Hồ Duy Dung là người thế nào?
Nói đơn giản, đó là hạng người có cắn nhau với chó dữ cũng chẳng chịu thiệt.
Trước khi vượt sông, Hồ Duy Dung đã theo về với Chu Nguyên Chương. Sau đó, hắn làm quan ở Hòa Châu, gây dựng được không ít việc. Trong những lần Hồ Đại Hải cùng đồng đội dẹp giặc, mấy trận đánh khốc liệt và nổi danh nhất đều do hắn đứng ra chủ trì.
Thân là văn nhân, Hồ Duy Dung lại cải trang, lẻn sâu vào doanh địch dò la tin tức, góp phần giúp quân mình giành thắng lợi.
Theo lẽ thường, hạng người như vậy đã sớm được cất nhắc.
Khi ấy, Trương Hy Mạnh phụ trách việc xét công, đánh giá bá quan. Trời đất chứng giám, hắn quả thực đã xếp Hồ Duy Dung vào danh sách đề cử. Chỉ vì lo Hồ Duy Dung kết bè kết đảng, mưu lợi riêng, rồi kéo mình vào vạ, nên Trương Hy Mạnh không đích thân tiến cử hắn với lão Chu. Dù sao, hắn cũng chưa muốn trở thành người ban ơn cho Hồ Duy Dung.
Nhưng trong bản nhận xét, Trương Hy Mạnh vẫn đánh giá Hồ Duy Dung rất cao, thậm chí còn viết thêm mấy dòng dài hơn hẳn những người khác.
Nào ngờ Chu Nguyên Chương vẫn không dùng Hồ Duy Dung. Một người tài cán như thế lại bị gạt ra ngoài hàng ngũ quan văn chủ chốt. Sau khi vượt sông, lão Chu điều hắn đến Ninh Quốc, chức vị cũng chẳng cao, chỉ làm tri huyện mà thôi.
Cách sắp đặt ấy thật khác thường.
Bấy giờ, quân Chu gia đang lớn mạnh rất nhanh. Công việc cần cai quản ngày một nhiều, số quan lại cũng không ngừng tăng lên. Bao nhiêu người trẻ tuổi trước kia chẳng ai biết đến, nay đều được giao trọng trách.
Chỉ riêng Hồ Duy Dung là khác.
Hắn có thâm niên, có tài cán. Quan trọng hơn, hắn còn là người Hào Châu, đồng hương của Chu Nguyên Chương.
Có từng ấy ưu thế, chẳng lẽ lại không có lý do để thăng quan?
Phải biết rằng trước đây, để thưởng cho những người đứng ra thu gom lương thực, Lý Thiện Trường từng đưa ra mức thưởng ngang chức Thị lang.
Thuở ban đầu gây dựng cơ nghiệp, mọi chuyện vốn vẫn diễn ra như thế. Thấy ai có tài, tùy tiện bàn bạc vài câu, giao cho một chức vị, rồi cứ thế bắt tay vào làm. Đó mới là lẽ thường.
Chẳng qua từ khi Trương Hy Mạnh xuất hiện, quân Chu gia mở khoa cử, tuyển người tài từ khắp nơi, lại lập ra phép xét công. Mọi việc được tổ chức quy củ đến mức chẳng giống một đội quân khởi nghĩa chút nào.
Cũng vì thế, chuyện của Hồ Duy Dung mới càng khiến người ta khó hiểu.
- Tiên sinh có phải cảm thấy, bấy lâu nay ta không dùng người này là đã làm uổng tài năng của hắn không?
Chu Nguyên Chương cười nhạt.
Trương Hy Mạnh đáp:
- Quả thực thần vẫn chưa nghĩ thông. Nhưng chúa công hẳn có lý do riêng. Nếu không tiện nói thì thôi vậy.
Chu Nguyên Chương lập tức trợn tròn mắt.
Cái gì thế này? Khó khăn lắm mới có dịp khoe khoang kiến thức của mình, vậy mà tiên sinh lại không cho hắn nói. Chẳng phải muốn làm hắn nghẹn chết hay sao?
- Hồ Duy Dung làm việc chẳng từ thủ đoạn nào, lòng ham công danh lại nặng. Người này không phải bậc tôi hiền, cũng chẳng phải quân tử, không thể giao cho việc lớn. Nhưng hắn là một lưỡi dao, một thanh kiếm bén dùng để giết người.
Lão Chu cười lạnh rồi nói tiếp:
- Bên cạnh ta, những bậc hiền thần như tiên sinh đã đủ nhiều. Nhưng có những việc ta không thể để tiên sinh làm, không thể để tay tiên sinh vấy bẩn. Không còn cách nào khác, ta đành phải dùng Hồ Duy Dung. Trước kia ta không trọng dụng hắn, mà ném hắn về địa phương rèn luyện, chính là muốn mài cho lưỡi dao này sắc hơn. Sau này dùng nó giết người, mới càng thuận tay.
Trương Hy Mạnh khẽ hít vào một hơi.
Chẳng cần nói gì nữa. Lão Chu đã xem Hồ Duy Dung như một món công cụ. Nhưng phải thừa nhận, Chu Nguyên Chương nhìn người quả thật rất chuẩn.
Hồ Duy Dung to gan lớn mật, một lòng tìm đường leo lên cao. Hắn tàn nhẫn với chính mình, mà còn tàn nhẫn với người khác hơn. Hạng người như vậy chẳng khác nào một con chó dữ. Thế nhưng, có những lúc muốn giữ cửa nhà, quả thật không thể thiếu một con chó như thế.
Ví dụ như việc trước mắt. Để Hồ Duy Dung quản trại khổ dịch, sai khiến đám người chết cũng không chịu hối cải kia, moi hết sức lực của chúng hết lần này đến lần khác, đúng là dùng người đúng chỗ, tận dụng được hết khả năng.
Lão Chu lại bộc lộ thêm một bản tính khác. Khi hắn đã quyết không làm người, hắn thực sự có thể chẳng cần làm người nữa.
Trương Hy Mạnh còn biết nói gì? Hắn chỉ đành chúc cho Hồ Duy Dung và đám người xấu số kia được bình an.
Sau khi nhận lệnh của Chu Nguyên Chương, Hồ Duy Dung run bắn cả người.
Từ một tri huyện, hắn chỉ trong chớp mắt đã bước lên mây, trở thành Thiếu khanh Đại Lý Tự, lại kiêm chức Đề cử trại khổ dịch. Giữa hai chức vị ấy cách nhau bao nhiêu bậc, không cần nói cũng rõ.
Trại khổ dịch này vốn do chính hắn đề nghị lập ra.
Nói cách khác, lão Chu chẳng những chấp thuận lời đề nghị của hắn, còn giao hẳn cơ quan được lập riêng vì việc ấy vào tay hắn.
Không lên tiếng thì thôi, đã lên tiếng ắt khiến người ta kinh động.
Hồ Duy Dung có thể đoán trước, việc bổ nhiệm này sẽ gây ra sóng gió lớn đến mức nào trong quân Chu gia. Được ban cho ân điển lớn như vậy, lẽ nào hắn không liều mạng báo đáp?
Lúc này, Hồ Duy Dung chưa nghĩ xa đến thế. Hắn lập tức lên đường, từ huyện Ninh Quốc chạy tới Trường Hưng, nhanh chóng tiếp nhận trại khổ dịch.
Người phụ trách bàn giao là Tôn Viêm. Trương Hy Mạnh không đến.
Hồ Duy Dung cũng chẳng bận tâm. Điều khiến hắn kinh ngạc là quy mô khổng lồ của trại khổ dịch.
Trước hết, lão Chu đã bắt được bao nhiêu tù binh?
Câu hỏi ấy quả thật khó trả lời.
Khi đánh Hoành Giản Sơn, quân Chu đã bắt hơn bảy vạn người. Sau đó chiếm Trừ Châu, Hòa Châu, rồi khi bốn mươi vạn quân của Thoát Thoát tan vỡ, lão Chu cũng nhân cơ hội chia được một phần chiến quả.
Khi ấy, tổng số tù binh đã vượt quá mười vạn.
Đợt tù binh đầu tiên, một phần được biên chế vào quân đội, một phần được đưa đi khai khẩn ruộng quân. Về sau lại lần lượt được tha, thành ra số người còn lại chẳng bao nhiêu.
Nhưng từ sau khi vượt sông, quân Chu công thành chiếm đất, bắt được tù binh cả về số lượng lẫn chất lượng đều chẳng kém thời còn ở Hoài Tây. Hơn nữa, lúc này quân Chu đã có đủ binh mã. Ngoại trừ một doanh tù binh ở Đồng Lăng mới đây, phần lớn những người bị bắt đều chưa được đưa vào quân ngũ.
Ước tính sơ bộ, trại khổ dịch có đến bảy, tám vạn người.
Đó mà gọi là một trại ư?
Cả nam lẫn nữ, già trẻ trong một huyện cộng lại cũng chỉ có vài vạn người.
Bảy, tám vạn trai tráng khỏe mạnh, dù gom sức của mấy phủ chưa chắc đã kiếm đủ.
Nói thẳng ra, toàn bộ binh mã dưới tay Chu Nguyên Chương cũng chỉ khoảng hai mươi vạn người mà thôi!
Quyền lực này lớn đến mức nào chứ? Lớn đến mức Hồ Duy Dung vui mừng phát điên. Ngay cả Lý Thiện Trường, người đồng hương của hắn, nhìn thấy cũng phải ghen tị.
Lão Chu đã ban cho hắn ân điển lớn đến thế, vậy hắn càng phải đem tài cán ra gấp vạn lần, làm sao cho lão Chu hài lòng mới được.
Khả năng làm việc của Hồ Duy Dung chẳng hề kém Lý Thiện Trường. Còn về độ nhẫn tâm, hắn thậm chí còn vượt trên cả Lý Thiện Trường.
Vừa tiếp quản trại khổ dịch, hắn đã đưa ra một nhiệm vụ: xây đê trên sông Tân An.
Đừng thấy hắn chỉ là tri huyện Ninh Quốc mà lầm. Tình hình ở phủ Huy Châu ngay bên cạnh, hắn cũng nắm rất rõ. Hắn biết sông Tân An thường xuyên gây lũ lụt. Mà Huy Châu, Kiến Đức và những nơi ấy lại vô cùng quan trọng, đều nằm trong vùng hậu phương của quân Chu lúc này.
Dẹp được nạn lũ, mở thêm hệ thống tưới tiêu, sản lượng lương thực tăng lên, đó là công lao của phép chia ruộng. Hơn nữa, đường sông được khai thông thì việc vận chuyển thuận tiện, buôn bán giao lưu phát triển, nguồn thu thuế cũng tăng theo.
Tóm lại, lợi ích rất nhiều.
Còn phải bỏ ra bao nhiêu nhân lực, có bao nhiêu người chết, Hồ Duy Dung chẳng hề để tâm.
Tấu trình của hắn đưa lên, Chu Nguyên Chương gần như không cần suy nghĩ, lập tức chấp thuận.
Lão Chu còn phê rằng những hào cường, thân sĩ từng gây họa một vùng, chèn ép dân chúng, nay được xây đê để chuộc tội, quả là thích hợp. Có điều, nhất định phải biết quý trọng sức dân, không được làm ảnh hưởng đến địa phương, càng không thể khiến dân chúng bị tổn hại.
Đối với yêu cầu ấy, Hồ Duy Dung nhận lời ngay, không hề do dự.
Sau đó, hắn bắt tay vào làm.
Rồi đến lượt đám thân sĩ địa chủ ở Trường Hưng gặp nạn.
Cảnh Bỉnh Văn sai tướng sĩ dưới quyền tiến vào từng làng quê, đo đạc lại ruộng đất, thực hiện phép chia ruộng.
Nhưng phải thừa nhận, đám tướng sĩ ấy vừa lạ nước lạ cái, lại còn quá trẻ. Vừa đặt chân vào thôn làng, họ đã gặp rắc rối.
Điều khiến họ đau đầu nhất không phải đám thân sĩ địa chủ. Những kẻ ấy dám chống lệnh thì bắt thẳng tay, kẻ nào phạm tội nặng hơn thì xử theo luật.
Thanh thiết chùy của quân Chu đã vung lên, ai dám chống lại cũng chỉ có tan xương nát thịt.
Rắc rối thật sự lại đến từ các ông các bà trong thôn.
Ban đầu, họ còn sợ quân Chu. Nhưng sau khi quen mặt, hết người này đến người khác tìm đến, than rằng phần ruộng được chia cho mình quá ít, muốn lấy thêm vài luống.
Có người còn nói thẳng, họ không muốn nhận ruộng trên đồi, muốn đổi sang ruộng có nước tưới.
Nhưng ruộng có nước tưới chỉ có ngần ấy, biết đổi sang đâu?
Dân chúng cũng chẳng nổi nóng với ai. Họ chỉ ngày này qua ngày khác vây quanh, hết lần này đến lần khác lải nhải, kiên nhẫn quấy rầy. Chỉ cần bền bỉ đủ lâu, chẳng sợ không moi được chút lợi về mình.
Nghe nói, không ít binh sĩ bị bọn họ làm cho đầu óc rối bời, đêm đến chẳng sao ngủ được.
Trương Hy Mạnh nghe tin cũng chỉ biết lắc đầu.
Thật ra, ngoài sự chất phác lương thiện, dân chúng đôi khi còn có một mặt tinh ranh, ranh mãnh, ngại gánh trách nhiệm, thích giành phần hơn, tính toán vụn vặt. Nói khó nghe hơn, gần như làng nào cũng có vài kẻ ích kỷ đến tận xương, loại người quái gở có thể khiến người ta tức đến nghiến răng.
Có thể trách dân chúng sao?
Trương Hy Mạnh không nghĩ như vậy.
Sở dĩ dân chúng trở nên thế này, rốt cuộc vẫn là vì suốt hàng nghìn năm qua, họ bị chèn ép từng tầng, bị bắt nạt, bóc lột không ngừng. Những va cạnh trong con người đã bị mài mòn, xương cốt cũng bị vặn cho mềm nhũn.
Tường Tử thuở đầu cũng muốn làm một người tốt có lòng tự trọng, tự nuôi sống bản thân, có khí phách và máu nóng.
Tiếc rằng thời thế đã vậy, hết lần này đến lần khác dập tắt mọi ước mơ của hắn.
Dân làng cũng chẳng khác gì.
Trương Hy Mạnh rất hiểu điều ấy.
Những thói xấu tích tụ qua mấy nghìn năm đâu thể sửa sạch chỉ trong dăm ba ngày. Đó mới là thực tế.
Hiểu là một chuyện, nhưng bị đám người ấy quấn lấy, muốn nhanh chóng hoàn tất việc đo đạc ruộng đất xem ra chẳng dễ dàng gì.
Đúng lúc ấy, Hồ Duy Dung nhảy ra. Hắn lại nghĩ được một kế hay.
Lão Hồ đi thẳng đến nha môn trong châu, gọi tất cả thư lại và sai dịch đang bị bắt giam ra.
Hắn nói:
- Ai quen thuộc tình hình địa phương, ai có kinh nghiệm đối phó với những kẻ dân quê ngang ngạnh, ai chịu bỏ sức làm cho xong việc, người đó sẽ được thả ra. Nếu nha môn trong châu không cần các ngươi, các ngươi vẫn có thể vào trại khổ dịch. Ở đó quản nhiều người hơn, uy phong cũng lớn hơn.
Bị lão Hồ khích lệ một hồi, chẳng bao lâu đã có hai mươi người bước ra.
Sau đó, Hồ Duy Dung dẫn bọn họ xuống các làng quê.
Phần lớn dân chúng do binh sĩ phụ trách. Hễ gặp rắc rối, đám thư lại sai dịch này sẽ ra tay.
Chẳng cần đánh đập hay chửi mắng. Bọn họ chỉ việc lật toan tính của dân làng lên, vạch trần những mánh khóe ấy, khiến kẻ kia mất sạch mặt mũi trước bà con trong thôn. Vậy là rắc rối lập tức biến mất.
Người xấu ắt có kẻ xấu hơn trị được.
Chu Nguyên Chương cất nhắc Hồ Duy Dung, Hồ Duy Dung lại lôi ra một đám thư lại sai dịch. Không ngờ cách ấy thật sự có hiệu quả.
Phép chia ruộng ở Trường Hưng được triển khai nhanh chóng. Trại khổ dịch của Hồ Duy Dung cũng không ngừng phình to, như một sức mạnh cuồn cuộn, không gì cản nổi, cứ thế tiến về phía trước.
Lấy Trường Hưng làm trung tâm, ảnh hưởng nhanh chóng lan ra các vùng xung quanh.
Đám hào môn thân sĩ ngày đêm hoảng hốt. Dần dần, có người sợ mình rơi vào cảnh làm khổ dịch nên lén rời khỏi địa bàn của Chu Nguyên Chương.
Bọn họ đi thuyền đến Tô Châu.
Sự xuất hiện của những người này khiến Trương Sĩ Thành mừng rỡ vô cùng. Chẳng ngoài dự đoán, hắn lại lấy ra năm trăm lượng vàng, vui vẻ ban cho Cao Khải.
Cảm ơn nhé!
Cao Khải: “…”