- Thưa Trương tướng, số bạc Tôn tham quân vay của Trần Địch đã vượt quá tám vạn lượng. Cho dù mua chuộc được đội quân người Miêu ấy, e rằng họ cũng chỉ là đám ô hợp, chẳng dùng được vào việc gì?
Lưu Bá Ôn lo ngay ngáy. Giờ đây ông đã một lòng đứng về phía Trương Hy Mạnh, đương nhiên không muốn hắn phạm sai lầm. Dẫu chuyện này do Tôn Viêm làm, cuối cùng Trương Hy Mạnh vẫn có thể bị liên lụy.
- Tiên sinh Bá Ôn, vừa rồi tiên sinh đã nói trúng hai chữ quan trọng nhất: quân người Miêu!
- Quân người Miêu! Trương tướng cho rằng họ quen thói man rợ, chỉ nhận tiền bạc thôi sao?
- Không! Trương Hy Mạnh khoát tay. - Chuyện của người Miêu rất phức tạp, không thể chỉ dùng mấy chữ quen thói man rợ mà nói hết được. Nhưng quả thật, họ khác người Hán. Nếu chỉ công bố phép chia đều ruộng đất mà mong thu phục lòng dân, e rằng không được. Có lẽ chúng ta còn phải thận trọng hơn nữa.
Lưu Bá Ôn khẽ hít một hơi, rồi cũng chìm vào suy nghĩ.
Dương Thông Quán có một người hậu duệ tên là Dương Ứng Long.
Không sai, chính là kẻ dấy loạn ở Bá Châu. Về sau, Minh Thần Tông điều quân từ mấy tỉnh đến đánh dòng họ Dương ở Bá Châu, tiêu tốn mấy trăm vạn lượng quân phí, mãi mới dẹp yên được.
Chuyện này liên quan đến vùng Tây Nam vô cùng phức tạp.
Nhìn lại lịch sử, vùng được khai phá đầu tiên là Trung Nguyên, rồi đến Quan Trung, sau đó là Ba Thục, Giang Nam, Kinh Hồ, Lĩnh Nam… Từng vùng một, lần lượt được mở mang.
Tây Nam địa thế hiểm trở, đường sá khó đi, việc khai phá gian nan, vì thế nằm trong số những vùng được khai phá muộn nhất.
Hán Vũ Đế mở đầu công cuộc khai phá Tây Nam, nhưng khi nước Nam Chiếu thành lập, quá trình ấy cũng dừng lại. Về sau, Nam Chiếu đổi thành nước Đại Lý, còn Trung Nguyên bước vào triều Triệu Tống.
Triệu Khuông Dận bình định đất Thục rồi, không ngờ lại bỏ kế hoạch tiến đánh Đại Lý, chỉ lo giữ lấy phần đất của mình.
Mãi đến triều Nguyên, tuy triều đình chinh phục được Vân Nam, lập tỉnh Vân Nam, nhưng dưới quyền cai trị của người Nguyên, Tây Nam vẫn bị xem là vùng ngoài cõi văn minh.
Nói cho kỹ, lịch sử Vân Nam trở thành một tỉnh không dài lắm.
Sau khi Chu Nguyên Chương lập nên triều Đại Minh, ông phái Mộc Anh tiến quân vào Vân Nam, lại cho đời đời trấn thủ nơi ấy. Trải qua hơn hai trăm năm dốc sức kinh doanh, cuối cùng triều đình Trung Nguyên mới thật sự đưa Vân Nam vào bờ cõi.
Mấy trăm năm sau đó, Tây Nam luôn là hậu phương vững chắc, tuyến phòng thủ phía sau, chống giặc ngoại xâm, giữ nhà giữ nước, bảo tồn nền công nghiệp. Vùng đất ấy đã góp phần to lớn vào sự tiếp nối của cả dân tộc.
Nghĩ kỹ thì người đặt nền móng cho cơ nghiệp ấy chính là Chu Nguyên Chương, còn người trực tiếp gây dựng là Mộc Anh!
Nói thêm một câu, triều Nguyên không lập tỉnh Quý Châu, mà để các tù trưởng cai quản địa phương. Sau khi Đại Minh dựng nghiệp, triều đình lập Ty Bố chính Quý Châu, dần dần xóa bỏ thế lực tù trưởng. Phép cải thổ quy lưu, tức thay tù trưởng bằng quan lại do triều đình bổ nhiệm, đâu phải chỉ ban xuống một đạo thánh chỉ là xong.
Thật ra, những tù trưởng có thế lực lớn, gốc rễ sâu dày, đủ sức chống lại triều đình, đến thời Minh đã chẳng còn mấy ai.
- Trương tướng, ý ngài là chỉ có thể dùng vàng bạc mua chuộc người Miêu?
- Không!
Trương Hy Mạnh quả quyết lắc đầu.
- Ta không nghĩ vậy. Bất kể là ai, hễ đầu óc bình thường thì đều mong có một mảnh đất, có vốn liếng để yên thân lập nghiệp. Đó là bản tính con người, chẳng đổi được đâu. Chỗ phức tạp của các tù trưởng là họ có bộ lạc, dòng tộc riêng, lại có chế độ nô lệ hà khắc. Thêm vào đó, vì xung đột kéo dài, họ rất bài ngoại, đầy lòng thù địch. Dù chúng ta có chính sách tốt đến đâu, chạy đến tuyên bố chia đều ruộng đất, tầng lớp trên ắt sẽ phản đối. Dân chúng bên dưới cũng chẳng tin, chỉ cho rằng chúng ta có ý đồ xấu, không thể thật lòng đối đãi với họ.
Nghe đến đây, Lưu Bá Ôn lại gật đầu lia lịa.
- Trương tướng nghĩ thật chu đáo, nhìn nhận sự việc thật sâu sắc. Ta vô cùng khâm phục!
Trương Hy Mạnh mỉm cười nhạt. Những điều hắn nói, với sinh viên đời sau từng đi tìm hiểu thực tế, vốn chỉ là lẽ thường. Nhưng ở thời đại này, lẽ thường ấy lại là phương pháp làm việc tiên tiến nhất, chẳng khác nào đem hiểu biết đời sau áp đảo người đời trước.
- Tiên sinh Bá Ôn, ta nghe nói thuở làm quan địa phương, tiên sinh từng đi khắp thôn quê tìm hiểu dân tình. Có đúng vậy không?
Lưu Bá Ôn cười khổ.
- Ta quả có đi thăm hỏi dân gian, nhưng chủ yếu là đến nhà những người giàu có ở địa phương, hỏi xem họ có nỗi oan khuất nào không, rồi giúp dân kêu oan mà thôi. Hiểu biết của ta còn nông cạn lắm!
Trương Hy Mạnh thản nhiên cười.
- Tiên sinh Bá Ôn, nếu một ngày kia thiên hạ thống nhất, tiên sinh có bằng lòng đến Tây Nam, đi thăm các vùng do tù trưởng cai quản, trò chuyện với dân chúng nơi ấy, giảng giải chính sách triều đình cho họ không?
- Việc ấy… ta đương nhiên bằng lòng!
Trương Hy Mạnh cười nói:
- Tiên sinh Bá Ôn, phải hiểu một điều. Những nơi chúng ta từng đặt chân đến, những núi non sông nước ta từng vượt qua, mỗi người dân ta từng trò chuyện cùng, chỉ khi tự mình đến đó thì nơi ấy mới thật sự là đất của chúng ta, dân chúng nơi ấy mới thật lòng ủng hộ chúng ta. Từ sau đời Hán, Đường, thiên hạ của người Hán ngày càng thu hẹp, tầm mắt người Hán cũng ngày càng nhỏ hẹp. Thi nhân đời Đường có thể làm thơ biên tái ở Lương Châu, Đôn Hoàng, Ngọc Môn. Đến đời Nam Tống, người ta chỉ còn có thể đứng ở Đại Tán Quan mà mơ cảnh búi tóc theo lối kinh thành.
- Tiên sinh Bá Ôn đọc nhiều sách sử, hẳn biết rõ. Sau trận thua ở Nhai Sơn, khí tượng của Trung Nguyên đã suy sút hẳn. Nếu chúng ta không đuổi quân Hồ, khôi phục Trung Hoa, vài trăm năm nữa, ai biết thiên hạ này sẽ thuộc về ai?
Nghe đến đó, Lưu Bá Ôn không kìm được, đứng bật dậy. Ông ngây người nhìn Trương Hy Mạnh, cảm thấy trên người hắn như tỏa ra ánh sáng, tựa bậc thánh nhân vừa bước xuống trần gian.
- Từ đời Tần, đời Hán, Trung Nguyên đã theo lối vua cùng tầng lớp sĩ đại phu cai trị thiên hạ. Con đường ấy đến đời Triệu Tống thì đứt đoạn. Kẻ sĩ không thể giúp nước, cứu nguy, khiến Trung Nguyên rơi vào tay người Mông Cổ, chiếm mất non sông. Đến nay, dân chúng khắp thiên hạ không chịu nổi bạo chính, đã vùng lên phản kháng. Hai bờ Hoài, đôi bên Hoàng Hà, nam bắc Trường Giang, muôn dân đều dựng cờ khởi nghĩa. Đây chính là lúc đuổi quân Hồ, dựng lại Trung Hoa. Nhưng lần này, khi dựng lại Hoa Hạ, chúng ta có còn đi theo con đường vua cùng sĩ đại phu cai trị thiên hạ nữa không? Sĩ đại phu đã thất bại một lần, liệu lần này họ có còn thất bại thảm hại hơn không? Đến lúc đó, con dân Hoa Hạ sẽ đi đâu về đâu?
Lưu Bá Ôn run lên khắp người. Dường như ông đã nhận ra điều gì, buột miệng hỏi:
- Trương tướng, ý ngài là việc chia đều ruộng đất, cứu giúp dân chúng còn quan trọng hơn cả đuổi quân Hồ, khôi phục Trung Hoa, phải không?
Trương Hy Mạnh mỉm cười gật đầu.
- Tiên sinh Bá Ôn quả thật nhạy bén. Chỉ một nhóm nhỏ kẻ sĩ không còn gánh vác nổi thiên hạ này. Chúng ta phải huy động muôn dân, lấy sức mạnh của hàng ức vạn người để bảo vệ Hoa Hạ, làm rạng danh Trung Hoa. Từ khi Tần Thủy Hoàng thống nhất sáu nước, đến khi nhà Hán chống Hung Nô, xuống Lĩnh Nam, mở đường sang Tây Vực, triều đình Trung Nguyên ngày một thịnh vượng, dân Hán khí thế ngút trời. Chúng ta đã đi lên suốt nghìn năm. Sau loạn An Sử, vận nước suy tàn, lại trượt dốc thêm mấy trăm năm. Nếu chớp được cơ hội trước mắt, một phen đuổi quân Hồ, xoay chuyển vận nước, rồi dựa vào sức muôn dân đưa Trung Nguyên, Hoa Hạ lên một tầm cao mới, đó sẽ là sự nghiệp lớn lao biết mấy!
- Đừng nói nữa!
Lưu Bá Ôn run rẩy, gần như quỳ phục dưới chân hắn. Ông không sao đáp lời, chỉ còn cảm giác chấn động dâng lên như sóng biển, cuồn cuộn không yên.
Thế nào mới gọi là tầm vóc?
Thế nào mới gọi là cao xa?
Đây chính là đứng trên đỉnh núi cao nhất thế gian, cất tiếng hát vang!
Bất kể là bậc đại nho hay học giả uyên bác nào, đứng trước lời bàn luận ấy cũng nhỏ bé như con sâu cái kiến, chẳng đáng nhắc đến.
Trước kia, khi Trương Hy Mạnh bàn với mọi người về nguyên nhân triều Nguyên suy vong, hắn đưa ra khẩu hiệu mười sáu chữ. Rồi đến chuyện tế Chu Trạch, lại để Tống Liêm viết văn tế.
Lưu Bá Ôn cứ ngỡ như vậy đã là đến cực hạn, không thể cao xa hơn nữa.
Ai ngờ mới chưa được mấy ngày, Trương Hy Mạnh đã lại mở ra một con đường mới!
- Trương tướng, ta… ta phải mau ghi lại, để huynh Cảnh Liêm và mọi người cùng xem!
Lưu Bá Ôn vội tìm bút, cả người như mê đi.
Trương Hy Mạnh cười, đưa tay ngăn ông lại.
- Tiên sinh Bá Ôn, những điều này chẳng qua mới nói suông. Muốn biến thành sự thật, còn xa vạn dặm.
Lưu Bá Ôn lắc đầu.
- Không phải vậy! Việc thành hay bại là ở con người. Trương tướng đã nói ra được, đã đủ để thành bậc thánh nhân giữa đời. Phần còn lại là người sau tiếp bước người trước, không ngừng biến lời ấy thành hiện thực.
Trương Hy Mạnh gật đầu.
- Đúng vậy! Nói thì dễ, làm mới khó. Đó cũng là điều ta vừa nói. Ta mong đến ngày thống nhất thiên hạ, chúng ta có thể thật sự đi khắp đất nước, giải quyết chuyện các tù trưởng, thu phục lòng dân Tây Nam!
Lưu Bá Ôn chẳng hề do dự, lập tức đáp:
- Nếu đến ngày ấy ta vẫn còn sống, nhất định sẽ đi Tây Nam một chuyến. Dẫu phải để bộ xương này lại nơi đất ấy, ta cũng cam lòng, chết không hối tiếc!
Lưu Bá Ôn không ngại gian khổ, thậm chí chẳng sợ chết. Ông vốn là người đã sớm vượt khỏi những ham muốn tầm thường. Ông không muốn phản bội triều Nguyên chỉ vì không thể vượt qua được cửa ải trong lòng, không muốn mang tiếng tôi bầy phản nghịch.
Về sau, Trương Hy Mạnh mở lòng ông bằng một tầm nhìn rộng lớn hơn, khiến Lưu Bá Ôn một lòng tận sức cho quân Chu gia.
Lần này, khi một viễn cảnh còn xa hơn được mở ra trước mắt, Lưu Bá Ôn lại dấy lên ý muốn dốc hết sức mình, dù phải liều cả tính mạng cũng không tiếc.
Dĩ nhiên, muốn nên nghiệp lớn, ngoài chí lớn còn phải có trí tuệ và cách làm.
- Chiêu hàng đám quân người Miêu này, bồi dưỡng, dạy dỗ họ. Chỉ cần họ chấp nhận chủ trương của chúng ta, bằng lòng làm quân tiên phong, lập tức chúng ta sẽ có thêm mấy vạn chiến binh quyết một lòng tiến tới. Khi ấy, muốn giải quyết chuyện các tù trưởng ở Hồ Quảng, Vân Nam, chúng ta cũng có chỗ để bắt tay vào.
Lưu Bá Ôn gật đầu thật mạnh, xúc động nói:
- Đây chính là dụng ý của Trương tướng khi ngầm cho phép Tôn Viêm không tiếc bạc tiền mua chuộc Dương Thông Quán!
Trương Hy Mạnh khẽ thở dài.
- Ta quả thật sợ bỏ lỡ đội quân này. Đây đúng là cơ hội trời ban. Nhưng Dương Thông Quán và những kẻ như hắn chắc chắn không chấp nhận chủ trương của chúng ta. Sau khi chiêu hàng họ, chúng ta vẫn phải dồn công sức vào những binh sĩ bình thường. Phải kiên trì như nước nhỏ lâu ngày làm mòn đá, như mài chày sắt thành kim. Dù là đá, ta cũng phải nung cho nó nóng lên!
Lưu Bá Ôn vỗ tay cười lớn.
- Trương tướng cứ yên tâm, việc này giao cho ta và huynh Cảnh Liêm. Chúng ta sẽ nghĩ đủ cách để giảng giải cho họ hiểu. Học sĩ viện còn nhiều người đọc sách, trong trường học cũng có sĩ tử. Cứ để họ đi làm việc này. Kẻ nào không chịu làm, ta sẽ không cho tốt nghiệp!
Lưu Bá Ôn tung ra đòn mạnh nhất. Trương Hy Mạnh không nhịn được, cười vang.
Hay lắm!
Giờ chỉ còn chờ tin từ phía Tôn Viêm.
Nào ngờ Trương Hy Mạnh và Lưu Bá Ôn không biết rằng, chuyện tưởng như đã định đoạt ấy lại nảy sinh biến cố.
Một đạo chỉ dụ từ triều Nguyên được đưa đến trước mặt Dương Thông Quán.
Tính theo thời gian, lúc ban chỉ dụ, Chư Kỵ thậm chí còn chưa bị đánh hạ.
Triều Nguyên thăng Dương Thông Quán làm Hữu thừa tỉnh Giang Chiết, phong Phiêu kỵ tướng quân. Đại Nguyên trọng bên phải, chức Hữu thừa đã cao hơn Thạch Mạt Nghi Tôn, khiến Dương Thông Quán trở thành quan đứng đầu tỉnh Chiết Giang của triều Nguyên.
Xét về quyền hạn, hắn còn lấn át cả Trương Sĩ Thành. Dẫu Trương Sĩ Thành có hàm Thái úy thì cũng chẳng ích gì.
Triều Nguyên còn lấy cớ “giữ trọn lòng trung nghĩa” mà ban cho Dương Thông Quán tên hiệu “Dương Hoàn Giả”. Đại khái là muốn nói hắn chính là người vẹn toàn của triều Nguyên ở Chiết Giang!
Dụng ý của triều Nguyên lúc này đã quá rõ.
Họ muốn giữ lại tia hy vọng cuối cùng ở Giang Nam. Dẫu biết vùng đất trù phú nhất này sớm muộn cũng sẽ mất, triều Nguyên vẫn muốn giãy giụa thêm một phen!
Đứng trước ân thưởng của triều Nguyên, Dương Thông Quán… à không, Dương Hoàn Giả, giằng co chưa từng thấy. Hắn không biết nên đầu hàng Chu Nguyên Chương hay tiếp tục tận lực cho triều Nguyên.
- Tướng quân, nói thật với ngài, tôi từng ở trong quân Chu gia nên biết thói quen của họ. Bây giờ họ không tiếc bạc tiền, nhưng một khi đạt được mục đích, nhất định sẽ chỉnh đốn quân người Miêu, thậm chí chia đều ruộng đất, trừ khử hết các tướng lĩnh. Quân Chu gia tự nhận là quân của người nghèo. Người khác đầu hàng họ, có lẽ còn được làm một phú ông an nhàn. Nhưng tướng quân e rằng sẽ mất đầu, gia nghiệp cũng chẳng giữ nổi!
La Quán Trung ra tay đúng lúc, giáng cho Dương Hoàn Giả một đòn chí mạng!
- Vậy ra ta chỉ còn cách đánh một trận với quân Chu gia!
Dương Hoàn Giả cân nhắc đi tính lại, cuối cùng mới nói với La Quán Trung:
- Mau nói với Thái úy Trương rằng ta sẽ xuất binh khôi phục Chư Kỵ. Bảo ông ta phái quân đánh lấy Trấn Giang. Chúng ta liên thủ, quyết đấu với Chu Nguyên Chương đến cùng!
- Được!
La Quán Trung thở phào.
- Tôi sẽ đi viết thư ngay!
- Khoan đã… nói thêm với Thái úy Trương, ông ta đang thiếu lương, bảo ông ta đưa cho ta năm vạn lượng bạc. Khoản tiền này, chắc ông ta sẽ không từ chối chứ?
La Quán Trung sững người, rồi nghiến răng đáp:
- Tôi sẽ cố hết sức, nhất định khiến Thái úy Trương đưa tiền đến!
La Quán Trung cáo từ. Dương Hoàn Giả suy nghĩ hết lần này đến lần khác, cuối cùng cũng quyết định gọi chú mình là Dương Chính Nhân cùng những người khác đến, bàn bạc việc điều binh tác chiến.
Bức thư của La Quán Trung cũng được đưa đến tay Trương Sĩ Thành. Đọc xong, hắn thở phào nhẹ nhõm, lập tức gọi em trai là Trương Sĩ Đức đến.
- Ngươi thử nói xem, đánh Trấn Giang có dễ không?
Mặt Trương Sĩ Thành lập tức tối sầm.
- Anh, Chu Nguyên Chương đã phái Cảnh Tái Thành trấn giữ Trấn Giang. Người này già dặn, thận trọng, rất khó đối phó. Nhưng chỉ cần anh ra lệnh, em sẽ xông pha trước, nhất định đánh chiếm cho bằng được!
Trương Sĩ Thành đảo mắt một vòng, bỗng cười.
- Em trai có chí khí, nhưng không cần phải vất vả thế. Em cứ dẫn quân xuống phía nam. Chờ Dương Hoàn Giả đem quân ra khỏi thành, lập tức chiếm Hàng Châu cho ta!
- Cái gì? Hắn… chẳng phải là đồng minh của chúng ta sao?
Trương Sĩ Đức hoàn toàn không hiểu ý anh mình.
Trương Sĩ Thành lạnh lùng cười.
- Hắn tính là đồng minh gì? Ban đầu ta định chiêu hàng hắn, để hắn xông pha trước cho chúng ta. Ai ngờ hắn cao ngạo, không chịu nể mặt ta. Hắn còn nhận ân thưởng của triều Nguyên, thành Hữu thừa tỉnh Chiết Giang, chức vị còn cao hơn cả ta. Triều Nguyên cũng thật biết làm trò, còn ban cho hắn tên hiệu Hoàn Giả! Được thôi, vậy bây giờ ta sẽ cho hắn hết đường sống!
Trương Sĩ Đức ngẩn người giây lát, rồi lập tức giơ ngón tay cái lên.
- Anh quả cao kiến!