Đạo của Trương Tử là đạo gì?
Lời ấy sao có thể tùy tiện nói ra được?
- Thưa chúa công, thần chẳng biết đạo của Trương Tử là đạo gì, càng không cho rằng có ai đủ sức thay thế đạo Khổng Mạnh. Hơn nữa, thần trộm nghĩ chúa công vừa lập đại thắng, khí thế đang bừng bừng như nuốt trọn nhật nguyệt, càng cần phải có tấm lòng của một bậc đế quân, dáng dấp cửu ngũ chí tôn, phong thái của vầng thái dương.
Chu Nguyên Chương nghe vậy liền nhíu mày. Hay cho ngươi, dám dạy đời cả quả nhân cơ à! Hắn Trương tiên sinh đây rõ ràng là muốn làm bậc danh thần ngàn đời rồi!
Lão Chu cũng chẳng biết nói gì hơn, đành làm ra vẻ mừng rỡ cười lớn:
- Tiên sinh dạy phải, đều tại ta nhất thời cao hứng nên mới sinh ra kiêu ngạo. May nhờ có tiên sinh luôn luôn nhắc nhở đấy!
Trương Hy Mạnh vội ngậm miệng, chỉ khom lưng cất tiếng cung nghinh chúa công. Quả nhiên, dưới sự tung hô của một đám văn võ bá quan cùng hàng vạn dân chúng đứng hai bên đường chào đón, lão Chu hân hoan tiến vào thành Giang Châu trong tiếng reo hò khắp chốn.
Trần Yêu Lượng khi xưng vương ở Giang Châu đã lập tức hạ lệnh xây dựng vương phủ. Hắn khoanh hẳn một vùng rộng lớn, đừng nói là vương phủ, mà làm cung điện hoàng gia cũng thừa sức.
Chỉ trách hắn thua trận quá nhanh, móng nhà còn chưa kịp đóng cọc đã phải cuốn xéo, vô tình để lại một cơ ngơi béo bở cho lão Chu.
Thế nhưng, Chu Nguyên Chương vốn không phải kẻ ham hưởng lạc. Hắn chỉ chọn lại khu nha môn tri phủ cũ, lại còn đem một nửa mặt tiền phía trước nhường ra cho các bề tôi làm nơi công văn xử án.
Hắn chỉ giữ lại phần hậu viện làm chỗ ở tạm.
- Ta sẽ không chọn Giang Châu làm kinh đô, cũng chẳng cần hành cung nào cả. Lệnh cho người dán cáo thị khắp nơi, phàm là bách tính bị vương phủ của giặc trước kia cướp đoạt nhà cửa, đều có thể đến đây kêu oan. Ta sẽ trả lại đất đai, còn cắt người giúp bọn họ dựng lại cơ nghiệp.
Lão Chu vừa mới đặt chân đến đã dẹp bỏ ngay một tệ nạn, tự nhiên vang lên khắp chốn những lời khen ngợi…
Thế nhưng, nghe mãi nghe hoài, lão Chu bỗng thấy lời nhắc nhở lúc trước của Trương Hy Mạnh thật có lý.
Chính bản thân hắn vừa đánh thắng trận, khí thế quả nhiên hừng hực, khiến cả người phình to ra không ít.
Kẻ dưới lại ngày càng kính sợ, bên tai toàn những lời nịnh hót. Mới có mấy ngày mà số lời ca tụng hắn nhận được đã nhiều hơn cả mấy năm trước cộng lại.
Ngay cả một kẻ thô lỗ như Thường Ngộ Xuân cũng học theo cách gọi "thượng vị anh minh", "thượng vị duệ trí"… Bị đám người này vây quanh, Chu Nguyên Chương suýt tưởng mình là ánh sáng, là tình yêu, là hy vọng, là tràng phái đẹp tháng tư nhân gian, là vị tiên Thái Bạch trên trời, đến mức hắn có đi đại tiện cũng có kẻ vỗ tay khen ngợi rằng thượng vị thật là vất vả.
Vẫn là Trương tiên sinh là người trung trực thẳng thắn, đúng là tâm phúc rường cột, là lương sư ích hữu của hắn.
Thế nên, lão Chu lập tức mời Trương Hy Mạnh ra phía sau hậu viện để hai thầy trò cùng đàm đạo, tổng kết tình hình và bàn bạc những việc tiếp theo, nửa khắc cũng không thể chậm trễ.
- Tiên sinh, thực ra ta chỉ nói đùa vậy thôi, chẳng có ý gì khác. Chỉ là tên Trương Định Biên kia cứ luôn mồm bảo ta thắng được Trần Yêu Lượng chẳng qua là nhờ bên cạnh có quá nhiều nhân tài mà thôi. Ngươi xem thủ hạ của Ngô vương toàn là những ai? Văn có Trương Hy Mạnh, Lý Thiện Trường, Dương Nguyên Cảo, Tống Liêm; võ có Thường Ngộ Xuân, Từ Đạt, Hồ Đại Hải, Chu Văn Chính… Còn bên phía Trần Yêu Lượng toàn là hạng người nào? Ngươi bảo Trương Tất Tiên làm tiên phong thì hắn gánh nổi không? Gánh thế nào được, hắn nào có cái bản lĩnh ấy, ngươi hiểu chứ?
Quả nhiên tâm trạng lão Chu đang rất tốt, thậm chí còn hứng chí múa tay múa chân, bắt chước đúng cái giọng điệu đau đớn tiếc nuối và hối hận khôn nguôi của Trương Định Biên, thể hiện ra sinh động vô cùng.
Đến cả kẻ địch còn biết đại danh của Trương Hy Mạnh, lại thêm mấy ngày nay Trương Hy Mạnh ghé qua Bạch Lộc Động thư viện và tung ra những tác phẩm mới, nên lão Chu mới tiện miệng trêu chọc một câu.
Thật sự chẳng có dụng ý gì sâu xa cả.
Trương Hy Mạnh cũng mỉm cười:
- Chủ công, chúa công nay đã khác xưa, vui mừng một chút cũng là chuyện thường tình, chỉ cần đừng để rối loạn trận tuyến, hỏng mất đại sự là được. Thật ra, thật ra thần cũng rất thích nghe những lời ca tụng. Bằng không thần đã chẳng sắp xếp nhiều tài tử dưới trướng như thế, bọn họ nịnh hót nghe lọt tai hơn đám võ biền nhiều!
Lão Chu sững người ra mất một lúc… Hay cho cái tên Trương Hy Mạnh nhà ngươi! Ta cứ tưởng ngươi trọng dụng học trò là vì tiếc tài, hết lòng vì việc nước cơ đấy!
Nào ngờ hóa ra ngươi cũng thích nghe nịnh bợ!
Được lắm, ta ghi nhớ cái tội này!
Lão Chu sầm mặt, trừng trừng nhìn Trương Hy Mạnh, ý bảo phải mau chóng chia sẻ chút quyền lợi ra đây, bằng không ta với ngươi còn lâu mới dứt!
Trương Hy Mạnh cảm nhận được ánh mắt bất thiện của lão Chu, vội vàng đổi chủ đề:
- Thôi đùa thế đủ rồi, nói chuyện chính đây. Thật ra thần nghĩ chúng ta quả thật không nên có cái ý định lật đổ đạo Khổng Mạnh. Đây là chuyện tày trời, thần khẩn cầu chúa công phải suy tính thật kỹ, dù ở vào bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được làm vậy!
Trương Hy Mạnh thu lại nụ cười, giọng điệu vô cùng nghiêm túc.
Lão Chu cũng dần nghiêm mặt lại:
- Tiên sinh cho rằng gốc rễ của bọn chúng quá sâu, rất khó lay chuyển sao?
- Có nguyên nhân này, nhưng không phải là chủ yếu.
- Thế thì là vì cái gì? - Lão Chu hỏi. - Tiên sinh bao nhiêu năm nay giảng giải nhiều như thế, ít ra thì Lý học cũng là một thứ thối nát, chẳng lẽ không nên lật đổ tận gốc hay sao?
Trương Hy Mạnh lắc đầu:
- Chúa công, dù chúng ta có thừa nhận hay không, thì không chỉ riêng đạo Khổng Mạnh, mà ngay cả các chủ trương của phái Lý học cũng đã sớm hòa vào máu thịt, trở thành một phần cốt cách của chúng ta từ lúc nào, không thể tách rời nữa rồi. Hỏi lòng sao được trong veo, bởi nguồn có nước chảy theo mạch ngài. Phương pháp đọc sách nghiên cứu của Trương Hi Khâm, thần cũng vô cùng khâm phục. Đương nhiên, kết luận mà ông ta đưa ra thì thần không dám đồng tình, còn cái gốc để lập luận của ông ta thì thần lại càng khinh bỉ.
- Đối với những thứ đã lưu truyền hơn hai nghìn năm, cắm rễ vào mọi ngõ ngách đời sống, thâm nhập sâu đến mức không lỗ hổng nào không lọt… Trong chớp mắt, thử hỏi ai có thể tạo ra một bộ tư duy phong phú nhường ấy để làm sạch toàn bộ đầu óc con người, rồi lại nhồi nhét thứ khác vào? Làm không nổi đâu, tuyệt đối không làm nổi!
Trương Hy Mạnh chậm rãi nói bằng giọng chân tình:
- Chúa công, thần cho rằng việc chúng ta nên làm là gom đạo Khổng Mạnh và Tống Trương Lý học vào trọn vẹn ngàn năm qua, tạm thời đặt ra một ranh giới, đừng để những thứ ấy ảnh hưởng đến việc trị nước của ngúa công. Sau đó, hễ gặp lúc cần dùng, cứ lật đống sách cũ ra, gia công sửa đổi một chút, diễn giải lại theo ý mới rồi đem ra sử dụng để lấp đầy khoảng trống. Việc nên giữ hay nên bỏ, toàn bộ đều nằm trong một niệm của chúa công.
Chu Nguyên Chương lẳng lặng lắng nghe, không kìm được mà gật đầu tán thưởng:
- Lời bàn của tiên sinh cao siêu lắm, lúc nào cũng khiến cho ta được khai tâm mở trí!
Trương Hy Mạnh trầm ngâm một lát, lại nói tiếp:
- Chúa công, cho phép thần nói thêm vài câu nữa. Thật ra không chỉ đạo Khổng Mạnh hay Tống Trương Lý học, mà ngay cả những tư tưởng do thần đề xuất, bản chất đều chỉ là công cụ trong tay chúa công mà thôi. Chúa công là bậc quân chủ, sét đánh hay mưa móc, tất cả đều là thiên ân. Tuyệt đối không được phép xuất hiện cái gọi là đạo của Trương Tử, cũng chẳng có đạo Khổng Mạnh nào sất. Chúa công tựa như vầng thái dương duy nhất trên bầu trời, quyết không cho phép bất cứ kẻ nào che khuất hào quang của ngài.
Lão Chu chấn động tâm thần. Hắn nhìn chằm chằm Trương Hy Mạnh, cau mày hỏi:
- Tiên sinh sợ ta sinh lòng kiêng kỵ ư?
- Không!
Trương Hy Mạnh lắc đầu:
- Thần chỉ sợ uy quyền của chúa công chưa đủ lớn để lay chuyển được cuộc đại biến thiên ngàn năm này mà thôi!
Thử hỏi thần tử thiên hạ, ai mà không muốn tước đoạt uy quyền của vua, mấy ai lại sợ hoàng thượng nắm quyền chưa đủ chứ? Chu Nguyên Chương ngẩng nhẹ đầu lên, tâm tư cuồn cuộn, trong lòng thầm cảm thán.
Trên chiến trường thì lừa gạt lẫn nhau, việc nước thì rối ren phức tạp… Càng sợ không kiểm soát được tình hình, người ta lại càng dễ sinh lòng nghi kỵ với văn võ bá quan, hoàn toàn không thể tin tưởng vô điều kiện.
Thế nhưng đứng trước mặt Trương Hy Mạnh, lão Chu thật sự được thả lỏng hoàn toàn, chẳng cần phải đề phòng một chút nào. Mọi tâm sự, ngoài việc tỉ tê với Mã thị ra, thì chỉ có thể trút bầu tâm sự với Trương Hy Mạnh mà không phải kiêng dè điều chi.
- Tiên sinh muốn ta thúc đẩy cuộc đại biến thiên ngàn năm, bản thân ta cũng có ý định đó. Nhưng cuộc đại biến thiên ấy rốt cuộc sẽ ra sao, tiên sinh có thể nói cho ta biết được không? Để ta còn có một cái mục tiêu mà hướng tới chứ!
Trương Hy Mạnh đáp:
- Chúa công, cái gọi là đại biến thiên ngàn năm, thuở ban đầu thần tưởng là chuyện vua dân cùng trị thiên hạ, sau đó thần lại nghĩ đến chuyện phân phong lãnh thổ hải ngoại, lập nên một vùng biên ức rộng lớn chưa từng có trong lịch sử. Rồi sau đó thần lại nuôi mộng xây dựng Tân học, giáo hóa muôn dân. Nhưng đến bây giờ, thần bỗng nhận ra rằng, cuộc đại biến thiên này cần có sự chung tay của tất cả những kẻ sĩ có chí hướng trong thiên hạ! Cần đến hàng vạn hàng triệu kẻ sĩ cùng nhau đưa ra một đáp án thật hoàn hảo!
Chu Nguyên Chương nhíu chặt mày. Những điều Trương Hy Mạnh bàn tới hôm nay đã quá đỗi thâm sâu, cái tầm vóc vĩ đại ấy khiến lão Chu suýt chút nữa không gánh vác nổi.
- Tiên sinh, chỉ sợ hàng vạn hàng triệu kẻ sĩ ngoài kia không thèm làm việc cho chúng ta đâu!
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Đó chính là lý do thứ hai mà thần phản đối việc lật đổ đạo Khổng Mạnh, cũng là lý do thần không muốn nhắc tới cái gọi là đạo của Trương Tử. Đề thi này bắt buộc toàn bộ thiên hạ phải cùng nhau làm bài, chỉ có như thế mới giao ra được một đáp án tốt đẹp.
Chu Nguyên Chương cuối cùng đành thở dài ngao ngán:
- Sức người có hạn, ta nhất định phải thu nạp rộng rãi nhân tài. Ý của tiên sinh ta đã hiểu, nhưng ngài bảo ta phải làm thế nào mới được đây?
Trương Hy Mạnh trầm tư một thoáng rồi cười nói:
- Chúa công nếu nguyện ý, thần xin đề cử việc mở lại Bạch Lộc Động thư viện.
Lão Chu lập tức gật đầu:
- Chuyện này ta đã sớm đồng ý rồi, bồi dưỡng nhân tài thì ta đương nhiên không có ý kiến gì!
Trương Hy Mạnh mỉm cười nói tiếp:
- Nhưng thần có một ý kiến.
- Ý kiến gì thế? - Lão Chu hỏi.
- Ý của thần là nhân dịp mở lại Bạch Lộc Động thư viện, chúng ta sẽ gom đạo Khổng Mạnh cùng bách gia chư tử thời Tiên Tần lại với nhau… Sách vở trong học đường từ nay về sau phải dạy tất cả các môn, đọc rộng muôn quyển kinh thư, không cần phải câu nệ môn phái. Hễ là tư tưởng hay đều thu nạp tất thảy, dung luyện vào chung một lò, cuối cùng đúc rút ra một hệ thống phù hợp với chúng ta…
Chu Nguyên Chương giật mình kinh hãi:
- Tiên sinh, thế này mà cũng được ư? Ngươi không sợ bách gia chư tử đánh nhau vỡ đầu mẻ trán à?
Trương Hy Mạnh mỉm cười nhạt:
- Chúa công đấy thôi, thực ra những ngày qua nghiên cứu gia quy của Chu Hi, thần sớm đã nhận ra học thuyết Lý học của ông ta vốn đã sớm đi ngược lại với tư điều của Nho gia, bao gồm cả Đổng Trọng Thư cũng vậy. Bọn họ chẳng phải học được điều gì từ Nho gia, mà là ôm sẵn định kiến trong đầu, rồi mới mượn lời của các bậc thánh hiền để chú giải, tô điểm cho quan điểm của mình mà thôi. Bọn họ có thể nổi bật hơn người, chẳng qua là vì biết cách tự biện minh cho mình khéo léo hơn kẻ khác mà thôi.
Ta không phải thánh hiền, thánh hiền chẳng qua chỉ là công cụ trong tay ta mà thôi!
Thoáng chốc cảm thấy vỡ lẽ, tầm mắt tự khắc vươn lên một cảnh giới hoàn toàn mới.
Chu Nguyên Chương gượng nhai kỹ ngẫm nghĩ, qua một hồi lâu mới trút ra một hơi thở dài, cảm thán:
- Tiên sinh, ngài nhất định phải chuẩn bị cho ta mấy cuốn sách đấy, ta phải thật chăm chỉ đọc sách mới được. Hồi trước ta cứ nhất tâm muốn quyết chiến với Trần Yêu Lượng, kết quả là bỏ bê việc đọc sách, suýt chút nữa thì tụt lại đằng sau bước chân của tiên sinh, nghĩ lại thật là hổ thẹn!
Trương Hy Mạnh dở khóc dở cười. Ban đầu chính miệng ngài bảo là phải dồn toàn lực cho việc quân cơ mà, hơn nữa nếu đánh thua thì những điều thần nói chẳng phải chỉ là lâu đài trên không, là mây trôi nước chảy đó sao?
- Chúa công, thần nghĩ việc đọc sách vẫn có thể hoãn lại vài ngày. Trước mắt việc xử lý tù binh, dọn dẹp hậu quả sau trận chiến, ban thưởng cho tướng sĩ có công, chia đều ruộng đất cho dân, rồi khai mở Tân học… Hàng loạt chuyện quan trọng đều đang chờ chúa công tự mình định đoạt đấy ạ!
Chu Nguyên Chương hít sâu một hơi, chậm rãi nói:
- Những việc này, sợ rằng đều phải giải quyết dứt điểm ở Bạch Lộc Động luôn rồi nhỉ?
- Vâng! - Trương Hy Mạnh mỉm cười. - Lần trước thần ghé qua chỉ là để thăm dò đường đi nước bước mà thôi, còn chúa công mới chính là người định đoạt càn khôn một trận nên công!
Chu Nguyên Chương cảm thấy lòng chấn động, vung quyền gầm lên:
- Hay lắm, ta sẽ đến Bạch Lộc Động!