Trương Hy Mạnh rời Ứng Thiên, lo liệu việc Đinh Phổ Lang và Phó Hữu Đức đầu hàng. Chu Nguyên Chương lập tức điểm tám vạn quân, xuất phát từ Ứng Thiên, thẳng tiến Đồng Lăng.
Đừng thấy lần này Chu Nguyên Chương không đem theo nhiều quân. Tướng sĩ dưới trướng hắn đều là tinh binh, mãnh tướng.
Từ Đạt, Thường Ngộ Xuân, Hồ Đại Hải, Hoa Vân, Ngô Trinh, Phùng Quốc Thắng, Lục Trọng Hanh, Phí Tụ, Đường Thắng Tông, cả người cháu gọi hắn bằng cậu là Lý Văn Trung cũng theo quân xuất chinh. Đáng nói, con nuôi Chu Anh đã vượt qua kỳ khảo hạch, lần này cũng được ra trận.
Thằng nhóc này mong ngóng bao năm, cuối cùng cũng chờ được cơ hội. Dọc đường, hắn cứ như rồng con hiếu động, chạy tới chạy lui, hết chỗ này lại sang chỗ khác, chẳng lúc nào chịu ngồi yên. Người ta dựng trại, hắn lại chạy ra ngoài săn bắn, chuyên bắn thỏ, bắt gà rừng, kéo về cả xâu thịt rừng để cải thiện bữa ăn.
Hắn còn kiếm đâu ra cây tỳ bà sứt mẻ, gảy những khúc chẳng thành điệu, rồi cất tiếng hát nghe như ma khóc quỷ gào.
Chẳng biết trong đầu hắn nghĩ gì, đôi khi gặp con cá sấu Dương Tử nằm phơi nắng bên sông, hắn cứ trơ mắt nhìn suốt nửa canh giờ, chỉ chăm chăm ngắm con vật nhe răng.
Chu Nguyên Chương hết mực cưng chiều đứa con nuôi này. Nếu đổi thành người khác, đã bị trị tội theo quân pháp từ lâu.
Nhưng đến lượt Chu Anh, hắn không những chẳng bị phạt, còn được lập riêng một doanh thiếu niên, mặc cho thằng nhóc tha hồ quậy phá. Doanh thiếu niên ấy cũng thật lắm nhân tài, đủ mọi hạng người kỳ quặc.
Trước hết là tay làm giả tài ba, Lục Châu, bạn học cũ của Chu Anh, được gọi tới phụ trách sổ sách qua lại. Kẻ trộm nổi danh Lư Thu Vân, văn võ đều giỏi, làm trợ thủ cho Chu Anh. Ngoài ra còn có Cung Bá Toại, bề tôi trung thành của Đại Nguyên thuở trước, từng biên soạn ba bộ sử, nay đảm nhận việc dạy bảo.
Nói cho gọn, doanh thiếu niên của Chu Anh chẳng giống doanh thiếu niên chút nào, mà là một doanh toàn tay dữ. Mai sau, từng người trong số họ đều có thể bước vào vũ trụ Thông Liêu, trở thành đại tuyển đế hầu.
Có một đám quân sư quái kiệt như thế, gan Chu Anh càng lúc càng lớn.
- Cha nuôi, cứ để con làm tiên phong! Con bảo đảm đánh vào thành Giang Châu, bắt sống Trần Hữu Lượng. Con sẽ lấy đầu hắn làm bô đêm cho cha nuôi!
Trước tấm lòng hiếu thảo của con nuôi, Chu Nguyên Chương chỉ đá mạnh vào mông hắn một cái.
- Cút! Ta chưa đến nỗi điên như thế!
Lão Chu tức tối đuổi Chu Anh đi. Thằng nhóc này chẳng hiểu sao lại chẳng có dáng vẻ con người! Nếu chịu học Trương tiên sinh một chút thì đâu đến nỗi ra nông nỗi ấy.
Quay về phải bảo anh nó dạy dỗ mới được…
Chu Nguyên Chương bực bội một lúc, rồi sai người gọi Chu Thăng và Quách Anh đến. Bọn họ sắp tới Đồng Lăng, cần bàn bạc cách sắp xếp kế tiếp.
Chu Thăng thưa:
- Thưa chủ công, vừa có tin truyền tới. Trương tướng đã giết tám tên súc sinh giấu phụ nữ trong quân để làm trò mua vui, lại còn chém ngang lưng tất cả. Ra tay quả thật quyết liệt, không chút nương tình!
Chu Nguyên Chương chẳng nhíu mày, chỉ thản nhiên đáp:
- Trương tiên sinh vẫn còn nhân từ. Hạng người ấy có bị băm vằm nghìn nhát cũng chưa đủ!
Chu Thăng nhe răng, không biết nói gì hơn. Dẫu Trương Hy Mạnh có thật sự băm vằm mấy tên kia, chủ công cũng sẽ đòi nghiền xương thành tro. Tóm lại, Trương tiên sinh làm gì cũng đúng.
Lão Chu lại hỏi:
- Chuyện giấu phụ nữ trong quân, chẳng lẽ chỉ có tám tên ấy? Không còn ai không quản nổi quần mình sao?
Chu Thăng đáp:
- Có. Tra ra hơn bốn trăm người. Trương tướng xét nặng nhẹ từng vụ, phạt mỗi người từ hai mươi đến tám mươi trượng rồi đuổi khỏi quân ngũ.
- Đuổi khỏi quân ngũ? Đuổi đi đâu?
- Đuổi khỏi đất của chúng ta, để họ tự về Thiên Hoàn.
Chu Nguyên Chương khẽ sững người. Gây ra chuyện như vậy thì quả thật không xứng ở lại quân ngũ, bị đuổi đi cũng phải. Nhưng họ là nghĩa quân đầu hàng sang đây, lại vừa chịu đòn. Nếu bị đuổi về, e rằng kết cục chẳng lành.
- Bọn họ đều chịu đi à?
Chu Thăng cười đáp:
- Chủ công nhìn thấu cả rồi. Phần lớn không muốn đi. Nhưng Trương tướng nói, muốn ở lại thì phải làm khổ dịch từ ba đến năm năm, thật lòng ăn năn hối lỗi, sau đó mới được trở lại làm dân thường và chia ruộng như mọi người.
Chu Nguyên Chương cười:
- Lần này Trương tiên sinh quả là có gan. Làm tốt lắm… Đúng rồi, còn bao nhiêu người chịu ở lại?
- Tất cả đều ở lại, không một ai đi.
- Không một ai?
- Vâng. Ban đầu có người định về, nhưng vừa nghe nói được chia ruộng thì đều ở lại cả.
Lão Chu Thăng cũng vừa than thở vừa dở khóc dở cười.
Trương Hy Mạnh ra tay nặng với đám người ấy, đánh đến máu thịt be bét, cha mẹ kêu khóc om sòm, vậy mà bọn họ lại chẳng đi, còn chịu ở lại. Chẳng lẽ ai nấy đều là đồ xương cứng thích ăn đòn?
Rõ ràng không phải thế.
Nếu trở về dưới trướng Trần Hữu Lượng, họ vẫn sống chết chưa biết, thậm chí có khi còn thê thảm hơn.
Còn ở quân Chu gia, chỉ cần làm khổ dịch mấy năm là có thể nhận được một mảnh ruộng. Chẳng phải còn hơn liều mạng, đầu treo bên hông sao?
Hơn nữa, quân Chu gia có nuốt lời không ư?
Điều ấy còn phải nghi ngờ sao?
Trong số những nghĩa quân được ghi tên lại vào sổ sách, đã có người nhận được khế đất, thật sự trở thành dân có ruộng.
Theo Bành hòa thượng, theo Từ Thọ Huy, họ vào sinh ra tử bao năm, liều mạng đánh giặc. Ngoại trừ một số ít được trọng dụng, trở thành tướng lĩnh của Thiên Hoàn, phần lớn vẫn tay trắng, bơ vơ không chốn nương thân.
Họ buồn bực, mờ mịt. Áp lực đè nặng khiến nhiều người cáu bẳn, uất ức, gần như phát điên. Cứ đến đâu, lính tráng trong quân lại tìm phụ nữ. Tìm không được thì cướp. Đến lúc ấy, khác biệt duy nhất giữa họ với thú vật chỉ là còn mang bộ mặt người.
Đinh Phổ Lang vốn đã quản quân khá nghiêm, vậy mà thuộc hạ còn ra nông nỗi ấy. Còn trong quân của “Trương liều mạng” Trương Tất Tiên, chủ tướng cầm đầu cướp bóc, giết chóc, cả đám chẳng khác nào lũ chó điên.
Một tờ khế đất phát xuống, lòng phần đông mới yên lại. Họ không cần thấp thỏm, mờ mịt nữa, ngày tháng sau này cũng đã có chỗ trông mong. Những đêm khuya vắng lặng, có người ôm khế đất, nhớ lại tháng ngày trước kia, lặng lẽ khóc đến sáng.
Họ khóc cho thời thế, cũng khóc cho chính mình.
Dần dà, những tướng sĩ ấy như cất kín mọi ký ức cũ.
Trò chuyện với họ, câu chuyện thường bắt đầu từ ngày khởi nghĩa, nói đến việc chỉnh đốn quân kỷ, chia ruộng, rồi sau này đánh giặc, hết lòng phò tá Ngô vương, giết địch lập công. Mọi chuyện trước kia dường như đã rời xa họ, như thể bị bỏ lại trong một thế giới cũ.
Đinh Phổ Lang và Phó Hữu Đức đều cảm nhận rõ: tuy họ vẫn là thủ lĩnh trong quân, nhưng đám binh mã này sẽ chẳng còn nghe lệnh họ nữa.
Ngô vương, người chia ruộng cho họ; Trương tướng công, người chỉnh đốn quân ngũ; Trịnh huấn đạo, người kiên nhẫn khuyên bảo họ, mới là những người quan trọng nhất trong lòng họ, địa vị còn vượt xa hai vị chủ tướng.
Thỉnh thoảng nghĩ đến chuyện ấy, Đinh Phổ Lang và Phó Hữu Đức ít nhiều cảm thấy hụt hẫng.
Họ đã bỏ tối theo sáng, nhưng đến quân Chu gia, dường như lại đánh mất chính mình… Thấy Chu Nguyên Chương sắp tới, cả hai lòng rối như tơ vò, ngược lại chẳng biết nên làm thế nào.
Chỉ cần Chu Nguyên Chương ra lệnh, họ sẽ bị đuổi khỏi quân ngũ, bị bỏ rơi như món đồ vô dụng.
Dẫu tin Chu Nguyên Chương sẽ không làm vậy, trong lòng họ vẫn thấp thỏm không yên.
…
- Trương tướng, ta có một ý này, không biết có nên nói ra không?
Trịnh Ngộ Xuân bước tới bên Trương Hy Mạnh, khom người xin chỉ dạy.
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Với ta mà còn giấu giếm gì? Chỉ cần là ý hay, ta nhất định sẽ nghe. Vừa khéo chủ công cũng sắp tới, chúng ta cùng dâng lời.
Trịnh Ngộ Xuân gãi đầu:
- Ta mới chỉ nghĩ đến thôi, còn chưa chín chắn… Trương tướng xem, từ năm Chí Chính thứ mười một, Lưu Phúc Thông khởi sự, đến nay đã chinh chiến tám năm. Nếu tính cả người của Bành đảng, họ đã đánh nhau suốt mấy chục năm. Bao năm qua, họ chém giết quân Nguyên khắp nam bắc, người chết trận cũng chẳng ít. Nay Đinh Phổ Lang và Phó Hữu Đức khởi nghĩa, thuộc hạ của họ chinh chiến bấy lâu, lẽ nào lại hoàn toàn vô dụng? Ta nghĩ, nếu nói quân Chu gia chúng ta mới là chỗ bắt đầu lại từ đầu, thì vừa không công bằng, vừa chẳng có lợi cho việc chiêu hàng thêm người của Bành đảng và quân Thiên Hoàn.
Trương Hy Mạnh hơi cau mày, ngẫm nghĩ hồi lâu rồi mới chậm rãi hỏi:
- Ý ngươi là sao?
Trịnh Ngộ Xuân đáp:
- Trương tướng, chúng ta từng tế lễ Tông Trạch. Chủ công còn tuyên bố xưng Ngô vương trước mộ Nhạc Phi, buộc Cao Tông quay mặt về Trung Nguyên, quỳ xuống tạ lỗi với thiên hạ. Người của Bành đảng thật sự chẳng có điểm nào đáng khen sao? Như Bành hòa thượng, ông ta khởi nghĩa hết lần này đến lần khác, bồi dưỡng biết bao tướng lĩnh. Bao năm chinh chiến, ông ta cũng làm triều Nguyên chao đảo, khích lệ lòng người… Ta nghĩ, có nên lập lễ tế ông ta một lần không?
Trương Hy Mạnh im lặng hồi lâu, đột nhiên hỏi:
- Tế ai? Một kẻ chuyên nghề làm loạn ư?
Trịnh Ngộ Xuân giật mình. Ở quân Chu gia lâu ngày, hắn cũng đọc được ít sách, lập tức hiểu ra vấn đề.
Mọi người đều ngầm cho rằng Chu Nguyên Chương sẽ làm chủ thiên hạ. Với một vị đế vương, việc tế lễ những người như Tông Trạch, Nhạc Phi vốn chẳng có gì khó xử. Dẫu muốn lập lại phép tắc, dựng nên giang sơn mới, cũng phải công nhận công lao của họ.
Nhưng Bành hòa thượng lại là chuyện khác. Ông ta không thuộc nhánh quân Khăn Đỏ của Chu Nguyên Chương, lại là giáo chủ Bạch Liên giáo, suốt đời khởi binh làm loạn, bị coi là kẻ tà đạo, kẻ giặc cỏ.
Phải định nghĩa về người như vậy ra sao?
Ca ngợi công đức ư?
Khuyến khích mọi người noi theo ông ta, thế chẳng phải sẽ khiến thiên hạ đại loạn sao?
Mặt Trịnh Ngộ Xuân đỏ lên:
- Trương tướng, ta… ta nghĩ chưa thấu đáo. Nhưng ta vẫn cho rằng Bành hòa thượng không chỉ là một cá nhân. Nay dưới trướng Trần Hữu Lượng vẫn còn những người cũ của Bành đảng như Trâu Phổ Thắng, Triệu Phổ Thắng. Tướng lĩnh và binh sĩ xuất thân từ Bành đảng lại càng đông không đếm xuể. Mong Trương tướng suy nghĩ kỹ cách thu phục lòng người.
Trương Hy Mạnh gật đầu, rồi bật cười:
- Ngươi nhận ra được chuyện này đã là giỏi lắm rồi. Đúng rồi, dạo này ngươi còn đọc sách chứ?
- Có ạ! Ta đọc nhiều bài của Trương tướng, nhưng vẫn còn lắm chỗ chưa hiểu, muốn thỉnh giáo ngài.
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Ta lúc nào cũng sẵn lòng. Nhưng chỉ đọc sách của ta thì chưa đủ đâu.
Hắn quay sang nhìn giá sách, tiện tay rút một quyển Sử ký, mở trang giấy rồi cầm bút viết bốn chữ: Biết xưa soi nay.
Sau đó, hắn trao sách cho Trịnh Ngộ Xuân:
- Tặng ngươi. Đọc cho kỹ, lần sau ta còn kiểm tra đấy.
Hai tay Trịnh Ngộ Xuân khẽ run, vội nhận lấy. Nhìn quyển sách, hắn nhe răng cười. Đây là sách Trương tướng tặng, quý vô giá, truyền lại cho con cháu cũng được.
- Xin Trương tướng yên tâm, ta nhất định sẽ chăm chỉ đọc sách!
Tiễn Trịnh Ngộ Xuân đi rồi, Trương Hy Mạnh lại ngồi xuống. Hắn nghĩ đi nghĩ lại: biết xưa soi nay, câu ấy cũng là viết cho chính mình.
Từ Trần Thắng, Ngô Quảng đến khởi nghĩa Khăn Vàng, rồi những cuộc nổi dậy cuối đời Đường, cuộc khởi nghĩa của Phương Lạp thời Bắc Tống, cho đến quân Khăn Đỏ ngày nay. Bao cuộc khởi nghĩa nối tiếp nhau, rốt cuộc có chung một tinh thần nào?
Trương Hy Mạnh suy nghĩ mãi, cuối cùng viết lên giấy hai chữ: Phản kháng.
Ngừng một lát, hắn viết thêm hai chữ: Bất khuất.