Hồ Châu có một nhánh họ Lưu bị cất nhắc triệt hạ không nương tay. Cả nhà ấy khóc lóc thảm thiết, mụ vợ xóc lấy cổ áo Lưu Hi, mắng oang lên rằng mi đúng là đồ ăn hại, có mỗi cái miệng mà cũng há ra cho được.
Nhiều người thế đi gặp Ngô Quốc công, sao chỉ có mi là hú họa bày trò?
Giỏi ăn giỏi nói lắm phải không?
Đầu óc lanh lợi lắm phải không?
Sao mi không tự sờ lên mông mình xem, nhà chúng ta làm bao nhiêu chuyện thất đức rồi?
Lấy mi, có ngày bỏ cả cái mạng nhỏ này!
Mụ vợ đấm đá túi bụi, cào cấu khiến mặt mũi Lưu Hi bầm tím như hoa gấm.
Lưu Hi tức tối, tung liền mấy quyền phản đòn, cũng quát lại:
- Trách ta thế nào được? Chẳng phải chính Ngô Quốc công đã bảo rằng họ muốn bàn đạo lý, chỉ cần đồng ý chia đều ruộng đất thì sẽ không làm khó dễ sao… Ta bất quá chỉ bàn điều kiện, thế mà đối xử với ta thế này ư? Không công bằng! Thật không công bằng mà!
Lưu Hi không nhịn được, quay sang gào thét với tên lính canh ngục:
- Nói với Ngô Quốc công đi chứ! Vua Chu mua ngựa ngàn vàng, nhà họ Lưu chúng ta trong sạch rành rành cơ mà! Nếu giết bọn ta, những lời Ngô Quốc công nói sau này sẽ chẳng còn ai tin nữa. Vì một nhà họ Lưu mà mất uy tín, không đáng đâu!
Mặc cho Lưu Hi gào thét thế nào, chẳng ai thèm đếm xỉa. Hắn đành quay về làm lành với mụ vợ, vợ chồng hòa thuận, vui vẻ… đánh nhau sứt đầu mẻ trán theo đúng nghĩa đen.
Thế nhưng, những lời Lưu Hi nói không phải là không có lý.
Nên xử trí nhà họ Lưu thế nào lại thành bài toán khó cho lão Chu.
Theo nguyên tắc gặp khó khăn lại tìm Trương tiên sinh, lão Chu liền gọi Trương Hy Mạnh tới. Nhưng thú thật, lão Chu đang thấy khó xử. Trải qua bao năm dạy dỗ qua lại, ảnh hưởng lẫn nhau, trong đầu Chu Nguyên Chương đã sớm khắc sâu bóng hình của Trương Hy Mạnh.
Nhìn nhận vấn đề, lão Chu cũng có phần tương đồng với Trương Hy Mạnh.
Dù hắn vô cùng căm ghét Lưu Mộng Viêm, khinh bỉ kẻ Hán gian đó, cách đây không lâu khi đối đầu với Trương Sĩ Thành, hắn từng lôi Lưu Mộng Viêm ra để châm chọc bọn cao minh, mượn sự vô sỉ của y để phỉ báng tất cả những văn nhân sĩ đại tộc vẫn chịu làm tay sai cho triều Nguyên.
Nhưng nói gì thì nói, Lưu Mộng Viêm cũng là người đã chết từ mấy chục năm trước, xương cốt mục rữa cả rồi.
Lưu Hi và bọn chúng, e rằng đến mặt Lưu Mộng Viêm còn chưa từng thấy. Xử trí những kẻ như vậy, quả thực có điểm không hợp lẽ thường. Tất nhiên, lão Chu vốn đã chuẩn bị tinh thần giết người, thậm chí muốn từ chối mọi lời khuyên can.
Bởi lão Chu hiểu rõ, đạo lý chỉ có thể giảng cho những kẻ bằng lòng nghe đạo lý.
Có những lúc, chẳng thể nào giảng đạo lý được đâu.
Giết gà dọa khỉ, làm gương cho kẻ khác! Ta nhất định phải dùng cái đầu của người nhà họ Lưu để nói cho thiên hạ biết, kẻ nào dám chống lại việc chia ruộng, dù dùng cách gì đi nữa cũng chỉ có một con đường chết!
Thế nên, câu đầu tiên Chu Nguyên Chương nói khi gặp Trương Hy Mạnh là:
- Ta muốn giết người!
Trương Hy Mạnh chớp mắt, bỗng bật cười:
- Trùng hợp thật, thần cũng muốn giết bọn chúng!
Chu Nguyên Chương ngắm nhìn hắn một hồi lâu, xác định Trương Hy Mạnh không hề nói ngược, mới trầm giọng bảo:
- Làm như vậy chưa chắc đã hợp với đạo lý cương thường trong lòng tiên sinh. Lưu Mộng Viêm dẫu đáng tội lăng trì, nhưng vạ lây đến con cháu họ Lưu lại là chuyện ta hành sự theo cảm tính. Tiên sinh không cần vì hùa theo ta mà vứt bỏ đạo lý trong lòng.
Lại một lát sau, Chu Nguyên Chương mới nói tiếp:
- Chuyện này cứ tính lên đầu ta. Cứ bảo là tiên sinh đã khuyên can nhưng ta một ý làm càn là được.
Trương Hy Mạnh trầm ngâm giây lát, đoạn phì cười:
- Chủ công thật lòng muốn thành danh tiếng cho thần… Thật ra, đây không phải điều thần nghĩ tới.
Chu Nguyên Chương sầm mặt, hỏi dồn:
- Thế tiên sinh nghĩ gì?
Trương Hy Mạnh đáp:
- Nghĩ đến hai chữ công bằng, công đạo.
- Nhưng ta làm chưa đủ công đạo! - Chu Nguyên Chương bướng bỉnh đáp.
- Vậy thần sẽ nghĩ cách giúp chủ công trở nên công đạo! - Trương Hy Mạnh dứt khoát nói, Chủ công, thật ra việc xử trí họ Lưu hoàn toàn có thể gác lại cái tên Lưu Mộng Viêm kia sang một bên, chỉ riêng những việc bọn chúng làm cũng đủ tội chết rồi.
Chu Nguyên Chương hơi ngạc nhiên, rồi hỏi ngay:
- Ý tiên sinh là, bọn chúng cướp bóc hương lý, làm điều ác nhiều không kể xiết?
- Sự tình có lẽ còn phức tạp hơn.
- Nói thế nào? - Lão Chu càng thêm tò mò.
Trương Hy Mạnh móc từ ngực áo ra mấy bản thảo, đặt lên bàn trước mặt Chu Nguyên Chương.
- Chủ công, chúng ta hãy nói về một tên gian tặc có tiếng tăm lớn hơn… Tần Cối! - Trương Hy Mạnh cất lời, Chủ công còn nhớ huyện Lật Thủy không?
Chu Nguyên Chương cười bảo:
- Sao lại không nhớ, hồi đó chúng ta dán cáo thị chia ruộng ở Kim Lăng, bách tính Lật Thủy liền hưởng ứng, chủ động tự chia ruộng, còn náo động một trận lớn… Tiên sinh nhắc chuyện này làm gì?
- Chủ công có biết, số ruộng đất ở Lật Thủy mà bách tính muốn chia là của ai không?
Chu Nguyên Chương khựng lại, ngẫm nghĩ:
- Chẳng lẽ là… Tần Cối?
Trương Hy Mạnh gật đầu:
- Không sai, chính là của Tần Cối. Phù Vĩ của Lật Thủy nằm sát hồ Thạch Cữu, chính là đất phong của y, kéo dài hơn tám mươi dặm, ruộng đất lên tới mười vạn khoảnh!
Chu Nguyên Chương giật mình. Vùng đất đó hắn từng đi qua, nằm giữa hai hồ lớn, đất đai phì nhiêu, nước non tươi tốt, tuyệt đối là vùng mỡ màu hiếm có khiến ai nhìn thấy cũng phải thèm thuồng.
Một nơi tốt như thế, lại thuộc về tên gian tặc Tần Cối ư?
- Không chỉ vậy, Tần Cối ở những nơi khác tại Kim Lăng còn rất nhiều trang điền. Sau khi y chết, gia đạo sa sút, nhưng nhà họ Tần mỗi năm vẫn thu vào mười vạn thạch tô thuế, sống sướng đến mức không gì bằng.
Chu Nguyên Chương nghe xong đổing sắc mặt. Địa tô ở Giang Nam rất nặng, ít nhất là từ một nửa trở lên, nhưng dẫu vậy, có thể thu tới mười vạn thạch tô thuế thì cũng chứng tỏ ruộng đất nhà họ Tần ít nhất phải có hai mươi vạn mẫu!
Đây vẫn là chuyện xảy ra sau khi Tần Cối đã chết!
Nghĩ lại nhà họ Chu bọn họ, đến một mẫu đất cắm dùi còn chẳng có, chỉ đành đi thuê ruộng người khác mà cày, đúng là người so với người chỉ muốn tức chết!
- Trương tiên sinh, đất đai bị thôn tính đến mức này, hoàng đế nhà Triệu Tống không quản sao?
Trương Hy Mạnh cười khổ lắc đầu:
- Chủ công, chính sách triều Bắc Tống là không kiềm chế việc thôn tính ruộng đất. Vương An Thạch và những người khác từng mưu toan thay đổi nhưng cuối cùng thất bại. Đến khi quân Kim chiếm Trung Nguyên, nhà Triệu Tống chạy trốn về Lâm An, theo chân hoàng đế Triệu Tống là vô số quyền quý đại thần, danh thần trong triều… Bọn chúng có cảm giác như những kẻ tị nạn chạy gián trốn nam, vừa đến Giang Nam liền điên cuồng bao chiếm ruộng đất, thèm thuồng tột độ, vơ vét của cải, cướp bóc bách tính, thủ đoạn nào cũng làm. Tần Cối có mấy chục vạn mẫu ruộng, Trương Tuấn, một trong Trung Hưng tứ tướng, mỗi năm cũng thu sáu mươi vạn hộc tô thuế, ngay cả Hàn Thế Trung và những người khác cũng sở hữu rất nhiều điền sản. Tính ra chỉ có duy nhất Nhạc vương gia là thanh liêm mà thôi!
Mắt Chu Nguyên Chương trợn ngược, đập bàn giận dữ:
- Thảo nào Nhạc Bằng Cử lại bị hại! Triều đại nhà Triệu Tống, từ trên xuống dưới đều thối rữa cả rồi. Cao Tông Triệu Cấu đúng là một kẻ tiểu nhân đê tiện, ôm thói thủ cựu, trơ trẽn vô sỉ. Một tên nô tài như hắn, sao có thể kiềm chế thôn tính ruộng đất, đả kích hào cường cho được? Chỉ e tông thất nhà Triệu Tống cướp đoạt ruộng đất còn hung hăng hơn nữa!
Trương Hy Mạnh thở dài thườn thượt:
- Chủ công, không chỉ thôn tính ruộng đất đâu. Thời Tống Triết Tông, triều đình quy định địa chủ đánh chết tá điền thì giảm tội một bậc, phát vinh sang châu láng giềng! Đến thời Tống Cao Tông, dứt khoát giảm thêm một bậc nữa, chỉ phát vinh ngay tại bản châu!
Chu Nguyên Chương chỉ cảm thấy huyệt thái dương giật thình thịch, một cỗ nộ hỏa xông thẳng lên đỉnh đầu.
- Luật pháp chó má gì thế này? Phát vinh bản châu, bọn chúng cũng dám mặt dày ban bố ư? Theo ta thấy, đây rõ ràng là không coi mạng người tá điền ra gì. Phát vinh bản châu thì khác gì không phát vinh? - Lão Chu tức lộn ruột, đập bàn liên hồi, Mấy kẻ họ Triệu này rốt cuộc làm hoàng đế kiểu gì thế hả?
Trương Hy Mạnh cũng vô cùng bất lực:
- Đặt ra luật pháp đã thế, thi hành luật pháp lại càng tệ hơn. Nếu tá điền và địa chủ có tranh chấp, quan nha không cần phân biệt phải trái, lập tức trọng phạt tá điền. Quan lại đứng ra bênh vực địa chủ, bảo vệ cương thường của bọn chúng.
- Đáng hận! Đáng khinh! - Lão Chu giận dữ lầm bầm, Hóa ra cái thủ đoạn đối xử với bách tính Hán nhân của lũ thát tử, từ thời nhà Tống đã có sẵn rồi. Nực cười cho Lưu Phúc Thôn bọn chúng, lại còn muốn mở lại bầu trời nhà Đại Tống, quả thực là hồ đồ hết chỗ nói!
Trương Hy Mạnh nói tiếp:
- Chủ công, quả thật triều Nguyên đã rập khuôn toàn bộ thủ đoạn vơ vét của nhà Triệu Tống, thậm chí còn phát huy đến đỉnh cao. Cứ nhìn như việc Lưu Hi đề xuất giúp thu thuế điền sản, làm lương trưởng xem. Đó chính là chiêu trò quen thuộc của triều Nguyên. Bọn chúng dựa dẫm vào các phú hộ đại tộc ở địa phương, đẩy bọn chúng ra mặt để bóc lột bách tính, ép uổng sinh kế dân đen. Nhìn lại nhà Nguyên từ khi lập quốc chưa đủ trăm năm, sĩ phu đại tộc ở Giang Nam dựa vào việc thông thạo địa phương, lại hiểu biết văn chương, liền thỏa sức bóc lột, thôn tính ruộng đất, sống sướng hơn cả thời nhà Tống.
Trương Hy Mạnh lại lôi ra mấy xấp văn thư, giới thiệu cho Chu Nguyên Chương biết… Triều Nguyên tuy phái người Mông Cổ và người Sắc Mục đến kiểm soát địa phương, nhưng số lượng quá ít, lại thêm trình độ văn hóa quá kém.
Bọn chúng chỉ đành dựa vào hào sịn địa chủ dưới cơ sở để cai trị. Người Mông Cổ tham lam, hào sịn lại càng tham lam hơn, bọn chúng kết hợp với nhau thành một cặp rồng phượng, bắt đầu vòng luẩn quẩn vắt kiệt mỡ cám của dân chúng.
Vùng Giang Nam, những địa chủ sở hữu vài vạn mẫu ruộng, vài ngàn tá điền nhiều như lông trâu.
Có những châu huyện mà năm phần sáu ruộng đất đều nằm trong tay số ít địa chủ.
Bách tính bình dân hoàn toàn không có ruộng, chỉ đành dựa vào việc thuê múa đất đai để sinh sống, quá nhiều người nghèo đói cùng cực.
Tuy nói quân nhà Chu sau khi vượt sông đã giương cao ngọn cờ chia đều ruộng đất, cũng làm rất nhiều việc, nhưng cái tệ nạn tích tụ suốt mấy trăm năm từ đời Tống qua đời Nguyên, đâu phải dễ gì giải quyết một sớm một chiều?
Cũng chính vì trải qua bao lần đổi triều đại mà vẫn bình an vô sự, đám người này mới dám chạy đến ra điều kiện với Chu Nguyên Chương, cứ ngỡ chẳng ai làm gì được bọn chúng…
- Lũ súc sinh này làm điều ác tày trời, xem ra không chỉ riêng nhà họ Lưu, chỉ giết một mình nhà bọn chúng thì quả là hời cho chúng quá!
Trương Hy Mạnh lập tức gật đầu:
- Chủ công nói rất phải. Thần cho rằng trước khi hoàn thành việc chia ruộng, chủ công nên hạ một đạo lệnh khích lệ tá điền đứng ra tố cáo địa chủ. Nếu địa chủ đả thương tá điền, bắt buộc phải bồi thường gấp đôi. Trường hợp đánh chết tá điền, bản thân địa chủ phải thường mạng!
Đạo lệnh này quả thật đủ lợi hại, bắt địa chủ phải đền mạng trực tiếp, đừng hòng tìm kẻ khác thế tội!
Lão Chu không nói hai lời, gật đầu ngay:
- Cứ làm theo lời tiên sinh.
Lại trầm ngâm giây lát, suy tính thêm một hồi, Chu Nguyên Chương mới cất lời:
- Tiên sinh, chỉ sợ không chỉ có mỗi điều luật này chứ? Còn muốn nói gì nữa không?
Trương Hy Mạnh hít sâu một hơi, đoạn sắc mặt nghiêm nghị:
- Chủ công, thần… thần cả gan cho rằng, chủ công nên xưng vương rồi!
- Xưng vương ư?
- Phải, chủ công nên giương cao ngọn cờ, đoạn tuyệt hoàn toàn với nhà Triệu Tống, chính bản thanh nguyên, cáo tri thiên hạ. Dù làm vậy có chút xung đột với phương án ban đầu, nhưng thế cục của chúng ta đang rất tốt, lực lượng đã tăng lên gấp mười lần. Hơn nữa… hơn nữa là, nếu muốn động viên nhiều bách tính hơn, triệt để thay đổi thế đạo này, chúng ta bắt buộc phải chạm đến tệ chính lưu lại từ thời nhà Triệu Tống. Chỉ lật đổ nhà Nguyên thôi là chưa đủ! Phải có thủ đoạn có khí phách hơn nữa!
Trương Hy Mạnh lòng dạ dào dạt, nhìn thẳng vào Chu Nguyên Chương, nghiêm giọng nói:
- Những lời này thần từng giảng khi giải thích về chính sách chia đều ruộng đất… Mà đến giờ, thần lại có thể ngộ ra sâu sắc hơn. Nói tóm lại, Tống Trương lý học chúng ta phải phản đối, tác phong sĩ đại tạu lưu lại phải phản đối, chế độ ruộng đất, quy tắc tài chính, tất cả đều là nội dung phải phản đối! Chúng ta không thể dung thứ cho những thứ này nữa.
Nói cho cùng, chính là phải thiết lập lại một thế giới… Mà thế giới này, cần một vị quân chủ anh minh trí tuệ. - Trương Hy Mạnh cúi đầu thật sâu, Thần cho rằng, vị quân chủ này không ai khác ngoài chủ công! Bách tính thiên hạ đều đang ngóng trông, chủ công gánh vác trách nhiệm này là nghĩa bất dung từ!
Sắc mặt Chu Nguyên Chương nghiêm nghị. Hắn chậm rãi ngồi xuống ghế, nhìn chăm chăm về phía trước, lẩm bẩm hồi lâu:
- Cho ta xưng vương, được không?