Huyện Bộc Dương cách đây ba mươi dặm,
Xưa là đất tốt Trung Nguyên phì nhiêu.
Một mai giặc cỏ nổi lên,
Khói tanh phủ kín, bóng người vắng tanh.
Không cha, chẳng chúa, không giềng mối,
Hoành hành còn dám nhận trời sai.
May nhờ Tiết soái ra oai,
Vung thần kích quét, cờ tà rũ bay.
Con đường đất vàng ngoằn ngoèo men lên sườn đồi. Bên đường có một quán trà lợp mái tranh, trước cửa dựng tấm bình phong bằng gỗ ngô đồng, phía trước đặt chiếc bàn cao. Một ông kể chuyện ngồi trên ghế hình trăng khuyết, quay mặt về phía bàn, cất giọng ngâm khúc nhạc cổ nghe thê lương.
Đám khách ngồi nghe nâng bát, tu ừng ực thứ trà rang thô, thỉnh thoảng lại có người vỗ tay reo hò.
Trong góc quán, một người đàn ông trung niên mặt vuông, ăn mặc tươm tất, ngồi cạnh một thiếu niên tuấn tú. Cả hai vừa nghe chuyện vừa giữ vẻ nhàn nhã.
- Tiên sinh, trong chuyện các tướng nhà họ Tiết làm gì có đoạn này?
- Phải đó, phải đó! Dù là lão soái Tiết Lễ, tức Tiết Nhân Quý, hay tiểu soái Tiết Nột, tức Tiết Đinh Sơn, thì họ từng đánh trận ở Trung Nguyên bao giờ?
- Không phải, không phải!
Ông kể chuyện đập thanh gỗ xuống bàn đánh bốp một tiếng, rồi nói:
- Các vị cứ nghe ta kể đã. Hôm nay ta nói không phải chuyện cha con nhà họ Tiết vào buổi đầu lập quốc, mà là chuyện một vị anh hùng đương thời trong dòng họ Tiết ở Hà Đông.
- Anh hùng đương thời ư? Là ai vậy?
Đám nông dân quanh quán ít hiểu biết. Ngay cả quan phụ mẫu cai quản quê nhà, chưa chắc họ đã nhận ra, nói gì đến việc đoán xem ông kể chuyện đang nhắc tới nhân vật nào.
Ông ta cố ý làm ra vẻ úp mở:
- Chuyện kể rằng vào năm Càn Phù thứ hai, có hai tên giặc nổi loạn ở đạo Hà Nam. Một tên họ Vương, vì mặt đầy rỗ rỗ như vỏ cây nên gọi là Vương Rỗ. Tên kia họ Hoàng, tên Sào, tự Cự Thiên. Hắn vốn là một thư sinh thi trượt, sinh ra mày ngang một nét, răng xếp hai hàng, mũi mọc ba lỗ…
Thiếu niên trong góc kéo tay áo người đàn ông mặt vuông:
- Chưởng quầy, ông từng thấy người nào có ba lỗ mũi chưa?
Người đàn ông mặt vuông mỉm cười ung dung:
- Tất nhiên là chưa. Chẳng lẽ cháu từng thấy rồi?
Ông kể chuyện lại tiếp lời:
- Hai tên giặc ấy tụ tập phường trộm cướp, gom góp một đám quân tan rã. Chúng đi đến đâu, dân chúng chết chóc đến đó, trăm họ chẳng còn đường sống. Bách tính căm hận lũ giặc cỏ gieo họa, bèn gọi chúng là “giặc cỏ”.
Đám khách nghe chuyện nhao nhao:
- Ra là hai tên giặc ấy. Tôi cũng từng nghe qua.
- Triều đình truy bắt hai tên hung đồ kia, lại tăng thêm thuế ruộng, thuế muối, thuế sắt, thuế rượu. Sầu đến nỗi cái lưng quần của tôi cũng phải thắt thêm một vòng.
- Đang yên đang lành lại gây chuyện, làm thiên hạ loạn lạc. Hai tên giặc họ Vương, họ Hoàng ấy quả thật đáng hận!
Lúc này, thiếu niên đưa mắt nhìn đám người trước mặt. Trong mắt hắn ánh lên vẻ thương hại.
Ông kể chuyện bỗng cao giọng:
- Bởi vậy, giặc cỏ lúc nào cũng phải dẹp! Không dẹp thì không được! Dẹp sạch bọn chúng, thiên hạ mới trở lại thái bình, chúng ta mới được sống những ngày yên vui!
Từ phía người đàn ông mặt vuông vang lên hai tiếng vỗ tay.
Người này ngũ quan rắn rỏi, ánh mắt sâu và sắc. Khuôn mặt vuông vức tuy không tuấn mỹ, song khí phách hiên ngang, toát lên vẻ anh hùng.
Hắn nói:
- Nói hay lắm! Chỉ có điều, bao giờ lũ giặc cỏ ấy mới bị dẹp sạch? Triều đình đã phái mười vạn quân, trong đó có một vạn kỵ binh tinh nhuệ, vậy mà các châu huyện vẫn liên tiếp thất thủ. Chẳng phải đáng để người đời chê cười hay sao?
Sắc mặt ông kể chuyện hơi khó coi. Chiếc quạt xếp trong tay bị siết chặt. Ông ta hắng giọng:
- Vị khách quan này nói vậy là sai rồi! Quốc gia dụng binh đã hai năm, chỉ có Tiết công, Tiết Sùng, Tiết độ sứ Thiên Bình, là người dùng binh như thần. Ông nhiều lần đánh tan giặc, khiến chúng nghe danh đã mất vía, quả không phụ tiếng tăm của thế gia! Các châu huyện thất thủ chẳng qua là mồi nhử để Tiết công dẫn giặc vào tròng. Nay Tiết công lại liên kết với các trấn, giăng thiên la địa võng, mai phục mười mặt. Ngày giặc cỏ thua trận, chịu trói dâng đầu đã ở ngay trước mắt!
Ông ta kể đến đoạn hứng chí, đám khách cũng bị cuốn theo, thi nhau bàn tán.
- Không ngờ hậu nhân của nguyên soái Tiết Nhân Quý lại có một vị anh hùng đương thời như vậy!
- Tiết đại soái làm quan trấn giữ bờ cõi cho Đại Đường ta, phen này thiên hạ có hy vọng thái bình rồi!
Ông kể chuyện lộ vẻ đắc ý:
- Ngày thường ta vẫn thu thập chuyện đời của Tiết đại soái, biên thành một thiên truyện dài cả vạn chữ. Hôm nay vừa hay kể lại cho các vị nghe.
Khách uống trà càng thêm hào hứng:
- Đừng úp mở nữa, mau kể đi! Chúng ta đều muốn nghe chuyện anh hùng của Tiết soái.
Người đàn ông mặt vuông bỗng đứng dậy, nhún vai:
- Các vị nghe ta nói một câu.
Hắn đột ngột cắt ngang lời ông kể chuyện:
- Tiên sinh đã từng thấy tận mắt Tiết đại soái chưa?
- Chuyện này… quả thật chưa từng. Nhưng ta từng quen biết nhiều tướng tá dưới trướng Tiết đại soái, còn tìm hiểu được không ít chuyện chinh chiến. Chẳng lẽ các hạ hiểu Tiết Sùng hơn ta?
Người đàn ông chắp tay sau lưng:
- Tất nhiên rồi. Nếu nói về chuyện của Tiết Sùng, ở đây không ai hiểu rõ bằng lão bằng hữu của hắn là ta.
Lời vừa dứt, ánh mắt đám khách lập tức chuyển sang vẻ tò mò.
- Hán tử kia, ngươi bảo mình là người quen của Tiết đại soái ư? Thật hay giả vậy?
Người đàn ông mặt vuông chỉ khẽ cười, rồi tháo bọc hành lý bên mình xuống. Bên trong toàn là vàng. Ánh vàng tràn ngập khiến cả quán trà chói lòa.
Đó không phải những thỏi vàng vuông vức mà nhà giàu trong triều thường cất giữ, cũng chẳng phải những lá vàng rời rạc. Tất cả đều có hình móng ngựa kỳ lạ.
- Vàng móng ngựa, trong triều ta vốn không có. Chỉ những ngôi mộ đời Hán mới chôn thứ này.
Người đàn ông thở dài, vẻ mặt đầy tiếc nuối:
- Đây là chiến lợi phẩm ta thu được trong kho lương của Tiết Sùng sau khi đánh bại hắn ngoài chiến trường. Xem ra số vàng của vị Tiết đại soái mà các vị vẫn ca tụng lại là của cải đào trộm từ mồ mả.
Sắc mặt mọi người lập tức biến đổi.
Một thư sinh bỗng cười lạnh:
- Chỉ dựa vào mấy quan tiền đồng mà đã muốn đảo lộn trắng đen, phỉ báng mệnh quan triều đình? Trong mắt ngươi còn vương pháp hay không? Chẳng trách triều ta nghiêm cấm thương nhân tham dự khoa cử.
Hắn lại nói:
- Chẳng lẽ ngươi còn có thể là Hoàng Sào, Hoàng Cự Thiên hay sao?
Ông kể chuyện cũng cười theo:
- Vị viên ngoại này thật biết nói đùa. Trên đời đâu phải cứ có tiền là có lý.
Mọi người nghe vậy đều nhao nhao phụ họa, vỗ tay reo hò.
Thiếu niên tuấn tú ngồi cạnh người đàn ông lặng lẽ quan sát đám khách. Sắc mặt họ khi thì khinh thường, khi lại nghi ngờ, trong mắt vẫn còn sự không cam lòng. Hắn cảm thấy tất cả thật nhạt nhẽo.
Người đàn ông mặt vuông cất giọng sang sảng:
- Quả thật, đám người giàu sang quyền thế trong triều chưa chắc đã có lý. Của cải lấy từ dân chúng, sớm muộn cũng phải trả về cho dân. Các vị có chê thứ tiền bất nghĩa này không?
Lời ấy vừa vang lên, sắc mặt mọi người đồng loạt đổi khác. Rồi trong mắt từng người dần bùng lên lòng tham không sao kìm nén.
Một hán tử trông như người bán hàng rong dè dặt hỏi:
- Vị gia này, lời ấy là thật sao?
Ánh mắt hắn đã ngập màu vàng rực.
Người đàn ông đáp:
- Cả đời Hoàng Sào, Hoàng Cự Thiên ta đứng thẳng đội trời, miệng chưa từng nói lời giả dối.
- Ngươi… ngươi là Hoàng tặc… Không, ngươi là Hoàng đại soái của quân giặc cỏ?
Một người khách lộ vẻ kinh hãi, run rẩy như vừa bị sét đánh.
Người đàn ông mỉm cười ung dung:
- Đi không đổi tên, ngồi không đổi họ. Ta chính là Hoàng Sào, Hoàng Cự Thiên.
Lập tức có người bật tiếng kêu thất thanh. Quán trà rơi vào cảnh hỗn loạn.
Hoàng Sào rút đao khỏi vỏ. Lưỡi đao sáng loáng vung qua như dải lụa bạc, những khối vàng móng ngựa lập tức bị xẻ thành từng lá vàng mỏng. Ánh vàng bay tung khắp trời, phản chiếu nắng trưa, rực rỡ đến chói mắt.
- A!
Đám khách ban đầu còn sợ hãi, chớp mắt đã hóa thành tham lam và cuồng nhiệt. Cũng chẳng còn ai nghi ngờ chuyện Tiết Sùng bị Hoàng Sào đánh bại, kho tàng vàng móng ngựa bị tịch thu nữa.
Hoàng Sào nói:
- Mỗi người một lá, không được tranh lấy phần hơn.
Tiền tài lay động lòng người. Với những người nông dân nghèo khổ này, ham muốn lợi lộc hiện ra quá đỗi trực tiếp. Nó khiến họ quên bẵng nỗi sợ giặc cỏ, cũng quên luôn sự kính sợ dành cho Tiết đại soái.
Hoàng Sào mang vẻ thích thú, hỏi đám đông:
- Các vị nghĩ Hoàng Sào, Hoàng Cự Thiên ta là người thế nào? Có phải “mày ngang một nét, răng xếp hai hàng, mũi mọc ba lỗ” không?
Một thư sinh sa sút giơ ngón tay cái lên, lớn tiếng khen:
- Người tốt! Hoàng nguyên soái tướng mạo đường đường, hơn hẳn Phan An, Tống Ngọc. Lại có tấm lòng nhân hậu, đúng là người tốt bậc nhất!
Mọi người lập tức hùa theo.
Hoàng Sào cười:
- Nhưng người tốt như ta lại chẳng thích nghe mấy chuyện tướng nhà họ Tiết, tướng nhà họ La, tướng nhà họ Tần!
Hắn đảo mắt nhìn đám người:
- Giờ các vị hãy nhìn xem. Dòng họ Tiết ở Hà Đông thì sao? Thế gia danh tướng thì sao? Tiết độ sứ Thiên Bình quân thì sao? Có gì đáng kể đâu! Các vị từng nghĩ thử chưa, nếu bản thân có được hoàn cảnh và cơ hội như Tiết Sùng, chưa chắc đã kém hắn!
Một lời vang lên như tiếng chuông lớn giữa đêm, khiến dân chúng tỉnh ngộ. Bọn họ lập tức thi nhau phụ họa.
- Tiết Sùng mặt người dạ thú, uổng làm đại tướng của triều đình! Hắn còn đào mồ quật mả, đức hạnh mất sạch. So với Hoàng nguyên soái, hắn làm sao sánh nổi!
- Không đúng! Ai biết hắn lấy đâu ra chỗ tiền bạc đen tối này, cố ý lừa các ngươi để các ngươi căm hận, sỉ nhục Tiết soái. Đây là thủ đoạn mua lòng người của hắn! Các vị đừng tin!
Ông kể chuyện lộ vẻ hoảng hốt, cố sức gào lên. Rõ ràng ông ta hết lòng sùng bái Tiết Sùng, không thể chấp nhận cảnh một bọc vàng đã khiến lòng người đổi hướng hoàn toàn.
Nghe ông ta nói, một bộ phận trong đám đông lộ vẻ ngờ vực. Nhưng phần lớn vẫn nở nụ cười nịnh nọt với Hoàng Sào, bởi họ đã cầm vàng trong tay.
Thấy ông kể chuyện vẫn còn giãy giụa, Hoàng Sào chẳng đổi sắc mặt. Hắn lại lấy từ một bọc hành lý khác ra một vật tròn lẳn rồi ném xuống.
Ông kể chuyện liếc qua, sợ đến hồn vía bay sạch:
- Ngươi… ngươi mang đầu người chết ra đây dọa người làm gì?
Hoàng Sào nhún vai:
- Muốn nói hồi kết của chuyện Tiết Sùng, không nhìn cái đầu này thì nhìn gì? Ba ngày trước, chính ta đã chém đầu hắn ở đây.
- Ngươi…
Ông kể chuyện chỉ tay vào Hoàng Sào:
- Giả thần giả quỷ! Ai biết ngươi lấy cái đầu người chết ở đâu về dọa người!
Nhưng khi nhìn kỹ khuôn mặt trên chiếc đầu lâu, ông ta bỗng kêu lên một tiếng kinh hãi. Thân hình ngã phịch khỏi chiếc ghế hình trăng, nằm chỏng chơ dưới đất.
- Tiết soái… sao lại thế này… Tiết soái đánh đâu thắng đó, sao đầu lại xuất hiện ở đây? Không thể nào, không thể nào…
Ông ta chẳng buồn phủi bụi trên người, chỉ tay về phía Hoàng Sào. Trong mắt ngập tràn kinh hoàng, toàn thân run rẩy như chiếc sàng.
Phản ứng ấy đã chứng thực Tiết Sùng không chỉ thua trận ba ngày trước, mà thủ cấp còn bị nghĩa quân chém lấy. Còn số vàng kia, dĩ nhiên chính là của cải bất nghĩa do Tiết Sùng sai người đào trộm mồ mả mà có.
Hoàng Sào nhặt lên một lá vàng móng ngựa, dùng sức rạch lên tấm bình phong của ông kể chuyện. Bột vàng rơi lả tả, phủ lên mặt bình phong vốn trắng trơn.
Hắn vừa ngâm vừa vẽ:
- Gió tây xào xạc, cúc vàng đầy viện,
Hương lạnh nhụy buồn, bướm chẳng buồn sang.
Ngày sau ta làm Thanh Đế,
Cho hoa đào thắm nở cùng cúc hoa!
Chỉ trong khoảnh khắc, theo tiếng ngâm của Hoàng Sào, trên tấm bình phong đã hiện ra một khóm cúc mùa thu bằng vàng. Ánh sáng rực rỡ lóa lên, khiến người ta không dám nhìn thẳng.
Hoàng Sào cất giọng:
- Ta muốn làm Thanh Đế. Không biết các vị có bằng lòng theo ta không?
Chu Ôn cũng đứng bên cạnh lên tiếng:
- Hoàng soái khởi binh là vì bá tánh. Nay triều Đường mục nát, ai bằng lòng theo đại soái cùng làm nên nghiệp lớn, sẽ được thưởng nghìn mẫu ruộng, vinh hoa phú quý truyền đến muôn đời.
Đám khách dù chẳng hiểu gì về phong nhã, vẫn nhìn ra vị thủ lĩnh nghĩa quân hào sảng kia là người tài hoa tuyệt thế.
Vậy mà một người như thế lại chỉ là thư sinh thi trượt.
Trong lòng những người dân đã cầm được lá vàng, những ham muốn bị đè nén bấy lâu lập tức được tưới mưa ngọt, điên cuồng bén rễ rồi vươn cành.
Hoàng Sào chẳng qua chỉ trao cho họ một cơ hội.
- Đi thôi, theo Hoàng đại soái!
- Chia ruộng cho dân, giết sạch bọn quan lại gian ác!
- Đập tan thế giới đục ngầu bất công này! Đánh một phen để giành phú quý vinh hoa, cưới những cô nương xinh đẹp về nhà!
Tiếng hưởng ứng dâng lên như sóng thần gầm thét, như muôn người cùng hô vang giữa núi non.
Còn Chu Ôn đứng bên cạnh chỉ lặng lẽ nhìn tất cả.
Hắn hạ giọng nói với Hoàng Sào:
- Đại soái, quả thật là một câu chuyện hay.
Hoàng Sào bình thản đáp:
- Chút quân số ấy chưa đáng để ta bận tâm. Nhưng ta cần một câu chuyện mà dân chúng thích nghe, nhờ đó truyền bá lý tưởng của quân giặc cỏ.
Với sự thông minh của Chu Ôn, làm sao hắn không nhìn ra dụng ý của Hoàng Sào?
Thời loạn là mảnh đất màu mỡ nuôi dưỡng hào kiệt. Điều Hoàng Sào muốn gieo vào lòng những người này chính là dã tâm cháy rừng rực.
Nhưng rõ ràng Hoàng Sào không thử xem hắn có nhìn ra điều ấy hay không. Hắn đang dạy Chu Ôn cách kể chuyện.
Đời người như một vở tuồng, chẳng qua chỉ có thế.
Tiết Sùng là đại thần đầu tiên của đế quốc Đại Đường bị nghĩa quân giết ngay trên chiến trường.
Ba ngày trước, nghĩa quân đã chém lấy thủ cấp của hắn. Chỉ bằng cách này, giá trị của cái đầu ấy mới được phát huy đến mức cao nhất.
Chu Ôn thầm cảm khái. Chỉ một lời nói, một lá vàng, vậy mà có thể khiến đám dân nghèo dưới đáy xã hội đổi hẳn cách nhìn.
Cho dù thế giới này có công bằng tuyệt đối, đó vẫn là thế giới thuộc về thiên tài. Mạnh được yếu thua có nghĩa là kẻ yếu chỉ có thể trở thành quân cờ trên bàn cờ.
Nhưng một khi đã bị kích động, chẳng ai còn nghĩ mình là kẻ yếu.
Kẻ dũng cảm tung hoành thiên hạ. Người khôn ngoan đùa bỡn lòng người. Kẻ vừa có trí vừa có dũng thì trộm lấy giang sơn, dựng nghiệp làm chư hầu, thậm chí bước lên ngai vàng xưng đế.
Đó chính là luật chơi.