Phương Khắc Cần là người Chiết Đông, ba đời tổ tiên đều theo nghiệp nhà nho. Hắn là một kẻ học giỏi nổi danh ở trấn nhỏ.
Năm tám tuổi, hắn đã từng dự thi Hương, viết bài bàn về thời cuộc và những điều được mất trong triều chính. Lời lẽ quá đanh thép, quan chủ khảo không dám lấy đỗ. Nhưng cũng nhờ vậy, tên tuổi hắn vang xa, ai ai cũng biết.
Từ đó, Phương Khắc Cần ở quê nhà miệt mài đèn sách. Thỉnh thoảng hắn cũng dành thời gian cưới vợ, rồi có thêm một đứa con trai. Đứa bé giống cha như đúc, thông minh lanh lợi, đọc sách cũng giỏi, khiến Phương Khắc Cần hết sức yêu quý. Hắn đặt tên con là Phương Hiếu Nhụ!
Thiên hạ loạn lạc, Phương Khắc Cần vẫn chưa có dịp thi thố hoài bão, lòng dạ vì thế lúc nào cũng u sầu.
Thiên hạ rộng lớn này, rốt cuộc ai mới là minh chủ đáng để theo phò?
Đúng lúc Phương Khắc Cần còn mải quan sát, tìm kiếm, Chu Nguyên Chương đã dẫn quân đánh vào Hàng Châu.
Trước kia, quân Khăn Đỏ cũng từng kéo đến, chẳng hạn như quân của Bành Hòa thượng. Quân chúng đốt phá, giết chóc, cướp bóc, kỷ luật chẳng ra sao, hành động cũng chẳng khác quân Nguyên là mấy.
Phương Khắc Cần rất khinh đám giặc ấy. Hắn vốn nghĩ Chu Nguyên Chương chắc cũng chẳng khá hơn bao nhiêu… Nào ngờ chuyện xảy ra sau đó khiến hắn không sao ngờ tới. Quân nhà họ Chu vào Hàng Châu, chẳng những không xâm phạm dân lành, còn đến tế mộ Nhạc Phi. Điều khiến người ta sửng sốt hơn cả là họ dựng tượng Triệu Cấu quỳ trước mộ ông!
Phương Khắc Cần chấn động đến mức nào, có thể hình dung được.
Hắn nhớ mấy năm trước mình từng đến thăm mộ Nhạc Phi. Đứng trước bậc anh hùng hào kiệt chịu nỗi oan khuất ngàn đời ấy, Phương Khắc Cần đã rơi lệ, lòng đau xót vì thế sự bất công. Một người như Nhạc Phi mà còn phải chịu hàm oan.
So với Nhạc Phi, bản thân hắn kém xa hàng ngàn hàng vạn lần.
Còn triều Nguyên so với triều Tống, e cũng chẳng khá hơn bao nhiêu.
Nếu bước chân vào quan trường, kết cục của hắn chỉ sợ còn thê thảm gấp bội.
Chuyến đi Hàng Châu ấy khiến Phương Khắc Cần từ bỏ ý định làm quan.
Nào ngờ trên đời thật sự có một vị quân chủ dám sửa lại chuyện sai trái kéo dài mấy trăm năm. Dựng tượng Triệu Cấu quỳ gối, cuối cùng cũng khiến những người muốn ra làm việc cho triều đình không còn lạnh lòng.
Phương Khắc Cần hầu như chẳng cần suy nghĩ, lập tức lên đường đến Ứng Thiên. Hắn thuận lợi vượt qua kỳ thi. Với tài năng của mình, thi đỗ một chức lại nhỏ vốn chẳng khó.
Phương Khắc Cần làm quan ở địa phương, chủ yếu vỗ về dân chúng và chia ruộng đồng cho họ.
Việc này quan trọng nhất là phải xử sự công bằng, khiến dân chúng tin tưởng.
Nhất là ở những thôn xóm xa xôi, dân chúng đời này qua đời khác đều bị vài nhà giàu khống chế, chẳng biết triều đình là gì, lại có thói quen chống đối người từ nơi khác đến.
Dẫu được chia ruộng, họ cũng chẳng dám nhận, sợ các ông chủ lại cướp mất. Đến lúc ấy, vừa mất trắng công sức, vừa có khi bị đánh đập, thậm chí mất mạng.
Phương Khắc Cần chẳng quản đường xa vất vả, nhiều lần đến tận nơi điều tra việc làm xấu xa của nhà giàu, khuyến khích dân chúng đứng lên, lại hứa với họ rằng hắn nhất định sẽ đòi lại công bằng cho dân.
Nhờ bao phen tận tụy, việc chia ruộng quả nhiên tiến triển thuận lợi hơn nhiều.
Cũng vì thế, hắn được thăng chức nhanh chóng, rồi được bổ nhiệm làm tri phủ.
Sau đó, hắn lại được điều vào Ứng Thiên. Chỉ chờ bộ Lại xét duyệt xong, hắn sẽ còn được thăng thêm một bậc. Theo kế hoạch của Trung Thư tỉnh, triều đình sẽ lập một số tỉnh. Nếu mọi việc suôn sẻ, Phương Khắc Cần sẽ là một trong những người được chọn làm Bố chính sứ.
Phương Khắc Cần rất mừng, còn viết thư về nhà, dặn vợ dạy dỗ con cho tốt, sau này cũng phải tận trung với hoàng đế Đại Minh.
Thư còn chưa gửi đi, cửa nhà bỗng vang lên tiếng gõ.
- Phương tri phủ có nhà không?
Phương Khắc Cần giật mình, vội chạy ra cửa, hỏi vọng qua cánh cửa:
- Các vị là người ở đâu?
- Chúng tôi ở bộ Lễ, có việc cần dặn dò. Xin Phương tri phủ mở cửa.
Phương Khắc Cần nhìn qua khe cửa. Thấy bên ngoài quả nhiên có một viên thư lại mặc áo bào xanh, hắn liền mở cửa.
Ngay khoảnh khắc ấy, mấy gã đàn ông lực lưỡng từ hai bên xông ra, ghì chặt Phương Khắc Cần xuống đất!
- Đừng nhúc nhích!
Phương Khắc Cần kinh hãi. Chuyện này là sao? Dựa vào đâu mà bắt hắn?
- Ta… ta là quan triều đình. Các ngươi không thể vô cớ bắt người!
Viên Bách hộ đứng đầu đội Vệ Úy cười lạnh:
- Bắt người vô cớ ư? Phương tri phủ, ngươi giỏi giả ngây giả dại thật đấy! Ta hỏi ngươi, có phải ngươi đã cấp giấy tờ bỏ trống cho quan viên phụ trách mua sắm của bộ Công không?
Phương Khắc Cần sững người. Hình như đúng là có chuyện ấy… Nhưng đó chẳng phải lệ thường từ bao năm nay sao?
- Ta… ta không phạm vương pháp. Xưa nay vẫn làm như thế!
- Xưa nay là chuyện xưa nay, từ nay thì không còn như thế nữa! Bách hộ cười lạnh, ra lệnh: - Dẫn đi!
Mấy lính Vệ Úy lập tức lôi Phương Khắc Cần đi.
Riêng ngày hôm ấy, số quan lại bị bắt đã lên đến hơn trăm người!
Trong đó có quan ngoài như Phương Khắc Cần, có quan lại bộ Hộ, bộ Công, thậm chí cả bộ Binh… Từ khi Chu Nguyên Chương lên ngôi, đây là lần đầu tiên triều đình mở chiến dịch lớn truy quét tham nhũng. Vệ Úy và Cục Độ Chi cùng ra tay.
Chỉ trong chốc lát, triều đình chấn động. Các quan trong kinh thành đều kinh hãi.
Nhiều người sợ đến tái mặt, thấp thỏm không yên.
Chuyện này là sao?
Hoàng thượng vừa mới lên ngôi. Phía quan văn chúng ta, Lý tướng và Trương tướng đều đã được phong quốc công, tước vị cha truyền con nối.
Dù gì chúng ta cũng là công thần theo phò vua từ thuở đầu. Không phong tước thì thôi, sao lại tùy tiện bắt người như thế?
Thật chẳng có lẽ nào!
Hoàng thượng hồ đồ rồi, hay bị gian thần xúi giục?
- Còn phải hỏi nữa sao! Quách Anh bên Vệ Úy chỉ là một tên tiểu nhân! Giang Nam bên Cục Độ Chi lại là đàn bà! Khổng phu tử nói hay lắm, chỉ đàn bà với tiểu nhân là khó chiều! Trong triều có hai tên gian nịnh ấy, làm sao yên ổn được!
- Nói hay lắm! Vậy… chúng ta phải làm sao?
Nghe vậy, đám người ban nãy còn hùng hổ lập tức im bặt, chẳng biết nói gì.
Vệ Úy trực thuộc hoàng đế chưa nói, em gái Quách Anh còn được đưa vào cung làm phi tử. Quách Anh cũng là anh vợ của Chu Nguyên Chương, hắn ta có dễ gì động đến không?
Còn Cục Độ Chi chẳng qua chỉ lo tính sổ sách.
Mà Cục Độ Chi lại thuộc Môn Hạ tỉnh, nói cách khác, phía sau còn dính đến Trương tướng.
Vậy chuyện này là do Chu Nguyên Chương và Trương Hy Mạnh cùng chủ ý. Thôi rồi, chẳng còn gì để nói, cứ chờ kết quả vậy! Đến Lý Thiện Trường cũng đừng tìm, chuyện này Lý tướng không quản nổi đâu!
Giữa lúc bá quan lo sợ, Lý Thiện Trường, người bị cho là chẳng thể quản việc này, lại xuất hiện. Hắn nghiêm mặt, ánh mắt uy nghi quét qua các quan, rồi trầm giọng nói:
- Hoàng thượng có chỉ, tất cả đến nhà Trịnh Sĩ Nguyên, thị lang bộ Hộ!
Nói xong, Lý Thiện Trường quay người bỏ đi. Các quan còn lại trong lòng đều kinh hãi.
Trịnh Sĩ Nguyên khó mà xem là một kẻ tham quan ô lại.
Hắn nghiêm khắc, cứng cỏi, không thiên vị. Hắn cũng thường cãi vã với đồng liêu, chỉ vì sổ sách lệch đi đôi chút mà truy xét đến cùng, không tra ra ngọn ngành thì quyết chẳng chịu thôi.
Trong cả bộ Hộ, hắn thuộc hạng khó dây vào nhất.
Nếu nói thượng thư bộ Hộ Nguyễn Hoằng Đạo tham ô trái phép, có lẽ còn đáng tin hơn!
Còn bảo Trịnh Sĩ Nguyên tham nhũng, chẳng phải là vu oan cho hắn sao?
Mọi người nơm nớp theo Lý Thiện Trường đến phủ Trịnh Sĩ Nguyên.
Gọi là phủ thì thật đề cao quá. Đó chỉ là một tiểu viện bình thường, không rộng rãi, thậm chí còn thấp bé, chật chội.
Trong sân có một cây hòe lớn, cành lá sum suê, che rợp nửa khoảng sân.
Hòe cũng có nghĩa là ôm giữ!
Người quen Trịnh Sĩ Nguyên thường nghe hắn nói, làm quan không bằng Bao Long Đồ thì cũng phải noi gương Đào Uyên Minh, chẳng cúi mình vì năm đấu gạo. Cây hòe này chính là chứng nhân!
Lời còn văng vẳng bên tai!
Một người như thế mà cũng tham ô ư?
Giang Nam đứng bên cạnh Trương Hy Mạnh. Nàng vẫn cau mặt, trong đầu còn hiện rõ cảnh khám xét nhà họ Trịnh.
Lúc nàng đến, Trịnh Sĩ Nguyên đang ăn một mình. Trên bàn chỉ có một đĩa đậu phụ khô, một đĩa đậu tằm, ngoài ra chẳng còn món gì.
- Ta sống một mình ở Ứng Thiên, vợ già và con cái đều ở quê. Họ có thể tự làm lụng kiếm miếng ăn. Ta cũng chẳng cố ý giả nghèo cho ai xem. Bổng lộc hoàng thượng ban đã đủ dùng, phần còn dư ta đem giúp đám học trò nghèo trong nhà. Các người điều tra ai cũng được, nhưng không nên điều tra ta.
Trịnh Sĩ Nguyên nói năng điềm nhiên, vững lòng như đã nắm chắc mọi chuyện.
Giang Nam thậm chí còn nghi ngờ mình thật sự đã trách lầm hắn.
- Trịnh thị lang, chuyện bộ Hộ cấp giấy tờ bỏ trống là thế nào?
- Việc đó… ta xin nhận tội với hoàng thượng. Thật ra những năm trước bộ Hộ không làm vậy nữa. Chỉ lần này cần đẩy nhanh tiến độ, hoàng cung ở kinh thành phải mua sắm quá nhiều thứ, thời gian lại gấp. Thà mua dư còn hơn để thiếu. Dù sao đây cũng là thể diện của hoàng thượng. Nếu quả thật có sai sót, ta xin chịu phạt thay người trên.
Quách Anh nghiến răng:
- Chịu phạt thay người trên, ngươi chưa đủ tư cách! Người đâu, lục soát!
Người của Vệ Úy lập tức tản ra, lục soát từng ngóc ngách, kiểm tra tiểu viện từ trong ra ngoài.
Họ còn cuốc cả đất dưới gốc hòe lên, vậy mà vẫn không tìm thấy gì.
Trịnh Sĩ Nguyên thản nhiên cười:
- Quách chỉ huy sứ, Giang đề cử, ta không thẹn với lòng. Các người nói ta cấp giấy tờ bỏ trống, việc ấy là thất trách, ta nhận. Các người muốn áp giải ta đến bộ Hình hay Vệ Úy, lúc nào cũng được. Nhưng bảo ta tham ô thì oan cho người ngay rồi. Tóm lại, triều đình muốn xử trí thế nào, ta cũng không oán thán!
Quách Anh sa sầm mặt, nghiến răng nói:
- Ngươi đúng là một vị đại trung thần!
- Đương nhiên. Hoàng thượng là bậc anh hùng, nay Đại Minh đang lúc thịnh trị, quả thật không nên giữ lại những thói xấu trước kia. Lấy ta ra làm gương, răn đe kẻ khác, giết gà dọa khỉ… ta đều nhận. Chỉ riêng chuyện tham ô thì không thể gán cho ta, bằng không ta còn mặt mũi nào về gặp bà con quê nhà?
Quách Anh liếc Giang Nam. Nàng thong thả đi quanh một vòng trong nhà, rồi chợt hỏi:
- Trịnh thị lang, sao căn nhà này nhìn từ ngoài vào thì rộng, mà bên trong lại nhỏ hơn hẳn?
Trịnh Sĩ Nguyên sững người, vội đáp:
- Đây là nhà cũ ta thuê, nghe nói trước kia thuộc về một thương nhân. Nhà này đương nhiên không rộng rãi bằng nhà mới xây… Hoàng thượng đã chuẩn bị chỗ ở cho bá quan, ta cũng có phần. Nhưng xây nhà còn cần thời gian, cứ để người cấp dưới dọn vào trước. Ta không vội.
Giang Nam khẽ gật đầu:
- Trịnh thị lang quả là bậc quân tử đức hạnh.
Nói rồi, nàng nhìn Quách Anh. Quách Anh lập tức hiểu ý, gọi mấy người của Vệ Úy xông lên kiểm tra tường.
Một lát sau, có người mang cuốc xẻng đến. Nhìn lại Trịnh Sĩ Nguyên, hắn đã bắt đầu căng thẳng, theo bản năng nuốt nước bọt. Cử chỉ ấy dĩ nhiên không qua được mắt Giang Nam.
- Đập ra!
Rầm! Rầm! Rầm!
Trịnh Sĩ Nguyên trợn tròn mắt nhìn. Bỗng một viên gạch vỡ vụn, từ bên trong tuôn ra từng đống vàng bạc.
Thấy vàng bạc đổ ra, mặt Trịnh Sĩ Nguyên trắng bệch. Hắn đứng sững, chẳng nhúc nhích.
- Trịnh thị lang, đống này chẳng lẽ là của thương nhân từng cho ông thuê nhà để lại? Hắn giấu bạc trong tường, khiến ông bị vạ lây sao?
Nghe vậy, Trịnh Sĩ Nguyên như người sắp chết đuối vớ được khúc gỗ.
- Đúng, đúng vậy! Giang đề cử minh xét!
Giang Nam không đáp, chỉ bước tới, cúi xuống nhặt một thỏi bạc, săm soi một hồi rồi cười:
- Thương nhân kia cẩn thận thật, còn dùng cả niên hiệu nước Ngô ở Hoa Tây. Đúng là hiếm thấy!
Chỉ một câu ấy đã khiến Trịnh Sĩ Nguyên hoàn toàn suy sụp. Hắn lảo đảo rồi quỵ xuống, khóc ròng:
- Ta… ta không hề đem tiền ra ăn xài hoang phí! Ta… ta chỉ thay người khác gánh tội thôi!
- Chuyện này… tất cả đều tại Nguyễn Hoằng Đạo! Chính hắn bảo ta nghĩ cách bù khoản thâm hụt. Tất cả đều do hắn làm!
…
Cảnh bắt người cứ hiện lên trong đầu Giang Nam hết lần này đến lần khác. Đến tận lúc này, nàng vẫn không sao bình tâm được. Một viên thị lang bộ Hộ buông tay làm liều, lại có thể tham ô đến món tiền khổng lồ như thế, thật khiến người ta rợn người!
Đủ mười tám vạn lượng, bày ngay trước mặt bá quan. Lý Mộng Canh đứng cạnh hắn, cũng thành kẻ chẳng đáng là bao…