Nếu Đại học Đệ Nhất thật sự là một sinh linh sống, vậy hẳn nó mắc chứng đa nhân cách.
Trịnh Thanh hoàn toàn không nghi ngờ điều ấy.
Từ lúc tiếp xúc với người phỏng vấn của Đại học Đệ Nhất, đến những gì mắt thấy tai nghe ở phường Tứ Quý, rồi đặt chân vào tận ngôi trường này, hắn đã chứng kiến quá nhiều mâu thuẫn và khác biệt.
Chẳng hạn, một trường đại học lại có đến bốn cách tuyển sinh!
Là sinh viên Học viện Cửu Hữu bước vào trường bằng con đường thi cử, Trịnh Thanh không tài nào hiểu nổi ba phương thức tuyển sinh còn lại. Có lẽ xét thiên phú, thẩm định đức tin hay đánh giá sức chiến đấu đều có lý lẽ riêng. Nhưng theo Trịnh Thanh, những cách tuyển tân sinh ấy thiếu cả sự công bằng tối thiểu.
Hậu quả rõ ràng nhất của sự bất công đó chính là văn hóa học đường khác biệt.
Khác biệt lớn đến mức sinh viên các học viện trò chuyện với nhau chẳng khác gì người xa lạ.
Nếu Đại học Đệ Nhất không mắc chứng đa nhân cách, làm sao nó có thể để những tư tưởng hoàn toàn khác nhau cùng chảy trong một thân thể?
Thế nhưng, so với nỗi lo về sự công bằng trong giáo dục, Trịnh Thanh còn lo cho việc học của mình hơn.
Hắn vốn chẳng có nền tảng giáo dục trung học, nay lại phải trực tiếp đối mặt với thử thách của bậc học cao hơn.
Cú va chạm ấy khiến người ta bất an.
Dù là những kỳ thi mà người phỏng vấn liên tục nhắc tới, hay chuyện sinh viên bị lưu ban hắn vô tình nghe được, tất cả đều để lại một bóng đen nặng nề trong lòng tân sinh đang hoảng hốt.
Thi không tốt thì phải làm sao? Có bị đuổi về không?
Không qua được kỳ thi lên lớp thì sao? Có bị lưu ban không?
Bị lưu ban có mất mặt lắm không?
Có bị người ta chỉ trỏ, bàn tán không?
Mấy ngày trước, bài kiểm tra trên lớp chẳng những không xua tan được nỗi lo ấy, trái lại còn khiến hắn thêm bất an.
Bởi thầy hắn vẫn thường răn dạy: bay càng cao thì ngã càng đau, làm người quý ở chỗ biết mình biết ta.
Vậy mà bây giờ, mấy bạn học lại nói cho hắn biết Học viện Alpha không cần thi cử, sinh viên cũng chẳng có nguy cơ bị lưu ban!
So với Cửu Hữu nghiêm khắc, môi trường học tập sung túc và dễ chịu ấy quả thật khiến người ta mê mẩn.
- Cùng học một trường mà chế độ đãi ngộ khác nhau. Khi nào Cửu Hữu mới chịu bỏ quy định thi cử đây?
Trịnh Thanh lẩm bẩm, ánh mắt đầy hâm mộ nhìn Lâm Quả.
- Không có thi cử thì cũng chẳng có Học viện Cửu Hữu. Tiêu Tiếu lạnh lùng nhận xét. Với lại, quy định của Học viện Alpha không nhẹ nhàng như các cậu tưởng đâu.
- Chuyện đó tôi biết. Trương Quý Tín đứng bên cạnh vung nắm tay, tiếp lời: Anh tôi từng nói, tỷ lệ tốt nghiệp hằng năm của Học viện Alpha còn chưa đến sáu mươi phần trăm! Trong học viện vẫn còn cả đống sinh viên năm thứ năm, năm thứ sáu đang chật vật hoàn thành luận văn tốt nghiệp. So ra, tỷ lệ tốt nghiệp của Học viện Cửu Hữu cao đến hơn chín mươi phần trăm!
- Quả đúng là vậy. Lâm Quả thành thật nhìn Trịnh Thanh, đưa tay quệt mũi. Học viện nào cũng phải giữ gìn danh dự của Đại học Đệ Nhất. Học viện Alpha thuộc kiểu dễ vào, khó ra điển hình.
- Dù thế nào, môi trường học tập của các cậu vẫn tự do hơn nhiều. Trịnh Thanh thở dài.
Tiêu Tiếu bật ra một tiếng cười ngắn và chói tai.
Trịnh Thanh trợn mắt nhìn hắn.
- Chẳng ai nói cho cậu biết nên học môn nào, cũng chẳng ai nói lựa chọn của cậu là đúng hay sai. Tiêu Tiếu mỉa mai: Đúng vậy, lúc nào cũng có quyền lựa chọn. Đúng vậy, lúc nào cũng được tự quyết định. Đem quyền lựa chọn ném cho từng cá nhân, rồi ca ngợi đó là “tự do”. Nhưng chẳng ai nghĩ xem, đó mới là sự vô trách nhiệm lớn nhất đối với mỗi người. Không phải ai cũng tiếp cận được thông tin hữu ích, cũng chẳng phải ai có đủ khả năng để tự chọn con đường đúng đắn cho mình.
- Câu này nghe vòng vo quá. Trương Quý Tín trông ngơ ngác.
- Ta lấy ví dụ nhé. Cùng là hai nam sinh. Cha mẹ của một người đều là pháp sư có đăng ký, còn cha mẹ người kia đều là dân thường không biết phép. Từ khi đứa trẻ còn nhỏ, cha mẹ là pháp sư có đăng ký đã có thể vạch sẵn cho nó một kế hoạch tu luyện hoàn chỉnh. Còn cha mẹ người kia thì chẳng biết gì về chuyện ấy.
Tiêu Tiếu ôm quyển sổ, tiếp tục hoàn thiện ví dụ của mình:
- Sau khi cả hai cùng vào Học viện Alpha, nam sinh có cha mẹ là pháp sư có đăng ký sẽ biết rõ mình cần chọn những môn nào để theo đuổi chuyên ngành. Còn nam sinh có cha mẹ là dân thường thì học hết môn này đến môn khác, nay học thứ này, mai học thứ kia. Nhìn qua tưởng như học rất nhiều, nhưng những môn ấy lại chẳng giúp ích gì cho việc trở thành pháp sư có đăng ký.
- Chúng ta có thể phủ nhận rằng cả hai người họ đều luôn có quyền lựa chọn sao? Tiêu Tiếu vung vẩy quyển sổ, giọng đầy châm chọc. Chỉ là một người mở mắt, nhìn thấy con đường đúng đã được đánh dấu sẵn; còn một người nhắm mắt, dựa vào cảm giác mà mò mẫm, chẳng khác nào mèo mù vớ cá rán.
- Nhìn theo cách đó, phương pháp giáo dục của Học viện Alpha quả thật không được công bằng. Trịnh Thanh chống tay lên cằm, vừa gật đầu vừa ngẫm nghĩ.
- Đó là cách nghĩ nhất quán của Học viện Cửu Hữu. Nhưng công lý chính là để mỗi người tìm được vị trí thích hợp với mình. Lâm Quả cố chấp bảo vệ danh dự học viện: Nam sinh có cha mẹ là pháp sư có đăng ký đương nhiên có thể trở thành một pháp sư có đăng ký. Nhưng nam sinh có cha mẹ là dân thường rồi cũng sẽ tìm được thiên phú thật sự của mình. Tôi nhớ có một giáo sư từng dùng một ví dụ rất thích hợp để nói về quan điểm của hai học viện.
- Ví dụ khu vườn à? Tiêu Tiếu nhướng mắt, liếc cậu bé.
- Đúng. Trong một khu vườn có đủ loại cây cối tươi tốt. Người làm vườn có thể không ngừng cắt tỉa những cành mọc xiên, loại bỏ lá úa, khiến cả khu vườn trở nên ngăn nắp, đẹp đẽ. Nhưng ông ta cũng có thể để cỏ cây tự do sinh trưởng, mặc sức phô bày vẻ hài hòa kỳ diệu của tự nhiên.
Gương mặt nhỏ của Lâm Quả đỏ bừng. Cậu bé kích động phân bua:
- Cây bạch dương muốn vươn lên cao ư? Vậy thì cứ dốc sức mà lớn! Cây thường xuân muốn tìm chỗ dựa ư? Tường vách, thân cây, tượng đá, thứ gì cũng có thể cho nó dựa vào! Hoa hồng cứ việc tự do đâm ra những nụ lớn nhỏ khác nhau, cây nhựa ruồi cũng được thỏa sức vươn cành theo hoài bão của mình. Mỗi loài cây trong khu vườn đều có thể thuận theo thiên phú riêng. Với chúng, đó chẳng phải là sự công bằng lớn nhất sao?
Lam Tước nhẹ nhàng vỗ lên đầu Lâm Quả, ra hiệu cho cậu bình tĩnh lại.
Môi Tiêu Tiếu khẽ động, nhưng hắn không tiếp tục phản bác.
- Nghe ra thì hai bên ngang tài ngang sức. Trịnh Thanh sờ mũi, lẩm bẩm.
- Vì vậy Học viện Cửu Hữu và Học viện Alpha mới cùng tồn tại trong Đại học Đệ Nhất. Trương Quý Tín khoanh tay, đưa ra kết luận: Nhưng dù là khu vườn nào, người làm vườn cũng muốn nhìn thấy một khu vườn xinh đẹp. Kết quả cuối cùng chỉ có thời gian mới trả lời được.
Mấy tân sinh đến chịu phạt rơi vào im lặng thật lâu.
Một cơn gió lạnh lướt qua.
Trịnh Thanh kéo chặt tay áo, ngẩng đầu nhìn lên.
Bầu trời đã chuyển sang màu xám trắng.
Phía xa, mặt trời hoàn toàn khuất khỏi tầm mắt. Những mảng xám khổng lồ nhợt nhạt trông như từng miếng vá xấu xí phủ lên chân trời, để lộ vẻ ẩm ướt và uể oải.
Tòa nhà đen ngòm của Ủy ban Công tác Nhà trường vẫn lặng lẽ đứng trước mặt họ, không hề thay đổi.
Trịnh Thanh lại lấy tờ thông báo màu đỏ nhạt ra.
- Có khi trên tờ giấy này giấu bản đồ đường đi hoặc câu thần chú nào đó chăng?
Hắn dùng quyển pháp thư kẹp tờ thông báo, cố tìm ra manh mối.
Trương Quý Tín cũng thấy hứng thú, lấy pháp thư ra, dùng gáy sách gõ gõ lên tờ thông báo của mình.
- Chúng ta có đến trễ không? Nếu trễ thì hình phạt có nặng thêm không?
Lâm Quả lại trở về dáng vẻ cậu bé nhút nhát, rụt rè hỏi.
- Có người.
Giọng Lam Tước lạnh tanh vang lên bên tai mọi người.
Theo hướng mắt hắn, Trịnh Thanh nhìn thấy dưới một gốc liễu rủ cách đó không xa có một ông lão gầy quắt đang tựa mình ngồi nghỉ.
- Đến hỏi thử đi!
Trương Quý Tín cất pháp thư và tờ thông báo, hăm hở chạy về phía gốc cây.
Những người còn lại nhìn nhau, rồi cũng bước theo hắn, tiến đến chỗ ông lão.