Trương Hy Mạnh nói xong, quả bóng tự nhiên được chuyền đến chân Chu Nguyên Chương.
Thật ra, Chu Nguyên Chương cũng đã tự xét lại mình. Hôm ấy, Đào An nói không muốn sống như dân thường, lão Chu nghe xong liền nảy ý giết người, định xử tử lão già kia để những kẻ bên dưới nhìn cho rõ: ngươi muốn giữ vẻ nho nhã, thể diện, vậy ta sẽ giúp ngươi giữ cho trọn!
Nhưng rốt cuộc lão Chu vẫn không xuống tay. Nói cho cùng, Đào An đã làm được không ít việc, mà ông ta cũng chỉ buông lời, chứ chưa thật sự làm chuyện gì xấu.
Quan trọng hơn cả, lúc này Chu Nguyên Chương còn chưa quét sạch miền Nam. Thiên Hoàn vẫn còn thực lực đáng kể. Nếu ép người ta quá gắt vào lúc này, quả thật có thể khiến họ ngả sang phe khác.
Làm vua thì vẫn phải thu phục lòng người, giữ cho bên dưới yên ổn.
Hơn nữa, Đào An lỡ lời nhất thời, kể ra cũng có công, coi như đã nhắc nhở Chu Nguyên Chương một điều.
Đừng tưởng người dưới quyền mình đều một lòng một dạ với mình.
Thậm chí phải nói rằng, phần đông chẳng mấy tán thành chủ trương của Trương Hy Mạnh. Bọn họ chỉ thuận gió đổi chiều, khéo miệng nịnh hót, ngoài miệng hô hào vài câu mà thôi. Những lời ấy chưa hề khắc sâu vào lòng, càng không có gan đem ra làm thật.
Quá nhiều kẻ vẫn nghĩ mình chẳng giống người thường, đáng được hưởng đãi ngộ tốt hơn. Dân đen thì cứ ngoan ngoãn làm lụng, mặc cho họ sai khiến, cung phụng họ. Đó mới là thái bình thịnh thế, là vua sáng tôi hiền.
Ngay cả chút yêu cầu nhỏ nhoi ấy mà không đáp ứng, thì chẳng khác nào hôn quân.
Dẫu việc ấy có lợi cho quốc gia, chúng ta vẫn sẽ chê bai ngươi.
Khi Chu Nguyên Chương nhận ra có những kẻ dù thế nào cũng chẳng thể dạy cho nên người, hắn thật sự muốn vung đao, muốn vô cùng… Nhưng đúng lúc ấy, Mã thị đã khuyên hắn dừng tay.
Lý lẽ của Mã thị rất đơn giản. Đào An đã đứng ra nói thẳng, mà còn có lý do để không giết, vậy những kẻ chỉ nghĩ thầm trong bụng thì sao có thể vung đao với họ?
Cứ khăng khăng muốn trị tội, ắt khó tránh khỏi giết nhầm người tốt, trái lại còn làm tổn hại uy danh của mình.
Một người quyết đoán, không phải cứ xem đã giết được bao nhiêu người. Điều cốt yếu là gặp kẻ đáng giết, có mềm lòng tha cho hắn hay không.
Chẳng hạn như Hồ Tam Xá. Tội trạng của hắn rành rành, cha hắn lại đang cầm quân ngoài mặt trận. Đây quả là một việc khó xử. Nhưng nếu Chu Trọng Bát giết hắn, thiên hạ sẽ biết hắn là người thế nào.
Còn những quan văn mang thói nhà nho như Đào An, trừ phi thật sự tham ô, nhận hối lộ, chứng cứ rõ ràng, mới có thể xuống tay. Nếu không, rất dễ làm những kẻ sĩ đang muốn quy phục hoảng sợ, lợi chẳng bù hại.
Trên đời này, người có thể khiến Chu Nguyên Chương đổi ý vốn chẳng nhiều. Người dám gọi thẳng hắn là Chu Trọng Bát, rồi chỉ cho hắn biết nên làm thế nào, lại chỉ có đúng một người.
Lão Chu tự nhiên nghe theo lời khuyên. Nhưng trong bụng vẫn còn đôi chút không vui, cứ cảm thấy đám quan văn cách mình một lớp da, chẳng thể cùng lòng.
Hôm nay, Trương Hy Mạnh đưa ra phương án mới.
Chu Nguyên Chương rất vừa ý, cuối cùng cũng có được một bậc thang để bước xuống.
- Ta biết trong số các ngươi có nhiều người coi thường dân nghèo, cho rằng đám nông dân bới đất kiếm ăn chẳng đáng một xu, chỉ như cỏ hoang kiến mọn… Nhưng ta muốn nói một câu. Những người đứng đầu các ngươi, Chu Nguyên Chương ta, chính là bước ra từ đám người ấy. Mấy vị đại tướng của ta cũng đều xuất thân cơ hàn. Tướng sĩ dưới trướng ta càng là những người lương thiện, nghèo khó đến tận đời trước đời sau.
Chu Nguyên Chương nhìn khắp mọi người, giọng lạnh lùng:
- Các ngươi vẫn cho rằng người nghèo chẳng đáng một xu sao?
Lần này chẳng cần Trương Hy Mạnh lên tiếng, Lý Thiện Trường đã đi đầu quỳ xuống. Ông ta xúc động, bày tỏ hết ruột gan:
- Thưa chúa công, trước khi làm một viên lại nhỏ, nhà thần cũng túng thiếu lắm. Cơm không đủ no, áo không đủ ấm. Mùa đông đọc sách, hai bàn tay đầy những vết nứt vì lạnh. Thần cũng từng muốn vào kinh thi tiến sĩ, làm rạng danh tổ tông. Nhưng nhà không lo nổi tiền đường sá, thần đành làm một viên lại nhỏ, nhẫn nại chịu đựng. Nếu không gặp được chúa công, đời này của thần, e rằng đã bỏ đi rồi.
Lý Thiện Trường nói năng khẩn thiết, nghe rất cảm động. Chu Nguyên Chương cũng gật đầu khen ngợi. Chỉ riêng Trương Hy Mạnh dường như nhớ rõ Lý Thiện Trường từng nói gia cảnh mình khá giả, nếu không thì làm sao có cơ hội đọc sách?
Ông ta còn từng lấy dòng dõi nhà nho ra khoe, ý bảo Trương Hy Mạnh đừng quá kiêu ngạo.
Sao mới chớp mắt đã thành kẻ nghèo rớt mồng tơi rồi?
Chẳng lẽ nhà họ Lý cũng giống con mèo của Schrödinger, khi nghèo khi giàu, thành ra chuyện huyền hoặc?
Nhưng cũng không thể bảo lão Lý nói dối. Trong số quan văn ở đây quả thật có người xuất thân khốn khó, đường học hành gian nan… chẳng hạn như Tống Liêm!
Ông rất tán thành lời Chu Nguyên Chương vừa nói, hơn nữa cũng chưa từng gây chuyện đòi tăng bổng lộc.
Nay cách Trương Hy Mạnh định mức bổng lộc đã khiến Tống Liêm rất hài lòng.
- Thưa chúa công, thần trộm nghĩ bổng lộc quan lại cao gấp năm lần dân thường, lại làm việc trong triều, chẳng phải lo lắng chuyện cơm áo, đã là ơn trời rộng lớn. Xin chúa công nhìn xem nhà Tống, chỉ hận không thể vét cạn kho quốc gia để nuôi tầng lớp sĩ đại phu. Làm vậy chẳng khác nào lấy của người thiếu đem bù cho kẻ thừa. Dân sinh kiệt quệ, khởi nghĩa nổi lên không ngớt, cũng là lẽ thường tình. Nay đã muốn lập lại đạo lý làm người, gây dựng lại thiên hạ, thì phải dứt khoát bỏ đi những phép tắc tệ hại của triều trước. Mọi việc nên nghĩ đến lẽ phải và lòng người, lấy dân làm gốc. Chỉ có định ra phép tắc như vậy, thiên hạ mới yên ổn lâu dài, thái bình muôn năm!
Cuối cùng cũng có một viên quan văn hiểu được việc lớn. Cơn giận của Chu Nguyên Chương nguôi đi ba phần.
- Học sĩ Tống nói có lý. Chúng ta tận mắt nhìn thấy thiên hạ nhà Đại Nguyên tan tác, cũng đã chứng kiến bao phen hưng vong suốt nghìn năm của Hoa Hạ. Nhà Chu suy vong vì thiên tử muốn gì làm nấy, thích vơ vét bao nhiêu thì vơ vét. Nhà Tống mất nước vì trên xa hoa, dưới tham lam, thiên tử mê muội, quan lại cùng hào thân vòi vĩnh vô độ. Dân chúng chẳng còn đường sống, giặc ngoài xâm lấn… Bài học ấy đau đớn biết bao. Ta có thể chấp nhận quan viên nhận thêm bổng lộc, nhưng tuyệt đối không cho phép các ngươi tác oai tác quái, coi dân như cá thịt. Ta mong các ngươi nhớ kỹ lời hôm nay. Chuyện bổng lộc, lát nữa để Trương tướng và Lý tướng bàn bạc cho ổn thỏa rồi công bố sớm. Từ nay, ta cũng sẽ tra xét quan lại thật nghiêm. Hễ phát hiện ai tham ô làm trái phép nước, ta quyết không nương tay!
Lão Chu đã nghe theo lời khuyên của phu nhân. Tùy tiện giết người quả là không đúng. Nhưng nếu có lý do, có chứng cứ xác thực, ai cũng đừng hòng ngăn được hắn!
Cứ chờ mà xem. Hắn nhất định sẽ ra tay với đám nhà nho kia, những kẻ không coi dân là người. Không nghiêm trị vài tên quan tham, làm sao ăn nói với dân chúng, làm sao khiến hắn nguôi cơn tức trong lòng!
Có điều, chuyện này không tiện để Trương Hy Mạnh và Lý Thiện Trường nhúng tay. Chu Nguyên Chương định tìm Quách Anh sắp xếp, giao cho ty Củng Vệ điều tra.
Nói không ngoa, lão Chu đã mài dao sẵn, chỉ chờ chém xuống.
Còn ở phía bên kia, Trương Hy Mạnh cũng đến gặp Lý Thiện Trường.
Sau khi chạm mặt, bầu không khí chẳng mấy vui vẻ. Lý Thiện Trường chỉ nhìn Trương Hy Mạnh cười, rồi rót cho hắn một chén nước trắng.
- Hết trà rồi, chỉ còn thứ này. Mong Trương tướng đừng chê.
Trương Hy Mạnh nhìn chén nước, rồi ngẩng lên nhìn Lý Thiện Trường.
Lão Lý đang trách hắn đây mà!
- Lý huynh, huynh cho rằng ta nên nói trước với huynh chuyện định mức bổng lộc, để huynh còn có lời đối đáp với bá quan, khỏi phải lâm vào cảnh khó xử thế này, phải không?
- Không! Nói thật, Trương tướng, ta không tán thành phương án của ông. Nào là lấy giá lương thực làm chuẩn, nào là hai ba năm lại điều chỉnh một lần… Chẳng lẽ ông không biết bổng lộc quan lại chỉ có thể tăng, không thể giảm sao? Nếu để ta nói, chúa công cứ định ra mức bổng lộc rồi cấm sửa đổi mãi mãi, có khi lại hay hơn. Đằng nào cũng có kẻ tham, chi bằng đặt luật thật nghiêm. Ai tham ô làm trái phép nước thì lột da nhồi cỏ, xử cho gọn ghẽ!
Lý Thiện Trường nói đầy hùng hồn. Trương Hy Mạnh nghe mà buồn cười. Lý Thiện Trường là hạng người nào, hắn còn lạ gì? Rõ ràng chỉ vì tức giận, giận lây nên mới dùng lời lẽ mỉa mai hắn!
Được lắm!
Họ Lý kia, xem như ông có gan.
Nếu ta không thể nói ba câu khiến ông quỳ xuống, ta xin chịu thua, mọi việc từ nay đều để ông quyết định!
- Lý huynh, huynh quả là ghét thói xấu như kẻ thù. Vậy huynh cho rằng tham ô bao nhiêu thì đáng bị lột da nhồi cỏ?
Lý Thiện Trường giận dỗi đáp:
- Không cần nhiều, sáu mươi lạng là đủ!
- Được! Sáu mươi lạng thì sáu mươi lạng. Mấy hôm trước ta nhận của Lý huynh hai cân trà Long Tỉnh, có cần lột da ta không?
Lý Thiện Trường ngẩn ra. Trà Long Tỉnh ư? Đúng là có chuyện ấy. Chỉ là gói trà đó do người dưới biếu ông ta, nói là đặc sản Tây Hồ, mời ông ta nếm thử.
Dẫu Long Tỉnh thượng hạng rất đắt, cũng chẳng thể lên đến sáu mươi lạng. Trà đắt nhất thời nay vẫn là Tiểu Long Đoàn. Trà xanh vốn chẳng đáng bao nhiêu, chẳng qua Trương Hy Mạnh thích uống mà thôi.
- Trương tướng, tiếng thanh liêm của ông ai cũng biết. Nếu đến ông mà còn bị lột da nhồi cỏ, e rằng trong nước chẳng còn mấy ai xứng đáng được lên tiếng!
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Đa tạ huynh quá khen. Ta may mắn còn sống được đến hôm nay. Nhưng hai tòa trang viên đời Tống bên bờ Tây Hồ vừa được sửa sang, cùng một trăm mẫu vườn trà, rốt cuộc đáng giá bao nhiêu, phải lột mấy lớp da, ta cũng chẳng rõ!
Nói rồi, hắn đặt trước mặt Lý Thiện Trường một gói trà, một tờ phiếu cầm đồ và một chiếc hộp gỗ. Mở ra xem, bên trong quả nhiên là giấy tờ nhà đất của những thứ Trương Hy Mạnh vừa nói. Trên đó còn có một phong thư, đề rõ: “Kính gửi Lý tướng”.
Nói xong ba câu, Trương Hy Mạnh ngồi xuống bên cạnh, gác chân, thong thả uống nước trắng.
Còn Lý Thiện Trường, trước tiên là sửng sốt, sau đó cả người run lên. Một nỗi bất an dữ dội trào dâng trong lòng. Ông ta cầm gói trà lên, nhìn đi nhìn lại. Đúng là gói trà người ta biếu ông ta!
Rồi nhìn tờ phiếu cầm đồ… Lão Lý hiểu ra tất cả!
Hỏng rồi!
Có kẻ mượn cớ biếu trà, giấu tờ phiếu cầm đồ trong gói trà.
Ông ta sơ ý, chẳng để tâm, lại chuyển gói trà ấy cho Trương Hy Mạnh.
Trớ trêu thay, trong gói trà lại có thứ đủ lấy mạng người. Chỉ một tờ phiếu cầm đồ mà đổi được trang viên và vườn trà… Hay thật! Kẻ biếu quà này quả là tốn bao công sức, bày mưu tính kế hết sức khéo léo.
Lý Thiện Trường đứng đầu hàng quan văn, trà đưa đến trước mặt ông ta, ai dám động vào?
Điều thú vị là trong trà không giấu vàng bạc tầm thường, mà giấu một tờ phiếu cầm đồ!
Phải cầm tờ phiếu ấy mới đổi được chiếc hộp. Trong hộp lại giấu món quà hậu hĩnh.
Từng vòng móc nối với nhau, im hơi lặng tiếng, món quà lớn đã được đưa vào tay Lý Thiện Trường.
Thật là một ý hay!
Đúng là bày bố khéo léo, tính toán tinh vi.
Chỉ tiếc, kẻ kia chẳng ngờ Trương Hy Mạnh đến thăm Lý Thiện Trường, lần đầu tiên trong đời nhận hối lộ, cầm gói trà mang đi. Thế là chuyện chẳng người ngoài nào hay ấy lại nằm gọn trong tay hắn.
- Trương tướng, ta, ta bị oan! Lý Thiện Trường cuống quýt quỳ xuống. - Ta thật sự không biết gì cả. Có kẻ hãm hại ta!
Trương Hy Mạnh cười khẽ:
- Lý huynh, nếu ta nghĩ huynh có dính líu, những thứ này đã được đưa đến chỗ chúa công rồi!
- Ôi chao!
Một câu ấy khiến nước mắt Lý Thiện Trường suýt trào ra. Nghĩ đến những lời châm chọc vừa rồi, ông ta chỉ muốn xé toạc tấm mặt già của mình. Làm chuyện mất mặt đến thế này, cái mặt này… giữ lại làm gì!
Lý Thiện Trường đã hiểu. Trương Hy Mạnh không báo trước cho ông ta, hẳn là muốn xem kẻ nào đang gây chuyện với ông ta, muốn thế chỗ ông ta… Trương tướng, ông thật dụng tâm quá!
Lão Lý nắm lấy cánh tay Trương Hy Mạnh, chẳng biết phải nói gì.
Cha mẹ sinh ra ta, Trương tướng cứu mạng ta!
Thật ra, Lý Thiện Trường chỉ tự mình tưởng bở. Trương Hy Mạnh biết ông ta vô can trong vụ này, nhưng rốt cuộc ông ta có thật sự trong sạch hay không, chỉ trời mới biết.
Trong lúc này, cho lão Lý một cái bạt tai cũng chẳng có gì sai.
- Lý huynh, kẻ dùng được thủ đoạn như thế này, chuyện phía sau chắc chắn không nhỏ. Nếu tâu lên chúa công, chẳng biết rồi sẽ thành ra thế nào!
Lý Thiện Trường bật khóc. Đừng nhắc đến Chu Nguyên Chương nữa, giờ sau gáy ông ta lạnh toát rồi.
Rốt cuộc là tên súc sinh nào hãm hại ta thế này!
- Trương tướng, lòng ta đang rối bời, ông nói xem phải làm thế nào đây?
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Chuyện này thật ra không khó. Ta từng nghe nói làm việc tốt chẳng cần để tên, chứ chưa nghe ai biếu quà mà không để lại tên tuổi. Kẻ này bày hết lớp này đến lớp khác, ta đoán trong trang viên kia có khi còn cất giấu chuyện khác. Thế này đi, ta cùng Lý huynh đến xem thử, làm chứng nhân. Ta muốn xem rốt cuộc kẻ nào đứng sau, định mua chuộc Lý huynh!
Lý Thiện Trường hít sâu một hơi:
- Được! Trương tướng đã cứu mạng ta!
Lão Lý đứng dậy, cầm lấy giấy tờ đất đai. Những thứ còn lại, kể cả hai cân trà, ông ta đều cho vào một chiếc rương, còn cẩn thận dán giấy niêm phong, cất giữ làm tang vật.
- Trương tướng cứ chờ xem. Tra rõ ngọn ngành rồi, ta sẽ giao hết cho chúa công!
Trà của ta!
Trà của ta!
Trương Hy Mạnh bỗng thấy đau lòng ghê gớm…