Lễ đăng cơ vượt quá dự toán!
Lão Chu thoáng ngẩn người. Điều hắn quan tâm đâu phải chuyện này! Nhưng khi ngồi xuống xem đống sổ sách rối tung, Chu Nguyên Chương cũng nhanh chóng nhập tâm. Sắc mặt hắn dần trở nên nặng nề. Chợt lão Chu siết nắm tay, giáng mạnh xuống bàn.
- Lũ súc sinh này định làm gì? Trẫm vừa đăng cơ, chúng đã tát trẫm một cái đau điếng! Đúng là muốn lừa cả trời!
Chu Nguyên Chương gầm khẽ, lửa giận bốc lên ngùn ngụt.
Trương Hy Mạnh cụp mắt nhìn sổ sách trước mặt, trong lòng cũng sôi sục căm phẫn. Thật ra, cách đây không lâu, việc đẩy Hồ Duy Dung ra trước là nhằm chấn chỉnh hệ thống thuế khóa. Vấn đề ở Bộ Hộ lớn đến đâu, Trương Hy Mạnh hiểu rất rõ.
Nhưng sơ suất vô ý và cố tình làm sai, hoàn toàn là hai chuyện khác nhau.
Rõ ràng lần này đã vượt quá giới hạn.
Giang Nam sắp xếp lại sổ sách, nói tiếp:
- Chúa công, ngoài khoản thiếu hụt tiền bạc và lương thực, thần còn phát hiện mấy tháng qua, số tiền người ta quyên góp cho chúa công cũng đã biến mất. Trong đó có cả khoản Việt Vương dâng lên, ước chừng gần ba mươi vạn lạng bạc!
- Cái gì?
Chu Nguyên Chương lại gầm lên. Hắn tức đến bật cười. Phương Quốc Trân quả thực đã gửi cho lão Chu một khoản tiền lớn, nhưng số tiền ấy đâu chỉ là của riêng Phương Quốc Trân. Trong đó còn có tiền Mạo Quý dùng để mua binh khí. Số binh khí ấy sẽ được đưa sang Cao Ly, giao cho Quan Đạc và những người kia.
Nói cách khác, Bộ Hộ đã làm thất lạc một khoản tiền vô cùng quan trọng, khiến nó biến mất khỏi sổ sách.
Đừng nói Chu Nguyên Chương, dù là một vị vua bình thường gặp chuyện này, e rằng cũng tức đến ngã ngửa!
Lão Chu bỗng thấy mặt nóng bừng. Lễ đăng cơ mới trôi qua chưa đầy năm ngày, hắn còn đang mừng rỡ, cho rằng mình thật tài giỏi!
Ai ngờ nhanh như vậy đã bị giáng cho một cái tát.
Hắn còn định thu phục Quan Đạc, Mạo Quý và những người kia. Vậy mà Đại Minh của hắn đã rối ren như thế này, còn hơn được người ta bao nhiêu?
Nghĩ đến đây, đầu óc lão Chu ong ong.
- Tra! Tra đến cùng! Không lôi cổ đám sâu mọt này ra, làm sao trẫm có thể xuất binh dẹp loạn, làm sao thiên hạ được thái bình? Chuyện này Lý Thiện Trường đừng hòng thoát can hệ. Trẫm chưa xong với hắn đâu!
Trương Hy Mạnh nghe vậy, giật mình không nhẹ.
Lão Chu lại giận lây sang Lý Thiện Trường, chuyện này chẳng lành chút nào.
Nhất là vào đúng lúc vừa đăng cơ. Hơn nữa, Trương Hy Mạnh gần như tin chắc lần này Lý Thiện Trường thật sự bị oan.
Vì sao hắn nghĩ vậy?
Chủ trì việc mua sắm cho lễ đăng cơ lần này là Bộ Hộ. Bên Trung Thư Tỉnh phối hợp với Bộ Binh để điều động quân nhu, lương thảo, chuẩn bị xuất binh.
Không thể loại trừ khả năng Lý Thiện Trường có biết chuyện. Nhưng chỉ dựa vào đó mà quy tội cho ông thì chẳng khác nào xem nhẹ công thần số một của Đại Minh.
- Chúa công, bắt người, chém đầu để răn đe, cảnh cáo kẻ khác thì chẳng khó. Khó là phải tìm đúng căn nguyên, chữa đúng chỗ bệnh. Theo thần, vấn đề lớn nhất lần này là Bộ Hộ đã phát giấy mua sắm để trống, cho phép quan lại bên dưới tự quyết định. Mà cái gọi là “tự quyết định” ấy, bên trong còn nhiều điều khuất tất lắm.
Chu Nguyên Chương lạnh giọng:
- Đâu chỉ khuất tất? Chúng muốn làm gì thì làm, muốn bày trò gì cũng được! Tiên sinh thử nghĩ xem, những khoản thuế khóa vô lý, đủ thứ sưu dịch bị tùy tiện đổ lên đầu dân chúng từ đâu mà ra? Chẳng phải cũng bắt đầu như vậy sao? Hồi nhỏ trẫm đã thấy quá nhiều rồi. Quan lại cấp thấp ức hiếp dân, trẫm hiểu rõ hơn ai hết. Trẫm chỉ không hiểu nổi, rốt cuộc Lý Thiện Trường đang làm gì? Sao lại để người bên dưới cầm giấy tờ bỏ trống đi thu mua? Trẫm làm lễ đăng cơ là để lòng dân quy thuận. Vậy mà chúng lại biến thành chuyện bóc lột, hại dân, khiến người người ly tâm. Gặp chuyện như thế, giết hắn cũng chẳng oan!
Lão Chu nổi giận không phải vô cớ. Từ thời nhà Nguyên, quan lại phải trình sổ thuế lên trên từng cấp một. Số liệu không sai thì cuối cùng mới được duyệt cho nhập kho.
Chỉ cần lệch một chút, nhẹ thì bị trả về làm lại, nặng thì bị truy cứu.
Thế nhưng lãnh thổ nhà Nguyên quá rộng, núi sông hiểm trở. Chỉ lấy việc vận chuyển lương thảo làm ví dụ, hao hụt dọc đường đã là một khoản không nhỏ.
Từ huyện chở đi, đến tỉnh thì một vạn thạch còn tám nghìn; đến Đại Đô, tám nghìn lại chỉ còn năm nghìn. Lương thực cứ thế hao hụt dọc đường. Số thực nhận đương nhiên chênh lệch rất lớn so với số lúc xuất phát.
Vậy phải xử lý ra sao?
Đám quan lại khôn khéo nghĩ ra một cách tuyệt diệu: chuẩn bị sẵn vài tờ giấy công văn đã đóng ấn nhưng để trống. Khi hàng hóa thực tế đến nơi là bao nhiêu thì điền bấy nhiêu, khỏi phải phiền phức.
Quả là hoàn hảo!
Khoan đã, kế ấy nghe tài tình vậy, chẳng lẽ không có vấn đề gì sao?
Vấn đề lớn lắm. Vì quan lại có thể tùy ý điền vào giấy, lại chẳng có căn cứ nào, nên hàng hóa xuất phát từ địa phương bao nhiêu, dọc đường hao hụt bao nhiêu, chênh lệch thế nào, tất cả đều tùy thuộc tâm trạng của người lo việc.
Nhưng đó vẫn chưa phải điều tai hại nhất. Trong tay đám quan lại ấy có nhiều tờ giấy để trống. Nếu chúng khai rằng hàng hóa đều hao hụt dọc đường, liệu có thể bắt dân nộp thêm một lần nữa hay không?
Những khoản sưu thuế vô lý mà Chu Nguyên Chương từng gặp hồi nhỏ, bị thu đi thu lại hết lượt này đến lượt khác, đều bắt nguồn từ đó.
Chính vì hiểu rõ chuyện này, khi định ra phép thu thuế, Chu Nguyên Chương mới dùng trưởng lương để thu, nhằm ngăn quan lại địa phương thừa cơ vòi vĩnh dân chúng.
Dẫu trưởng lương chưa chắc đã tuyệt đối đáng tin, ít ra vẫn hơn để đám quan lại tùy ý giở trò.
Theo lẽ thường, dưới quyền Chu Nguyên Chương không còn chuyện dùng giấy công văn bỏ trống đóng sẵn ấn nữa.
Thế nhưng lần này, để xây dựng thành Ứng Thiên, triều đình phải mua một lượng gạch, ngói, gỗ cực lớn, cùng sơn sống, dầu trẩu, đồng vàng và những thứ khác. Số lượng món nào cũng đáng kinh ngạc.
Công trình lại chỉ có mấy tháng để hoàn thành. Bộ Công phái rất nhiều người đi mua vật liệu, còn yêu cầu phải mua đủ ngay từ đầu, không được quay lại mua thêm lần nữa. Nếu làm chậm tiến độ công trình, họ sẽ mất đầu.
Vì thế, Bộ Hộ mới phát ra rất nhiều giấy công văn để trống, cho quan lại phụ trách mua sắm tiện quyết toán.
…
- Tể tướng Lý, tôi xin thề với trời, tất cả đều là để đẩy nhanh tiến độ công trình, để xây xong thành Ứng Thiên. Tôi tuyệt nhiên không có tư tâm. Tể tướng Lý, xin ông cứu Bộ Hộ! Không thể vừa tổ chức lễ đăng cơ thật rình rang xong, quay đầu đã qua cầu rút ván, lấy Bộ Hộ ra tế cờ được! Sao người làm nhiều việc nhất lại phải gánh tội lớn nhất? Cứ thế này, lòng trung thần sẽ nguội lạnh mất!
Nguyễn Hoằng Đạo đau đớn van nài hết lời.
Nhưng những biểu hiện ấy, trong mắt lão Lý chẳng gợn lên chút nào.
- Lần này chuẩn bị đại lễ, ta không tham gia. Bên tể tướng Trương cũng chỉ phụ trách nghi lễ, sắp xếp toàn cục. Còn việc cụ thể do Hàn Lâm Viện, Bộ Hộ, Bộ Công, Hồng Lô Tự và các nơi khác lo liệu. Trong số đó, Bộ Hộ các ngươi làm nhiều nhất, tiền bạc qua tay cũng nhiều nhất. Sao ngươi lại không cẩn thận hơn? Giờ phong thanh truyền ra, Cục Độ Chi đã để mắt đến các ngươi, ngươi mới chạy tới tìm ta. Ta biết làm sao đây? Bộ Hộ có chuyện, ta sẽ đến nhận tội. Chúa công muốn giết ta thì cũng là phải tội. Chẳng lẽ ta còn có thể bao che tội phạm sao?
Nghe đến đây, Nguyễn Hoằng Đạo sợ đến hồn vía lên mây. Gã Lý Thiện Trường này định mặc kệ mình thật sao?
- Tể tướng Lý, nói cho cùng chúng ta đều làm việc cho chúa công, cũng là vì thể diện của người, phải lo liệu sao cho thật rình rang, thật chu đáo. Giờ Cục Độ Chi đang nhắm vào chúng ta, biết đâu phía sau chính là tể tướng Trương chỉ thị. Tể tướng Lý, Trương Hy Mạnh muốn làm bậc thánh hiền cũng phải để người ta sống chứ! Hắn ức hiếp người như vậy, tể tướng Lý không thể không quản…
- Câm miệng!
Lý Thiện Trường bật dậy. Ông tức đến đỏ cả mắt.
- Hay lắm! Ngươi không chỉ tham ô vô độ, còn dám xúi giục ta và tể tướng Trương bất hòa, chia rẽ trọng thần trong triều. Ta thấy ngươi chán sống rồi! Trung Thư Tỉnh nhỏ bé của ta không chứa nổi ngươi nữa. Xin mời ngươi ra ngoài ngay, đến điện Phụng Thiên tìm chúa công. Ngươi mà nói rõ được lý lẽ, khiến chúa công tin ngươi, thì đừng nói chút tiền bạc lương thực chênh lệch, có nhường cả chức vị trong Trung Thư Môn Hạ cho ngươi cũng là lẽ đương nhiên! Ta, Lý Thiện Trường, sẽ cùng tể tướng Trương đến thư viện Tế Dân dạy học, ung dung tự tại!
Nguyễn Hoằng Đạo bị mắng đến đỏ bừng cả mặt, lòng dạ rối bời. Gã vội phân bua:
- Tể tướng Lý minh xét, hạ quan, hạ quan không có ý ấy… Hạ quan chỉ muốn nói, việc nào cũng có cái khó của nó. Tể tướng Trương không hiểu sự đời, đã bị người ta lừa rồi.
Lý Thiện Trường lạnh lùng nhìn Nguyễn Hoằng Đạo, bỗng cười nhạt:
- Ngươi nói tể tướng Trương bị lừa, vậy ta hỏi ngươi, ngươi lấy gì chứng minh mình không lừa ta? Ngươi lại lấy gì chứng minh đám người bên dưới không lừa ngươi? Lần trước lập Bộ Thuế Vụ, ta đã nhắc ngươi phải điều tra kỹ đám thuộc hạ. Đừng để chúng dắt mũi mà còn tưởng mình đang dắt mũi chúng!
- Tôi… tôi đã xử lý không ít người theo phép nước, tể tướng Lý biết rõ mà.
- Xì!
Lý Thiện Trường khinh bỉ phun một tiếng.
- Mấy kẻ ngươi xử lý chẳng qua chỉ để đối phó cho xong chuyện. Bộ Thuế Vụ vừa thành lập, chưa vươn tay tới Ứng Thiên, mà đi thu thuế ở vùng Cám Giang trước. Đó vừa là dịp luyện quân, vừa là cho các ngươi thời gian. Nếu các ngươi chịu sửa đổi, nghiêm túc tự tra xét, làm rõ mọi chuyện, đâu đến nỗi luống cuống, sai hết lần này đến lần khác! Giờ thì hay rồi, đến cả lễ đăng cơ của chúa công mà các ngươi cũng dám làm bừa. Còn có chuyện gì các ngươi không dám làm nữa?
Lý Thiện Trường mắng xối xả, rồi chợt nhận ra điều gì.
Ông lập tức bước đến trước mặt Nguyễn Hoằng Đạo, trợn mắt nhìn gã, nghiến răng hỏi:
- Ngươi… nói thật cho ta biết! Có phải các ngươi thấy Bộ Thuế Vụ vừa lập được công, Hồ Duy Dung lại đang ôm tham vọng, muốn ra tay với Bộ Hộ các ngươi, nên các ngươi vội lấp khoản thâm hụt, bất chấp thủ đoạn, định tính khoản thiếu ấy vào lễ đăng cơ của chúa công? Các ngươi tưởng chỉ cần tổ chức đại lễ thật đẹp đẽ thì mọi chuyện sẽ êm xuôi, các ngươi có thể bình an thoát nạn, phải không?
Lý Thiện Trường liên tiếp chất vấn, khiến Nguyễn Hoằng Đạo đứng ngây như phỗng. Mồ hôi chảy dọc hai bên thái dương gã.
- Tể tướng Lý, tôi… tôi oan quá!
Giọng Nguyễn Hoằng Đạo nghe gần như sắp khóc.
Nhìn đến đó, Lý Thiện Trường đã hiểu rõ mọi chuyện.
Không cần hỏi thêm nữa. Tên súc sinh này tự tìm đường chết, quả nhiên chẳng ai cứu nổi.
- Ngươi lui xuống đi! Ta còn phải viết sớ nhận tội dâng lên chúa công.
Bịch!
Nguyễn Hoằng Đạo quỳ sụp xuống đất, nước mắt nước mũi giàn giụa.
- Tể tướng Lý, chúng ta đều là bạn cũ cùng từ Thù Châu ra cả… Bên cạnh chúa công hiện giờ có rất nhiều người của tể tướng Trương, lại còn đám văn nhân vùng Chiết Đông kia, bọn họ kết bè kết cánh với nhau. Tể tướng Lý tuy mang danh đứng đầu bá quan, là công thần số một, nhưng ai mà chẳng biết chúa công tin tưởng tể tướng Trương nhất! Cứ thế này, tôi e tể tướng Lý sẽ lẻ loi không người giúp đỡ…
Mặt Lý Thiện Trường sa sầm. Ông lười buông thêm một lời, chỉ phất tay, bảo Nguyễn Hoằng Đạo cút đi. Dẫu có lẻ loi không người giúp đỡ, ông cũng không đời nào đứng chung hàng với lũ sâu mọt ấy!