Vì sợ đồng bọn phát hiện mối quan hệ giữa mình và Tô Thi Quân, công phí sinh chột dạ, tìm cách trốn công việc hôm đó bằng cớ "đau mắt". Hắn gấp một con hạc giấy, cho bay đến chỗ Diêu giáo sư, giả vờ nói mắt không thoải mái.
Chỉ tiếc hôm ấy lão Diêu không có mặt ở trường, nên kế hoạch của hắn rốt cuộc thất bại.
May thay, đến phút chót, nam vu sư trẻ mượn đúng lúc thư hồi âm của lão Diêu để xin rời lớp sớm. Sau đó hắn dùng thuốc biến hình, cuối cùng cũng thoát được một kiếp.
Giờ đây, Diêu giáo sư đứng ngay trước mặt hắn, nhắc lại chuyện cũ, khiến nam vu sư không khỏi chột dạ.
"Ồ, chuyện hôm đó à… Không sao cả, không sao rồi. Hôm đó mắt tôi bị cát bay vào, phản ứng hơi quá đà thôi." Trịnh Thanh chớp chớp mắt, buột miệng nói dối trơn tru, mong qua mặt được cho xong: "Sau đó tôi rửa mắt bằng thuốc nhỏ mắt, rồi thì hết đau."
Lý do nghe rất hợp lý, lời nói cũng trôi chảy. Chỉ có điều hắn quên mất rằng người đứng trước mặt mình là một đại vu sư.
Hơn nữa, đây là một đại vu sư lão luyện, có công phu sâu trong nhiều môn như chú pháp, bói toán, trị liệu.
Diêu giáo sư tuy sẽ không tùy tiện dùng thuật đọc tâm hay thuật câu hồn để thăm dò học trò, nhưng điều đó không có nghĩa là vị lão giáo sư này không nhìn thấy nỗi chột dạ thoáng qua trên gương mặt công phí sinh trẻ.
Nói dối trước mặt lão Diêu, quả thật không phải việc khôn ngoan gì.
Giáo sư một tay cầm bút lông, tay kia đè lên tập tài liệu trên bàn giảng, nhìn chằm chằm vào công phí sinh trẻ, lông mày dần nhíu lại.
Mãi cho đến khi nam vu sư đứng ngồi không yên, trong lòng rối bời, giáo sư mới chậm rãi lên tiếng.
"Ta chưa từng nhớ đã dạy các trò nói dối. Các trò đến Đệ Nhất Đại học là để học cách sử dụng các loại ma pháp, học đạo lý xử thế, học cách không lạc mất chính mình trên con đường theo đuổi chân lý. Chứ không phải để học cách nói dối.
Còn nhớ lời ta nói hôm khai giảng không? Khi tiếp xúc ma pháp đủ lâu, các trò sẽ thấy: tâm bị lạc lối là điều đáng sợ nhất trên đời. Nếu ngay cả chính mình cũng đánh mất, thì 'ngươi' còn lại gì nữa?
Ví như đi trên một con đường mòn hoang vắng, hai bên là đầm lầy lầy lội. Cứ theo con đường hẹp và quanh co mà đi thì tự nhiên không sai. Nhưng nếu giữa đường muốn tiết kiệm sức, nghĩ rằng đi tắt qua vài bước bùn cũng chẳng sao, thì ắt sẽ dính bùn lên giày... nghiêm trọng hơn, có khi còn rơi xuống vũng nước, hoặc bị đầm lầy nuốt chửng.
Một ý nghĩ sai có thể phân được mất, một lựa chọn sai có thể đưa đến đại họa."
"Trò đứng đây, không được quay về chỗ ngồi. Nghĩ cho kỹ rồi hãy nói."
Nói xong, giáo sư bèn chẳng thèm để ý đến Trịnh Thanh nữa, mặc cho hắn ngơ ngác đứng bên cạnh. Sau đó lão Diêu thu hồi kết giới cách âm, gọi mấy học trò đang đứng ngoài chờ hỏi bài, rồi ôn tồn giảng giải cho từng người các trọng điểm và điểm khó.
Mấy nữ vu sư ngồi hàng ghế đầu tò mò liếc nhìn Trịnh Thanh. Lý Manh thậm chí còn có tâm trạng làm mặt quỷ với hắn. Còn mấy người bạn ngồi cuối lớp chỉ ngẩng đầu liếc nam vu sư vẫn đứng cạnh bục giảng, thấy hắn chưa quay về, bèn cúi đầu xuống, lại thì thầm bàn tán điều gì đó.
Không ai nhận ra Trịnh Thanh đang bị phạt đứng.
Nhìn từ bên ngoài, hắn trông giống như đang đứng cạnh giáo sư để nghe giảng giải những điều khó hiểu.
Công phí sinh trẻ đứng đó, sắc mặt lúc trắng lúc đỏ, trong lòng như đổ đầy nước tương, chua ngọt đắng cay mặn, đủ cả năm vị.
Đến lúc này hắn mới chợt nhận ra, không biết từ bao giờ, mình đã quen dần với việc nói dối.
Từ nhỏ đến lớn, dù là người nhà hay thầy Ngô, ai cũng dạy Trịnh Thanh phải sống thành thật, làm việc vững vàng. Hồi ấy phạm vi hoạt động của hắn còn hẹp, ngày nào cũng nằm dưới mí mắt họ, nên hắn luôn ngoan ngoãn, quy củ.
Nhưng khi hắn một mình đi xa, sang nước ngoài, bước vào một trường đại học vu sư xa lạ, môi trường sống bỗng trở nên thoải mái, cộng thêm thói quen gặp khó là muốn né tránh hay tìm đường tắt, nên hắn đã không hay biết mà nhiễm dần thói nói dối.
Với bạn bè, với thầy cô, với bạn học, thậm chí với mèo, với chuột, với con vẹt, ngẫm kỹ lại, Trịnh Thanh dường như đều đã nói với chúng những lời dối trá ở mức độ khác nhau. Có những lời hắn cố ý nói, muốn dùng dối trá để đi đường tắt đạt mục đích. Có những lời vì bị ràng buộc bởi thệ ước im lặng, hắn không thể nói thật. Nhưng cũng có không ít lời hắn nói vô tình, không hay biết mà đã làm chuyện ngu xuẩn.
Chuyện này thật đáng sợ.
Những câu như "đừng vì điều ác nhỏ mà làm", "ngàn dặm đê vỡ vì tổ kiến", "cây to ôm được bắt đầu từ mầm non" cứ lặp đi lặp lại trong đầu hắn, xen lẫn lời lão Diêu từng nói về nỗi đáng sợ của "tâm lạc lối", khiến lòng hắn càng thêm bất an.
Lão Diêu giảng bài cho người khác chẳng tốn bao lâu. Nhưng với Trịnh Thanh, khoảng thời gian ngắn ngủi ấy lại dài dằng dặc, còn khổ sở hơn cả một buổi họp lớp tối nay.
Khi giáo sư quay đầu lại, nhìn về phía công phí sinh trẻ, Trịnh Thanh đã quyết định sẽ thú thật hết mọi chuyện với lão Diêu.
Thế nhưng giáo sư phất tay, ngăn hắn lại.
"Trò vẫn chưa hiểu," ông nghiêm nghị nhìn nam vu sư, lắc đầu. "Ta không ép trò phải nói ra bí mật mà trò không muốn nói, hoặc không nên nói. Điều đó không hợp lẽ, cũng không phù hợp với thực tế.
Chẳng lẽ trên đời này ngoài đen thì là trắng, ngoài thật thì là giả sao? Không cho trò nói dối không có nghĩa là lúc nào, ở đâu, trò cũng phải nói thật. Đạo lý này không phải ma pháp."
"Trò đã không còn là đứa trẻ nữa. Điều gì nên làm, điều gì không nên làm, trong lòng trò phải tự hiểu."
Trịnh Thanh vốn tưởng mình đã hiểu rõ trong lòng, nhưng nghe lời lão Diêu nói, hắn lại thấy mơ hồ. Rốt cuộc là bảo hắn nói vài lời dối, hay nói vài lời thật, hay dùng một thủ đoạn ma pháp nào đó?
"Vậy, ý thầy là, em có nói hay không?" Hắn do dự, thử hỏi: "Không nói thì được chứ ạ?"
Giáo sư không đưa ra câu trả lời khẳng định, mà lại hỏi ngược một câu: "Nếu trò không định nói sự thật cho ta, vậy khi ta hỏi câu hỏi ban đầu, trò nên trả lời ta thế nào?"
Trịnh Thanh suy nghĩ vài giây.
"Xin lỗi thầy, chuyện này em không biết ạ." Hắn thành khẩn nhìn lão Diêu.
Lão Diêu hài lòng gật đầu, cuối cùng sắc mặt cũng dịu lại đôi chút.
"Né tránh không phải cách, nhưng dù sao vẫn còn tốt hơn nói dối nhiều… Bây giờ trò giống như một chân đặt trên con đường mòn, một chân treo lơ lửng vượt qua đầm lầy. Trò định đặt chân xuống chỗ nào, sẽ quyết định con đường dưới chân trò vững chắc đến đâu."
"Vậy thì ta hỏi lại một lần nữa."
"Hôm thứ Sáu, trò gửi hạc giấy nói với ta rằng mắt không thoải mái. Giờ thì thế nào rồi?"
"Đã xử lý xong rồi ạ, thưa thầy." Công phí sinh trẻ thật thà đáp.