Quân Chu gia thậm chí không tìm được thi thể hắn. Giữa một vũng bùn, xương thịt đã hòa thành đất, chỉ còn cảnh tượng tiêu điều phủ kín trước mắt…
Những vị quan lớn ngày trước của triều đình nhìn nhau, chẳng biết nên nói thế nào.
Ai nấy đều nặng trĩu tâm tư, cứ như vừa đánh mất một thứ gì. Bọn họ đã thắng trận, cũng chứng minh được bản lĩnh của mình. Nhưng có những người thì vĩnh viễn rời khỏi cõi đời.
Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi hỏi Củng Bá Toại:
- Củng tiên sinh học rộng hiểu nhiều, tiên sinh có thể nói vài lời cho mọi người nghe được chăng?
Củng Bá Toại mấp máy môi, rồi rốt cuộc chỉ thở dài.
Ông từng đọc cả Tam sử, nắm rõ biết bao chuyện xưa tích cũ, vậy mà giờ đây cũng chẳng biết nên nhận xét thế nào về những việc trước mắt.
Dù sao, từ xưa đến nay, lịch sử chưa từng có một đám người kỳ lạ đến thế.
Nói bọn họ là thần tử của Đại Nguyên ư?
Bọn họ từng bị bắt, thậm chí còn đầu hàng Chu Nguyên Chương.
Vậy bọn họ là kẻ phản bội sao?
Ít nhất, Dã Tiên Thiếp Mộc Nhi không chấp nhận cách nói ấy. Theo hắn, chính triều đình nhà Nguyên đã phụ bạc bọn họ. Nếu không xảy ra chuyện Thoát Thoát, cho dù có chết, hắn cũng không đổi lòng…
Còn bảo bọn họ là quân Chu gia ư?
Xem ra cũng chẳng phải.
Thế nhưng vì quân Chu gia, bọn họ đã đổ máu, đã hy sinh tính mạng.
Có lẽ những người ấy lại chết uổng.
Có lẽ trận này chẳng qua chỉ giúp bọn họ thấy nhẹ lòng hơn, để người đời biết họ không phải phường vô dụng.
Nhưng cái giá phải trả quả thực quá nặng.
Chết rồi mà chẳng có chỗ chôn thân!
Củng Bá Toại bất đắc dĩ thở dài:
- Bảo ta nói gì đây? Ta còn biết nói gì nữa? Chuyện này e rằng chỉ có Ngô Quốc công và Trương tiên sinh mới đưa ra được lời phán xét!
Dã Tiên cùng mọi người nhìn nhau. Dường như bọn họ cũng chỉ còn biết trông chờ vào lựa chọn ấy.
- Mong Trương tiên sinh có thể nói giúp mọi người một câu công bằng!
Chiến thắng này chẳng đem lại bao nhiêu vui mừng. Bọn họ chỉ sai người mang tin về Kim Lăng, rồi lại có người đưa tin đến Hồng Đô.
Lúc ấy, trận chiến ở thành Hồng Đô cũng đã bước vào hồi quyết liệt nhất. Quân Chu gia tập trung máy bắn đá, dồn dập nã pháo vào hai mặt đông nam.
Tường thành cũ đã bị bắn sập. Hồ Đình Thụy lại tổ chức nhân lực, dựng thêm một bức tường ngay bên trong, hòng ngăn cản quân Chu gia.
Nhưng Hồ Đại Hải liên tiếp cho người đặt thuốc nổ phá tường. Bức thành mới dựng còn rất yếu, nay đã bị nổ đến mức lung lay chực đổ.
Quân Chu gia đang chuẩn bị tổng công kích, quyết đánh chiếm Hồng Đô cho bằng được, sau đó tiến đánh Giang Châu, buộc Nghê Văn Tuấn phải lui quân.
Nào ngờ Nghê Văn Tuấn đã rút quân trước.
Tại Đinh Gia Châu, quân của hắn chạm trán một đội quân tạm thời tập hợp từ những tù binh. Bọn họ tấn công hai lần trước sau, để rồi bỏ lại gần năm nghìn xác người.
Vị tướng dũng mãnh nhất là Trương Định Biên cũng bị đội quân kia đánh bật trở về.
Trận này khiến Nghê Văn Tuấn tạm thời mất hết can đảm, không dám đánh tiếp nữa. Hắn buộc phải quay về chỉnh đốn đội ngũ, vực lại tinh thần binh lính.
Nhìn vào kết quả, đây quả là một trận chiến khó lòng tin nổi.
Quân Thiên Hoàn khi đối đầu với quân Nguyên thật sự thì đánh đến sảng khoái, đi đến đâu thắng đến đó.
Thế mà khi gặp quân Nguyên bị bắt, lại là những người vừa được vũ trang tạm thời, bọn chúng thua tan tác chẳng còn ra hình dạng gì.
Bảo sao Nghê Văn Tuấn bị đả kích nặng nề, chỉ biết cụp đuôi tháo chạy.
Chuyện này quả thực làm đảo lộn mọi hiểu biết.
Chẳng lẽ quân Chu gia biết tà thuật hay sao?
Chu Nguyên Chương vừa đọc chiến báo xong đã buột miệng nói:
- Trương tiên sinh, chúng ta phải trọng thưởng cho Trương Văn Quý.
Trương Định Biên lợi hại đến đâu, Chu Nguyên Chương đã nghe Thường Ngộ Xuân nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Hắn biết đó là một viên hãn tướng hiếm có trong thiên hạ.
Vậy mà Trương Văn Quý lại lấy công đối công, chủ động xuất kích, dụ Trương Định Biên đến bên một ao nước rồi liều mạng ghìm chân hắn. Bằng chính mạng sống của mình, Trương Văn Quý đã chặn đứng kẻ địch nguy hiểm nhất.
Một người chết, toàn quân thắng.
Một mạng người đổi lấy sự bình an cho hàng nghìn hàng vạn dân chúng.
Người như thế mới thật sự là bậc dũng sĩ.
Nhất định phải trọng thưởng!
Nhưng vừa nói xong, lão Chu lại chần chừ. Hắn không biết nên thưởng thế nào mới phải.
Ban chức tước, cấp tiền thưởng, chăm lo cho người nhà… Những cách thông thường ấy đều khiến Chu Nguyên Chương cảm thấy không ổn.
Dù sao, đến cuối cùng Trương Văn Quý vẫn chưa thật lòng quy thuận quân Chu gia. Hắn chỉ nói rằng mình sẽ giúp quân Chu gia đánh trận.
Hơn nữa, người nhà Trương Văn Quý cũng không ở đây. Muốn chăm lo cũng chẳng biết chăm lo ra sao, muốn ban tiền thưởng cũng không biết trao cho ai.
Lần này quả thực khiến lão Chu đau đầu.
Chu Nguyên Chương nhìn Trương Hy Mạnh:
- Trương tiên sinh thấy nên làm thế nào mới thỏa đáng?
Trương Hy Mạnh trầm ngâm một lát rồi nói:
- Chúa công, thần định viết một bài văn. Chỉ tiếc Tống học sĩ không có mặt ở đây, thần sợ văn chương thô thiển, không đáng đem ra trước người hiểu biết.
Lão Chu suy nghĩ giây lát, rồi bật cười:
- Văn chương quý ở chỗ lời lẽ có thực chất. Với kiến thức của tiên sinh, nhất định sẽ viết được một bài thật hay. Chúng ta đang muốn được đọc kiệt tác của tiên sinh đây.
Trương Hy Mạnh gật đầu. Hắn trở về lều, tự nhốt mình bên trong rồi chìm vào suy nghĩ.
Rất lâu sau, hắn cầm bút lên, cuối cùng bắt đầu viết.
Năm ngoái, có một viên tướng nhà Nguyên tên là Thạch Mạt Nghi Tôn. Hắn nhất quyết không chịu đầu hàng, cuối cùng chết trận. Trước khi hắn tử trận, mẹ hắn đã tự vẫn để giữ lòng trung với đất nước. Vợ con hắn cũng chết cả. Thậm chí còn có hai người hầu đi theo chủ nhân xuống suối vàng.
Cả gia đình hắn đều chết theo Đại Nguyên. Xét bề ngoài, quả thật họ là những thần tử trung thành nhất của triều đình.
Những người trung nghĩa như vậy dường như đáng được ban thưởng. Dù đứng ở phe đối địch, cũng nên tỏ ra đủ độ lượng và tầm nhìn. Khen người trung nghĩa, ca ngợi bề tôi ngay thẳng, như thế mới có thể khích lệ lòng người, cổ vũ sĩ khí, thậm chí khiến triều đình nhà Nguyên phải hổ thẹn, mất mặt.
Nhưng theo ý kẻ hèn này, chớ để vẻ ngoài của sự việc đánh lừa, tuyệt đối không thể ca ngợi hắn.
Tổ tiên Thạch Mạt Nghi Tôn vốn là người Khiết Đan của nước Liêu. Sau khi quy phục người Mông Cổ, gia tộc hắn được hưởng chức quan cha truyền con nối, sống trong cảnh giàu sang phú quý suốt một trăm năm.
Khi còn sống, hắn căm thù nghĩa quân đến tận xương tủy, xem quân Khăn Đỏ như nước lũ thú dữ. Hắn kiên quyết phản đối mọi chủ trương chia đều ruộng đất.
Trong thời gian ở Chư Châu, hắn vắt óc tìm cách truy quét, giết hại nghĩa quân Khăn Đỏ. Hễ phát hiện một người, hắn liền giết cả họ, thậm chí bà con xóm giềng cũng không tha. Thủ đoạn tàn nhẫn đến mức người và thần đều căm phẫn.
Hắn chết, cả gia tộc hắn chết, chẳng qua chỉ để bảo vệ cuộc sống giàu sang của chính mình, để tiếp tục chống lại dân chúng. Vậy cái chết ấy có gì đáng ca ngợi?
Trong buổi giao thời giữa cũ và mới, đất trời đổi thay, người phải lựa chọn đâu chỉ có một mình Thạch Mạt Nghi Tôn, mà con đường trước mắt cũng chẳng phải chỉ có một lối…
Cũng có một người tên là Trương Văn Quý.
Hắn từng phụng sự triều đình nhà Nguyên. Sau khi bị bắt, ở trong trại tù binh, hắn vẫn nhớ về triều đình cũ, tìm cách chống đối tiêu cực, không chịu thay đổi bản thân.
Thế nhưng cách đây chưa lâu, hắn đã tử trận.
Hắn hy sinh trong trận chiến với quân Thiên Hoàn để bảo vệ các vùng Đồng Lăng cùng những nơi khác.
Khi chiến sự mới bắt đầu, hắn từng nghĩ đến chuyện bỏ đi. Nhưng cuối cùng hắn vẫn quay lại chiến trường. Cùng với gần chín trăm người trở về, hắn gánh lấy nhiệm vụ quan trọng nhất của trận chiến này.
Mặc áo giáp, cầm binh khí, dẫn đầu xông lên. Hắn giải cứu những đồn lũy đang lâm nguy, tung hoành chém giết, đánh lui đợt tiến công đầu tiên của quân Thiên Hoàn.
Sau đó, hắn chủ động nhận làm tiên phong, quyết một trận sống còn với đội quân tinh nhuệ của Thiên Hoàn. Hắn tử trận bên bờ sông, xương cốt cũng chẳng còn…
Trước trận này, Trương Văn Quý ngoan cố, cứng đầu, quả thật đáng bị giết để răn đe kẻ khác.
Sau trận này, Trương Văn Quý lại trở thành người dũng cảm không sợ chết, rất đáng được khen thưởng.
Theo lời những người cùng chiến đấu kể lại, Trương Văn Quý không phải khúc gỗ đá vô tri. Trong quá trình được giáo dục, hắn cũng đã chấp nhận thay đổi một phần, chỉ là trong lòng vẫn còn vài điều chưa nghĩ thông.
Khi đại chiến ập đến, khi hàng vạn quân Thiên Hoàn hùng mạnh tiến sát Đồng Lăng, đổ bộ lên đất liền rồi tha hồ giết chóc, khiến biết bao dân chúng rơi vào cảnh lầm than, sinh tử chỉ còn cách nhau gang tấc…
Người này đã bước ra.
Cuối cùng, bằng lòng can đảm và sự hy sinh của mình, hắn xoay chuyển thế trận, lập nên công lao chưa từng có.
Nên nhìn nhận người này thế nào?
Hắn đã dành phần lớn cuộc đời để phục vụ triều đình nhà Nguyên, cũng có một quá khứ chẳng đáng nhắc lại…
Nhưng xét cho cùng, vào khoảnh khắc cuối đời, hắn đã tỉnh ngộ, đã bước ra bảo vệ dân lành, đưa ra lựa chọn đúng đắn.
Quân Chu gia chủ trương chia đều ruộng đất, cứu giúp dân chúng. Phàm là người sẵn lòng tiếp nhận chủ trương cứu dân, sẵn lòng dốc sức cho sự nghiệp ấy, đều là bạn đồng chí hướng, là những người cùng chung lý tưởng.
Tất cả đều đáng được ghi nhớ, đáng để người đời tưởng niệm.
Sự hy sinh của họ đều có giá trị, đều hết sức phi thường.
Cũng là cái chết, nhưng cái chết của cả nhà Thạch Mạt Nghi Tôn thoạt trông bi tráng, thê lương hơn, hợp với sân khấu hí khúc hơn. Thậm chí còn có thể dựng thành vở diễn, biến thành một câu chuyện lay động lòng người rồi lưu truyền mãi mãi.
Thế nhưng xét kỹ thì cái chết của Thạch Mạt Nghi Tôn còn nhẹ hơn lông chim. Nói thẳng ra, đó là tự tìm đường diệt vong, lấy cánh tay bọ ngựa chống bánh xe, chết cũng đáng đời!
Bọn họ không chịu vứt bỏ cuộc sống giàu sang do triều đình nhà Nguyên ban cho, không chịu tỉnh ngộ quay đầu. Kết cục chờ đợi họ chính là cùng triều đình nhà Nguyên thân bại danh liệt, tan xương nát thịt.
Còn những người chịu sửa sai, chịu chiến đấu vì dân chúng, chịu chết để bảo vệ dân lành, cái chết của họ nặng tựa núi Thái Sơn. Họ mới là những anh hùng thật sự đáng được ghi nhớ.
Có thể nói dứt khoát, có thể khẳng định chắc chắn rằng lựa chọn cuối cùng của Trương Văn Quý rực rỡ như ánh sao, sáng cùng nhật nguyệt, đủ sức bù đắp mọi lỗi lầm trong nửa đời trước.
Với những người như thế, chúng ta cần phải ca ngợi, cần phải tưởng niệm.
Họ mới xứng đáng là nhân vật chính trên sân khấu hí khúc.
Mỗi người dân đều phải mở to mắt mà nhìn, phải hiểu rõ ai mới thật sự đứng về phía dân chúng…
Trương Hy Mạnh viết miệt mài suốt hơn nửa đêm. Sau đó, hắn còn sửa đi sửa lại nhiều lần, thức trắng cả đêm, mãi đến khi hoàn chỉnh bài văn mới đem dâng lên Chu Nguyên Chương.
Lão Chu đọc xong, trên mặt cuối cùng cũng hiện lên nụ cười:
- Bài tiên sinh viết khiến chúng ta lại được mở rộng tầm mắt! Những kẻ từng lên tiếng bênh vực Thạch Mạt Nghi Tôn, e rằng giờ đây càng thêm hổ thẹn.
Trương Hy Mạnh đã mệt rã rời, chỉ khẽ nói:
- Thần chỉ muốn phân rõ phải trái, nói cho rõ vài chuyện mà thôi.
Chu Nguyên Chương gật gù tán thành:
- Phân rõ phải trái, nói thì dễ, làm mới khó! Chúng ta đã nghĩ đi nghĩ lại rồi. Nếu Trương Văn Quý không muốn làm bề tôi của chúng ta, chúng ta cũng không ép người khác phải miễn cưỡng. Những tướng sĩ đã tử trận ấy, hãy thu nhặt hài cốt, an táng tại Đinh Gia Châu, dựng bia ghi công. Lại xuất năm vạn quan tiền, xây một ngôi đền thờ, hương khói cho những liệt sĩ đã chết vì bảo vệ dân chúng.
- Còn tất cả binh lính tham gia trận chiến, ít nhất được giảm một năm sai dịch. Những người lập công lớn thì lập tức được miễn sai dịch, sắp xếp nơi ăn chốn ở. Bọn họ có thể chọn theo quân hoặc về làm ruộng, tùy ý quyết định.
Nói đến đây, Chu Nguyên Chương lại nhìn Trương Hy Mạnh:
- Tiên sinh thấy thế nào?
- Chúa công sáng suốt!
Trương Hy Mạnh hoàn toàn tán thành.
Cứ thế, bài văn cùng những sắp xếp của Chu Nguyên Chương được người cưỡi ngựa phi nhanh đưa đến Đồng Lăng, trao tận tay mọi người.
Một thời gian sau, tất cả mọi người trong trại tù binh, từ Dã Tiên trở xuống, gồm cả Tuyết Tuyết, Củng Bá Toại, Biệt Bất Hoa, đều kéo đến đọc thật kỹ bài văn.
Dần dần, trên mặt họ hiện lên nụ cười thanh thản.
Mọi người đồng thanh cảm thán:
- Quả nhiên vẫn là ngòi bút của Trương thừa tướng, mang khí tượng xoay chuyển đất trời… Trương Văn Quý chết cũng không còn gì phải tiếc nuối!