Học vấn của Chu Minh cũng chẳng xuất chúng gì, xét cho cùng chỉ là mượn cờ hiệu Chu Hy, chạy đến kéo gần với Chu Nguyên Chương, mong giữ được địa vị của lý học.
Lý học còn, Chu tử còn, thì hạng người như Chu Minh vẫn giữ được địa vị trước mắt. Nhưng bất hạnh thay, cái bản lãnh nhỏ xíu ấy của hắn bị lão Chu đập nát trong một trận.
Thậm chí chẳng cần Trương Hy Mạnh ra tay, Chu Minh đã thảm hại không chịu nổi, gần như ngồi bệt xuống đất.
Chu Nguyên Chương vẫn giữ chút thiện ý, không làm khó hắn.
- Chu học sĩ về quán dịch nghỉ ngơi đi, lát nữa ta sẽ ban thực cho người.
Chu Minh vội vàng bái tạ, lúc này mới loạng choạng đứng lên, cúi người lùi ra ngoài.
Chẳng ngờ không hiểu sao, ngay lúc bước qua ngưỡng cửa, tinh thần hoảng hốt, vấp một cú, ngã nặng trịch xuống đất. Sống mũi đập mạnh vào nền gạch, máu chảy ròng ròng, mặt mũi bê bết.
Thảm hại thật!
May sao Quách Anh đang hầu bên ngoài, trông thấy vậy vội sai người đỡ Chu Minh dậy, vội đưa đi băng bó vết thương.
Chu Nguyên Chương ngồi trong ấy nhìn, khóe môi nở một nụ cười nhạt.
Có những chuyện chỉ sợ nói toạc ra. Hồi mình lụy tàn đi ăn mày, dòng tộc Chu phu tử đã từng thương xót đồng tộc bao giờ? Lại có lúc nào nghĩ đến giúp đỡ họ hàng?
Nay mình nắm đại quyền trong tay, thì bỗng dưng ùn ùn kéo đến, dụng tâm ra sao, ai chẳng rõ?
Lão Chu trầm ngâm một lúc, rồi bảo:
- Đi mời Trương tiên sinh cùng các vị đến đây.
Không bao lâu, Trương Hy Mạnh, Tống Liêm cùng mấy vị văn thần đều vội vã kéo đến.
Lúc này Tống Liêm đối với Trương Hy Mạnh ngoài khâm phục ra vẫn là khâm phục, gần như ngả nghiêng vâng phục.
Dọc đường đến, bọn họ đã nghe nói: vị Chu học sĩ ấy, hậu duệ của Chu phu tử, chạy đến xin nhận họ hàng, lại ngã một cú trời giáng ngay trước cửa của Chu Nguyên Chương, máu chảy như vốc, ngã thảm lắm.
Đó chẳng phải là nói lên rằng cửa nhà Chu Nguyên Chương cao, bọn họ trèo không nổi sao?
Nghĩ đến đây, Tống Liêm nhịn không được mà cười. Quả đúng như dự đoán, Trương tướng đã nhìn thấu bậc bề trên rồi: đối với kiểu nhân vật kiêu hùng này, người cứ nói rõ đạo lý là xong, còn phải quyết đoán thế nào thì để người ta tự quyết.
Thế mới gọi là dục tốc bất đạt!
Bọn kia đích thị là bê đá đập chân mình, khôn vặt ra quái!
Tống Liêm tâm phục khẩu phục, mặt hớn hở, Chu Nguyên Chương thấy hết.
- Tống học sĩ, người có việc gì muốn tâu với ta?
Tống Liêm khựng lại một chút, vội thưa:
- Bẩm bề trên, đại điển đã lo liệu gần xong. Đến lúc ấy quần thần sẽ đồng tâm khuyến tiến, bề trên chiếu cáo thiên hạ, là có thể chính thức tiến vị Ngô vương, tổng lãnh đất Giang Nam.
Chu Nguyên Chương mỉm cười gật đầu:
- Khiến Tống tiên sinh vất vả rồi.
Dừng một lát, lão Chu nghiêng người về phía trước, lúc này mới nói:
- Điển lễ vẫn là chuyện thứ yếu. Điều then chốt là phải nói rõ đạo lý, thuyết phục được lòng người trong thiên hạ… Ta quyết định tại đại điển sẽ công bố những việc ác của triều Triệu Tống, đúc tượng quỳ, đặt trước mộ Nhạc Phi. Đồng thời trước mộ Nhạc Phi, chính thức tuyên bố: quân ta chí ở bắc phạt, đuổi hồ lỗ, hoàn thành đại nghiệp mà người xưa chưa kịp làm xong.
Tống Liêm gật đầu. Những việc này ông đều sắp xếp được, không quá việc thêm vài mục vào nghi lễ. Nhưng có một điều: cơ hội việc này đã chín chưa, có làm được trọn vẹn không khuyết hay không, Tống Liêm lại không dám chắc… Chuyện này mười phần vẫn phải xem ý Trương Hy Mạnh.
- Trương tiên sinh, người cũng nói xem nào!
Trương Hy Mạnh cười khổ:
- Bẩm chúa công, thần mong chúa công sớm đăng vương vị từ lâu rồi, nhưng e rằng phải đợi thêm chút thời gian. Bởi lẽ chuyện trước mắt, sợ rằng chưa dễ kết thúc đâu.
Chu Nguyên Chương ngẩn ra:
- Ý người nói là còn có người nặng ký hơn Chu phu tử? Chẳng lẽ là hậu duệ Khổng thánh nhân? Ta nhớ bọn họ chẳng phải là trung thần của nhà Nguyên sao? Cũng tới khuyên ta, một loạn thần tặc tử này ư?
Lão Chu giọng mỉa mai, ý khinh miệt đã không cần che giấu nữa.
Chu phu tử đã ra nông nỗi ấy, Khổng phu tử sợ cũng chẳng khá hơn là bao. Dẫu nể mặt Khổng lão phu tử mà nhân từ hạ thủ, thì người nhà họ Khổng e cũng khó thoát vận nghiêm trị. Lúc này mà đến khuyên Chu Nguyên Chương, chỉ khác nào rót dầu vào lửa.
Trương Hy Mạnh nói:
- Bẩm chúa công, không phải người nhà họ Khổng, mà là danh nho Hoàng Tẫn. Lão nhân này đã lên đường từ nhà, nghe nói muốn đem thân già yếu ra khuyên gián chúa công. Còn nói không thành công thì thành nhân! Ông ta ôm tâm trạng tất tử đến khuyên chúa công đấy.
Chu Nguyên Chương nhíu chặt mày. Là sao đây? Một lão già sắp xuống lỗ? Lại liều mạng già đến khuyên mình? Hắn có cái phân lượng ấy sao?
Tống Liêm thì giật mình thất kinh. Vị lão tiên sinh Hoàng Tẫn này không tầm thường đâu, ông được thế nhân tôn làm một trong tứ kiệt của nho lâm, mà ba vị còn lại đều đã qua đời hết. Hoàng lão gia tài hoa dạt dào, sách vở để lại nhiều, tuổi tác lại cao, bối phận lại lớn, đại khái có thể coi là thái sơn bắc đẩu của sĩ lâm hiện nay, nhân vật cỡ tông sư.
Như Tống Liêm, Lưu Cơ hạng ấy đều thấp hơn ông ta một bối phận, có lẽ chỉ Giả Lỗ mới đặt lên bàn cân mà so được. Nhưng Giả Lỗ nổi tiếng thiên hạ nhờ trị thủy, còn sĩ lâm thực ra khinh thường hạng người làm việc lầy bùn như thế.
Thằng trị nước thối nát, ngươi hiểu gì về nho học!
Hoàng Tẫn lần này đến, đại để là mang theo ỷ thiên kiếm và đồ long đao, chạy đến dạy dỗ thằng hậu bối bất tuân.
Chu Nguyên Chương biết thân phận ông ta rồi, cuối cùng cũng nghiêm túc hẳn. Hắn nhìn Trương Hy Mạnh, lại nhìn những người khác.
- Trương tiên sinh, ta đánh giặc cũng như nói lý, bất luận văn võ, chưa từng sợ ai… Đã ông ta muốn tới, ta mở cửa nghênh chiến. Tiên sinh có nắm chắc thắng được ông ta không?
Trương Hy Mạnh mỉm cười nhạt:
- Bẩm chúa công, biện luận vốn không vì thắng thua. Nếu lão nhân ấy thực lòng vì dân, lời nói cũng có lý, thần nguyện ý hướng ông ta thỉnh giáo. Nếu ông ta lập tâm khác hẳn, tất có đồ mưu, thì dù ba vị kia sống lại, nho lâm tứ kiệt đến đủ, chúng ta cũng bác ngã được!
- Hay!
Chu Nguyên Chương bật vỗ tay cười lớn:
- Mấy năm nay, chúng ta cùng nhau biện luận đạo lý, tìm tòi sách lược, khai thành bố công, muốn nói gì nói nấy… mới có được cục diện hôm nay. Chu Minh còn kiến nghị ta mở rộng đường tiến ngôn, vậy thì làm như lời hắn, mở rộng đường tiến ngôn… tốt nhất là mời cả dân chúng bình thường, tướng sĩ trong quân, tam giáo cửu lưu, kẻ buôn bán dân lực sĩ, đều mời đến hết. Chỉ cần có lý, có gì phải sợ biện luận chứ!
Chu Nguyên Chương thuần túy là xem náo nhiệt không sợ chuyện lớn, đi xem đám ma thì không sợ người chôn nhiều!
Hoàng lão gia đều đã bảy tám mươi tuổi rồi, không biết có chịu nổi không?
Lỡ đường xá mệt mỏi, biện luận lại bất lực, giận quá hóa ngất xỉu luôn, thì không hay đâu.
Tống Liêm thầm tính, phải mời mấy vị danh y đến đợi lệnh, sẵn sàng cứu người.
Dẫu Hoàng Tẫn chống không nổi mà ngã ra, thì cũng đợi việc này qua đi rồi hãy chết.
Trời ạ, đã lo sẵn tang sự trước rồi, quả nhiên sắp xếp minh bạch rõ ràng.
Tống Liêm bên này bận lo liệu, còn Hoàng lão gia trong truyền thuyết thì lại tự tin tràn trề. Ông từng đỗ tiến sĩ, làm quan cho triều Nguyên nhiều năm, lại từng tham dự tu sửa sử sách, sau từ quan về ẩn, trước thư lập thuyết, thong dong chốn lâm hạ.
Cuộc đời ông ta, cơ bản là quy trình sĩ đại phu chuẩn mực nhất.
Thuở trẻ khổ đọc sách, rồi thi đỗ công danh, làm quan một chức, tạo phúc cho một phương, thoái về rừng, trước thư lập ngôn… Có thể nói thế này, dù người kén chọn nhất cũng chưa chắc tìm ra được chỗ hở của ông ta.
Muốn khuyên người khác, trước hết mình phải đứng đắn, chính nhân thì chính mình trước, bằng không thì lấy tư cách gì mà dạy đời?
Điểm này Hoàng Tẫn nắm chắc mười phần. Vì vậy khi đến Hàng Châu, ông chỉ gặp mấy người bạn cũ, rảnh rỗi lại tâm sự với Chu Minh một lát, xong lão gia đi ngủ sớm.
Tuổi già rồi, kinh không nổi những phen xô xát, cần dưỡng tinh tích lực.
Thế rồi đến ngày thứ ba, Chu Nguyên Chương bỗng hạ lệnh: sẽ tiếp kiến lão tiền bối sĩ lâm là Hoàng Tẫn lão tiên sinh tại chùa Linh Ẩn, đồng thời hoan nghênh các giới Hàng Châu đến nghe dự.
Tin tức truyền ra, cả thành Hàng Châu sôi sục.
Chu Nguyên Chương sau khi hạ được Hàng Châu, chỉ xử lý một số việc đơn giản; còn thực sự liên quan đến việc trị lý thành thị này ra sao, lão Chu chưa hề bày tỏ. Mọi người đối với điều này đều chờ mong.
Lại thêm dạo này dư luận về án oan của Nhạc Phi còn đang sôi sục. Mọi người đều mơ hồ có dự cảm: lần này triệu kiến Hoàng Tẫn, lại tại chùa Linh Ẩn, trước mặt bách tính Hàng Châu, e là muốn kết luận cho những chuyện ấy.
Vì thế mọi người kéo đến từ sớm, kẻ dìu già người dắt trẻ, chiếm giữ chỗ ngồi đẹp nhất.
Nhiệt tình hơn dân chúng thường lại chính là giới sĩ lâm. Họ đồng loạt kéo đến, đều mong Hoàng lão bác đảo thằng tiểu gian tặc kia, để mấy lời mỗ luận của hắn tự nát, trả lại cho sĩ lâm thiên hạ một chốn yên bình.
Đến cả Chu Minh, mấy hôm trước bị giáng cho tinh thần hoảng hốt, ngã thảm hại, cũng đến.
Hoàng lão gia ra tay, ắt hẳn là lão thần tiên thả hơi, không tầm thường, cứ ngồi đó mà xem.
Bên này đông đúc thật, nhưng ngoài dự đoán, phía bên kia người cũng chẳng ít: Cao Khải, Trương Vũ, Từ Bôn, Đường Túc, Dư Nghiêu Thần, toàn là thanh niên tài tuấn, danh tài nổi tiếng đất Ngô, họ cười rộn rã, đầy mong đợi.
Rất đơn giản: Trương tiên sinh mà họ vẫn ngưỡng mộ, hôm nay cũng sẽ đến, còn trở thành người phát ngôn chính.
- Cuối cùng cũng được lãnh giáo phong thái của Trương tiên sinh rồi.
Mấy người nắm chặt nắm tay, không chờ được nữa.
Giờ định trước đã tới, các nhân vật chính cuối cùng bắt đầu vào sân… điều không ngờ là kể cả Chu Nguyên Chương cũng ăn bận văn nhân, mặc thâm y, nhẹ nhàng tung bay, rất có khí phái.
Ngoại lệ duy nhất chính là Trương Hy Mạnh. Hắn mặc một bộ đạo bào khoác áo choàng, đứng giữa đám người, khá có vẻ hạc giữa bầy gà.
Rõ ràng kiểu ăn mặc ấy rất thú vị.
Trương Hy Mạnh vừa ngồi xong, thì Hoàng đại nho trong truyền thuyết cũng đến. Ông bước tới thi lễ với Chu Nguyên Chương trước. Lão Chu mỉm cười:
- Hoàng lão học sĩ đã đến, đúng lúc lắng nghe lời huấn giới. Hôm nay là tọa luận, lão học sĩ khỏi cần đa lễ, cứ thoải mái thống thuyết là được!
Hoàng Tẫn tạ ơn, lúc này mới ngồi xuống. Ông ngó quanh một vòng, ánh mắt dừng lại trên người Trương Hy Mạnh. Không còn cách nào, ai bảo hắn trẻ quá, muốn không bị nhận ra cũng khó.
- Lão hủ nghe nói, Trương tướng hình như là hậu nhân của Vân Trang tiên sinh?
Trương Hy Mạnh cười:
- Không dám nhận, chỉ là đồng tộc nhà họ Trương, chứ không phải con cháu đích hệ.
- Ừm! Lão phu còn nhớ, năm xưa Vân Trang tiên sinh soạn chiếu thư gia phong cho Khổng tử, lão nhân ấy đối với đạo Khổng Mạnh, thuyết thánh hiền, cũng rất tán thưởng. Trương tướng đã là hậu nhân danh môn, sao lại rời kinh bạn đạo, khinh thường cương thường, lão phu thực không nghĩ thông!
Lời vừa nói ra, những người nghe thấy xung quanh đều nhíu mày.
Nhất là Cao Khải cùng đám bạn, suýt nữa chửi lên rồi.
Ỷ già cõng già phải không?
Người nói năng kiểu ấy, đem Vân Trang tiên sinh ra đè Trương tiên sinh, người có thấy hậu đạo không?
Trương Hy Mạnh không hề bối rối, bình thản cười:
- Vãn sinh đọc sách không nhiều, sau nhà gặp biến lớn, cha mẹ đều mất… Nói ta có học vấn gì, thì ấy là từng bước một đi ra, chứ không phải đọc từ sách vở. Vốn ta sinh ra không may, tuổi còn nhỏ đã lạc vào loạn thế, vùng vẫy sinh tồn, suýt mất mạng. Cho nên học vấn của ta mang vị đất, cũng mang mùi máu. Không làm được bốn bình tám ổn, trung dung ôn hòa.
- Hơn nữa, đã nhắc đến đạo Khổng Mạnh, thì ta xin thỉnh giáo: năm xưa Khổng phu tử chu du liệt quốc, Mạnh phu tử cũng từng bái kiến nhiều quân vương… thử hỏi, ông cũng đi khắp nơi, chứ đâu phải đóng cửa đọc sách.
- Chỉ riêng phương pháp trị học, vãn sinh chẳng những không bỏ đạo Khổng Mạnh, e rằng còn là chân đồ đệ của Khổng Mạnh ấy chứ. Tiền bối thấy có phải không?