. Trước cổng đặt hai pho cóc vàng bằng đá khổng lồ, bên cạnh mỗi pho có một gã gia đinh béo khỏe đứng canh, mắt trừng trừng nhìn người qua đường.
Trên cổng treo tấm biển đề ba chữ “Từ phủ”. Lầu cổng chạm trổ rồng phượng, xa hoa đến cực điểm. Chỉ riêng cánh cổng này đã đáng giá hơn cả phủ họ Vệ.
Trương Sinh đưa Vệ Uyên ra khỏi thành qua cửa tây. Chưa đi được bao xa, trước mắt họ đã hiện lên một ngọn tiên sơn xanh biếc.
Núi không lớn, trông hình dáng cũng chỉ là một đoạn trong dãy núi kéo dài vốn có. Thế nhưng giờ đây, cả ngọn núi phủ một màu xanh ngắt, cây cối um tùm. Mây mù lững lờ bay quanh sườn núi, khiến cảnh tiên sơn lúc ẩn lúc hiện. Giữa hai ngọn núi thấp thoáng một dòng thác đổ xuống như dải lụa trắng. Bên dưới là hồ nước biếc, giữa hồ có hòn đảo nhỏ, điểm xuyết những cây ngọc nở đầy hoa rực rỡ.
Trước núi có một con sông. Nước trong mát như ngọc, vòng quanh chân núi rồi đổ vào dòng Thông Hà cuồn cuộn. Điều kỳ lạ là khúc thượng nguồn Thông Hà vốn đục vàng, chảy vào địa phận tiên sơn thì bỗng hóa trong veo. Ra khỏi núi, dòng nước lại vàng đục, tiếp tục xuôi về đông bắc.
Giữa núi xanh, mây trắng, còn có từng dãy đình đài lầu gác thấp thoáng hiện ra. Đúng là cảnh tiên chốn nhân gian!
Một con chim nhỏ lông vàng nhạt bay tới, lượn mấy vòng trên đầu hai người rồi đậu lên vai Trương Sinh. Hắn nói với Vệ Uyên:
- Giờ có thể đỡ tốn sức rồi.
Con la tiếp tục bước tới. Nhưng mỗi bước chân nó rơi xuống, cảnh vật xung quanh lại lùi về phía sau một quãng. Chỉ trong chớp mắt, hai người đã đến bên dòng Thông Hà. Đoạn sông nơi đây xanh như ngọc, nước chầm chậm trôi. Con la cứ như chẳng hề thấy trước mặt là sông, cứ thế bước thẳng xuống nước. Một bước vừa ra, hai người đã đi sâu vào lòng sông mười trượng.
Con la vững vàng giẫm trên mặt nước, không làm bắn lên lấy một gợn sóng. Nó tiếp tục bước tới, chỉ vài bước đã vượt qua dòng Thông Hà mênh mông, tới chân tiên sơn. Quãng đường ngày thường phải đi trọn một ngày, giờ chỉ mất một khắc.
Qua khỏi sông, trước mắt Vệ Uyên bỗng xuất hiện một cánh cổng tiên. Khi còn ở trên mặt nước, hắn thấy bờ bên kia chỉ là một triền cỏ thoai thoải. Vậy mà vừa qua sông, đặt chân lên đất liền, cảnh vật trước mắt đã đổi khác.
Cổng tiên cao hai mươi trượng, chống đỡ bởi hai cột ngọc đỏ khổng lồ. Cột trong suốt long lanh, chạm khắc núi sông, chim bay thú lạ. Phía trên treo tấm biển bằng bạch ngọc, khắc ba chữ “Xích Triều Tông”, mỗi chữ rộng chừng hai trượng.
Cảnh tượng hùng vĩ ấy khiến Vệ Uyên, kẻ chưa từng rời khỏi huyện Nghiệp, tròn mắt ngẩng nhìn. Hắn ngắm cánh cổng hồi lâu rồi chợt ngoái đầu. Băng qua dòng Thông Hà, hắn vẫn lờ mờ trông thấy thành Lộ Nguyên. Nhìn lại lúc này, tòa thành càng thấp bé, tiêu điều. Tường đất nện trông nghèo nàn xác xơ; người trong thành ngày ngày sống vật vờ giữa bùn lầy và rác rưởi, cả đời chỉ mong có miếng ăn no bụng.
Chỉ cách nhau một dòng nước, thế mà đã là hai cõi khác biệt.
Đúng lúc ấy, trong cổng tiên bước ra một thanh niên tu sĩ. Quanh người hắn tỏa khí trong trẻo, dáng vẻ thoát tục.
Tu sĩ chỉ bước một bước đã tới trước mặt Trương Sinh và Vệ Uyên. Mắt hắn sáng như điện, trước tiên nhìn Trương Sinh từ đầu đến chân. Dần dần, nét mặt hắn lộ vẻ mừng rỡ:
- Quả là Trương sư đệ! Lần trước gặp nhau đã là chuyện mười năm trước rồi.
Trương Sinh cũng xúc động, xuống khỏi lưng la, thở dài:
- Hóa ra là Tôn Vũ sư huynh. Thẹn thật, mười năm trôi qua mà ta vẫn chẳng làm nên trò trống gì.
- Sư đệ nói vậy sao được! Ta đã nghe sư đệ nhận được một cao đồ, khiến bọn ta ngưỡng mộ không thôi.
Trương Sinh cười ha hả:
- Chuyện này đúng là do trời định. Ta chẳng qua gặp may mà thôi!
Tôn Vũ đã nhìn Vệ Uyên từ trước. Lúc này hắn ngắm kỹ thêm một hồi mới lên tiếng:
- Quả nhiên không tầm thường!
Rồi hắn nhìn hai con la của hai người, mỉm cười:
- Trương sư đệ quay về với cái chất phác ban đầu, hẳn mấy năm qua đã thu hoạch được nhiều.
Trương Sinh thở dài:
- Đạo lực của ta bị phong ấn, không thể rời khỏi Ung Châu, đành dùng mấy thứ phàm tục này làm chân. Nhưng mấy năm nay tâm trí chẳng vướng bận điều gì, cũng ngẫm ra được đôi điều.
Mắt Tôn Vũ sáng lên:
- Lát nữa nhất định phải thỉnh giáo sư đệ cho kỹ! Sư tôn đã biết đạo lực của sư đệ bị phong ấn. Người tính thiên cơ, đặc biệt sai ta mang tới một thang nước thuốc Ly Tuyền. Uống vào rồi tĩnh tu ba ngày là có thể hồi phục.
Trương Sinh quay mặt về phương bắc, chắp tay hành lễ, nói tiếng:
- Đa tạ Ninh Hi chân nhân.
Sau đó hắn chỉ vào cổng tiên, cười hỏi:
- Chỉ là kỳ thi chung của một quận nhỏ xa xôi, cùng lắm hơn chục người dự thi, sao phải bày vẽ lớn thế này? Chẳng lẽ Xích Triều Tông định thăng làm phúc địa?
Tôn Vũ còn chưa kịp đáp, chân trời bỗng rực lên một mảng mây ráng. Hai con hươu huyền chín sắc kéo một chiếc thuyền ngọc nguy nga từ trên trời hạ xuống, đáp ngay trước cổng tiên.
Hai con hươu cao ba trượng, quanh thân quấn ánh ráng chín màu, giẫm mây mà đi. Chiếc thuyền bạch ngọc còn đồ sộ hơn, cao hơn năm trượng, dài ba mươi trượng, lớn hơn cả lầu canh thành Lộ Nguyên. Trên thân thuyền khắc một chữ “Yến” khổng lồ, ánh sáng lưu chuyển rực rỡ.
Thuyền ngọc vừa hạ xuống đã đi thẳng vào cổng tiên. Ngay cả hai con hươu kéo thuyền cũng chẳng buồn nhìn Trương Sinh, coi hai người như không khí.
Trương Sinh nhìn chiếc thuyền bạch ngọc biến mất sau cổng, rồi lại cúi nhìn con la cao ba thước bên cạnh. Sắc mặt hắn lập tức sa sầm.
Tôn Vũ vội cười xòa:
- Sư đệ đừng bận tâm! Người nhà họ Yến ở Đông Hải xưa nay thích khoe khoang. Đến dự thi thôi mà cũng bày ra lắm trò, thật phô trương quá mức!
Trương Sinh ngạc nhiên hỏi:
- Nhà họ Yến ở Đông Hải cũng tới dự thi sao?
Tôn Vũ đáp:
- Chuyện này… năm nay thí sinh ở quận Phùng Viễn hơi đông. Sư đệ cứ bình tĩnh.
Trương Sinh không nói thêm, dắt Vệ Uyên bước vào cổng tiên. Vừa qua cổng, cảnh vật trước mắt hai người lập tức đổi khác.
Trước mắt họ là một quảng trường ngọc đỏ rộng mênh mông, nơi đây xe cộ nối nhau như mây, thú cưỡi đông ken. Tiên khí từ đủ loại bảo xa và linh thú phun ra quyện vào nhau giữa không trung, dày đặc đến mức hóa thành từng đám ráng mây, hết sinh rồi diệt, tuần hoàn không dứt.
Chiếc thuyền bạch ngọc của nhà họ Yến đang chật vật xoay trở, tìm chỗ đậu.