Kết quả bàn luận là Tiêu Tiếu đưa ra khái niệm "ngôn ngữ máy móc", khiến Trịnh Thanh đau đầu suốt một thời gian. Thêm vào đó, những cuộc cãi vã bằng lời nổi lên rồi tắt khắp khuôn viên trường, đến nỗi có mấy ngày trong đầu hắn cứ lởn vởn đủ thứ ý nghĩ rối rắm, và hắn chán nản trước cái thế giới đầy thành kiến này.
May thay, khóa học nặng nề cùng đống công việc ngoại khóa đầy ắp đã kéo Trịnh Thanh ra khỏi những ý nghĩ vô vị ấy. Hắn cứ tưởng mọi chuyện đã trôi qua, ai ngờ đến tuần thứ tư của học kỳ, trong giờ ma văn, giáo sư Emma lại đụng đến đúng chủ đề ấy.
Như học kỳ trước, môn ma văn vẫn được xếp vào chiều thứ Ba, tại phòng 202 của tòa giảng đường.
Giảng viên vẫn là bà lão nghiêm khắc Emma.
Mở đầu giờ học, giáo sư Emma nhắc lại lời lão Diêu đã nói trong tiết ma chú đầu học kỳ: "Nếu nói phù lục học là sự giải mã cội nguồn thế giới của pháp sư, chiêm bốc học là sự giải mã chiều không gian và dòng chảy thời gian, thì ma văn học chính là sự giải mã trí tuệ và ý thức."
Nghe những luận điệu quen thuộc ấy, Trịnh Thanh cầm bút lông ngỗng ngập ngừng trên vở hồi lâu, rồi quyết định chép lại từng câu một. Hắn nghĩ, các giáo sư đã lặp đi lặp lại mấy câu này, ắt hẳn có thâm ý. Có dùng được hay không cũng chẳng sao, chép lại và học thuộc thì không bao giờ sai.
Khi hắn chép xong, trên bục giảng, giáo sư Emma vẫn chưa dứt phần trích dẫn:
"…Như ta từng nói với các trò từ lâu, ma văn về bản chất là một loại ngôn ngữ phổ quát của vũ trụ, vô cùng cao cấp. Vì lưu hành trên tầng không, nên nó còn được gọi là thiên không chi văn."
"Có thể được vô số trí tuệ và ý thức tiếp nhận, tự nhiên là có lý do của nó."
Đến đây, giáo sư Emma khựng lại một lát, quay người viết hai chữ thật lớn lên bảng đen: "Khuyết điểm."
Rồi bà cầm mẩu phấn, nét mặt nghiêm nghị nhìn xuống các học trò, phân tích: "Với nhiều loài trí tuệ, hoặc trong nhiều thời khắc, ưu điểm lớn nhất của ngôn ngữ là có thể bày tỏ một cảm xúc, một ý nghĩ mãnh liệt nào đó của chúng ta."
"Ví như các trò nhai một miếng hoàng liên, sẽ thấy miệng đắng ngắt. Uống một ngụm giấm chua, sẽ thấy gốc lưỡi xót xa. Ngậm một viên kẹo mạch nha, sẽ thấy đầu lưỡi như bị đường làm ngọt lịm."
"Ở một mức độ nào đó, những miêu tả trên đã biểu đạt được suy nghĩ và cảm nhận của chúng ta… nhưng đó cũng chính là khuyết điểm lớn nhất của nó."
"Bởi vì ngôn ngữ, kể cả phần lớn chữ viết chúng ta dùng hằng ngày, năng lực biểu đạt vốn có hạn, lại đầy ắp cảm xúc… Trong quá trình truyền đạt thông tin có hạn, nếu phí phạm khoảng không quý giá để trút cảm xúc, nghĩa là một lượng lớn thông tin sẽ bị mất đi."
"Xét cho cùng, chúng chỉ là một công cụ giao tiếp thô sơ, chỉ có thể dùng số ít từ ngữ và âm thanh hữu hạn để mô tả thế giới rộng lớn vô biên dưới chân ta."
"Giống như cảm giác bị muỗi đốt và cảm giác bị người khác vuốt ve, trong ngôn ngữ đều gọi chung là 'ngứa'. Cảm giác gãy chân và cảm giác đau đến chết đi sống lại, trên chữ viết lại mơ hồ được gọi là 'đau'. Thực ra, nếu các trò nghĩ kỹ sẽ thấy đó không phải cùng một loại cảm giác. Nhưng chúng ta rất khó dùng những từ tinh tế và giản dị hơn để mô tả chúng."
"Giống như phép cộng một với một bằng hai, thứ toán sơ cấp này vậy. Giống như chân lý của thế giới, sau khi hội tụ vô hạn, bị rút gọn thành một đạo cấm chú… Ngôn ngữ là một phương thức giao tiếp sơ cấp, là trí tuệ và ý thức đã được chúng ta giản lược, để trợ giúp chúng ta nhận thức thế giới."
"Còn chân thực thì giống như giữa số một và số hai có vô hạn những con số… Kết luận của một cộng một, chúng ta cần một phương trình để biểu đạt. Theo một nghĩa nào đó, toán học cao cấp mô tả thế giới tinh tế hơn. Chúng giống một loại ngôn ngữ tinh mật, để biểu đạt một thế giới hoàn chỉnh và toàn diện hơn."
Trịnh Thanh vừa chép vừa nhíu mày dần. Hắn thấy lối lập luận này của giáo sư Emma nghe quen quen như đã từng gặp.
Hắn liếc sang Tiêu Tiếu, rồi lập tức quay đầu lại. Không, lời giải thích của giáo sư Emma không hoàn toàn giống Tiêu Tiếu. Giữa hai bên có cảm giác giống mà không phải, nhưng cũng chẳng rõ rệt lắm.
Trên bục, giáo sư Emma nghỉ một hơi, nâng chén trà nhấp từng ngụm. Các học trò nín thở, sợ bỏ sót trọng điểm, trong phòng chỉ nghe tiếng bút lông sột soạt.
Trịnh Thanh đã chép xong, đang mút lông ngỗng. Đó là cây bút ngọt lịm hắn mua ở tiệm tạp hóa Green, một cây bút có thể ăn được. Hắn đảo mắt nhìn quanh, lòng rối bời.
Ngồi cạnh cửa sổ, Trương Quý Tín mặt mày nghiêm trọng, chép bài mà trông như đang vung búa tạ. Bên trái phía trước, Matthew Cullen thanh nhã hơn nhiều, lưng thẳng tắp, như một pho tượng. Còn ở góc sau bên phải, Irena cầm bút lông, mặt đầy vẻ khổ sở, khiến Trịnh Thanh thấy xót xa.
Rồi ánh mắt hắn lướt qua phía sau Irena, tới học trưởng Nicolas đang ngồi ở góc sau bên phải lớp học.
Khác mọi khi, hôm nay Nicolas không chăm chú vào vở và sách, mà đầy lo lắng nhìn lên hàng ghế đầu. Theo ánh mắt cậu, Trịnh Thanh chợt hiểu ra: Lưu Phi Phi đang ngẩn người nhìn ra cửa sổ.
Chuyện này đúng là lạ.
Giáo sư Emma uống xong trà, liếc qua đám học trò, hắng giọng rồi tiếp tục: "…Đối với phép thuật, khuyết điểm của ngôn ngữ thông thường lại càng lộ rõ."
"Cảm xúc tinh vi còn khó diễn tả cho chính xác bằng ngôn ngữ, huống chi là phép thuật còn tinh vi hơn… Phép thuật tinh vi rất khó biểu đạt bằng thứ phương tiện thô sơ như ngôn ngữ thông thường. Con số lại quá khô khan và máy móc, thiếu vẻ đẹp vốn có của nội hàm phép thuật. Và đó chính là nền tảng cho sự phát triển của ma văn."
"Ví như người thường có thể dùng hội họa nhiều màu sắc và âm nhạc uyển chuyển để bày tỏ tình cảm tinh tế của mình, để diễn đạt linh hồn mà ngôn ngữ không thể miêu tả, để thể hiện mọi biến đổi tinh vi."
"Pháp sư cũng vậy… ma văn chính là được sinh ra từ nhu cầu ấy."
Lời chưa dứt, giáo sư Emma đột ngột chuyển giọng, mũi nhọn chĩa thẳng vào học trò bên dưới: "Lưu Phi Phi? Em đứng dậy tổng kết sự khác biệt giữa ma văn và ngôn ngữ thông thường xem."
Câu này vừa thốt ra, không khí lớp học vốn đã hơi uể oải bỗng căng lên. Các học trò tỉnh cả người, đồng loạt ngồi thẳng dậy, nín thở.
Nữ phù thủy gầy gò ngồi hàng đầu hoảng hốt đứng dậy, cúi đầu xấu hổ, mặt đầy vẻ ngơ ngác.
Quả nhiên, như Trịnh Thanh đã quan sát trước đó, Lưu Phi Phi vừa rồi đã thất thần trong giờ học.
Chuyện này hiếm thấy vô cùng. Theo những gì Trịnh Thanh biết, đây là lần đầu tiên hắn thấy Lưu Phi Phi không trả lời được câu hỏi, và cũng là lần đầu tiên hắn thấy cô ta lơ đãng trong giờ học.