Chu Nguyên Chương dẫn đại quân tiến về Đồng Lăng. Uông Quảng Dương đưa Phó Hữu Đức và Đinh Phổ Lang ra đón.
Trương Hy Mạnh, người giữ chức tể tướng bên phải, lại không có mặt.
Theo lễ, đó là chuyện thất thố hết sức. Còn việc gì quan trọng hơn ra đón chủ soái?
Nhưng Trương Hy Mạnh cứ thế cho Chu Nguyên Chương leo cây.
Mà lão Chu cũng chẳng giận. Cứ như không nhận ra, hắn kéo Đinh Phổ Lang và Phó Hữu Đức lại, trò chuyện với hai người hồi lâu.
Sau đó, hắn mới bảo họ theo mình đến Đồng Lăng.
Chu Anh dẫn theo đám Ngọa Long Phượng Sồ của hắn, sốt ruột đến phát ngứa ngáy cả chân tay. Đại ca đâu rồi? Mau tới xem đệ đi! Đệ đã thống lĩnh binh mã rồi, xem đệ oai phong thế nào này!
Gông Bá Toại còn nóng ruột hơn cả hắn. Lão nói: “Trương tướng ắt lại sắp làm nên chuyện kinh người. Ông ấy tiến bộ nhanh quá! Ta vốn tự phụ đọc rộng sách vở, lại nghiên cứu cả ba bộ sử, cứ mong có thể đuổi kịp Trương tướng… Nào ngờ những bài văn ông ấy viết cách đây không lâu đã khiến ta ngước nhìn chẳng thấu, tự thấy mình kém xa. Đến tận hôm nay, ta cũng chỉ hiểu được tám phần. Nếu Trương tướng còn tiến thêm một bước, e rằng ta đến cái đuôi ngựa của ông ấy cũng không nhìn thấy!”
Lão đang ngổn ngang cảm khái, nào ngờ Chu Anh ném cho một cái nhìn khinh khỉnh.
“Ngươi mà đuổi kịp đại ca ta tám phần ư? Mặt ngươi dày thật đấy! Ngươi xách giày cho huynh ấy còn chẳng xứng. Không tin thì hỏi Lục Châu, hỏi Lư Thu Vân xem họ đuổi kịp được mấy phần!”
Gông Bá Toại bị mắng đến đỏ bừng mặt già, đành ho khan để che giấu vẻ ngượng ngùng.
Lư Thu Vân đầy vẻ ngưỡng mộ, nói: “May mà ta gặp được Trương tướng. Nếu không, cả đời cầu đạo của ta chẳng khác nào trèo cây tìm cá, càng đi càng lạc lối. Trong lòng ta, Trương tướng chính là tổ sư Tam Thanh. Ngày nào ta cũng âm thầm thắp một nén hương, thành tâm thờ phụng, cúi lạy. Chỉ mong một ngày bỗng nhiên ngộ đạo, có thể đuổi kịp một phần vạn của ông ấy.”
Lục Châu hết cách với cả ba kẻ nịnh nọt kia. Phải, tính cả Chu Anh, cả bọn đều là hạng nịnh nọt từ đầu đến chân.
“Trương tướng đọc sách viết văn, dạy người hướng thiện, vốn là bổn phận của ông ấy. Có gì mà phải ngạc nhiên? Ai cũng có thể thành bậc thầy lớn nhất trong một nghề. Chẳng hạn như ta, giờ đã bắt chước được nét chữ của Thái Kinh. Vài năm nữa ta sẽ đuổi kịp Tô Đông Pha. Đến ngày nào đó viết được như Vương Hy Chi, ta cũng thành thánh ngay tại chỗ.”
“Thành thánh rồi đấy! Chỉ không biết là thánh ăn cắp hay thánh đạo chích?” Chu Anh chẳng nể nang gì, châm chọc bạn học cũ. “Ngươi suốt ngày lo làm đồ giả, không thể làm ra thứ gì thật hay sao?”
Lục Châu hừ một tiếng: “Kẻ tầm thường! Chính vì thiên hạ ai cũng muốn đồ thật, nên bọn ta mới có đất làm đồ giả. Bọn ta cũng thuận theo thời thế mà sinh ra thôi! Nếu ai nấy đều không tham lam, chẳng đòi hỏi, không mong vớ được món hời, ta đã rửa tay gác kiếm từ lâu rồi.”
Mấy người Gông Bá Toại nhìn nhau. Mẹ kiếp, nghe cũng có lý ghê.
Nhân tài dưới trướng Chu gia đúng là nhiều thật, ai nấy nói năng lại dễ nghe.
Chỉ không biết Chu Anh ở cạnh một đám người thế này, có bị họ làm cho lệch lạc theo không?
Có lẽ bọn họ còn chưa nhận ra, người bình thường nào lại muốn tụ tập cùng đám này chứ?
Chỉ có thể nói, Ngọa Long với Phượng Sồ, gió vàng ngọc móc, hơn hẳn cảnh đẹp chốn nhân gian!
Mọi người vừa trò chuyện vừa cười đùa, cũng không ngừng đoán xem Trương Hy Mạnh đang bận làm gì mà đến đón Chu Nguyên Chương cũng trễ. Nếu việc hắn làm không khiến ai nấy sáng mắt, đến lúc ấy mọi người nhất định sẽ tha hồ cười nhạo. Tốt nhất là phải ghi hết vào sổ, coi như vết nhơ trong đời Trương phu tử.
Nếu Lý Thiện Trường có mặt ở đây, hẳn lão sẽ vỗ tay vui mừng, nóng lòng muốn xem cho bằng được.
Đang nói chuyện, lão Chu được văn võ bá quan vây quanh, bước vào doanh trại.
Thật khéo, Trương Hy Mạnh cũng mặc áo vải thô, trên áo còn dính đầy bụi đá trắng, trông như vừa từ công trường trở về.
“Tiên sinh, dạo này vẫn khỏe chứ?” lão Chu cười ha hả hỏi.
Trương Hy Mạnh nghe ra vẻ trêu chọc trong giọng hắn, vội bước tới cúi mình hành lễ.
“Chúa công, thần nhất thời nảy ý muốn làm thử một thứ, vì vậy mới lỡ buổi đón chúa công. Xin chúa công trị tội.”
Chu Nguyên Chương cười: “Thôi khỏi nói. Ta hiểu mà. Hồi trước tiên sinh dạy ta đọc sách, lần nào cũng quá giờ cơm, khiến vương phi than phiền. Hôm nay tiên sinh đến muộn, ắt không phải do nhất thời nảy ý, mà là đang bận việc vô cùng quan trọng. Mau lấy ra đây, cho ta mở rộng tầm mắt.”
Trương Hy Mạnh hơi đỏ mặt, nhưng cũng không biết nói sao. Hắn chỉ đành quay người, bảo người đưa hai cỗ xe ngựa tới. Trên mỗi xe buộc một tấm bia đá cao năm thước.
Trên bia còn khắc chữ, trông rõ là vừa mới làm xong.
Một tấm ghi: Bổng lộc các ngươi, mỡ máu của dân.
Tấm kia ghi: Dân đen dễ bắt nạt, trời xanh khó dối lừa!
Mười sáu chữ ấy được viết bằng màu đỏ son, toát ra sát khí lạnh lẽo.
Những người khác tưởng đó là lời Trương Hy Mạnh viết, đang định vội vàng tâng bốc. Nhưng Chu Thăng bước lên hai bước, chủ động nói: “Thưa chủ công, mười sáu chữ này vốn trích từ bài Răn Dạy Quan Lại do hoàng đế Mạnh Sưởng nước Hậu Thục viết vào thời Ngũ Đại Thập Quốc. Bài ấy răn bảo trăm quan, nguyên văn là: Dân đen dễ bắt nạt, trời xanh khó dối lừa; thuế má là nguồn lực, quân quốc nhờ đó mà có. Trẫm ban tước thưởng, chẳng để chậm trễ; bổng lộc các ngươi, mỡ máu của dân.”
Chu Thăng lại nói: “Sau khi nhà Tống dựng nước, quan lại làm việc rối ren, ngang ngược vô độ. Tống Thái Tông chọn ra mười sáu chữ trong bài ấy, chính là những chữ Trương tướng vừa khắc, rồi cho khắc lên đá, đặt trước nha môn để răn quan lại, nhắc họ thấu hiểu lòng trời, đối đãi tử tế với dân.”
Nghe Chu Thăng giải thích, những người chưa hiểu đầu đuôi mới vỡ lẽ.
Thì ra là Tống Thái Tông ư?
Lời ấy quả là lời hay. Nhưng nghĩ đến việc nó phát ra từ miệng Triệu Quang Nghĩa, ai cũng thấy có gì đó buồn cười. Nhất là khi liên hệ đến những việc làm kỳ quặc của người nhà họ Triệu, chẳng khác nào họ cố tình làm trái mười sáu chữ ấy.
Bởi vậy, mỗi khi nhắc đến mười sáu chữ này, nhiều người chỉ nghĩ ngay đến vị hoàng đế khai quốc nhà Minh, người quyết đoán sắt đá, mạnh tay trị quan lại.
Cả đời Chu Nguyên Chương làm theo mười sáu chữ ấy. Hắn dùng những cái đầu đẫm máu của hơn trăm nghìn quan lại để cảnh cáo thiên hạ: Ai dám coi dân chúng chẳng ra gì, ta cũng sẽ chẳng coi các ngươi ra gì!
Dưới triều Chu Nguyên Chương, cuộc sống của dân chúng chưa chắc đã tốt nhất trong các triều đại, nhưng quan lại tuyệt đối là khổ sở nhất. Dẫu giữa thời loạn lạc, cũng chẳng triều đại nào có quan trường hao hụt thê thảm đến thế.
Lúc này, Trương Hy Mạnh dâng mười sáu chữ ấy lên cho lão Chu, quả là chạm đúng điều hắn hằng canh cánh.
Chu Nguyên Chương lặng lẽ đọc đi đọc lại mấy lần, rồi mới cười nói: “Trương tiên sinh, ta nhận món quà này. Tiên sinh không chỉ tặng quà cho ta, mà còn khiến tất cả quan lại tỉnh ngộ. Món quà này rất hay, lại đến đúng lúc!”
Trương Hy Mạnh mỉm cười: “Chúa công khoan vội, hãy để thần giải thích đôi câu…” Hắn nhìn sang Chu Thăng, cười nói: “Phong Lâm tiên sinh vừa nói rõ nguồn gốc của mười sáu chữ ấy. Xin hỏi tiên sinh, lời này có thật sự hợp lẽ không?”
Chu Thăng bật cười: “Trương tướng đang thử học vấn của lão phu đấy à? Dù ta cũng khá coi thường Tống Thái Tông, nhưng mười sáu chữ này vẫn là lời hay. Ông ta đề xướng, lại được lưu truyền rộng rãi, có thể xem là một công lao.”
Trương Hy Mạnh gật đầu: “Đúng vậy, ban đầu ta cũng nghĩ thế. Nhưng về sau, ta nhận ra chưa chắc lời ấy đã đúng. Sai nằm ở bốn chữ ‘dân đen dễ bắt nạt’.”
Hắn đột ngột quay sang nhìn Chu Nguyên Chương, lớn tiếng hỏi: “Chúa công có cho rằng dân đen dễ bắt nạt không?”
Lão Chu sững người, chợt bừng tỉnh, không nhịn được thốt lên: “Quả nhiên một câu đã đánh thức người mê! Giờ ta mới hiểu ra… Nếu dân đen dễ bắt nạt, thì cuộc khởi nghĩa Khăn Đỏ hôm nay từ đâu mà có? Nước Ngô của người Hoa Hạ này từ đâu mà có? Mấy năm trước, ta và các anh em chẳng phải cũng là dân đen hay sao? Nếu dân đen thật sự dễ bắt nạt, chúng ta hẳn chỉ có thể đóng cửa trong nhà, làm những bộ xương đói khổ rên rỉ. Tuyệt đối không thể dựng cờ khởi nghĩa, giành lấy nửa giang sơn đông nam!”
Lời Chu Nguyên Chương vang rền, khiến ai nấy không khỏi chấn động.
Quả nhiên hắn vẫn chưa quên thuở ban đầu. So với đám quan văn võ tướng dần tự xem mình là hạng người đứng trên thiên hạ, hắn hơn họ không biết bao nhiêu bậc!
Trương Hy Mạnh đã đoán trước phản ứng ấy. Hắn khẽ cười: “Chúa công, ‘dân đen dễ bắt nạt’ là tầm mắt của Triệu Quang Nghĩa. Trong mắt ông ta, dân chúng vẫn chẳng đáng là gì, chỉ cần không phụ lòng trời là được. Còn Đường Thái Tông lại nói nước có thể nâng thuyền, cũng có thể lật thuyền. Lòng dân như nước, vua như thuyền. Thuyền nước thuận hòa, mới có thể căng buồm đi muôn dặm. Tầm mắt ấy đã hơn Triệu Quang Nghĩa nhiều rồi. Có lẽ khác biệt giữa nhà Hán và nhà Đường nằm chính ở đó.”
Mọi người không ngừng gật gù. Trương Hy Mạnh quả là nói lời khác người, câu nào cũng khiến người ta mở mang.
Nhưng Chu Thăng lại hỏi: “Trương tướng, vua tôi hiền tài đầu triều Đường đã mượn lời Tuân Tử, đúc kết chuyện vua dân như thuyền với nước. Lời ấy đã sắc sảo đến tột cùng. Lão phu rất muốn biết, liệu Trương tướng có thể nói thêm được điều gì cao hơn chăng?”
Trương Hy Mạnh liên tiếp chắp tay: “Phong Lâm tiên sinh đẩy thần vào chỗ khó rồi. Nhưng thần xin mạo muội nói đôi lời nông cạn.”
“Nhà Tần quét ngang sáu nước, hùng mạnh biết bao! Thế mà nhà Tần chỉ truyền đến đời thứ hai đã mất, nhanh như sao băng. Nhà Hán võ công lừng lẫy, vượt khắp các triều đại, rốt cuộc vẫn không địch nổi cơn giận của dân chúng. Lục Lâm, Xích Mi, Khăn Vàng, giang sơn bốn trăm năm của nhà Hán đều sụp đổ dưới tay dân đen.”
“Nhà Đường thịnh trị, muôn nước đến chầu, cuối cùng lại bại dưới tay Hoàng Sào. Cơ nghiệp ba trăm năm, rồi cũng tan theo gió mưa.”
Trương Hy Mạnh nói rành rọt, thu hút mọi ánh mắt.
“Nhà Tống tưởng rằng nuôi kẻ sĩ thì giang sơn sẽ bền lâu. Nào ngờ từ ngày dựng nước, loạn lạc do dân nổi lên không dứt. Phương Lạp, Dương Yêu đều chỉ là dân thường. Nhà Tống tuy mất nước vào tay người Hồ, nhưng trước đó đã đánh mất lòng dân, chẳng khác nào căn nhà mục nát. Bên ngoài chỉ cần đạp một cái, liền đổ sập.”
“Nhìn nhà Nguyên hôm nay, điều đó càng rõ hơn. Hoàng tộc Thành Cát Tư Hãn quét ngang thiên hạ, diệt vô số nước, cương vực rộng lớn vượt xa các triều đại trước. Kỵ binh thiện chiến đi đến đâu, đánh đâu thắng đó. Một triều đại hùng mạnh như thế, cuối cùng vẫn bại dưới tay dân đen! Bành Oánh Ngọc, một nhà sư, bôn ba khắp nam bắc, chiêu mộ hào kiệt, quy tụ lòng người. Một khi khởi sự, nửa giang sơn đã chìm trong lửa loạn. Sức mạnh ấy, ai dám xem thường ông?”
Trương Hy Mạnh vừa nhắc đến Bành hòa thượng, Đinh Phổ Lang đứng giữa đám đông bỗng trợn tròn mắt, cả người run lên không sao kìm được.
Trương tướng, Trương tướng quả thật lợi hại!
Chỉ cần nghe mấy lời ông khẳng định Tổ sư Bành, ta chết cũng chẳng còn gì tiếc nuối.
Trịnh Ngộ Xuân cũng kinh ngạc không kém. Chỉ từ một đề nghị của hắn, Trương Hy Mạnh đã đẩy sự việc đến mức này. Ngoài lòng khâm phục, hắn còn biết nói gì hơn?
Ngay lúc ấy, Trương Hy Mạnh gọi binh sĩ lật hai tấm bia đá lại.
Thì ra mặt sau cũng có chữ, vẫn là mười sáu chữ…
Mỗi hạt gạo, mỗi hạt thóc, đều do dân làm nên.
Mỗi niềm vui, mỗi cơn giận, lòng người chẳng thể dối lừa!