Thấm thoắt đã gần ba ngày. Những lời Trương Hy Mạnh nói với mọi người vẫn văng vẳng bên tai. Phó Hữu Đức cũng thấy rất có lý, thậm chí còn bị lay động sâu sắc. Quả nhiên, quân Chu gia có chỗ hơn người.
Vụ án đã được điều tra rõ. Tên lính cầm đầu cùng bảy tên lính khác giấu ba người đàn bà. Cả ba đều bị bắt vào quân ngũ làm trò vui cho đám lính khi quân đội rời Miện Dương.
Đám lính ấy không chỉ tự mình hưởng lạc, mà còn nhân đó kiếm chác. Cứ đến tối, có khi vài chục người kéo tới. Cảnh tượng hỗn loạn, nhơ nhớp bên trong thật khó nói thành lời.
Trịnh Ngộ Xuân và những người khác kiểm đếm quân số, tình cờ phát hiện chuyện này. Đám lính ban đầu lấy cớ họ là vợ chồng để che đậy. Đến khi sự việc bại lộ, chúng lại định đánh chết Trịnh Ngộ Xuân cùng đồng đội. Quả thật là mất hết lương tâm, to gan tày trời.
Hạng người ấy mà không chết, còn đâu công lý.
Phó Hữu Đức cũng rất tán thành, cho rằng phải nghiêm trị.
Thế nhưng sau khi nghe Trương Hy Mạnh giảng giải, không ít người trong quân đã tự xét lại mình. Họ nhận ra lỗi lầm, mà chuyện này liên quan đến mạng người. Liệu có thể nương tay đôi chút, chừa cho họ một con đường sống hay không?
Ban đầu, Phó Hữu Đức không dám mong vậy. Nhưng Trương Hy Mạnh đã nói một phen đầy sức thuyết phục, lại có tiếng là bậc hiền đức. Biết đâu hắn sẽ mở lượng khoan hồng, cũng chẳng phải là không thể.
Suy đi tính lại hồi lâu, Phó Hữu Đức mới đến xin gặp.
- Mời tướng quân ngồi.
Trương Hy Mạnh mời Phó Hữu Đức ngồi xuống, rót cho hắn một chén trà rồi mỉm cười:
- Tướng quân có điều gì cứ nói.
Phó Hữu Đức cảm ơn, rồi kín đáo quan sát sắc mặt Trương Hy Mạnh. Thấy hắn vui vẻ, nét mặt ôn hòa, lòng Phó Hữu Đức cũng vững vàng hơn đôi chút.
- Trương tướng, thuộc hạ mới theo về đây chưa được mấy ngày, nhưng những điều mắt thấy tai nghe đã khiến thuộc hạ mở mang tầm mắt, chấn động khôn nguôi. Điều khiến thuộc hạ tâm đắc nhất là quân kỷ nghiêm minh, phép tắc rõ ràng, có lỗi ắt bị xét xử, đâu ra đấy, khiến người ta tâm phục khẩu phục. Phó Hữu Đức ngừng một lát rồi nói tiếp: - Nhất là chuyện trước mắt này. Cướp đàn bà, bắt họ làm trò vui trong quân, quả là tội ác tày trời. Dù xét theo lẽ trời hay phép nước, cũng không thể tha thứ. Thử hỏi ai không có chị em, ai không có con gái? Hãy đặt mình vào cảnh ngộ của những người bị hại mà nghĩ, kẻ cầm đầu đáng bị chém đầu bêu xác để răn đe kẻ khác.
Nói xong, Phó Hữu Đức cúi đầu im lặng. Một lúc lâu sau, thấy Trương Hy Mạnh vẫn không nói gì, hắn mới ngẩng lên. Trương Hy Mạnh nửa cười nửa không, khiến hắn bỗng thấy bối rối.
- Trương tướng, thuộc hạ xuất thân nghèo hèn, học hành chẳng được bao nhiêu. Nếu có chỗ nào nói sai, xin Trương tướng chỉ bảo.
- Ha ha ha!
Trương Hy Mạnh bỗng bật cười:
- Tướng quân nói rất phải. Nhưng ta muốn hỏi, có phải tướng quân mong ta chỉ giết kẻ cầm đầu, tức là xử tử một tên chủ mưu thôi, còn những kẻ khác thì nhẹ tay bỏ qua, không truy cứu nữa?
Phó Hữu Đức sững sờ. Hắn đã cố giấu kín ý định, cố nói sao cho không chê vào đâu được. Nào ngờ, chút tâm tư ấy vẫn không thoát khỏi mắt Trương Hy Mạnh.
Ngẩn người hồi lâu, Phó Hữu Đức đành thừa nhận:
- Trương tướng nói không sai. Thuộc hạ còn điều gì chưa phải, xin Trương tướng cứ thẳng thắn chỉ bảo.
Trương Hy Mạnh cười, nói:
- Tướng quân, ta đã định xong cách xử lý vụ án này. Tám kẻ tham gia giấu đàn bà và nhờ đó kiếm lợi đều bị chém ngang lưng. Hơn bốn trăm kẻ từng đến mua vui sẽ bị đánh mỗi người hai mươi trượng, rồi đuổi khỏi quân ngũ. Ngoài ra, trong quân phải chỉnh đốn lại kỷ cương. Không riêng chuyện này, hễ còn hành vi xấu xa nào khác, đều phải tra xét đến cùng, tuyệt đối không dung túng kẻ làm bậy.
Ngừng một lát, Trương Hy Mạnh nói thêm:
- Lính dưới quyền tướng quân cũng phải chịu kiểm tra như vậy. Mong tướng quân chuẩn bị tinh thần.
Phó Hữu Đức biến sắc. Hắn không ngờ Trương Hy Mạnh đã giảng giải bao điều, binh sĩ cũng khóc lóc ăn năn, vậy mà hình phạt vẫn nặng đến thế.
- Trương tướng, ba người đàn bà kia vẫn còn sống, họ cũng chẳng giết ai. Chém một lúc tám cái đầu, lại đuổi đi ngần ấy người, có phải quá nặng tay không?
- Không.
Trương Hy Mạnh lắc đầu:
- Tướng quân nói không có ai chết, nhưng ta xin hỏi: giữa thời buổi này, đàn bà bị một đám loạn binh bắt đi, đối với gia đình họ thì có khác gì bị giết đâu? Ba người ấy bị bắt vào quân ngũ, ngày nào cũng phải hầu cho mấy chục người mua vui. Cuộc sống như thế e rằng còn chẳng bằng địa ngục. Chẳng lẽ phải đợi họ chết rồi mới được chém đầu bọn gây tội? Nếu không thì có thể nương tay, tha cho kẻ phạm pháp hay sao?
Mặt Phó Hữu Đức đỏ bừng, không sao đáp được, chỉ biết cúi đầu.
Trương Hy Mạnh lại nói:
- Có lẽ tướng quân cho rằng binh sĩ đã biết ăn năn, đã nhận ra lỗi lầm. Người biết sửa lỗi thì quý hơn vàng, trời cũng có lòng hiếu sinh. Vậy có nên nương tay một lần không?
Phó Hữu Đức đột ngột ngẩng đầu, mấp máy môi. Hắn quả thật đã nghĩ như vậy, nhưng xem ra Trương Hy Mạnh không đồng tình.
- Nếu chỉ cần giảng đạo lý để người ta nhận lỗi, vậy còn cần hình phạt làm gì? Lời phải lẽ không thể thay cho hình phạt bằng đao kiếm. Kẻ đáng giết vẫn phải giết, phạm nhân đáng phạt vẫn không thể nhẹ tay. Với ta, sự ăn năn chỉ là một điều để cân nhắc, chứ không phải cớ để phá bỏ phép tắc.
Phó Hữu Đức nơm nớp lo sợ. Đến lúc này, hắn mới hiểu một mặt khác của Trương Hy Mạnh.
Hóa ra vị tể tướng trẻ tuổi ấy không chỉ giỏi giảng đạo lý, cũng chẳng phải người chỉ ôn hòa nho nhã. Hắn còn có lòng sắt đá, đã quyết thì không hề nương tay.
Phó Hữu Đức cúi đầu ngẫm nghĩ hồi lâu rồi nói:
- Trương tướng vừa dùng ân vừa dùng uy, loạn thế phải dùng phép nặng. Thuộc hạ xin khâm phục. Đám súc sinh ấy tự chuốc lấy tai họa, chẳng đáng thương tiếc. Giết sạch lũ sâu mọt này cũng hay, vừa chỉnh đốn quân kỷ, vừa khiến mọi người hiểu rằng quân lệnh như núi, về sau chẳng ai dám coi thường nữa!
Nghe Phó Hữu Đức nói, Trương Hy Mạnh thầm thở dài. Đến cả hắn cũng chưa nhìn sâu thêm được một bước.
Hôm ấy, khi đối diện Đinh Phổ Lang và đám binh sĩ, Trương Hy Mạnh đã nói rất nhiều đạo lý. Câu nào nghe cũng đúng, nhưng dường như vẫn còn thiếu một chút.
Có điều gì đó chưa được nói thấu.
- Tướng quân cho rằng sức chiến đấu của một đội quân đến từ đâu? Làm thế nào để đánh đâu thắng đó, công thành phá trận?
Phó Hữu Đức cười khổ:
- Trương tướng, thuộc hạ ít học, nào hiểu được những chuyện ấy. Thuộc hạ chỉ nghĩ, binh lính được huấn luyện nghiêm khắc, lương bổng cấp đủ, hiệu lệnh rõ ràng, ai nấy đều sợ quân pháp, không dám không tiến lên, tự nhiên sẽ đánh thắng.
Trương Hy Mạnh cười hỏi:
- Tướng quân nói vậy, có phải cũng cho rằng chủ tướng nên có quyền tự mình xử trí không? Như Đinh Phổ Lang, giết kẻ có tội vốn là chuyện đương nhiên. Ta ngăn việc ấy, chẳng phải sẽ làm tổn hại uy quyền của chủ tướng sao? Nếu vụ án này được xử theo ý ta, mai sau các vị cầm quân chẳng phải sẽ càng khó khăn hơn? Tướng sĩ không nghe hiệu lệnh, ra chiến trường ai nấy đều không muốn xông lên, vậy làm sao thắng trận?
Phó Hữu Đức ngây người. Trương Hy Mạnh này đọc được lòng hắn hay sao? Sao lại nói ra được những ý nghĩ sâu kín nhất trong lòng hắn?
Hắn đến đây để nói chuyện này, chẳng phải cũng là vì muốn giữ uy quyền cho chủ tướng đó sao? Nếu người bên dưới chỉ biết có Trương tướng công mà chẳng biết đến họ, thì họ còn thống lĩnh quân đội thế nào, còn làm sao nói một là một, hiệu lệnh rành rọt?
Thấy vậy, Trương Hy Mạnh mỉm cười. Nói đến đây, điều cốt yếu nhất rốt cuộc cũng dần sáng tỏ.
- Mấy ngày nay tướng quân đã xem quân lệnh, quân kỷ của chúng ta. Tướng quân có thấy chúng ta đối đãi với binh sĩ quá tốt không? Thậm chí không cho tướng lĩnh tùy tiện đánh đập, trừng phạt họ. Làm như vậy thì quân lệnh được thi hành thế nào? Nếu ra trận, lính dưới quyền không nghe hiệu lệnh thì phải làm sao?
- Tướng quân có thấy đánh trận đâu phải trò đùa trẻ con, chúng ta chỉ mơ mộng hão huyền, căn bản không hiểu binh pháp không? Hoặc tướng quân nghĩ những điều lệ quân lệnh ấy chỉ viết ra cho đẹp, người thật sự cầm quân mà làm theo thì đúng là kẻ ngốc, phải không?
Phó Hữu Đức khó nhọc nuốt nước bọt. Trước mặt Trương Hy Mạnh, hắn chẳng khác nào người trong suốt, không giữ nổi chút bí mật nào.
- Trương tướng, thuộc hạ quả thật còn hồ đồ. Nhưng thuộc hạ tin Trương tướng ắt có lý riêng, xin hãy chỉ bảo.
Trương Hy Mạnh cười nói:
- Tướng quân, chuyện này không phức tạp. Tướng quân nói xem, chúng ta dành cho binh sĩ những đãi ngộ ấy, họ có muốn nhập ngũ không?
- Đương nhiên là muốn.
- Vậy binh sĩ có biết làm thế nào mới giữ được những đãi ngộ ấy, để chúng không thành lời hứa suông không?
Phó Hữu Đức ngẩn ra, thành khẩn thưa:
- Xin Trương tướng chỉ dạy.
- Chuyện ấy rất đơn giản. Chúng ta phải liên tục giành chiến thắng, không ngừng đánh bại kẻ địch mạnh. Dù sao, con dấu trên khế đất chỉ có thể đổi ra đất đai ở nơi chúng ta cai quản. Nếu chúng ta bại trận, những tờ khế đất ấy chẳng khác gì giấy bỏ đi.
Phó Hữu Đức mở to mắt, chăm chú lắng nghe, sợ bỏ sót dù chỉ một chữ.
- Nói đến đây, nguồn sức mạnh của binh sĩ chúng ta đã rõ. Chúng ta bảo đảm cho mỗi người đủ điều kiện sống, để họ cùng gia đình không phải lo thiếu ăn thiếu mặc. Muốn giữ được cuộc sống ấy, từng người lính đều phải dũng cảm xông pha, dù chết cũng không lùi. Bởi chỉ có chiến thắng mới giữ được những gì họ đang có.
- Bởi vậy, khi gặp chiến sự, binh sĩ chúng ta mới hăng hái xông lên. Căn nguyên sâu xa nhất không phải nỗi sợ tướng lĩnh, cũng chẳng phải quân lệnh nghiêm khắc, cứ hơi một tí là giết người để lập uy. Dĩ nhiên, tướng lĩnh chúng ta cũng dẫn đầu xông trận, quân luật cũng nghiêm khắc nhất, nhưng đó không phải điều cốt yếu nhất.
- Lòng can đảm nảy sinh vì sợ quân lệnh, hay vì phần thưởng hậu hĩnh, dẫu bùng lên mãnh liệt đến đâu, cũng không bằng ý chí chiến đấu của người muốn bảo vệ gia đình, bảo vệ cuộc sống khó nhọc lắm mới có được. Ý chí ấy đủ sức lay chuyển trời đất, đổi thay cả càn khôn!
Phó Hữu Đức kinh hãi, chấn động sâu sắc.
Trước đây, hắn chỉ ôm nhiều kỳ vọng vào quân Chu gia, cho rằng họ tốt hơn, tương lai rộng mở hơn. Mãi đến hôm nay, Phó Hữu Đức mới thật sự hiểu sức mạnh của quân Chu gia bắt nguồn từ đâu.
Trong quân Hàn Tống, quân Thiên Hoàn, thậm chí suốt bao triều đại trước kia, binh quyền đều nằm trong tay tướng lĩnh. Binh sĩ nghe tướng lĩnh sai khiến, còn tướng lĩnh dựa vào bản lĩnh của mình, vì muốn vợ con được hưởng vinh hoa mà liều mạng giết địch.
Nhưng quân Chu gia thì khác. Họ chia thưởng cho từng người lính, để tất cả cùng nhau giành lấy những chiến thắng lớn hơn.
- Nếu quả thật được như vậy, Trần Hữu Lượng chỉ là gà đất chó sành, triều Nguyên cũng chẳng chịu nổi một đòn! Quân Chu gia nhất định sẽ vô địch thiên hạ!
Phó Hữu Đức siết chặt nắm tay, hoàn toàn tâm phục. Lời ấy bật ra từ đáy lòng hắn.