Chu Nguyên Chương cưỡi ngựa, chầm chậm tiến vào thành Trừ Châu.
Nơi này vẫn mang dáng vẻ cũ. Đường phố, nhà cửa chỉ thêm phần loang lổ, dưới đất rác rưởi cũng nhiều hơn trước, ngoài ra chẳng thay đổi bao nhiêu.
Hắn cố ý nhìn sang hai bên chân thành. Quả nhiên thấy không ít túp lều dựng tạm, đó đều là chỗ trú thân của đám ăn mày.
Chu Nguyên Chương vẫn nhớ, có lần trời đổ mưa, tiết trời lại rét buốt, hắn đành chui vào một cái lều để tránh mưa.
Hai người ăn mày khi ấy rất tử tế. Họ chẳng những không đuổi hắn đi, còn nhiệt tình mời hắn ăn.
Hai kẻ ăn mày thì lấy gì mà đãi khách?
Vỏ cơm cháy nhà hàng quẳng đi, lá rau héo nhặt ngoài chợ, thêm mấy miếng đậu phụ đã mốc… Toàn những thứ đến lợn chưa chắc đã muốn ăn, vậy mà họ gom hết vào một cái nồi đất sứt mẻ rồi đem hầm lên.
Nồi vừa sôi, mùi chua thiu xộc thẳng vào mũi. Một người ăn mày bèn lấy cành cây khuấy nồi, người kia ném vào mấy nhánh cỏ.
Lạ thay, chẳng bao lâu sau, mùi thơm của cành cây và cỏ dại đã át đi phần lớn mùi thiu thối.
Họ múc cho Chu Nguyên Chương một bát. Nước canh nóng hổi, vừa uống một ngụm, hắn đã rùng mình sảng khoái, cả người lập tức dễ chịu hẳn.
Chu Nguyên Chương uống liền ba bát. Đã lâu lắm rồi hắn chưa được ăn một bữa no nê như thế.
Hắn vừa trò chuyện vừa cười đùa với hai lão ăn mày. Hắn hát cho họ nghe một điệu hát hoa cổ vụng về, còn hai lão ăn mày dạy hắn cách nhận biết các loại thảo dược.
Nói cũng lạ, đám ăn mày nay đây mai đó, thức ăn thường là đồ chua thiu, ôi hỏng. Có khi nhặt được một con chó chết, dù thân nó đã đầy giòi, họ vẫn xem như báu vật mà ăn cho bằng hết.
Người bình thường mà ăn thế, e rằng chẳng mấy ngày đã ngộ độc chết thẳng cẳng. Vậy mà đám ăn mày dãi nắng dầm mưa, vẫn sống khỏe mạnh.
Dĩ nhiên cũng có kẻ bẩm sinh khỏe mạnh, sức đề kháng hơn người. Kẻ yếu đã sớm chết cả rồi. Nhưng những mẹo nhỏ để giữ mạng của đám người này quả thật rất hữu hiệu.
Chẳng hạn như chữa bệnh lỵ, giải nọc rắn, băng bó vết thương… Việc gì họ cũng có cách riêng.
Lão Chu học được từ họ không ít mẹo sinh tồn, rồi mới chia tay.
Trở lại chốn xưa, hai lão ăn mày kia e rằng đã chẳng còn tìm thấy. Món canh cơm thơm ngon tuyệt vời năm nào, hắn cũng không còn được nếm nữa…
Hay là tự mình nấu thử một lần, mời Trương Hy Mạnh và Lý Thiện Trường cùng nếm? Tiện thể nhờ họ đặt cho món ấy một cái tên?
Nghĩ đến đó, khóe môi lão Chu bất giác cong lên, thoáng hiện nụ cười.
Trương Hy Mạnh cưỡi ngựa bên cạnh lập tức nhận ra. Hắn không biết Chu Nguyên Chương đang nghĩ gì, nhưng vào lúc này, xem chừng chẳng phải chuyện gì tốt lành.
- Chủ công, ban nãy tiên sinh họ Lý nói rằng Trừ Châu còn tồn đọng rất nhiều án oan. Chủ công định sửa lại những vụ án bất công, trả lại lẽ phải cho dân chúng chăng?
Lão Chu trầm ngâm giây lát rồi đáp:
- Đó là lẽ đương nhiên. Chỉ có điều án quá nhiều, phải làm phiền hai vị tiên sinh rồi.
Lý Thiện Trường cười nói:
- Chủ công, thật ra phần lớn vụ án chỉ cần phân rõ phải trái là xong, chẳng khó khăn gì. Những vụ cần bỏ công suy xét kỹ càng, có lẽ chỉ chiếm một phần mười.
Chu Nguyên Chương lập tức phấn chấn. Trương Hy Mạnh cũng nảy ra hứng thú. Đây chính là điều hắn còn thiếu nhất, phải mau học hỏi Lý Thiện Trường mới được.
Trong các vụ án dân sự, những án giết người phóng hỏa, cướp bóc trộm cắp, số lượng vốn chẳng nhiều.
Ai từng sống ở nông thôn hẳn đều biết, trong làng có nhà xảy ra chuyện gì, chẳng bao lâu cả làng đều hay. Luôn có một đám ông bà già thích ngồi lê đôi mách, truyền hết chuyện này sang chuyện khác.
Chuyện tốt chẳng ai biết, chuyện xấu truyền xa nghìn dặm, chính là nói về cảnh ấy.
Ở chốn làng quê, gần như chẳng có bí mật. Ai làm điều xấu, mười làng tám xóm đều sẽ biết.
Hơn nữa, người trong làng sống với nhau qua bao đời, lại thường kết thông gia. Tính đi tính lại, chẳng kể thân sơ xa gần, quá nửa đều có họ hàng với nhau.
Ngày ngày chạm mặt những người thân thích ấy, ai nỡ xuống tay giết người hay cướp của? Mà dù thật sự xảy ra chuyện, các bậc tộc lão trong làng thường sẽ dựa theo phép tắc họ hàng mà xử lý.
Giết người đền mạng, đó là lẽ trời.
Những vụ phải đưa đến công đường, phần nhiều là tranh chấp tiền bạc, trong đó chiếm số đông là tranh đất.
Mà tranh đất thường là kẻ mạnh chiếm phần của người yếu. Chuyện người yếu chủ động lấn át kẻ mạnh vốn rất hiếm.
Huống hồ dưới triều Đại Nguyên, người trong thiên hạ còn bị chia thành đủ hạng sang hèn. Tuy chưa chắc có luật lệ ghi rõ, nhưng từ lâu các nơi đều ngầm mặc định: người Mông Cổ, người Sắc Mục, quan lại, hào cường, tất cả đều cao hơn dân thường chẳng biết bao nhiêu bậc.
Những vụ như vậy xử lý rất dễ, thậm chí có thể gom lại làm một lượt.
Chỉ cần tra rõ tội ác, giết kẻ phạm tội, thu lại ruộng đất rồi chia thẳng cho dân bị hại, chẳng có gì phiền phức.
Còn những vụ thật sự khó phân định, cứ đợi đến khi đứng vững gót chân, có đủ sức người thì tra xét cẩn thận rồi xử sau cũng được.
Lý Thiện Trường nói:
- Theo ý kiến của hạ chức, làm rõ đúng sai thật ra không khó. Cái khó là có đủ quyết đoán hay không, có dám dùng biện pháp cứng rắn để xử lý, giữ gìn công bằng, đứng ra làm chủ cho dân hay không.
Nghe câu ấy, Chu Nguyên Chương chỉ muốn bật cười.
Có đủ quyết đoán hay không ư? Còn phải hỏi ta sao?
Hắn liếc nhìn Lý Thiện Trường, thấy vị tiên sinh kia cũng đang nhìn mình, nở nụ cười hiền hòa.
Trong khoảnh khắc ấy, Chu Nguyên Chương dường như cảm nhận được điều gì.
Lý Thiện Trường này hình như đã khác trước. Trong nụ cười của y có thêm vài phần chân thành.
- Tiên sinh họ Lý, nếu đã vậy thì việc này giao cho ông phụ trách, để tiên sinh họ Trương giúp một tay.
Dặn dò xong, Chu Nguyên Chương thúc ngựa tiến lên.
Hắn đích thân chỉ huy binh mã tiếp quản công đường, doanh trại, nhà giam và kho tàng. Bốn cổng thành cũng được thay toàn bộ bằng binh lính của mình.
Hắn lại truyền lệnh dán cáo thị, trấn an lòng dân. Việc buôn bán, làm ăn và sinh sống trong thành đều giữ nguyên như cũ.
Dân chúng Trừ Châu kinh ngạc phát hiện, đám quân Khăn Đỏ này vậy mà chẳng hề xông vào nhà dân.
Bọn họ chỉ niêm phong những thứ có liên quan đến triều đình nhà Nguyên, còn tài sản của dân chúng thì không mảy may đụng đến.
Có người còn thấy binh lính dựng lều trên những khoảng đất trống ven đường, rồi vào đó nghỉ ngơi, tuyệt nhiên không bước vào nhà dân.
Sao có thể như vậy được?
Đây là giặc cướp kia mà. Bọn chúng vốn đốt nhà, giết người, cướp của, chuyện xấu gì cũng làm. Sao lại chịu buông tha dân chúng?
Không thể nào! Nhất định không thể nào!
Chắc chắn chúng chỉ muốn mọi người lơi là cảnh giác, sau đó bất ngờ ra tay, khiến cả thành không kịp trở tay.
Ai nấy đều phải đề phòng. Các cô gái lớn, những người đàn bà trẻ, nhất định phải dùng dây vải buộc chặt áo quần và váy vóc. Trong tay thì chuẩn bị sẵn ít vàng bạc trang sức.
Bọn giặc vốn nóng vội. Chúng xông vào, muốn giở trò cưỡng ép thì sẽ không kịp tháo dây. Đến lúc ấy cứ đưa vàng bạc cho chúng, chúng được lợi rồi sẽ bỏ sang nhà khác.
Lại phải bôi thêm thật nhiều tro bếp lên mặt, khiến mình trông chẳng ra người ngợm gì, như thế mới an toàn!
Người già kiên nhẫn truyền dạy cách giữ mạng. Người trẻ nghe mà nửa tin nửa ngờ, chẳng biết có tác dụng hay không, nhưng cứ chuẩn bị trước đã.
À phải rồi, cửa nhà rất quan trọng. Hãy lấy đá tảng, chum nước chặn kín lại, tuyệt đối đừng để ai xông vào.
Vàng bạc, đồ quý giá, tất cả giấu vào trong bếp. Đừng nhóm lửa, cũng đừng nấu cơm, kẻo lại dẫn đám giặc Khăn Đỏ đến!
Dân chúng còn biết làm gì hơn? Không đối phó được với người khác thì đành ra sức hành hạ chính mình vậy!
Không nhóm lửa, không nấu cơm, cũng chẳng dám bước ra khỏi nhà, cứ nhốt mình bên trong.
Một ngày, hai ngày, đến ngày thứ ba thì không chịu nổi nữa.
Bụng đã rỗng, trong chum cũng chẳng còn hạt gạo.
Không ra ngoài làm việc thì chỉ còn nước chịu đói.
Nhất là đám hàng rong, người buôn bán nhỏ, trong tay vốn chẳng có tiền dành dụm. Ban ngày phải làm lụng kiếm tiền, tối về cả nhà mới có cái ăn. Ban ngày không kiếm được tiền thì buổi tối chỉ còn cách nhịn đói.
Như thế thì sống sao nổi?
Đến ngày thứ ba, một số người không chịu được nữa, đành run rẩy bước ra đường. Họ gánh hàng trên vai, vội vã đi qua phố, đến tiếng rao cũng chẳng dám cất lớn.
Nhưng bán buôn cả ngày, họ phát hiện khách quen chẳng có mấy người, còn binh Khăn Đỏ thì lại đông vô kể.
Đám binh lính ấy mua bán sòng phẳng, ra tay hào phóng, tuyệt đối không chiếm phần lợi của dân chúng.
Điều đáng ngạc nhiên hơn cả là binh Khăn Đỏ chẳng hề có mắt xanh răng đỏ như lời đồn. Trái lại, người nào cũng môi đỏ răng trắng, tóc tai mặt mũi sạch sẽ. Đám trai trẻ thân hình cường tráng, nụ cười rạng rỡ, ai nấy đều là những chàng trai tuấn tú, còn hơn hẳn lũ thanh niên lôi thôi nhà hàng xóm.
- Không giống ư? Có người vẫn chưa dám tin.
- Quả thật không giống! Tôi nghe người ta kể rồi. Thủ lĩnh của họ họ Chu, là một vị đại anh hùng. Ông ta cầm quân nghiêm minh, thương dân như con ruột!
- A Di Đà Phật! Cuối cùng ông trời cũng phù hộ cho chúng ta!
Lòng dân Trừ Châu lặng lẽ đổi khác.
Người trên đường phố ngày một đông. Họ kinh ngạc nhận ra đám binh lính kia còn chủ động dọn rác trên đường, quét sạch bụi đất, khiến phố xá sạch sẽ tinh tươm, khác hẳn ngày trước.
Đúng lúc ngày càng nhiều người hiểu ra sự khác biệt của quân Khăn Đỏ, một mệnh lệnh mới được truyền xuống.
Quân Khăn Đỏ mở cửa nhận đơn kiện!
Bất cứ người dân nào có nỗi oan khuất đều có thể đến công đường kêu oan.
Những vụ án tồn đọng lâu ngày còn được ưu tiên xét xử.
Nhưng đó vẫn chưa phải chuyện khiến người ta kinh ngạc nhất.
Đến xế chiều, bỗng có một đội kỵ binh xuất hiện. Quân lính đi đầu vừa gõ chiêng vừa áp giải hơn mười người trong đội hình.
Những khuôn mặt ấy quen thuộc đến mức khiến người ta rùng mình.
Có hai viên quan nhỏ người Mông Cổ, ba người Sắc Mục, một đại thương nhân chuyên thay triều đình nhà Nguyên thu lương thực là lão Hoàng, cùng mấy tên nha lại chuyên nhận tiền đút lót, hãm hại dân lành.
Tại sao tất cả bọn chúng đều bị bắt?
Lại còn bị áp giải đi diễu phố?
Một người lính lớn tiếng nói với dân chúng:
- Bà con, sau khi điều tra, những kẻ này đều mang tội. Muốn làm rõ những việc xấu chúng từng gây ra, xin mọi người đến công đường chủ động tố giác. Sau khi xác minh, ai cung cấp manh mối đúng sự thật sẽ được trọng thưởng!
Boong!
Người lính dùng sức nện mạnh vào chiếc chiêng lớn, liên tục nhắc lại cho dân chúng nghe.
Dần dần, từ những khe cửa hé ra từng đôi mắt, chăm chú dõi theo đoàn người. Họ nhìn đám khốn kiếp từng ngồi trên đầu trên cổ mình bị áp giải giữa đường.
Bỗng một cánh cửa bật mở.
Một ông lão tóc hoa râm lảo đảo bước ra. Nước mắt già nua tuôn dài trên mặt. Lão đứng giữa đường, ngửa đầu dốc hết sức hô vang:
- Bà con ơi, cuối cùng chúng ta cũng có vị quan thanh liêm rồi!