Lễ tế tổ sư vừa kết thúc, hôm sau đã bắt đầu lên lớp.
Trời còn chưa sáng, Vệ Uyên đã rửa ráy chỉnh tề, đến quảng trường nhỏ ở cửa hang núi chờ đợi. Nơi học là Khải Tư Đường, cách thung lũng chừng ba mươi dặm. Mỗi sáng, đúng giờ sẽ có xe ngựa đến đón đệ tử mới. Ai lỡ chuyến thì đành tự đi.
Vệ Uyên vừa tới quảng trường đã thấy mấy cỗ xe đỗ sẵn. Ngựa kéo xe con nào con nấy cao lớn, lông trắng như tuyết, vai cao hơn trượng rưỡi. Quanh bốn vó phảng phất mây nhạt. Trên mỗi cỗ xe đều có một dấu hiệu riêng, chỉ đường đến những nơi khác nhau. Vệ Uyên chẳng mấy chốc đã tìm được xe đi Khải Tư Đường. Hắn đối chiếu thân phận với người đánh xe rồi lên xe.
Cỗ xe cao đến hai trượng, chẳng khác nào một tòa lầu nhỏ biết đi. Bên trong rộng rãi, kê thành từng dãy ghế, đủ chỗ cho năm mươi người. Vệ Uyên vừa lên xe, những người khác cũng lần lượt bước lên. Khi số người đã hơn hai mươi, cửa xe liền đóng lại, không ai lên nữa.
Đợi mọi người ngồi yên, người đánh xe khép cửa, cho ngựa rời quảng trường.
Xe vừa ra khỏi thung lũng, Vệ Uyên bỗng thấy như bị ai giẫm mạnh vào ngực. Người hắn dính chặt vào lưng ghế phía sau, không sao nhúc nhích. Cảnh vật ngoài cửa sổ thoắt cái đã lùi vùn vụt, vậy mà trong xe vẫn êm ru, chỉ hơi rung nhẹ.
Vệ Uyên khó khăn lắm mới gượng lại được sau sức ép, còn chưa kịp thở nổi hai hơi thì thân xe chợt giật mạnh. Người hắn lại bị hất văng về phía trước. May mà phản ứng nhanh, hắn chộp lấy lưng ghế trước mặt, ghì chặt mới không đập cả người vào đó. Những đứa trẻ khác thì chẳng may mắn như vậy. Có đứa không kịp phản ứng, đập đầu đánh rầm vào hàng ghế trước, trán và mặt sưng vù lên.
Trong xe lập tức vang lên tiếng kêu thất thanh, tiếng la ó dồn dập.
Giữa những tiếng la, cảnh vật ngoài cửa sổ lại đổi khác. Một tòa lầu ba tầng hiện ra.
Cửa xe mở. Người đánh xe cười nói:
- Chuyến này gấp giờ nên chạy hơi nhanh. Ngày mai còn ai đến muộn thì xe sẽ chạy nhanh hơn nữa.
Một cậu bé trán sưng tím lập tức bất bình:
- Chỉ là kẻ đánh xe mà cũng lên mặt à? Với lại Thái Sơ Cung keo kiệt quá, cho cái xe quèn gì thế này, đến trận pháp cưỡi gió cũng không có!
Người đánh xe vẫn cười tủm tỉm, coi như không nghe thấy.
Cậu bé kia còn định nói tiếp, nhưng người bạn bên cạnh đã bịt miệng nó lại.
Vệ Uyên bước xuống xe, nhìn thấy trên tấm biển trước lầu có khắc ba chữ Khải Tư Đường. Sân viện nơi đây tĩnh lặng thanh u. Bên bức tường bên cạnh mọc một bụi trúc xanh rờn, lá trúc óng lên như vừa thấm nước. Giữa những kẽ lá, thỉnh thoảng có luồng khí trong trẻo bay lên.
Vệ Uyên theo các đệ tử vào Khải Tư Đường. Bên trong kê thành từng dãy bàn học. Trên một chiếc bàn có tên hắn đang sáng lên, hắn bèn bước tới ngồi xuống.
Mọi người đã yên chỗ, một tu sĩ trẻ tuổi mỉm cười đi vào từ bên hông. Người ấy chính là người đánh xe khi nãy. Hắn đứng trước giảng đường, nói:
- Tại hạ là Phùng Sơ Đường. Trong một năm tới, ta sẽ dạy môn Lịch sử loài người.
Cậu bé vừa lớn tiếng cằn nhằn khi nãy kinh ngạc đến ngây người, lập tức cúi gằm mặt.
Thái Sơ Cung rất coi trọng đợt dạy học tập trung lần này, người được cử đến làm thầy không ai tầm thường. Nghe nói trong số các thầy trẻ tuổi có mấy thiên tài được kỳ vọng sẽ bước vào hàng Chân Quân. Ngay cả những nhà quyền quý cũng tìm cách kết giao với họ, chẳng ai muốn vô cớ gây thù chuốc oán. Con em các gia tộc trước khi lên lớp đều được người lớn dặn dò kỹ, cốt sao để lại ấn tượng tốt trong mắt thầy.
May thay, Phùng Sơ Đường không để bụng chuyện nhỏ trên xe. Hắn nói:
- Lịch sử loài người, theo sử sách ghi lại, có thể ngược về ba trăm nghìn năm trước…
Sử sách ghi chép lịch sử loài người sớm nhất là từ ba trăm nghìn năm trước. Xa hơn nữa thì không còn tư liệu để khảo cứu. Thuở ấy, loài người chỉ là một tộc nhỏ giữa muôn tộc, sống rải rác trên đất Lỗ Châu và Hà Đông Châu ngày nay, chỉ chiếm vài quận, xung quanh toàn là dị tộc.
Khi ấy loài người yếu ớt. Nhiều dị tộc không chỉ tràn qua biên giới, đốt phá cướp bóc, có kẻ còn ăn thịt người, lấy người làm vật tế. Vì vậy, phần đầu tiên trong bộ Lịch sử loài người được đặt tên là “Dị tộc”, kể về hai trăm nghìn năm đầu tiên của loài người.
Giọng Phùng Sơ Đường dịu dàng, êm tai. Hắn thong thả kể lại từng bí mật xưa cũ. Theo lời giảng, trước giảng đường hiện lên mấy hình ảnh sống động: một người đàn ông, một người phụ nữ và hai đứa trẻ. Họ trông hơi giống loài người, nhưng cao lớn khỏe mạnh hơn nhiều. Người đàn ông cao hơn Phùng Sơ Đường chừng một cái đầu, người phụ nữ thì cao ngang hắn. Cậu bé được ghi là mười tuổi, đã cao gần bằng đàn ông loài người trưởng thành. Cô bé mới sáu tuổi, nhưng trông như đứa trẻ loài người mười một, mười hai tuổi.
Điểm dễ nhận ra nhất ở họ là đôi mắt màu xám, đôi tai nhọn dài và mỗi bàn tay chỉ có bốn ngón.
- Đây là người Liêu vùng Hãn Hải, cũng chính là người Liêu mà chúng ta thường nhắc tới. Nhiều sách gọi họ là Bắc Liêu, nhưng tên gọi ấy không chính xác. Người Liêu không chỉ sống ở phương bắc, mà còn có mặt ở đông bắc và miền đông. Họ đông đúc, bộ lạc lớn nhỏ nhiều như sao trên trời. Riêng những nước đã xưng vương, đặt ra luật lệ đã có tới chín nước. Ranh giới giữa các bộ tộc Liêu và Đại Thang ngày nay kéo dài đến một triệu rưỡi dặm. Có thể nói, trong các dị tộc, họ là tộc gắn bó với chúng ta sâu đậm nhất.
- Thuở thượng cổ, trong mắt người Liêu vùng Hãn Hải, cả loài người chúng ta chỉ là một bộ lạc nhỏ bé của dị tộc. Thỉnh thoảng họ cho quân tràn qua biên giới, cướp ít lương thực và vật dụng đem về. Chỉ khi gặp ai chống cự, họ mới giết chóc. Nếu ngoan ngoãn dâng đồ, người ta thường được yên ổn. Vì thế, nhiều người khi ấy chọn cách cống nạp để giữ mạng. Thỉnh thoảng, quý tộc người Liêu muốn đi săn tiêu khiển, các bộ lạc loài người phải cử một đội dũng sĩ vào khu săn đã định, làm con mồi cho họ. Dũng sĩ có thể chạy trốn, cũng có thể chống trả. Nếu cuối cùng vẫn sống sót, họ sẽ được ban thưởng.
Nhiều học trò ngồi dưới nghe mà căm giận. Phần đông xuất thân từ các gia đình quyền quý, lòng dạ kiêu hãnh. Bất chợt nghe chuyện đen tối thời thượng cổ, họ sao chịu đựng cho nổi.
Giọng Phùng Sơ Đường dường như trầm xuống, thoáng mang một nỗi niềm khó gọi tên:
- Người Liêu vùng Hãn Hải không ăn thịt người, cũng không giết chóc bừa bãi. Trong mắt họ, phụ nữ loài người chúng ta có dung mạo xấu xí, nên chuyện cưỡng ép làm nhục cũng hiếm khi xảy ra. Suốt mấy vạn năm đầu, nhiều bộ lạc loài người thường xuyên dâng cống. Dần dà, người Liêu xem chúng ta như những bộ lạc lệ thuộc và che chở cho chúng ta. Nếu thuở đầu không được người Liêu vùng Hãn Hải che chở, chưa chắc loài người ngày nay còn tồn tại.
- So với các dị tộc khác, người Liêu vùng Hãn Hải đối xử với loài người rộng rãi, ôn hòa hơn cả. Loài người tuy thấp kém hơn, nhưng vẫn có thể sống yên thân. Tổ tiên chúng ta nhẫn nhục chịu đựng, sinh sôi gây dựng tộc đàn. Mãi đến khi cuộc đại chiến giữa tộc Vu Ngự và người Liêu vùng Hãn Hải bùng nổ.
- Lãnh địa loài người khi ấy nằm ở vùng giáp ranh giữa hai tộc, vốn không phải nơi trọng yếu. Trong tộc lại có mấy vị Chân Quân, thực lực tuy chưa đủ để tiến đánh nơi khác nhưng vẫn dư sức giữ đất. Vì vậy, người Liêu giao đoạn phòng thủ ấy cho loài người, rồi điều đại quân về phía tây. Nào ngờ họ không ngờ loài người lại mở cửa ải, mặc cho quân Vu Ngự tiến thẳng vào, đánh úp phía sau đại quân người Liêu.
Tất cả mọi người, kể cả Vệ Uyên, đều sững sờ. Sử học vốn là sở trường của hắn, bèn hỏi:
- Thưa tiên sinh, chẳng phải tộc Vu Ngự vẫn luôn lấy người của chúng ta làm vật tế trời sao?