Thuyền lướt qua mặt hồ Thái Hồ phẳng lặng, rồi cập bến ở Trường Hưng.
Thi Bá Nhân gọi đám thư sinh trẻ tuổi lên bờ. Điều khiến hắn bất ngờ là ngay tại bến thuyền đã có người đứng chờ. Người ấy chính là Trương Hy Mạnh, vị hữu thừa tướng được đám thư sinh tôn là bậc thánh hiền.
Trương Hy Mạnh đích thân đến Trường Hưng, quả thật khiến Thi Bá Nhân kinh ngạc. Dẫu đám thư sinh này có được trọng dụng đến đâu, cũng đâu đáng để Trương Hy Mạnh lặn lội đường xa tìm tới!
Chẳng lẽ đã xảy ra chuyện lớn?
Thi Bá Nhân đoán đúng. Trương Hy Mạnh quả thật đến đây để giải quyết công việc. Chẳng qua tình cờ gặp bọn họ nên tiện thể ghé qua xem thử, coi như một buổi gặp mặt người hâm mộ.
Chỉ là sự việc lại nảy sinh chuyện ngoài ý muốn, khiến buổi gặp mặt ấy chẳng còn vui vẻ được bao nhiêu.
Thi Bá Nhân bước tới trước, hạ giọng nói với Trương Hy Mạnh:
- Có hai mươi lăm thư sinh trẻ tuổi đến đây. Nhưng sau khi nghe ta nói qua một số quy củ của quân Chu gia, có ba người chùn bước, muốn quay về.
- Ồ!
Trương Hy Mạnh đáp một tiếng, rồi thản nhiên nói:
- Nếu đã vậy thì đưa họ về đi. Trên đường nhớ cẩn thận, tuyệt đối đừng để xảy ra chuyện gì.
Hắn trả lời gọn gàng, dứt khoát, chẳng hề do dự, cứ như đó vốn là lẽ đương nhiên.
Thi Bá Nhân lại sững người:
- Trương tướng, bọn họ đã biết có người đến đầu quân cho chúng ta. Nếu quay về rồi để lộ chuyện này, khiến Trương Sĩ Thành để ý thì e rằng không ổn. Hơn nữa, gia thế ba người ấy đều hiển hách, sau này rất có thể sẽ trở thành kẻ thù của chúng ta. Mong Trương tướng nghĩ lại!
Trương Hy Mạnh chẳng cần nghĩ lại, lập tức nói:
- Chúng ta đâu phải bọn thảo khấu cướp đường, càng không phải ổ thổ phỉ chuyên bắt cóc người. Họ muốn đến, chúng ta hoan nghênh. Họ muốn đi, chúng ta cũng không tiện ngăn cản. Sớm muộn gì Trương Sĩ Thành cũng sẽ biết chuyện. Khi ngươi quay về, nhớ khuyên họ giữ kín miệng. Một khi việc này bị lộ, chỉ riêng chuyện họ từng đến đây cũng đã là tội lớn. Còn sau này họ có trở thành kẻ địch hay không, chúng ta không cần đoán bụng người ta trước. Ta chỉ mong họ tự mình suy nghĩ cho rõ. Đừng đợi đến khi binh mã của chúng ta kéo tới, thay họ suy nghĩ cho rõ ràng.
Thi Bá Nhân há miệng, ngẩn ra hồi lâu. Ngẫm kỹ, lời ấy quả thật rất có lý.
Đây chỉ là một nhóm thư sinh bình thường có lòng hướng về Chu Nguyên Chương, chẳng cần phải làm ầm ĩ. Chỉ khi bảo đảm người đến được, đi được, quân Chu gia mới thu hút thêm nhiều người tìm tới. Cánh cửa này, quân Chu gia nhất định phải luôn rộng mở.
Còn Trương Sĩ Thành sẽ tính toán ra sao, có nổi giận giết chóc hay không, chuyện ấy rất khó nói.
Nếu Trương Sĩ Thành quả thật hèn hạ đến mức chẳng chịu nói lẽ phải, biết đâu quân Chu gia sẽ sớm đánh thẳng vào phủ Tô Châu, giúp vị trung thần nhà Nguyên ấy được toại nguyện.
Thi Bá Nhân ghi nhớ lời Trương Hy Mạnh, rồi quay lại truyền đạt ý hắn cho mọi người.
Đám thư sinh trẻ tuổi ngẩn ra. Vài người không kìm được vẻ thán phục hiện trên mặt. Quả nhiên quân Chu gia đường đường chính chính, quang minh lỗi lạc!
Thi Bá Nhân có nói nhiều đến đâu, bọn họ nghe xong cũng chỉ để đó. Nhưng cách làm của Trương Hy Mạnh lại khiến họ lần đầu tiên cảm nhận rõ ràng phong cách hành sự của quân Chu gia.
Ba người vốn định quay về lập tức rơi vào cảnh lúng túng. Cứ như ánh mắt của tất cả mọi người xung quanh đều đang khinh bỉ họ.
Sau một hồi giằng co, một người nghiến răng nói:
- Ta… ta không đi nữa!
Áp lực lập tức dồn sang hai người còn lại. Bọn họ đi hay không đi đây?
Đúng lúc tình thế đang giằng co, Dư Nghiêu Thần đột nhiên bước ra:
- Ta… ta định quay về.
- Cái gì?
Đường Túc kinh hãi biến sắc. Đám người này vốn do hắn và Dư Nghiêu Thần cùng dẫn tới. Hai người đã thề với nhau, bất kể thế nào cũng phải ở lại, noi theo con đường của bậc thánh hiền, làm nên công nghiệp lưu danh sử sách.
Vậy mà mới vừa tới nơi, chưa kịp chính thức bắt tay vào việc, Dư Nghiêu Thần đã muốn bỏ cuộc giữa đường.
Đường Túc nghiến răng nói:
- Dư Nghiêu Thần, biết sớm thế này thì ngươi đừng tới đây! Ta… ta khinh ngươi!
Dư Nghiêu Thần cúi đầu, trầm ngâm giây lát, rồi chỉ thản nhiên đáp:
- Để sau hãy nói.
Hắn bước thẳng lên cầu ván, đi lên thuyền. Đến giữa chừng, hắn bỗng quay đầu nhìn về phía Trương Hy Mạnh đang đứng. Sau đó, hắn nghiến răng hạ quyết tâm, bước nhanh vào khoang thuyền.
Hai người còn lại thấy đã có kẻ đi trước, lập tức chạy theo như chạy nạn.
Đám người vừa tới nơi đã xảy ra chia rẽ. Tâm trạng Đường Túc sa sút đến cùng cực. Hắn hung hăng nhìn những người còn ở lại:
- Ai dám đi, ta đánh chết!
Đám thư sinh bị bộ dạng hung dữ của hắn dọa cho khiếp vía, không ai dám bước đi nữa, chỉ đành đứng chờ ở bến thuyền.
Thi Bá Nhân rời khỏi đó. Hắn còn phải đón thêm nhiều thư sinh, lại có bao việc đang chờ giải quyết, chẳng dám chậm trễ lấy một khắc.
Phía bên kia, Canh Bính Văn dẫn theo vài chục binh lính vội vã chạy tới. Được Trương Hy Mạnh gật đầu đồng ý, hắn đến đón mọi người vào quân doanh tạm trú.
Trương Hy Mạnh cũng đi bộ cùng họ. Thấy bầu không khí hơi căng thẳng, đám thư sinh chẳng dám mở miệng nói chuyện, hắn bèn mỉm cười giải thích:
- Đưa các ngươi vào quân doanh là để các ngươi làm quen với quy củ của quân Chu gia, thích nghi với cuộc sống ở đây. Đồng thời, các ngươi cũng có thêm thời gian suy nghĩ xem rốt cuộc mình muốn làm gì, có thể ở lại hay không.
Đường Túc nghe vậy, cứ tưởng Trương tướng nghi ngờ lòng dạ bọn họ vì chuyện Dư Nghiêu Thần, bèn nghiến răng nói:
- Trương thừa tướng, chúng ta không giống ba kẻ ham ăn biếng làm, chỉ thích hưởng thụ kia. Bọn chúng là lũ nhát gan vô dụng, còn chúng ta đều thật lòng quy thuận, muốn đến đây làm việc. Trương thừa tướng cứ để chúng ta bắt tay vào việc ngay đi. Nếu không được, nếu không… bảo ta đi sửa móng bò cũng được!
Trong lúc cuống lên, Đường Túc nói luôn cả câu ấy.
Trương Hy Mạnh ngẩn ra. Hắn cũng chẳng biết lời đồn đã bị truyền đi lệch lạc thế nào, đến mức có người nói hắn thích xem sửa móng bò. Thật hoang đường! Cảnh tượng bẩn thỉu như thế, quỷ mới thích xem!
Hai bên mới gặp lần đầu, hắn cũng không tiện giải thích dài dòng. Trương Hy Mạnh ngừng một thoáng rồi nói:
- Bò là giống vật rất quý. Nó không chỉ cày ruộng, kéo xe mà còn có thể cứu mạng người.
- Cứu mạng?
Đám thư sinh ngẩn ngơ. Bọn họ chưa từng nghe nói bò có thể cứu mạng.
Một kẻ tinh quái nào đó lớn tiếng hỏi:
- Trương tướng, chẳng lẽ giết bò lấy thịt ăn thì cứu được người sắp chết đói hay sao?
Mọi người lập tức bật cười.
Dẫu sao họ cũng đều là người trẻ tuổi, chẳng mấy chốc đã trò chuyện rôm rả.
Trương Hy Mạnh cũng cười:
- Đó cũng có thể xem là một công lao lớn. Nhưng nói cho cùng, điều quan trọng nhất là bò có thể chữa bệnh đậu mùa!
Đám thư sinh kinh ngạc nhìn nhau, không hiểu hắn nói gì.
Trương Hy Mạnh cười hỏi:
- Các ngươi đọc nhiều sách thánh hiền, có biết phép trồng đậu người không?
- Biết!
Đường Túc là người đầu tiên lên tiếng. Hắn vội nói:
- Nghe nói vào thời nhà Tống, bệnh đậu mùa hoành hành. Có người lấy áo quần của trẻ nhỏ từng mắc bệnh phủ lên người những đứa trẻ chưa từng nhiễm bệnh. Lại có người lấy mủ đậu mùa phơi khô, nghiền thành bột rồi thổi vào lỗ mũi.
Trương Hy Mạnh gật đầu liên hồi.
Vắc xin đã xuất hiện từ rất sớm trên đất Trung Nguyên. Nói cách khác, tổ tiên từ một nghìn năm trước đã biết dùng cách thức khoa học để chống dịch. Cũng là con người với nhau, sao khoảng cách lại xa đến thế!
Chỉ có điều, vì hiểu biết khi ấy còn hạn hẹp, phép trồng đậu người của nhà Tống chẳng khác nào trực tiếp truyền bệnh đậu mùa cho người khỏe. Về sau, người ta mới phát hiện trong quá trình trồng đậu, có loại bệnh phát tác dữ dội. Trong mười người chỉ sống được tám, tức tỷ lệ tử vong lên tới hai mươi phần trăm.
Nhưng nếu gặp loại mầm lành thì tỷ lệ chết gần như không đáng kể.
Thì ra vi-rút đậu mùa có hai dạng. Một dạng gây chết người rất cao, dạng kia nhẹ hơn nhiều. Nếu chọn đúng mầm lành, khả năng tử vong sẽ giảm đi rõ rệt.
Dẫu vậy, trồng đậu người vẫn chưa phải cách an toàn nhất.
Lúc này, Trương Hy Mạnh phải ra tay phát huy sở trường của mình.
Chu Tiêu năm nay còn chưa đầy hai tuổi. Nếu chẳng may nhiễm bệnh đậu mùa, hậu quả thật khó lường. Để bảo vệ đứa trẻ ấy, Trương Hy Mạnh đã phải vắt óc suy nghĩ.
- Ta cũng nghe Y Tiên Thiếp Mộc Nhi kể rằng, phụ nữ trong một số bộ lạc Mông Cổ quanh năm chăn bò, chăn ngựa, cắt cỏ, vắt sữa, gần như chẳng ai mắc bệnh đậu mùa. Trái lại, những người đàn ông thường xuyên chinh chiến khắp nơi lại rất dễ nhiễm bệnh rồi mất mạng. Ta từng ở trong chuồng bò của y một thời gian, phát hiện ra bò cũng mắc bệnh đậu mùa. Chỉ có điều triệu chứng ở bò khá nhẹ, không đến mức nguy hiểm tính mạng. Nghĩ kỹ, đó hẳn là loại mầm bệnh yếu, mầm lành. Nếu lấy mầm đậu bò đưa vào cơ thể người, có lẽ sẽ phòng được bệnh đậu mùa rất tốt, cứu được biết bao sinh mạng.
Nghe Trương Hy Mạnh giảng giải xong, đám thư sinh trợn mắt há mồm.
Trời đất ơi, trên đời lại có chuyện như vậy sao?
Đường Túc chợt nhớ đến một người anh em của mình. Người ấy từng mắc bệnh đậu mùa rồi chết. Trên mặt hắn cũng còn vài vết rỗ do bệnh để lại. Nếu phép dùng đậu bò quả thật có hiệu quả, đây chính là việc thiện cứu giúp muôn dân.
Hắn hỏi:
- Trương thừa tướng, chuyện này quả thật đúng như vậy sao?
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Bọn ta đã thử nghiệm trên một nhóm người, hiệu quả khá tốt. À phải rồi, nơi thử nghiệm chính là quân doanh này.
Canh Bính Văn cũng cười nói:
- Sáng kiến của Trương tướng quả thật lợi hại. Từ ngày quân sĩ được trồng đậu bò, trong quân không còn ai mắc bệnh đậu mùa nữa.
Canh Bính Văn cảm khái nói tiếp:
- Chúng ta đóng quân ở Trường Hưng, phải đề phòng Trương Sĩ Thành tập kích, lúc nào cũng căng mình cảnh giác. Nếu bệnh đậu mùa lan ra trong quân, khiến toàn bộ binh lính ngã bệnh, hậu quả thật không sao lường nổi.
Trương Hy Mạnh gật đầu:
- Đúng vậy. Đó cũng là lý do ta sắp xếp cho các ngươi bắt đầu từ quân doanh. Từ lương thực, tiền công của binh lính, cho đến quân luật, quy củ trong quân, rồi việc giảng học, kiểm tra đánh giá… rất nhiều chính sách đều được thực hiện thử trong quân trước. Sau khi thấy hiệu quả, chúng ta mới đem áp dụng trong dân gian. Nói cho cùng, quân doanh chính là nơi để chúng ta thử nghiệm mọi việc.
Nghe hắn hết lời khen ngợi quân đội, đám thư sinh ít nhiều cảm thấy không phục.
Đường Túc lớn tiếng nói:
- Trương thừa tướng, chúng ta đều ngưỡng mộ văn chương của ngài. Chủ trương của ngài còn quý hơn mười vạn hùng binh!
Trương Hy Mạnh bật cười:
- Mười vạn hùng binh ư? Nếu không có mấy trăm nghìn binh mã này, lời ta nói chẳng đáng một đồng. Trước đó không lâu còn có kẻ tìm cách hạ độc ta, suýt nữa ta đã mất mạng rồi. Nói cho cùng, tướng sĩ trong quân mới là thanh kiếm sắc bén nhất giúp chúng ta hoàn thành mục tiêu, là bảo kiếm có thể chém đứt mọi cản trở.
Trương Hy Mạnh nói với giọng đầy thành ý:
- Ta biết các ngươi đều mang danh tài tử, gia thế cũng khá tốt. Vì chịu ảnh hưởng của một số thói quen, các ngươi thường không coi trọng võ nhân. Nhưng ta muốn nói với các ngươi một điều. Chổi chưa quét thì bụi chưa sạch. Dù là triều đình nhà Nguyên hay Trương Sĩ Thành, bọn chúng không sợ văn chương của ta. Thứ chúng sợ chính là những tướng sĩ trung dũng này. Nếu nhất định phải nói văn chương của ta có tác dụng gì, thì đó là giúp thanh kiếm này trở nên sắc bén hơn, để khi chém kẻ địch, đường kiếm càng chuẩn xác, càng hiểm độc.
- Các ngươi cứ tự mình suy ngẫm cho kỹ. Ta tin rằng các ngươi nhất định sẽ thu hoạch được rất nhiều.
Mọi người chăm chú lắng nghe. Dẫu xem Trương Hy Mạnh là thần tượng, trong lòng họ vẫn nửa tin nửa ngờ.
Trương Hy Mạnh cũng chẳng vội thúc ép.
Bọn họ tìm tới đây hoàn toàn vì một phút bốc đồng, thậm chí còn dựa trên những tin tức chưa chắc đúng và đủ thứ tưởng tượng lộn xộn. Chỉ khi bị thực tế mài giũa, va đập, họ mới có thể thật sự đồng lòng với những chủ trương ấy.
Cho nên, các tiểu tử, các ngươi còn phải cố gắng nhiều hơn nữa!
Trương Hy Mạnh vừa đưa đám thư sinh vào quân doanh, sắp xếp chỗ ở xong thì bất ngờ nhận được tin Chu Nguyên Chương đã từ Hồng Đô trở về. Hắn không đi Kim Lăng mà đến thẳng Trường Hưng.
Vừa gặp Trương Hy Mạnh, lão Chu đã hỏi dồn dập:
- Có kẻ ám sát tiên sinh ư?