- Đứng lên, mau đứng lên!
Chu Nguyên Chương chìa bàn tay lớn, nắm chặt lấy Phương Quốc Trân như kìm sắt rồi nhấc bổng hắn dậy. Sau đó, lão Chu nhích người sang bên, nhường ra một chỗ, lại ấn Phương Quốc Trân ngồi xuống cạnh mình.
Lão Phương cũng là tay hảo hán từng lăn lộn giữa biển khơi, thân hình cường tráng, gân cốt rắn chắc. Vậy mà vẫn bị lão Chu nhấc lên đặt xuống như gà con, khiến hắn không khỏi lúng túng.
- Phương huynh, huynh có biết vì sao ta phong huynh làm Việt vương, lại còn mời huynh ngồi bên cạnh ta không?
Phương Quốc Trân trầm ngâm một lát. Hắn tuy lúc theo lúc chống, nhưng tuyệt đối chẳng phải kẻ ngốc. Nói cho cùng, người ngốc thì làm sao xoay xở được như thế.
- Bẩm chúa công, thần nghĩ điều duy nhất đáng kể ở mình là có vài chiến thuyền, cũng biết đôi chút việc ngoài biển. Hơn nữa…
- Hơn nữa thì sao?
- Hơn nữa, xét binh lực trong ba nhà, thần… thần là kẻ yếu nhất!
Lão Chu không nhịn được, bật cười vang, vỗ mạnh lên vai Phương Quốc Trân.
- Phương huynh quả là người thông minh. Vậy ta cũng chẳng giấu giếm nữa. Ta phong huynh làm Việt vương, có thể cam đoan với huynh mấy điều. Thứ nhất, ta sẽ ban thực ấp, để huynh được hưởng đất phong và tùy cơ hành sự. Thứ hai, huynh không phản ta thì ta không phế nhà họ Phương. Chúng ta đều là hào kiệt giữa buổi loạn lạc, đều là hảo hán cùng chống quân Nguyên. Ta cũng mong có người bạn, người anh em như huynh!
Chu Nguyên Chương nắm cánh tay Phương Quốc Trân, lắc mạnh mấy lượt.
- Phương huynh thấy thế nào?
Phương Quốc Trân chấn động trong lòng. Theo những gì hắn biết về Chu Nguyên Chương, người này quả thật chẳng thích nói dối, đã nói thì thường làm được.
Hắn chịu đến đây đúng như lời vừa nói. Xét thực lực chung, hắn còn chẳng bằng Trần Hữu Định, lương thực lại phải trông cậy vào Chu Nguyên Chương.
Nếu lão Chu không dung nổi cả hắn, nuốt trọn luôn thế lực của hắn, vậy hai người kia, thậm chí cả thiên hạ, đều sẽ coi thường Chu Nguyên Chương.
Trong bốn thế lực mạnh nhất vùng Đông Nam, lão Chu đứng đầu, Trương Sĩ Thành đứng thứ hai, Trần Hữu Định thứ ba, còn Phương Quốc Trân xếp thứ tư. Nói nôm na, hắn chỉ là một thế lực nhỏ bé ở cuối thời Nguyên. Miễn biết cách xoay xở, cả ba ông lớn đều sẽ nể nang hắn ít nhiều.
Chính vì hiểu rõ vị thế của mình, Phương Quốc Trân mới hết sức hài lòng với tước Việt vương. Dẫu hắn giở hết bản lĩnh cả đời, cũng chỉ có thể đi xa đến thế.
Thậm chí hắn còn đoán tình thế này chẳng duy trì được bao lâu, bởi thế quân Chu gia đang lên quá mạnh.
Nhưng những lời Chu Nguyên Chương vừa nói lại vượt xa dự liệu của hắn. Ban đất phong, cho phép truyền đời, những lời ấy dường như còn ẩn chứa ý sâu xa. Hắn chưa kịp ngẫm ra, nhưng chắc chắn chẳng phải chuyện xấu.
Có thể đứng vững làm chủ một phương, đã là được trời thương.
- Bẩm chúa công, Quốc Trân chẳng còn gì để nói. Thần nguyện tôn chúa công làm chủ, xông pha trước ngựa sau xe, một lòng trung thành đến trọn đời!
Chu Nguyên Chương bật cười ha hả. Hắn đứng dậy, lấy từ chiếc khay phía sau một chiếc mũ miện chín tua, rồi quay sang Phương Quốc Trân, cười nói:
- Chiếc mũ này là bọn họ chuẩn bị cho ta. Họ làm hai chiếc, để ta chọn. Ta lấy một chiếc đội, chiếc còn lại thì ban cho huynh. Huynh cứ thử xem có vừa không, rồi bảo họ chỉnh lại.
Phương Quốc Trân vừa trông thấy chiếc mũ miện chín tua được chế tác tinh xảo, cả người đã run lên, mắt dán chặt vào nó.
Thiên tử đội mũ miện mười hai tua, thân vương đội chín tua. Chu Nguyên Chương đem chiếc mũ vương gia còn dư ban cho hắn, ý nghĩa đã quá rõ ràng!
Hắn run rẩy định đưa tay nhận, nhưng chạm phải ánh mắt Chu Nguyên Chương, lại bất giác cúi đầu.
- Đa tạ chúa công ban mũ.
Chu Nguyên Chương mỉm cười, tự tay đội chiếc mũ miện chín tua lên đầu Phương Quốc Trân, rồi bảo hắn ngẩng mặt. Hắn ngắm kỹ một lượt, thấy chiếc mũ rất vừa vặn, trong lòng cũng hài lòng.
- Phương huynh, huynh nói xem, mũ áo nhà Hán có phải dễ chịu hơn mũ áo Mông Cổ nhiều không?
Phương Quốc Trân phấn chấn hẳn lên, vội đáp:
- Chúa công dạy phải. Quốc Trân sẽ không bao giờ bán mạng cho giặc Nguyên nữa. Quốc Trân nguyện theo chúa công, đuổi giặc Hồ, khôi phục giang sơn Trung Hoa!
Xem ra vị này đã đọc không ít văn của Trương Hy Mạnh, khẩu hiệu hô lên rất trơn tru.
Thấy hắn hiểu ý như vậy, Chu Nguyên Chương cũng vui lòng, liên tiếp gật đầu.
- Tốt lắm, tốt lắm! Phương huynh, trước hết cứ tháo mũ xuống, để họ chỉnh lại đôi chút. Sau đó ta sẽ ban cho huynh cả áo thêu mãng xà lẫn ấn lớn!
Phương Quốc Trân lưu luyến tháo mũ xuống. Lúc lui ra, hắn còn ngoái nhìn trộm mấy lượt rồi mới chịu đi.
Chu Nguyên Chương vui mừng khôn xiết. Chỉ một chiếc mũ, một tước vương, đã buộc được một con giao long ngoài biển về phía mình!
Thu xếp ổn thỏa việc của Phương Quốc Trân xong, việc kế tiếp của Chu Nguyên Chương là tế cáo trời đất.
Hàng Châu lại không có đàn tế trời đất, nên lão Chu chỉ dẫn văn võ bá quan đến đàn tế tạm ở phía nam thành, đọc bài tế văn rồi mau chóng quay về. Toàn bộ nghi lễ diễn ra rất ngắn.
Ngắn đến nỗi mọi người còn chưa kịp cảm nhận được gì thì buổi lễ đã kết thúc.
Dẫu chủ trương tiết kiệm là đúng, nhưng lễ lên ngôi mà làm vội vã đến thế, hình như cũng không ổn lắm!
Mọi người còn đang ngập ngừng, Lý Thiện Trường đã bước ra, bảo rằng cứ thong thả, việc quan trọng nhất thật sự nằm ở lễ tế Nhạc Phi. Trước mộ Nhạc vương, chúa công còn có chuyện trọng đại cần tuyên cáo!
Đến lúc ấy, mọi người mới hiểu ra: hóa ra tế trời chỉ là phần mở đầu.
Điều này vốn cũng hợp với chủ trương đã hình thành suốt dọc đường: lòng trời chính là lòng dân, ý trời chính là ý dân. Đã vậy, nghi lễ tế trời đất có thể giản lược, điều cốt yếu vẫn là thu phục lòng người!
Vậy phải làm sao mới thu phục được lòng người?
Đáp án chẳng mấy chốc sẽ được nói ra.
Chu Nguyên Chương dẫn đầu, cùng văn võ bá quan, Phương Quốc Trân và sứ giả các nơi, rồi hợp với dân chúng Hàng Châu cùng sĩ tử từ các địa phương tìm đến, tất cả kéo nhau đến trước mộ Nhạc Phi.
Quân Chu gia từng tổ chức lễ tế bậc hiền xưa một lần. Lần trước là tế Tông Trạch ở Trấn Giang, lần này đến lượt Nhạc Phi. Quy mô lần này lớn hơn trước gấp mười lần.
Lần trước là Tống Liêm đọc bài tế văn. Ông điểm lại lịch sử, kể từ Tam Hoàng Ngũ Đế, nói về dòng dõi Hoa Hạ nối tiếp dài lâu, cho đến khi nhà Triệu Tống bại vong ở Nhai Sơn, cơ nghiệp tan tành. Rồi ông nhấn mạnh rằng lòng dân chưa chết, chí lớn vẫn bền, từ đó nêu lên ý nghĩa thật sự của việc đuổi giặc Hồ, khôi phục Trung Hoa.
Tống Liêm tự hỏi lòng mình. Dẫu viết lại bài ấy, lời văn có lẽ sẽ chau chuốt hơn, nhưng khí độ và tầm vóc thì khó lòng vượt qua.
Bởi thế, ông tuyệt đối không dám động bút vào bài tuyên cáo lên ngôi của Chu Nguyên Chương, thậm chí không dám chạm đến.
Việc lớn như vậy chỉ có thể giao cho Trương Hy Mạnh.
Lịch sử năm nghìn năm đã bày ra đó, phải giảng giải thế nào, phải kế thừa và mở đường ra sao?
Tất cả đều trông vào ngòi bút của Trương tiên sinh. Nói đi nói lại, vẫn phải chờ Trương Hy Mạnh.
Quả nhiên, Trương Hy Mạnh không phụ lòng người. Hắn viết xong bài văn rồi trình lên lão Chu. Người ngoài không ai được biết tường tận nội dung. Ban đầu mọi người tính để lão Chu đọc trước đông người là đủ.
Nào ngờ sau khi gặp Phương Quốc Trân, trên đường đi tế trời, Chu Nguyên Chương lại nói với Trương Hy Mạnh rằng bài văn ấy cứ để hắn đọc, còn lão Chu chỉ cần tuyên bố những sách lược cụ thể.
Trương Hy Mạnh thoáng sững người. Văn do hắn viết, để hắn đọc thì chẳng có gì khó, cũng không ảnh hưởng nhiều đến toàn bộ nghi thức.
Chỉ có điều, chiếu thư đăng cơ lên ngôi mang địa vị khác thường.
Đặt vào đời sau, dù sao cũng phải học thuộc rồi chép lại nguyên văn.
Chẳng phải lão Tống đọc một lần mà đã cảm kích rơi lệ, ghi khắc tận lòng đó sao!
Hẳn lão Chu muốn nhường cho hắn dịp được mọi người chú ý.
Trương Hy Mạnh chẳng biết nói gì, đành khoác áo bào đỏ rực, giữa bao ánh mắt dõi theo, ngẩng cao đầu bước đến trước mộ Nhạc Phi. Hắn dâng hương, làm lễ, rồi giơ cao bài tế văn, đối diện với mọi người và cất tiếng đọc lớn:
- Từ Tam Hoàng Ngũ Đế, Hoa Hạ dựng nước. Thế cuộc thiên hạ phân rồi lại hợp, hợp rồi lại phân. Xét cho kỹ, bên trên các triều đại còn có hai lần thịnh suy, mỗi vòng đều kéo dài hơn nghìn năm…
Ngay câu mở đầu ấy của Trương Hy Mạnh đã khiến không ít người giật mình.
Khí phách thật lớn! Triều đại đổi thay, thiên hạ chia lâu rồi hợp, hợp lâu rồi lại chia, ai ai cũng biết. Vậy mà Trương Hy Mạnh lại nói bên trên các triều đại còn có hai vòng thịnh suy lớn hơn. Hãy xem hắn sẽ vượt khỏi khuôn khổ triều đại, giảng giải lịch sử thế nào!
- Thuở xa xưa, lũ lụt hoành hành. Dọc khắp Hoàng Hà, muôn dân sống hết sức gian nan, các bộ lạc Hoa Hạ chẳng thể tự giữ mình. Bởi vậy mới có bậc hiền tài đứng ra, gom sức muôn dân trị thủy, lập nên quốc gia. Đó là khởi đầu của nhà Hạ…
Ký ức về trận đại hồng thủy gần như tồn tại ở buổi đầu của mọi nền văn minh. Dường như mấy nghìn năm trước, mưa lớn đã trút xuống khắp thế gian, lũ lụt trở thành thử thách mà tất cả đều phải đối mặt.
Vào lúc ấy, ở vùng đất thần châu phương Đông, Đại Vũ vác rìu, dẫn dân chúng xẻ núi khơi sông. Người trước ngã xuống, người sau tiến lên, cuối cùng cũng chế ngự được dòng nước dữ.
Không cam chịu khuất phục, cũng chẳng cầu thần linh cứu giúp. Người Hoa Hạ dựa vào chính sức mình để thuần phục lũ lụt, biến miền Trung Nguyên thành vùng đất thích hợp cho con người sinh sôi nảy nở.
Từ đó, đất Hoa Hạ dần mang một diện mạo khác hẳn các nơi. Trải qua ba triều Hạ, Thương, Chu, chế độ phong đất cho chư hầu đi đến hồi kết. Xuân Thu, Chiến Quốc liên miên chinh chiến. Thiên hạ sẽ đi về đâu?
Vào lúc ấy, người đàn ông kia đã đứng lên!
- Thống nhất chữ viết, thống nhất khổ xe, thiên hạ quy về một mối… Công lao của Thủy Hoàng truyền đến muôn đời. Nhà Tần, nhà Hán gây dựng cục diện thống nhất, trải qua bao đời cho đến khi nhà Tống diệt vong, lại thành một vòng thịnh suy nữa.
Nghe đến đây, các sĩ tử có mặt đều gật gù.
Đặc biệt là Tống Liêm, mắt ông sáng lên.
Bài tế văn lần trước đã nói rằng sau nhà Triệu Tống, con đường để vua và sĩ đại phu cùng cai trị thiên hạ đã đi đến hồi kết.
Nhưng cụ thể phải nhìn nhận việc ấy thế nào thì dường như vẫn chưa được giảng rõ.
Lần này, Trương Hy Mạnh đã bổ sung phần còn thiếu.
Từ thời Đại Vũ trị thủy đến Xuân Thu, Chiến Quốc là khoảng gần hai nghìn năm. Trương Hy Mạnh khái quát đó là vòng thịnh suy thứ nhất: các nước Hoa Hạ dần mở mang ra ngoài, chiếm lĩnh vùng đất Đông Á này.
Thuở đầu, đất đai bên ngoài còn dễ mở mang, vì thế mới sinh ra chế độ phong đất cho chư hầu.
Đến thời Chiến Quốc, đất có thể đem chia chẳng còn bao nhiêu. Các nước bắt đầu tranh nhau sống còn, liên tục thôn tính lẫn nhau. Cái gọi là nền trị thế của ba triều đại xưa, đến lúc ấy cũng đi đến hồi kết.
Vòng thịnh suy thứ hai bắt đầu từ khi Tần Thủy Hoàng gây dựng cục diện thống nhất. Nhà Tần, nhà Hán tiếp tục hoàn thiện cục diện ấy, đến đời Đường thì đạt đỉnh cao. Sau loạn An Sử, cục diện dần suy tàn, cho đến khi người Mông Cổ tràn xuống phương Nam, nhà Tống diệt vong. Gần một nghìn mấy trăm năm, lại hoàn thành một vòng tuần hoàn.
- Triều Nguyên tàn bạo, muôn dân phẫn uất, thiên hạ dậy sóng, hào kiệt nổi lên khắp nơi… Đó là lần hưng khởi thứ ba của Hoa Hạ. Cốt lõi của lần hưng khởi này là: bậc quân vương không còn chỉ nhận mệnh trời, mà còn phải thuận theo lòng dân để cai trị thiên hạ, chăm lo muôn dân. Vua tôi một lòng, trên dưới đồng tâm…
- Bởi vậy, Hoa Hạ tất thắng! Muôn dân tất thắng!