- Tướng quân đem quân bắc phạt, đánh thốc vào Đồng Quan, tung hoành khắp vùng Quan Trung. Quả là bậc hào kiệt, khiến người ta hết sức khâm phục. Chủ công nhà tôi vẫn thường răn bảo tướng sĩ, phải bắc phạt Trung Nguyên, thu hồi đất đai đã mất. Nhất là vùng Quan Trung, nơi nhà Hán dựng nên cơ nghiệp. Ngày sau tiến vào cửa ải, chủ công nhất định sẽ đến cầu Sơn, bái tế lăng Hoàng Đế. Năm xưa, Hán Vũ Đế từng dẫn mười tám vạn tướng sĩ đến tế Hoàng Đế. Mai sau, chủ công đem hai mươi vạn tráng sĩ bắc phạt, đủ sức ngẩng cao đầu trước tổ tiên, để Hoàng Đế duyệt binh. Cả thiên hạ cùng mừng, dựng lại cơ đồ Trung Hoa!
Uông Quảng Dương nói chắc nịch, nắm tay vung lên đầy phấn khích. Ánh mắt rạng ngời khiến vóc dáng hắn cũng như cao lớn hơn.
Phó Hữu Đức ngẩn người lắng nghe. Hắn cau mày, ngờ vực hỏi:
- Uông… Uông đại nhân, Ngô Vương còn chưa thống nhất Giang Nam mà đã tính chuyện bắc phạt, lại còn muốn tế Hoàng Đế… Ta từng nghe người ta nhắc đến lăng Kiều. Nơi ấy dân cư thưa thớt, tiêu điều lắm. Từ đời Kim, vùng đó đã chẳng nuôi nổi binh mã.
Uông Quảng Dương im lặng nghe Phó Hữu Đức nói, thầm cảm khái. Đúng là võ phu tầm thường, làm sao hiểu được tầm quan trọng của Quan Trung!
- Tướng quân nói vậy, chẳng lẽ Quan Trung đã suy tàn lắm rồi?
- Phải! Không những suy tàn, người Sắc Mục còn hoành hành khắp nơi, dân phong dữ dằn, chẳng chịu nghe theo triều đình. Dân tráng và đám cường đạo ở các nơi còn chủ động báo tin cho Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi, khiến chúng ta nhiều lần mắc bẫy. Bọn ta cũng giết một số người để răn đe, nào ngờ đám ấy chẳng sợ chết, càng ra sức bán mạng cho giặc Thát, hại quân ta thua trận ở Quan Trung, buộc lòng phải rút về Ba Thục! Mấy nghìn tướng sĩ theo ta xuất chinh, cuối cùng chỉ còn vài trăm người sống sót!
Nhắc đến chuyện bắc phạt Quan Trung, Phó Hữu Đức vẫn đau xót khôn nguôi.
Bao nhiêu trai tráng đang sống sờ sờ, cứ lần lượt ngã xuống. Nỗi đau ấy như bị khoét từng miếng thịt trên người hắn.
Hắn không hiểu nổi vì sao họ lại chịu giúp triều Nguyên.
Minh Vương đã ra đời, mở lại cơ đồ nhà Tống. Mọi người đều bị giặc Nguyên chèn ép đến khốn khổ, cớ sao vẫn bán mạng cho triều Nguyên? Nhất là Lý Tư Tề, rõ ràng là người Hán, vậy mà cũng chịu phản bội tổ tiên, làm tay sai cho triều Nguyên, ra tay đánh quân Khăn Đỏ chẳng chút nương tình.
Nếu không có Lý Tư Tề và Sát Hãn Thiếp Mộc Nhi, họ đã có thể cuốn phăng Quan Trung, rồi uy hiếp Đại Đô, diệt sạch triều Nguyên.
Nhưng sự thật lại tàn khốc đến thế. Dân Quan Trung chẳng hề đón nhận quân bắc phạt. Tướng sĩ hừng hực khí thế kéo đến, kết quả lại bị dội một gáo nước lạnh.
- Có lẽ quả thật là ý trời! Ông trời không muốn phù hộ Lưu Thái Bảo, chẳng muốn ông ta dựng nên nghiệp lớn.
Phó Hữu Đức khẽ thở dài.
Uông Quảng Dương mỉm cười:
- Tướng quân, Trương tướng công nhà tôi từng nói, thiên mệnh chính là lòng dân. Dân Quan Trung không chịu giúp quân bắc phạt, ắt phải có nguyên do thiết thực. Tôi muốn hỏi tướng quân, ở Quan Trung có nhiều trại nuôi ngựa không?
- Có! Nhiều lắm! Ở Hoa Châu và các nơi khác, chúng ta cướp được không ít ngựa tốt, ghép thành đội kỵ binh hơn một nghìn người. Tiếc rằng về sau gần như toàn bộ ngựa chiến đều mất sạch.
Uông Quảng Dương lại bật cười:
- Tướng quân, những trại ngựa ấy có nuôi người Hán làm nô bộc không?
Phó Hữu Đức cố nhớ lại một hồi rồi gật đầu:
- Hình như có. Nhiều gia súc, ngựa như vậy, hẳn phải có người chăm nom.
Uông Quảng Dương gật đầu:
- Vậy các ông có chính sách nào dành cho nô bộc không? Chẳng hạn thả họ làm người tự do, chia ruộng cho họ, ghi tên vào sổ, để họ thành dân thường?
Lần này Phó Hữu Đức sững người. Còn phải chia ruộng, ghi tên vào sổ sao?
Sao lại lắm chuyện đến thế?
Thấy vẻ ngỡ ngàng của Phó Hữu Đức, Uông Quảng Dương càng thêm cảm khái. Những việc quá đỗi bình thường trong quân Chu gia, sang các cánh quân Khăn Đỏ khác lại chẳng khác nào phép thần thông, căn bản không sao học nổi.
Trước kia, mọi người chưa thấy rõ sự khác biệt, cũng chẳng hiểu Trương Hy Mạnh đang lo liệu những gì. Nhưng vừa trò chuyện với Phó Hữu Đức, đem hai bên ra so sánh, Uông Quảng Dương lập tức nhận ra khoảng cách lớn đến mức nào.
- Tướng quân, trước hết hãy nói về chúng tôi. Quân tôi chủ trương trả tự do cho tất cả nô lệ, đối xử bình đẳng với mọi người. Ai cũng phải được chia ruộng, kể cả phụ nữ. Đó gần như là điều cốt lõi trong chủ trương của chúng tôi.
Phó Hữu Đức nhẩm lại lời ấy:
- Nghe thì hay đấy… Nhưng phụ nữ cũng được chia ruộng, chẳng phải sẽ rối tung lên sao?
Uông Quảng Dương mỉm cười:
- Tướng quân, chúng ta muốn tranh thủ sự ủng hộ của tất cả mọi người, sao có thể gạt phụ nữ ra ngoài, trong khi họ chiếm một nửa dân số? Phụ nữ có thể không ra trận, nhưng họ vận chuyển quân nhu, may vá đồ dùng cho quân đội, chăm nom gia đình. Có họ giúp sức, đàn ông mới yên tâm ra trận giết giặc. Tạm chưa nói đến phụ nữ, chỉ nói chuyện nô lệ thôi. Nếu các ông đưa ra biện pháp giải phóng nô lệ, vào Quan Trung rồi chia ruộng cho họ, để họ sống có nhân phẩm, liệu quân bắc phạt của các ông còn gặp muôn vàn khó khăn nữa không?
- Chẳng ai vô cớ ủng hộ các ông. Phải để họ thấy được lợi ích, cảm nhận được cuộc sống đổi thay. Phụ nữ cũng vậy, nô lệ cũng vậy. Nếu cảnh ngộ chẳng những không tốt lên mà còn tệ hơn, họ quay sang giúp triều Nguyên thì cũng chẳng có gì lạ.
- À!
Nghe đến đó, Phó Hữu Đức không nén được tiếng kêu.
Dường như hắn đã hiểu ra đôi điều.
Lưu Phúc Thông hăm hở phái đại quân bắc phạt, hô hào đánh thẳng vào vùng U Yên, mở lại cơ đồ nhà Tống. Mọi người hăng hái kéo lên phía bắc, đánh thành chiếm đất, liều chết giao chiến với giặc Nguyên.
Còn dân Quan Trung thì sao?
Hình như ngoài việc dán cáo thị, bắt dân vận chuyển lương thực và cung cấp quân nhu, chẳng có gì khác.
Nói vậy vẫn chưa đúng. Thật ra, cảnh ngộ của họ còn tệ hơn trước.
Đất Quan Trung vốn đã ngày một cằn cỗi, khó nuôi sống đông dân. Từ khi Tây Hạ dựng nước, nhiều lần giao chiến với Bắc Tống, vùng Tây Bắc đã thành chiến địa. Mỗi lần binh đao nổi lên, dân chúng lại tổn thất nặng nề.
Sau đó, người Kim tràn xuống phía nam, đánh tan toàn bộ quân Tây, chiến tranh quanh Quan Trung kéo dài hết năm này sang năm khác, dân chúng chẳng còn đường sống, hộ khẩu sụt mất quá nửa.
Rồi người Mông Cổ trỗi dậy, diệt Tây Hạ, Quan Trung lại tiếp tục chịu tai ương.
Người Mông Cổ còn đưa rất nhiều người Sắc Mục vào vùng này. Địa vị của họ cao hơn người Hán rất nhiều. Họ giúp quý tộc Mông Cổ chiếm đồng cỏ, cướp ruộng đất. Ở vùng Thiểm Cam, người Mông Cổ phong cho cả đống vương gia. Đám vương công ấy nuôi tay chân, tích lũy thế lực, khiến dân Quan Trung khổ sở không sao kể xiết.
Theo lẽ thường, chỉ cần có biện pháp đúng đắn, đánh bại triều Nguyên, giành lại Quan Trung đâu phải chuyện khó.
Khổ nỗi, Lưu Phúc Thông và triều đình Hàn Tống chưa từng tìm hiểu kỹ tình hình nơi ấy. Họ tưởng đại quân vừa kéo đến, chỉ cần phất tay hô một tiếng là dân chúng lập tức hưởng ứng.
Nào ngờ người Hán không cam phận làm nô lệ đã bỏ đi hết. Phần đông những người còn lại đều đã thành nô lệ, hoặc nửa nô lệ.
Thêm vào đó, người Sắc Mục có mặt khắp nơi, khiến phong tục Quan Trung đổi khác rõ rệt.
Quân bắc phạt tiến vào Quan Trung, chẳng những không đưa ra biện pháp tranh thủ lòng dân, mà còn tiếp tục bóc lột, bắt dân cung cấp lương thực và quân nhu.
Một số tướng lĩnh Hàn Tống còn thừa dịp cướp bóc dân chúng, đút đầy túi riêng.
Quan Trung vốn đã cằn cỗi, làm sao chịu nổi cảnh bị vơ vét như thế?
Nhiều người còn ôm chút hy vọng vào quân bắc phạt lập tức đổi ý. Triều Nguyên có thể rất tệ, mọi người sống khốn khổ, nhưng ít ra vẫn còn sống. Quân bắc phạt mà tràn vào, họ có khi lại gặp họa diệt thân.
Đã vậy, sao có thể trông mong dân Quan Trung giúp sức cho quân bắc phạt?
Nghĩ đến đây, Phó Hữu Đức toát mồ hôi lạnh, vừa hổ thẹn vừa xấu hổ đến nóng mặt.
- Thì ra các anh em bỏ mạng đều là vì chúng ta hồ đồ!
Phó Hữu Đức đột nhiên nhìn Uông Quảng Dương, xúc động nói:
- Đại nhân nhìn xa trông rộng, chỉ một câu đã vạch trúng chỗ mấu chốt, khiến tôi sáng tỏ như vừa được khai tâm. Với tài năng của đại nhân, nếu phò tá Lưu Thái Bảo, ắt sẽ bắc phạt thành công, quét sạch triều Nguyên!
Uông Quảng Dương bật cười. Hắn đến để thuyết phục Phó Hữu Đức, sao giờ lại thành người được khuyên nhủ?
- Tướng quân, những đạo lý này chẳng có gì phức tạp. Dưới trướng Ngô Vương, văn võ bá quan phần nhiều đều hiểu cả. Trương tướng công nhà tôi mới thật là bậc hiền tài đương thời. Tôi chỉ học được đôi điều sơ sài mà thôi. Còn chuyện bảo tôi phò tá Lưu Thái Bảo, tướng quân nâng tôi lên cao quá rồi. Đạo lý đã rõ rành rành, nên làm thế nào cũng chẳng khó đoán. Nhưng Lưu Thái Bảo có chịu làm không? Ông ta có làm nổi không?
Phó Hữu Đức hít sâu một hơi, biết mình chẳng thể làm gì. Lưu Phúc Thông vốn chẳng coi Chu Nguyên Chương ra gì, cũng không muốn chấp nhận chuyện giải phóng nô lệ, chia ruộng bình đẳng.
Hơn nữa, điều họ mong mỏi chỉ là mở lại cơ đồ nhà Tống. Nhà Triệu Tống đã hèn yếu đến thế, một bản sao kém cỏi của triều đại ấy thì còn có thể trông mong được gì?
Nghĩ đến đây, Phó Hữu Đức chợt nhớ lại lời Uông Quảng Dương nói lúc đầu. Chu Nguyên Chương chiếm giữ miền Đông Nam, điều hắn nghĩ đến là dẫn hai mươi vạn quân bắc phạt Trung Nguyên, tiến vào Quan Trung, noi gương Hán Vũ Đế tế Hoàng Đế, bày tỏ với tổ tiên chí khôi phục Trung Hoa, dựng lại non sông.
Còn quân Hàn Tống tiến vào Quan Trung thì có thể làm được gì?
Lặp lại nỗi nhục phải nộp cống cho người Kim, hay chịu cảnh thua trận, mất nước vào tay họ?
Đến cả chọn một tấm gương xứng đáng để noi theo cũng chẳng làm nổi. Khoảng cách giữa hai bên quả thật quá lớn.
Mặt già của Phó Hữu Đức đỏ bừng. Càng nghĩ, hắn càng hổ thẹn. Hắn đứng dậy, quỳ một gối xuống, cảm khái nói:
- Uông đại nhân, Hữu Đức có mắt như mù, không biết minh chủ. Phiêu bạt vạn dặm, không nơi nương tựa. Nếu Ngô Vương không chê, Hữu Đức nguyện dắt ngựa theo hầu, tận trung hết lòng, tuyệt không thờ chủ khác!
Uông Quảng Dương liên tục gật đầu. Hắn cũng không ngờ mọi việc lại thuận lợi đến vậy.
- Tướng quân, lần này tôi đến chính vì biết tướng quân là nhân tài hiếm có. Tướng quân chịu theo Ngô Vương, đó là điều tốt nhất. Chỉ không biết hiện giờ tướng quân có bao nhiêu thuộc hạ, và định liệu ra sao?
Phó Hữu Đức đáp:
- Hiện giờ ta còn ba trăm thân tín. Trần Hữu Lượng lại cấp cho ta năm trăm người. Cả tám trăm người đều nghe lệnh ta. Chỉ có binh quyền ở Tiểu Cô Sơn vẫn nằm trong tay Đinh Phổ Lang. Ta với hắn không thân lắm, chẳng biết hắn định tính thế nào. Nếu hắn nhất quyết ngăn cản, e sẽ thành chướng ngại.
Uông Quảng Dương khẽ nhướng mày, ngẫm nghĩ một lát rồi hỏi:
- Tướng quân định làm thế nào?
- Ta định ra tay với Đinh Phổ Lang. Mời hắn đến dự tiệc, rồi thừa lúc trong tiệc khống chế hắn. Nhưng làm vậy cần Ngô Vương phái quân đến tiếp ứng, nếu không một mình ta khó lòng xoay xở.
Uông Quảng Dương nghĩ ngợi rồi gật đầu:
- Tôi sẽ bẩm với chủ công.
Uông Quảng Dương trở về, thu hoạch đầy mình. Nhưng hắn không hề hay biết, ngay lúc hắn bí mật bàn chuyện với Phó Hữu Đức, cũng có một người khác đến bái kiến Đinh Phổ Lang.
Người ấy cũng thuộc hàng chữ Phổ, tên là Lý Phổ Thắng.
- Ngươi… sao ngươi còn sống?
Đinh Phổ Lang thất kinh:
- Chẳng phải ngươi đã bị Chu Nguyên Chương giết rồi sao?
Lý Phổ Thắng cười khà khà:
- Ngươi nghe ai nói thế? Ta chẳng phải vẫn sống sờ sờ đây sao?
Đinh Phổ Lang nhìn kỹ một lượt, thấy quả thật là Triệu Phổ Thắng, bèn nói:
- Trước kia thủy quân Sào Hồ theo Chu Nguyên Chương. Sư huynh họ Triệu thấy chẳng còn chỗ đứng nên trở về Hán Dương. Còn sư huynh họ Lý ngươi không cam lòng, giữa đường quay lại Sào Hồ, tập hợp người ngựa, quyết sống mái với Chu Nguyên Chương. Sau đó ta nghe nói Chu Nguyên Chương đánh bại ngươi, trói ngươi lại rồi ném xuống Sào Hồ dìm chết. Có chuyện ấy không?
Lý Phổ Thắng bật cười:
- Ta mà chết rồi thì ngươi đang thấy ma đấy à? Phải, ta từng bị bắt, còn ở trong doanh trại tù binh suốt một thời gian dài. Nhưng ta nói thật, sư đệ cũng nên vào đó một phen, tận mắt nhìn thấy bản lĩnh của chủ công chúng ta!
Đinh Phổ Lang ngẩn người:
- Sư huynh Lý, huynh đầu hàng Chu Nguyên Chương rồi sao?
- Đúng vậy. Lần này ta đến để khuyên sư đệ cũng quy thuận. Ta ở trong doanh trại tù binh, vừa làm việc vừa học hỏi. Tổ sư Bành khi xưa đã nói với chúng ta bao nhiêu đạo lý, nào là Di Lặc tái sinh, thế giới sáng trong. Nhưng theo ta thấy, quân Chu gia bây giờ mới thật sự có đôi phần dáng vẻ của một thế giới sáng trong. Sư đệ, Trần Hữu Lượng lòng dạ đen tối, thủ đoạn tàn nhẫn, lại chẳng biết dung người. Theo hắn, chẳng có tương lai đâu!
Đinh Phổ Lang càng thêm kinh ngạc. Trầm ngâm hồi lâu, hắn lẩm bẩm:
- Trần Hữu Lượng phái Phó Hữu Đức trông chừng ta. Muốn ta quy thuận, trừ phi trừ khử Phó Hữu Đức trước đã!