Một người mạnh mẽ, gan góc như Thường Ngộ Xuân, vậy mà lại sợ vợ đến thế. Lam thị trị hắn ngoan ngoãn răm rắp.
Sang ngày hôm sau, Thường Ngộ Xuân chủ động ra dọc bờ sông sửa sang các đài báo động.
Đến nơi rồi, hắn mới hiểu ra cái gọi là đài báo động ấy chẳng phải những pháo đài, đồn lũy canh phòng nghiêm ngặt nằm dọc Vạn Lý Trường Thành.
Thật ra, đó chỉ là một thứ giống như chiếc đấu treo.
Người ta dựng một cây cột gỗ thật cao, bên trên buộc một chiếc giỏ lớn. Người ngồi trong giỏ có thể nhìn thấy tình hình bên kia sông, đồng thời quan sát động tĩnh hai phía.
Có điều, dụng cụ quan sát thô sơ như vậy hoàn toàn không có sức phòng thủ. Một khi quân Nguyên bất ngờ đánh tới, nó sẽ nhanh chóng mất tác dụng.
Vì thế, cứ cách một quãng lại phải dựng thêm một pháo đài. Bên trong bố trí quân lính, nơi một trăm người, nơi năm mươi người.
Đám binh sĩ ấy còn phải thay phiên tuần tra, đề phòng mọi chuyện xảy ra bất ngờ.
Thường Ngộ Xuân từng làm thổ phỉ mấy năm. Trong sơn trại cũng có người chuyên đứng canh, ngày đêm đề phòng kẻ địch tập kích.
Nhưng so với cách bố trí trước mắt thì vẫn còn kém xa sự chặt chẽ này.
Điều khiến Thường Ngộ Xuân kinh ngạc nhất là trong những pháo đài ấy lại có cả người mù!
Đúng vậy, chính là những người không nhìn thấy gì. Bọn họ thì làm được việc gì chứ? Chẳng phải chỉ tổ gây thêm rắc rối hay sao?
Thế rồi dần dần, Thường Ngộ Xuân mới hiểu những người mù ấy có tác dụng rất lớn.
Mắt không nhìn thấy, thính giác của họ thường nhạy bén hơn người bình thường.
Vào những ngày mưa, ngày sương mù, hoặc ban đêm, mặt sông rộng lớn chìm trong bóng tối, người thường chẳng trông thấy gì. Nhưng người mù lại có thể nghe loáng thoáng một vài âm thanh, kịp thời nhắc mọi người đề phòng.
Đến tận thời Chiến tranh thế giới thứ hai, trong những trận không chiến bảo vệ nước Anh, người ta vẫn từng dùng cách này. Người mù có thể nghe thấy tiếng động cơ máy bay chiến đấu vọng xuống từ trong tầng mây.
Quân đội ở Thứ Châu lần nào cũng khiến Thường Ngộ Xuân phải kinh ngạc. Ở đây, chẳng có ai là người thừa.
Ai cũng được giao đúng việc mình làm tốt, vật gì cũng được tận dụng hết công năng.
Quân lệnh nghiêm minh, diện mạo nơi nơi đổi mới.
Thường Ngộ Xuân càng nhìn càng khâm phục con mắt của mình. Quả nhiên hắn nhìn người chẳng sai!
Nếu quân Thứ Châu không làm nên nghiệp lớn, hắn sẽ viết ngược tên mình lại!
Chỉ có điều, nhìn càng chuẩn thì hắn càng khổ. Suốt ngày vác gỗ, chuyển gạch đá, chẳng biết đến bao giờ mới hết cảnh này!
Đúng lúc Thường Ngộ Xuân đang buồn bực, Lam thị vui vẻ trở về.
- Mình ơi, báo cho mình một tin mừng. Phu nhân gọi ta rồi.
- Phu nhân nào? Thường Ngộ Xuân ngơ ngác hỏi.
- Còn phu nhân nào nữa? Phu nhân của tướng quân Chu chứ ai! Từ ngày mai, ta sẽ theo phu nhân làm việc.
- Khoan đã!
Thường Ngộ Xuân biến sắc. Hắn sợ vợ thật, nhưng cũng chẳng phải chuyện gì cũng chịu nhịn được. Con mụ này đúng là không biết giữ thể diện. Nói là theo phu nhân làm việc, nhưng rõ ràng là đến hầu hạ Chu Nguyên Chương!
Nếu họ Chu kia để mắt đến người vợ xinh đẹp như hoa của hắn, chẳng phải sẽ hỏng việc lớn hay sao?
Thường Ngộ Xuân thở gấp, đầu óc chợt lóe lên một ý nghĩ.
Lam thị hiểu chồng mình quá rõ. Thấy hắn phì phò, mày dựng ngược, nàng liền khinh khỉnh mắng:
- Nghĩ chuyện bậy bạ gì đấy? Eo ta còn to hơn cả cái chum nước, muốn đi hầu hạ người ta cũng chẳng có phúc ấy đâu… Mình không biết chứ vị tướng quân Chu này thật sự là người rộng rãi. Lòng dạ rộng đến chừng này cơ!
Lam thị giơ ngón tay cái lên, rồi ấn đầu Thường Ngộ Xuân ngồi xuống. Nàng kể cho hắn nghe những điều mắt thấy tai nghe.
Ở Định Viễn và Thứ Châu, phụ nữ ra ngoài làm việc chẳng có gì lạ lùng.
Khi chia ruộng, nam nữ được chia phần ngang nhau, không ai hơn ai.
Thật ra, phụ nữ được chia ruộng cũng chẳng phải chuyện chưa từng có. Dưới lệnh chia ruộng đều thời nhà Đường, phụ nữ đã được nhận số ruộng bằng một nửa nam giới. Nếu thời nhà Đường làm được một nửa, thì đến nay chia thêm một nửa còn lại cũng đâu có gì không thể.
Bất kể đàn ông hay đàn bà, ai cũng được nhận phần ruộng như nhau. Nói cách khác, dưới quyền cai trị của lão Chu, phụ nữ đã có địa vị ngang với đàn ông.
Đó không phải thứ bình đẳng đổi lấy nhờ những kẻ chuyên đấm đá đi khắp nơi gây sự. Đây là sự bình đẳng thật sự, được dựng lên từ nền tảng kinh tế.
Kéo theo đó là ngày càng nhiều phụ nữ tham gia lao động.
Sức phụ nữ có thể không bằng đàn ông, nhưng khi gặt hái, họ chẳng hề chậm hơn. Thậm chí có người còn học được cách đánh xe. Họ dậy từ tinh mơ, xuống ruộng làm việc như đàn ông, lặn lội từ sáng đến tối, rồi về nhà nghỉ ngơi.
Nhờ sức lao động của mình, họ dần dần nhận được sự công nhận của ngày càng nhiều đàn ông.
Lần này sửa sang các đài báo động dọc bờ sông, đàn ông phụ trách việc nặng, còn phụ nữ lo nấu cơm, may vá, khâu đế giày… Mã thị đích thân sắp xếp, tuyển mộ nữ công.
Mỗi người một ngày được ba cân gạo tẻ. Đây là kinh nghiệm Mã thị đúc kết từ thời còn ở Hào Châu. Điểm khác biệt duy nhất là nay lương thực dồi dào hơn, nàng cũng có thể rộng tay hơn trước.
Chiến tranh tàn phá quá nặng nề. Sau khi Tôn Đức Nhai tiến vào Hòa Châu, hắn cướp bóc vô số đàn ông đàn bà, bắt họ nhập vào dưới trướng.
Đàn ông bị bắt đi làm lính, làm tay sai cho hắn. Còn đàn bà có tác dụng gì, hắn chẳng cần giữ lại bao nhiêu.
Rất nhiều vợ chồng bị bắt, chia đến những doanh trại khác nhau. Dù tình cờ gặp mặt, họ cũng không dám nhận nhau.
Có đôi vợ chồng đành xưng hô như anh em. Dù sao anh trai chăm sóc em gái cũng là chuyện hợp lẽ thường. Nếu để người ta biết họ là vợ chồng, e rằng sẽ có kẻ nảy lòng xấu xa, khiến cả hai gặp tai họa…
Rõ ràng là người một nhà, vậy mà chẳng thể đoàn tụ. Ngày ngày họ còn phải sống trong nỗi lo sợ, chỉ sợ đám súc sinh kia phát hiện ra rồi gặp chuyện chẳng lành.
Tôn Đức Nhai quả thật đã gây ra tội nghiệt ngập trời!
Sau khi chiếm được Hòa Châu, Chu Nguyên Chương tập hợp toàn bộ phụ nữ trong quân, phân họ đến những căn nhà khác nhau. Sau đó, hắn cho đàn ông đi ngang qua trước cửa. Nếu thật sự là vợ chồng, người phụ nữ sẽ chủ động nhận chồng. Một nhà từ đó được đoàn tụ, lão Chu cũng sắp xếp chỗ ở cho họ.
Chu Nguyên Chương ban xuống một mệnh lệnh nghiêm khắc.
Phá hoại gia đình người khác, khiến vợ chồng không thể nhận nhau, khiến con cái mất cha mất mẹ nương tựa, đó là tội ác lớn nhất trên đời!
Nếu trong quân có kẻ dám coi thường pháp lệnh, nhất định chém không tha!
Lão Chu còn ban xuống một mệnh lệnh khác. Trong thời loạn lạc, có rất nhiều trẻ nhỏ mất cha mất mẹ. Gặp trường hợp ấy, nhất định phải đưa đứa trẻ về doanh trại nuôi dưỡng.
Nếu có kẻ dám bắt cóc, buôn bán trẻ con, một khi phát hiện, nhất định chém không tha!
Pháp lệnh của Chu Nguyên Chương nghiêm khắc đến mức có thể gọi là dùng trọng hình.
Nhưng hết mệnh lệnh này đến mệnh lệnh khác đã nhặt nhạnh lại những phép tắc vốn vỡ vụn khắp nơi. Nhờ năng lực cai trị mạnh mẽ, hắn còn khiến những phép tắc ấy thật sự đi vào đời sống của từng người.
Hòa Châu nhanh chóng khôi phục trật tự, thậm chí còn tốt đẹp hơn thời triều đình nhà Nguyên cai trị.
Lam thị kể lại những điều mình chứng kiến mà vui sướng không thôi. Nàng thật lòng khâm phục lão Chu.
- Mình ơi, bây giờ tiền công ta kiếm được còn nhiều hơn mình! Nói thế này nhé, mình có muốn bỏ đi, ta cũng không đồng ý đâu. Được sống dưới quyền cai trị của quân họ Chu, dù chỉ làm một dân thường, ta cũng thấy vui rồi!
Thường Ngộ Xuân bất đắc dĩ ngửa mặt than dài. Hắn cũng chẳng muốn đi, nhưng trong lòng vẫn không cam tâm!
Một thân cưỡi ngựa bắn cung của hắn, lẽ nào chẳng có đất dụng võ hay sao?
Than thở hồi lâu, Thường Ngộ Xuân vẫn chẳng nghĩ ra cách gì. Hắn chỉ đành tiếp tục chờ đợi.
…
- Chúa công, mùa gặt mùa thu sắp tới rồi. Nếu không có gì bất trắc, năm nay lại được mùa!
Trương Hy Mạnh cười hớn hở báo cáo với Chu Nguyên Chương.
Thông thường, sản lượng lương thực mùa thu gấp đôi mùa hè. Nói cách khác, vụ mùa năm nay có thể đem về cho lão Chu khoảng sáu mươi vạn thạch lương thuế.
Khả năng tính toán thu chi của Chu Nguyên Chương tiến bộ rất nhanh. Muốn quản lý một cơ nghiệp cho tử tế, trước hết phải tính rõ từng khoản.
- Tiên sinh, hiện nay Hòa Châu có hơn hai mươi vạn người. Chúng ta lại thu nhận thêm không ít quân lính. Dù bây giờ chia ruộng, cũng phải đợi đến mùa hè sang năm mới có thu hoạch. Chúng ta còn phải sửa đài báo động, đóng thuyền, tuyển thủy binh… Việc nào chẳng cần tiền? Trong tay chúng ta hiện giờ chỉ có lương thực.
Lão Chu thở dài:
- Sáu mươi vạn thạch này, e rằng chuyển một nửa đến Hòa Châu cũng chưa chắc đủ dùng. Cơ nghiệp càng lớn, khoản chi càng nhiều. Làm gì cũng phải dè dặt, thật chẳng dễ dàng!
Trương Hy Mạnh mỉm cười. Hắn như làm trò biến hóa, lại lấy ra thêm một quyển sổ khác.
Hắn giới thiệu với Chu Nguyên Chương:
- Chuyện ruộng đất và thuế khóa vừa rồi do Lý tiên sinh chủ trì. Còn đây là sổ sách của ngân hàng lương thực. Chúa công có muốn xem qua không?
Lão Chu khá bất ngờ. Cách vận hành ngân hàng lương thực vô cùng phức tạp. Có sổ lương thực, lại có đủ loại phiếu. Mỗi lần mua bán đều phải sửa lại số liệu trong sổ, cộng trừ qua lại.
Nói thật, nếu không phải Trương Hy Mạnh hết sức thúc đẩy, lão Chu tuyệt đối không chịu chấp thuận.
Con người hắn có một trực giác mộc mạc: việc gì càng đơn giản càng tốt. Chỉ khi đủ đơn giản thì mới bớt được sai sót, bớt làm khổ dân chúng.
Cách nghĩ ấy theo Chu Nguyên Chương suốt cả đời.
Mà phần lớn thời gian, lão Chu quả thật đã nghĩ đúng.
Chế độ đồn điền quân sự, hộ quân và người chuyên thu gom lương thực, hết thảy đều là kết quả của cách nghĩ ấy.
Chỉ có điều, có những việc thật sự phải bỏ công sức lớn mới làm được.
- Chúa công, đến nay ta đã nhận gửi hai mươi lăm vạn thạch lương thực. Nếu không có gì bất trắc, sau vụ thu hoạch mùa thu, số lương thực gửi ở chỗ ta sẽ vượt quá một trăm vạn thạch!
- Một trăm vạn thạch? Sao lại nhiều đến vậy?
Lão Chu sững sờ. Chẳng lẽ Trương Hy Mạnh khoác lác? Nếu thật sự có một trăm vạn thạch lương thực, vậy thì có thể làm được biết bao nhiêu việc.
Trương Hy Mạnh nói:
- Ta đưa ra phán đoán này là vì gửi lương thực vào ngân hàng sẽ được trả lãi. Vả lại, dù dân chúng đã được chia ruộng, nhà nhà vẫn chẳng có bao nhiêu của để dành. Muốn dựng một kho lương không dột mưa ngay trong nhà cũng chẳng dễ. Đừng nói đến kho lương, rất nhiều căn nhà còn chưa kịp sửa sang nữa là!
Hắn mỉm cười rồi nói tiếp:
- Dân chúng gửi lương thực vào ngân hàng, họ sẽ khỏi phải lo chuyện cất giữ. Chi phí dựng kho do chúng ta gánh vác. Bên Lý tiên sinh đã bắt tay vào việc, phải thức đêm mở rộng kho lương, nhất định bảo quản số lương thực ấy cho thật tốt.
Nghe đến đây, lão Chu dần hiểu ra.
- Tiên sinh bỏ tiền ra, giúp dân chúng được thuận tiện. Theo lẽ thường, ta không nên nói thêm gì. Nhưng tiên sinh vốn tính toán rất kỹ, chắc chắn không làm chuyện chịu thiệt. Vậy chúng ta được lợi gì?
Chu Nguyên Chương hiểu Trương Hy Mạnh quá rõ. Tên tiểu tử này đương nhiên không phải người xấu, nhưng cũng chẳng phải kẻ rộng lòng làm việc thiện mà không cầu báo đáp. Hắn nhất định còn giấu lại một nước cờ.
Trương Hy Mạnh đáp:
- Thật ra đạo lý rất đơn giản. Trong tay thần có một trăm vạn thạch lương thực, đại khái có thể cho chúa công vay năm mươi vạn thạch.
- Vay ư?
Chu Nguyên Chương lật mí mắt, cười nhạt:
- Tiên sinh không sợ ta không trả à?
- Không sợ! Vì chúa công không dám làm vậy.
- Vì sao?
Lão Chu thật sự không nghĩ ra trên đời này có chuyện gì khiến mình không dám làm.
Trương Hy Mạnh cười:
- Vì chúa công có lòng thương dân! Số lương thực này là dân chúng tạm thời gửi ở chỗ thần. Khi cần, họ sẽ đến lấy ra. Bởi vậy không thể đem cho chúa công vay hết. Hơn nữa, chúa công còn phải hoàn trả đủ số, đúng hạn. Chỉ có như vậy mới ăn nói được với hàng triệu dân chúng. Nếu không, một khi họ biết lương thực mình gửi đã bị người khác lấy đi, hậu quả sẽ không thể lường được!
Chu Nguyên Chương vừa kinh ngạc vừa lặng thinh. Hắn cầm quyển sổ trong tay Trương Hy Mạnh, lật xem thật kỹ, dáng vẻ trầm ngâm.
Trương Hy Mạnh cho hắn nhìn thấy hai hệ thống hoàn toàn khác nhau. Một hệ thống gọi là thuế khóa, một hệ thống gọi là tín dụng tài chính.
Thuế khóa chính là các khoản thuế ruộng và tạp thuế do triều đình thu vào. Toàn bộ số thu ấy đều giao cho quan phủ sử dụng.
Còn hệ thống tín dụng tài chính thì khác. Tiền trong hệ thống này không thuộc về triều đình, cũng không thể tùy tiện lấy ra dùng.
Nhưng chỉ cần vay theo đúng lãi suất, đồng thời bảo đảm hoàn trả đầy đủ, triều đình có thể mượn số tiền ấy về tay, khiến nguồn của cải có thể sử dụng tăng lên rất nhiều.
Như tình hình trước mắt, số lương thực và quân lương mà lão Chu có thể điều động sẽ tăng gấp đôi, thậm chí còn hơn thế nữa!
Dĩ nhiên, đi kèm với đó cũng là hậu quả phải gánh chịu. Thứ nhất, nhất định phải hoàn trả đủ số, giữ vững chữ tín. Thứ hai, đã vay tiền đánh trận thì phải giành chiến thắng. Nếu thất bại, không trả nổi nợ, hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng.
Đối diện với cách vận hành hoàn toàn mới của ngân hàng, lão Chu không lập tức mừng rỡ. Trái lại, vẻ mặt hắn trở nên nặng nề.
Chuyện lớn như vậy, đâu thể tùy tiện quyết định.
- Tiên sinh, lúc nào rảnh thì đi cùng ta một chuyến. Trước hết chúng ta phải tự mình đến xem, sau đó lại ghé vài nhà có người gửi lương thực. Ta muốn nghe chính miệng họ nói.
Trương Hy Mạnh ra sức gật đầu. Trong mắt hắn thậm chí còn ánh lên đôi phần vui mừng. Một Chu Nguyên Chương thận trọng mà nhanh nhạy như vậy mới là người cầm lái lý tưởng.
Thời gian bước sang cuối tháng tám. Một bức mật thư từ Đại Đô được đưa đến Thứ Châu. Bức thư qua tay Giả Lỗ, rồi đến trước mặt Chu Nguyên Chương.
Giả Lỗ bẩm báo:
- Chúa công, triều đình nhà Nguyên đã quyết định để Thừa tướng Thoát Thoát thống lĩnh đại quân. Y tập hợp binh lực trong cả nước, lại điều quân của các vương công từ vùng tây bắc tới. Tổng cộng hơn bốn mươi vạn người, bên ngoài sẽ xưng là một trăm vạn. Mục tiêu là đánh thẳng vào Cao Bưu, trước hết tiêu diệt Trương Sĩ Thành!
Lúc này triều đình nhà Nguyên còn chưa ban chiếu chính thức, vậy mà Giả Lỗ đã moi được tin tức chính xác đến thế. Ông già này quả thật thần thông quảng đại.
Giả Lỗ cũng chẳng muốn giở trò thần bí trước mặt Chu Nguyên Chương và Trương Hy Mạnh. Y nói thẳng:
- Lão phu từng làm Tả thừa tướng Trung thư. Trong Trung thư tỉnh, lão phu vẫn còn quen biết vài người. Chỉ có điều, nay lão phu đã được xem như một kẻ chết rồi, đành phải nhờ người khác làm thay, bỏ tiền mua chút tin tức từ tay họ thôi.
Trương Hy Mạnh đương nhiên tin lời Giả Lỗ. Chỉ là đến cả quân tình quan trọng như vậy mà cũng có thể đem ra mua bán, chẳng lẽ triều đình nhà Nguyên thật sự nắm chắc phần thắng hay sao?
Xin nhớ tên miền phát hành đầu tiên của bộ sách: ._wap.