La Quán Trung từng ở dưới trướng Trương Sĩ Thành, chuyện thấy quan lại bị giết đã quen mắt. Một đao chém xuống thì có gì lạ… Nhưng ở chỗ Chu Nguyên Chương, trước lưỡi đao hành hình đang giơ cao ấy, La Quán Trung lại cảm nhận được một điều khác hẳn. Mùi vị này không đúng!
Trong lúc hắn còn trầm ngâm suy nghĩ, Trương Hy Mạnh đã đứng dậy, bước đến trước mặt Chu Nguyên Chương. Hắn chẳng hề né tránh, nói thẳng:
- Chúa công muốn mở lại càn khôn, làm nên nghiệp lớn xưa nay chưa từng có, thì phải có khí phách lớn, lòng can đảm lớn! Đám quan văn, quan lại và kẻ đọc sách dưới triều Đại Nguyên, ta đương nhiên phải lôi kéo, trọng dụng. Nhưng với những kẻ hết thuốc chữa, nhất quyết không chịu thay đổi, ta chẳng cần phí tâm sức, cũng không đáng phải nhún nhường trước chúng. Đối với hạng người ấy, nhất định phải dùng bàn tay sắt, giáng đòn thật mạnh! Dĩ nhiên, dưới trướng chúa công cũng cần người đọc sách. Mạo muội xin chúa công mở trường, tự mình đào tạo nhân tài!
- Tự mình đào tạo ư?
Mắt lão Chu sáng lên. Hắn hiểu rất rõ, thời gian qua theo Trương Hy Mạnh học chữ, học việc, bản thân đã tiến bộ đến nhường nào. Trước kia hắn từng nghĩ, phải bắt các tướng lĩnh dưới quyền đọc sách, mở mang tầm mắt. Nay mở trường đào tạo quan văn, xem ra cũng chẳng có gì không ổn.
Quan văn do chính tay mình dạy dỗ, dùng vào việc cũng thuận tay hơn.
Thật ra, những quan văn như Bạch Kính Ân đã rất khó lôi kéo. Muốn thu phục họ, nhất định phải ban cho đủ thứ ưu đãi: cho phép quan lại và sĩ thân được miễn thuế, ban ơn cho con cháu, tôn sùng đạo thống Khổng Mạnh, trị nước theo phép nhà Nho.
Nói cho cùng, phải giữ được địa vị của họ, mới đổi lấy sự phò tá của họ.
Nhưng một khi đã đáp ứng những điều kiện ấy, quan niệm vốn hình thành trong quân Chu Nguyên Chương sẽ xử trí ra sao?
Điều quan trọng nhất là phép chia ruộng công, rốt cuộc còn phải kiên trì nữa hay không?
Nếu đã nhượng bộ, chẳng phải mọi công sức trước đó đều đổ sông đổ biển sao?
Lão Chu suy nghĩ giây lát, cuối cùng gật đầu. Nét mặt hắn giãn ra, nở nụ cười nhẹ nhõm.
- Lời tiên sinh nói quả thật là lẽ phải sâu sắc. Ta đồng ý. Chỉ e từ nay tiên sinh phải vất vả nhiều rồi.
Trương Hy Mạnh cười:
- Chúa công quá lời. Thiên hạ có hàng ngàn hàng vạn người đọc sách, số người cam tâm đi theo triều đình nhà Nguyên đến tận cùng, không chịu đổi thay, rốt cuộc chỉ là thiểu số. Việc này chẳng khó làm… Nếu chúa công chưa tin, cứ hỏi thử tiên sinh La xem.
Chỉ một câu, hắn đã khéo léo đẩy chuyện sang cho La Quán Trung.
Lúc này, lão La vẫn còn chìm trong cơn chấn động lớn, mãi chưa hoàn hồn.
Hắn thậm chí còn ngờ rằng tai mình nghe nhầm. Hai người này định làm gì vậy?
Mở trường ư?
Đào tạo quan văn ư?
Khẩu khí thật lớn!
Từ xưa đến nay, những người khởi binh đều cưỡi ngựa đánh thiên hạ, đoạt được giang sơn rồi giao lại cho quan văn cai trị.
Cũng bởi thế, hết triều đại này đến triều đại khác thay nhau nổi lên, còn đám sĩ nhân theo đạo Nho thì mãi mãi đứng trên sân khấu.
Nhưng nếu làm theo cách của họ, sau này còn chỗ cho các bậc thánh hiền Khổng Mạnh hay không? Việc dạy dân theo đạo Nho cũng phải do hoàng đế quyết định hay sao?
Không đúng!
Sao người này có thể làm hoàng đế được?
Hoàng đế phải là Thành vương điện hạ mới đúng!
La Quán Trung lắc mạnh đầu. Dẫu vậy, hắn vẫn hiểu rõ một điều: thủ đoạn, tầm nhìn, lòng dạ và khí độ mà Chu Nguyên Chương bộc lộ ra, hoàn toàn không thể đem so với Trương Sĩ Thành.
Đây là một nhân vật lớn, quả thật lợi hại!
Chỉ tiếc, qua lời ăn tiếng nói của họ, có thể thấy thái độ đối với người đọc sách vẫn còn quá xem nhẹ. Họ còn định tự mở trường, tự đào tạo nhân tài… So với Thành vương lễ hiền trọng sĩ, quả thực kém xa.
Vì thế, hắn thà đi theo Thành vương, quyết không giúp kẻ họ Chu này.
Hơn nữa, những người sáng suốt trong thiên hạ, phần lớn cũng sẽ giống hắn và thầy mình, tìm đến một vị minh quân đương thời như Thành vương. Kẻ họ Chu kia tuy chí hướng chẳng nhỏ, nhưng nhất định sẽ thất bại. Nhất định!
La Quán Trung lấy lại tinh thần, cố giữ lòng bình tĩnh. Đúng lúc ấy, Chu Nguyên Chương cười hỏi:
- Tiên sinh La thấy chuyện ta mở trường, đào tạo nhân tài, ý kiến ấy thế nào?
La Quán Trung trầm ngâm một lát rồi cười đáp:
- Các triều đại xưa nay đều có trường học của triều đình. Triều đình nhà Nguyên cũng vậy. Quốc gia đào tạo nhân tài để dùng cho mình, ấy là lẽ đương nhiên.
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Nếu lấy việc thực tế làm trọng, còn kinh sách chỉ đặt ở hàng thứ yếu thì sao?
La Quán Trung biến sắc, vội nói:
- Đức hạnh phải đặt trước tài năng. Sao có thể chỉ rèn tài mà không tu đức? Theo ngu kiến của tại hạ, làm như vậy chỉ khiến người ta xa rời sự giáo hóa của thánh hiền, chẳng phải việc sáng suốt!
Rõ ràng, tuy các triều đại đều có trường học của quan phủ, nhưng học gì, dạy gì lại chưa từng hoàn toàn do hoàng đế quyết định. Bởi vậy, đào tạo ra hạng nhân tài nào, cũng chẳng cần nói thêm.
Trương Hy Mạnh còn định trò chuyện với La Quán Trung vài câu nữa, xem thử người này rốt cuộc có bản lĩnh đến đâu, thì Quách Anh từ ngoài bước vào.
- Chúa công, tiên sinh, Bạch Kính Ân đã được áp giải đến pháp trường. Dân chúng bốn phương kéo đến rất đông!
Chu Nguyên Chương vội hỏi:
- Tình hình ra sao? Có ai gây chuyện không?
Dù sao tiếng tăm của Bạch Kính Ân trong quan trường cũng không tệ. Nếu chém hắn khiến dân chúng bất mãn, rồi xảy ra xung đột, vậy thì khó xử.
Quách Anh gãi đầu:
- Chúa công, thuộc hạ cảm thấy… hình như dân chúng không đến để bênh vực Bạch Kính Ân. Trái lại, họ kéo đến báo thù!
- Báo thù ư?
Lão Chu cũng giật mình. Chẳng phải người ta vẫn nói tiếng tăm của Bạch Kính Ân khá tốt hay sao?
Vậy vì sao lại có đông người đến tìm hắn tính sổ?
Chẳng lẽ vị quan tốt này cũng chỉ là giả tạo?
Lão Chu lập tức thấy hứng thú.
- Tiên sinh, chúng ta đi xem thử.
Trương Hy Mạnh nhận lời, vội theo Chu Nguyên Chương rời đi. La Quán Trung cũng lẽo đẽo phía sau. Còn chưa đến pháp trường, họ đã trông thấy biển người đông nghịt. Dân chúng cuồn cuộn kéo đến, chẳng khác nào nước lũ.
Lão La thường nghe nói đến chuyện hoàng đế động một chút là điều động mấy trăm nghìn đại quân, quân lính trải dài vô tận. Nhưng khi thật sự đối mặt với hàng nghìn hàng vạn người, đầu óc hắn lập tức trở nên trống rỗng.
Người chen người, dày đặc như ổ kiến. Sức ép ấy quá lớn, lưng La Quán Trung chẳng mấy chốc đã rịn mồ hôi lạnh.
Còn Bạch Kính Ân, lúc bị áp giải đến pháp trường, lại kinh ngạc tột độ, hoàn toàn không sao hiểu nổi cảnh tượng trước mắt.
Trong nỗi sợ hãi còn dâng lên cơn giận dữ dữ dội.
Một lũ dân đen đáng chết!
Cũng giống hệt Chu Nguyên Chương và đám người kia, sinh ra đã là phường phản nghịch, xương cốt toàn thứ chống đối!
Bản quan dốc hết tâm sức trị vì, đối đãi với các ngươi tốt đến thế, vậy mà các ngươi lấy oán báo ơn. Quả nhiên là lũ không có lương tâm!
Hắn nổi giận. Bạch Kính Ân cho rằng dù chết, mình cũng phải làm một vị công thần trung thành của triều Đại Nguyên. Hắn chẳng sợ điều gì, thậm chí còn định đọc một bài Chính Khí Ca.
- Bản quan không thẹn với trời đất, không thẹn với lương tâm! Năm Chí Chính thứ tám, khi Từ Châu gặp đại hạn, chính tay bản quan mở kho phát lương, ngày ngày cầu mưa suốt mười hôm. Cuối cùng trời đổ mưa lành, cứu sống hơn mười vạn người! Các ngươi kéo đến giết bản quan, có khác gì giết cha giết mẹ mình đâu? Nói đi!
Bạch Kính Ân gào lên the thé, giọng điệu còn đầy vẻ đắc ý, như thể hắn thật sự nắm trong tay lẽ phải.
Nhưng lời chất vấn ấy chẳng đổi được sự tha thứ của dân chúng. Trái lại, tiếng bàn tán giữa đám đông càng lúc càng vang. Người người giận dữ chỉ trỏ, chửi mắng. Ánh mắt họ đỏ ngầu, như có lửa muốn phun ra.
- Quả nhiên chỉ là một lũ ngu dân, bị người ta xúi giục là chẳng phân biệt nổi phải trái. Bản quan không thẹn với lòng. Các ngươi muốn giết thì cứ giết, chỉ cần để bản quan quay mặt về hướng Đại Đô là được!
Nói rồi, Bạch Kính Ân còn định cố sức ngoái đầu, nhìn về phía chủ nhân của mình, để được tận trung mà chết.
La Quán Trung nhìn đám đông ken đặc trước mặt, lại nhìn Bạch Kính Ân đang bộc lộ vẻ hào hùng, chẳng hiểu sao cũng không kìm được lời tán thưởng trong lòng.
Người này quả là một kẻ trung nghĩa!
Chỉ tiếc chí hướng khác nhau, không thể cùng mưu việc lớn. Hắn không thể đứng ra nói lời công bằng, cứu mạng người kia.
Đúng lúc La Quán Trung còn đang cảm khái, Trương Hy Mạnh đã cùng Chu Nguyên Chương đi vào giữa pháp trường.
Bạch Kính Ân lấy hết can đảm, há miệng chửi lớn:
- Lũ giặc Khăn Đỏ! Các ngươi dối trời làm loạn, phản nghịch bất lương! Rồi sẽ không có kết cục tốt đẹp đâu! Đại quân triều đình hàng triệu người chẳng mấy chốc sẽ tràn xuống phương Nam, quét sạch các ngươi, báo thù cho ta!
Hắn gầm lên, dường như đã dồn toàn bộ sức lực vào tiếng quát ấy.
Trương Hy Mạnh vẫn thản nhiên, chỉ cười lạnh.
- Chúa công, chúng ta mời vài người dân lên đây, để họ nói cho thỏa lòng. Dù sao vẫn còn lâu mới đến giờ Ngọ khắc thứ ba.
Chu Nguyên Chương gật đầu. Chẳng bao lâu sau, từ giữa đám đông chen ra một người đàn ông trung niên. Thân hình y gầy trơ xương, da bọc lấy xương, nom chẳng khác nào một bộ xương biết đi.
Thế nhưng khi bước lên, y lại hùng hổ lạ thường, nỗi đau và uất hận dâng ngập khuôn mặt.
- Đồ súc sinh! Ngươi còn dám khoe khoang chuyện mở kho cháo, cầu mưa ư? Trong nồi cháo ấy nấu bằng máu của dân chúng đấy!
Nói xong, y quay sang dập đầu trước mặt Chu Nguyên Chương, vừa khóc vừa kể lại đầu đuôi sự việc.
Lão Chu lắng nghe. Trương Hy Mạnh cũng lắng nghe. Càng nghe, lửa giận trong lòng hai người càng bốc cao.
Còn Bạch Kính Ân, khi nãy vẫn hống hách ngất trời, giờ sắc mặt đã thay đổi. Thân thể hắn run lên từng hồi, hoàn toàn không sao tự chủ.
Cuối thời nhà Nguyên, tai họa hạn hán, lũ lụt chưa bao giờ ngừng xảy ra. Từ Châu cũng không phải ngoại lệ.
Sau khi hạn hán ập đến, Bạch Kính Ân quả thật đã mở kho cháo như lời hắn nói, ngày ngày đến chùa cầu mưa. Ban đầu, dân chúng còn hết sức cảm kích. Nhưng dần dần, họ nhận ra mọi chuyện không ổn.
Rõ ràng đang là năm mất mùa, tiền thuê ruộng và thuế má đáng lẽ phải giảm, hoặc cho khất lại. Vậy mà ở Từ Châu, quan phủ chẳng những không giảm, còn thu nhiều hơn trước, lại thúc ép sớm hơn thường lệ. Rất nhiều tá điền không chịu nổi, phải bỏ quê trở thành dân tha hương.
Họ kéo đến kho cháo xin ăn, nhưng kho cháo mỗi ngày chỉ mở một lúc vào buổi sáng. Ngoài một số trai tráng còn khỏe, người già, phụ nữ và trẻ nhỏ căn bản không chen được vào.
Một kho cháo, ngày nào cũng có người chết đói. Khi đông nhất, mỗi ngày chết quá ba mươi người!
Về sau, rõ ràng dân chúng nghe tin lương thực cứu đói đã được chở đến, nhưng chẳng ai trông thấy một hạt nào được phát ra. Sau trận hạn ấy, Từ Châu chết đói mấy nghìn người. Khắp các thôn quê đâu đâu cũng thấy nấm mồ mới. Có nhà cả mấy người đều chết sạch vì đói.
Người đàn ông gầy gò khóc nức nở, nói với Chu Nguyên Chương:
- Chúa công, xin đừng để tên súc sinh này lừa! Hắn chỉ làm việc bề ngoài để lấy tiếng thôi. Kẻ đi thu thuế, kẻ đến lấy tiền thuê ruộng đều là đám nhà giàu. Cả số lương thực cứu đói chở từ nơi khác đến cũng rơi hết vào tay chúng. Chúng không chịu phát cho dân, chỉ muốn nhìn mọi người chết đói, rồi thừa cơ cướp hết ruộng đất!
Y vừa khóc vừa kêu:
- Chúa công, chúng tôi thật sự không còn ai đứng ra làm chủ nữa rồi!
Người trung niên gầy nhỏ khóc đến nghẹn lời:
- Cha mẹ tôi, cả ba đứa con của tôi đều chết đói! Tôi… tôi không còn là người nữa! Để sống sót, tôi… tôi đã đổi… đổi một đứa con đã chết lấy thức ăn của một nhà khác! Tôi đáng bị đày xuống địa ngục!
Nói đến đây, y đột nhiên xé toạc vạt áo, đưa tay cào vào lồng ngực chỉ còn da bọc xương. Cào được vài cái, máu thịt đã bê bết. Y phát điên như người mất trí, tựa hồ muốn móc trái tim mình ra cho mọi người xem.
Chu Nguyên Chương vừa kinh hãi vừa vội sai Quách Anh ngăn lại.
Từ người đàn ông ấy bắt đầu, lần lượt có người bước ra. Có nha dịch trong công đường, có gia nô của nhà giàu, còn có đông đảo dân chúng nghèo khổ.
Tiếng tăm quan tốt gì chứ? Chẳng qua chỉ là lời do đám nhà giàu truyền ra!
Dân nghèo thật sự, lấy đâu ra tư cách lên tiếng?
Chẳng phải xưa nay họ vẫn bị xem như cỏ rác hay sao?
Nếu không phải thấy Chu Nguyên Chương thật lòng muốn làm việc vì dân, giết quan tham, diệt cường hào, đánh dẹp giặc cướp rồi chia ruộng cho họ, thì dù có chết, mọi người cũng chẳng dám nói ra những chuyện này.
- Chúa công, xin người báo thù cho chúng tôi!
- Chúa công, giết hắn đi!
Tiếng nguyền rủa dâng lên từ bốn phía, như hàng nghìn ngón tay cùng chĩa thẳng vào một người.
Bạch Kính Ân đã mềm nhũn ngồi bệt dưới đất. Hắn ra sức lắc đầu, mồ hôi tuôn xuống như tắm.
Chu Nguyên Chương nghiến chặt răng, cười nhạt:
- Giết hắn thì còn nhẹ cho hắn quá! Lột da tên súc sinh này cho ta! Để xem hắn còn dùng bộ mặt nào mà lừa đời trộm danh!