Người già rồi khó tránh khỏi cố chấp, gặp thứ thách thức cái mình vẫn tin là đúng thì nổi giận, phẫn nộ!
- Trương tướng, Khổng phu tử là thầy của muôn đời, người xưa có câu: trời không sinh Trọng Ni, vạn cổ dài như đêm đen! Ngươi cũng là kẻ đọc sách, sao nỡ phỉ báng thánh hiền, xuyên tạc ý của thánh hiền?
Trương Hy Mạnh mỉm cười. Hôm nay hắn nói chuyện khác hẳn thường ngày. Hoàng Tấn tuổi đã cao mà ra sức phô trương, câu nào cũng công kích, chẳng chừa chút tình nghĩa. Còn Trương Hy Mạnh thì nhẹ nhàng tự tại, khí độ rất bậc đại gia.
- Bất kỳ học thuyết nào cũng không từ trên trời rơi xuống. Ví như chúng ta chủ trương đuổi quân Hồ, khôi phục Trung Hoa, là vì đất Trung Nguyên đã thất thủ, người Mông Cổ ngồi lên long ỷ. Tình trạng ấy thời Khổng phu tử không hề có. Trong sách Luận Ngữ, Khổng phu tử từng nói: nếu không có Quản Trọng, ta đây ắt đã phải xõa tóc, mặc áo vạt trái như dân man di!
- Nghĩa là thời ấy có hào kiệt như Quản Trọng, tôn phụng vua nhà Chu, đánh đuổi man di, giữ gìn chính thống Trung Nguyên, thì ngay Khổng phu tử cũng hết lời khâm phục, suy tôn.
- Xét cho cùng, Khổng phu tử đối diện với thời sau Tam Đại, lễ hỏng nhạc sụp, Xuân Thu Chiến Quốc chư hầu tranh đoạt, xưng vương xưng bá, đánh giết nhau không ngừng, trăm họ khốn khổ, dân sinh gian nan, nên ngài mới đưa ra chủ trương của mình, chữa bệnh cho đất Trung Nguyên, khôi phục trật tự.
- Xuân Thu và Chiến Quốc còn khác nhau nữa. Xuân Thu chỉ là tranh bá, đến Chiến Quốc thì chiến tranh càng lớn, kiêm tính lẫn nhau, sinh ra nhu cầu thống nhất thiên hạ. Cho nên Mạnh Tử mới nói thiên hạ định về một. Còn thời Khổng phu tử, ngài chỉ mong thi hành nhân chính, khôi phục lễ cũ mà thôi.
- Ta nói vậy chỉ muốn bàn một điều: chẳng có gì sinh ra từ hư không, cũng chẳng có thiên lý nào tách rời thực tế. Vài chủ trương của tại hạ cũng là cùng đồng liệu và bạn bè thảo luận, tổng kết mà ra.
Trương Hy Mạnh liếc sang hai bên. Tống Liêm, Chu Thăng và rất nhiều người khác đều nở nụ cười, hài lòng với cách ứng phó ung dung của hắn.
- Thực tế chúng ta thấy là triều Nguyên hồn độn, phân chia đẳng cấp, xem mạng người như trâu ngựa. Bách tính không sống nổi, kẻ nghèo không có đất cắm dùi, nhà hào phú câu kết triều đình, cam làm chó săn móng vuốt, ngang nhiên quê hương, làm họa một phương. Thiên tai lụt lội dồn dập, thiên hạ thương sinh như bị treo ngược, lê dân lầm than chìm trong bùn lửa!
- Trong hoàn cảnh đó, chúng ta đề ra khẩu hiệu đuổi quân Hồ, khôi phục Trung Hoa, nghĩa là đánh đuổi triều Nguyên, khôi phục trật tự của Trung Hoa. Nhưng nhà Triệu Tống xưa kia thua trận này đến trận khác, bị quân Hồ xâm lược mất nước, bài học ấy thật đau đớn biết bao. Rút cục thương tâm mà suy nghĩ, chúng ta đưa ra chủ trương cứu dân là chia đều ruộng đất.
- Đã chia đều ruộng đất thì phải đảm bảo công bằng. Từ ý nghĩ ấy, chúng ta đối đãi với người Mông Cổ và người Sắc Mục bình thường bằng biện pháp cải tạo là chính; đối với nam nữ, chúng ta cũng chủ trương mỗi người đều được một phần đất, đều có thể học hành tiến thân, trước pháp luật đều là một con người trọn vẹn. Dĩ nhiên chúng ta biết người với người có chênh lệch, các nha môn của chúng ta cũng hầu như không có nữ quan. Nhưng chúng ta không cấm phụ nữ tuyệt đối không được làm quan. Chỉ cần đức tài song toàn, năng lực nổi trội, thì cứ mở cửa đón vào.
- Đó là suy nghĩ của chúng ta. Hơn nữa, chúng ta coi trọng bách tính, cho rằng sức mạnh thật sự nằm ở trong dân gian, trong vô số lê dân thường. Đây cũng là kinh nghiệm tích lũy qua từng trận chiến kể từ khi lập quân. Ta đánh giặc không dựa vào thiên mệnh số trời, mà dựa vào tướng sĩ quên mình, dựa vào vô số lê dân gánh trên vai, đẩy bằng xe, đổ ra bao máu nóng mồ hôi mới đổi được thắng lợi.
- Ai là bạn, ai là thù, điều đó chúng ta rất rõ. Từ đó mà chúng ta chủ trương sắp đặt lại càn khôn, giải thích lại cương thường... Vì chúng ta cần một lời giải đáp với lê dân ủng hộ mình, cần để mọi người hiểu vì sao họ ủng hộ chúng ta, và từ đó hưởng lợi thực sự.
Trương Hy Mạnh nói đến đây, mỉm cười, quay về phía Hoàng Tấn.
- Tiền bối, những ý kiến của vãn sinh tuy thô thiển, chỗ thiếu sót cũng nhiều, xin lão tiên sinh chỉ giáo!
Nói xong, hắn quay người ngồi xuống, cụp mắt, tỏ ra bộ dạng nghe giáo huấn.
Nhưng một phen lời ấy quả là nghịch thiên chấn động. Đừng tưởng Trương Hy Mạnh nói giản dị mà khinh thường. Đem quốc sách nói ra bằng lời ai cũng hiểu, bản thân đó đã là một năng lực. Nếu lại còn tự nói được tròn vẹn, logic mạch lạc không hổ thẹn, ấy tuyệt đối là cảnh giới siêu phàm nhập thánh. Bởi thời nay đâu phải cái thời bí thuật trị quốc phổ cập cho quần chúng, ai ai cũng là cao thủ luận chính trị.
Ngay cả danh sĩ hồng nho như Hoàng Tấn cũng thấy lực bất tòng tâm.
Loại người như Hoàng lão gia quen là khoanh một đề mục, lý hay khí chẳng hạn, rồi dẫn kinh viện điển, trích chứng ngang dọc, cuối cùng bày ra một đống thứ để luận chứng ý mình.
Còn lời của Trương Hy Mạnh thì từ một độ cao chưa từng có, nhấc bổng luôn cái gốc lập luận của Nho gia.
Dù lý giải kinh điển Nho gia ra sao thì quân quân thần thần, phụ phụ tử tử, tình thương có mức độ, sĩ nông công thương... trong mắt nho sĩ vẫn có thứ bậc.
Chưa nói thứ bậc ban đầu thế nào, trong hai nghìn năm phát triển, nhờ tam cương ngũ thường mà xã hội quả thật bị chia thành nhiều đẳng cấp.
Kẻ sĩ ở trên cao, độc chiếm mọi thứ, ngồi mát ăn bát vàng.
Thiên tử phải cùng sĩ nhân chia sẻ thiên hạ, lãnh dân phải nuôi dưỡng sĩ nhân.
Từ đó, rất nhiều chỗ trong kinh điển Nho gia nói về nhân và dân, nhân chính và vương đạo, khi thực hiện thường chẳng mảy may tính đến tầng dân thấp nhất. Các người sống tốt hay dở, thì liên can gì đến mấy ông lớn?
Nhưng ai cũng nhìn ra, chủ trương của Trương Hy Mạnh khác hẳn. Hắn chủ trương quân điền, chủ trương công bằng, từ đó dẫn ra vô vàn quan điểm... Trong đó có thứ hấp thu từ Nho gia, cũng có thứ độc sáng, tóm lại, hắn quy nạp thành một bộ, một hệ thống ý kiến chủ trương trọn vẹn...
Điều đó khiến Hoàng Tấn rất khó bác bỏ. Lão đâu thể nói thẳng là lão phản đối công bằng!
Nhưng là một hồng nho nhiều năm biện kinh, trình độ của Hoàng Tấn vẫn còn đó.
Lão quyết định gạt hết sang một bên, đâm thẳng vào hạch tâm!
- Trương tướng, lão phu nghe nói ngươi định bắt Tống Cao Tông quỳ trước mộ Nhạc Phi. Lời vô quân vô phụ, hành động khinh quân gạt bề trên ấy, cũng là việc kẻ đọc sách làm được ư? Lão phu muốn thỉnh giáo: trong chủ trương của ngươi, đặt thiên tử ở chỗ nào?
Trương Hy Mạnh mở mắt, vẫn thản nhiên.
- Ta đã nói từ lâu, thiên tử gánh mệnh trời, trị vạn dân. Thiên mệnh là chí công, thiên tử giữ lấy lòng công, chia đều ruộng đất cho vạn dân. Vạn dân nhờ ơn thiên tử mà tận trung với chức trách. Quân với dân, trời với trăm họ, thực ra là một.
Hoàng Tấn nghe ra ý Trương Hy Mạnh nâng cao hoàng đế, liền nói:
- Đã vậy, ngươi có thể bắt trời quỳ xuống không?
Trương Hy Mạnh thầm thì đáp:
- Thiên tử nếu không gánh nổi trời trị dân, cũng không xứng quân lâm thiên hạ!
- Hoang đường!
Hoàng Tấn tuổi tác như thế mà đứng bật dậy, râu tóc tung bay, mắt lóe sáng. Vì nói đến đây, lão cuối cùng đã nắm được điểm chí mạng của Trương Hy Mạnh, có thể phản kích rồi, khỏi phải bị đánh úp suốt.
- Thiên tử là thiên tử, quân phụ là quân phụ! Thân là thần tử bách tính, sao dám nghịch thiên? Quân phụ có lỗi, việc lớn thì tiến can khuyên răn! Bọc thần nhỏ mọn sao dám nói thiên tử không xứng đáng? Không quân lâm thiên hạ? Nếu thế, chẳng phải ai ai cũng thành phản tặc rồi sao? Còn đâu quy củ vương pháp?
Ông lão này túm lấy Trương Hy Mạnh, đấm tới tấp, nói một trận gọi là sảng khoái thấu tận xương.
Nếu đổi sang thời nào khác, Trương Hy Mạnh đã phải quỳ gối nhận thua. Phán cho hắn tội yêu ngôn mị chúng, lưu đày sang Lĩnh Nam cũng là ân ngoài pháp, thậm chí tru di tam tộc cũng là đáng tội.
Nhưng không may, đây lại là thời quần hùng cùng nổi, chiến tranh đánh dẹp chưa ngớt.
Thậm chí Chu Nguyên Chương còn chưa ngồi lên ngôi vương.
Nếu lúc này không nói, không định đoạt thứ căn bản nhất, thì sau này khó mà có cơ hội nữa.
Cho nên Trương Hy Mạnh nắm bắt thời cơ cực kỳ chuẩn xác. Việc tiếp theo thậm chí không cần hắn ra mặt.
- Hoàng lão học sĩ, ngài nói là trẫm không nên khởi binh, không nên chống lại hoàng đế ở Đại Đô, phải không? Giọng Chu Nguyên Chương vang lên, Hoàng Tấn sững lại. Từ khi luận chiến, lão cứ gán tội cho Trương Hy Mạnh, giờ bỗng dưng có người gán cho lão một tội lớn, khiến ông lão ngỡ ngàng.
Đang trợn mắt há hốc mồm thì Chu Nguyên Chương đã đứng phắt dậy.
- Thiên tử đương nhiên có kẻ không xứng đáng! Như hoàng đế Đại Đô, hồn độn tàn bạo, gõ xương hút tủy, mặc kệ sự sống chết của bách tính. Lại như Tống Cao Tông Triệu Cấu, vô đức vô sỉ, hại chết trung lương, đạp đổ Trung Hoa, xưng là vua mà thực ra là một đại khấu lừa đảo gây họa nước hại dân! Thiên mệnh mà nằm trên người bọn này, ấy mới là thương thiên không mắt!
Chu Nguyên Chương vừa dứt lời, lê dân đứng nghe đã vỡ ra tiếng hoan hô như sấm rền. Mấy thư sinh trẻ vỗ tay đỏ rực cả bàn mà không hay biết.
Thật ra tiếng vỗ tay ấy cũng không chỉ dành cho Chu Nguyên Chương.
Phần luận bàn phía trước của Trương Hy Mạnh đã rất đặc sắc. Vẻ chậm rãi thong thả, không vội không gấp ấy khiến người nghe thấu tình đạt lý. Mọi kẻ buôn gánh bán bưng, binh sĩ bá tánh trong sân chợt hiểu ra Quân Chu gia muốn gì.
Hai chữ công bằng, mãi mãi là thứ bách tính khát khao.
Lòng mọi người đã bị Trương Hy Mạnh nắm trọn, ấy thế mà Hoàng Tấn phản bác hung hãn, khí thế sấm sét, lại khiến mọi người lo: không biết lời Trương tướng công có đáng tin không...
Đến khi Chu Nguyên Chương đứng ra, chỉ vài câu chém đinh chặt sắt, lập tức khiến tất cả tâm phục khẩu phục. Vì vậy mới có tràng vỗ tay như trời đất, vạn dân sôi trào.
Trước cảnh ấy, Chu Nguyên Chương cũng mặt đỏ phừng. Trương Hy Mạnh có thể lải nhải nói suông, hắn cũng có một phen lời muốn nói.
- Trẫm không lâu trước đây, có kẻ hỏi trẫm, bắt Triệu Cấu quỳ xuống, có khi nào mang họa cho con cháu, có kẻ lấy đó làm gương để bức hiếp thiên tử chăng? Trẫm không biết, nhưng trẫm biết dù không bắt Triệu Cấu quỳ, cũng có cả đống cách bức hiếp thiên tử! Mượn thuyết thiên nhân cảm ứng, cầm theo tổ huấn gia pháp, lại còn chuyện cả đám quần thần cùng ký tên liên danh, cậy đông đảo ức hiếp cô nhi quả phụ, chuyện đó trong sử sách thiếu gì!
- Thiên mệnh biến hóa, ai nói rõ được? Chính vì nói không rõ nên mới cho bọn kia cơ hội xuyên tạc thiên mệnh, ghép gỗ cứng nhắc! Đã thế, chi bằng làm cho dứt khoát. Như Trương tiên sinh nói, thiên mệnh nằm ở chỗ chia đều ruộng đất, lo cho bách tính. Thiên tử thì phải giữ lấy ý của bách tính mà trị triều chính. Thuyết thiên nhân cảm ứng, từ đây có thể thôi được rồi!