- Các vị nghĩ thế nào về cả nhà Thạch Mạt Nghi Tôn?
Lý Thiện Trường hỏi đám văn quan dưới quyền.
Với chức Tả tướng, hắn trực tiếp cai quản sáu bộ, trên thì phụng sự Ngô quốc công, dưới thì chăm lo muôn dân. Từ tiền lương, sổ hộ khẩu, việc binh, hình luật, xây dựng, cho đến bổ nhiệm quan lại, mở trường dạy học, giáo hóa dân chúng, tất cả đều do hắn gánh vác.
Bởi vậy, đừng thấy Trương Hy Mạnh vươn tay khắp nơi, mưu mẹo lại lắm trò. Xét quyền hành thực sự trong tay, Lý Thiện Trường vẫn vững vàng lấn át hắn một bậc.
Dĩ nhiên, chuyện ấy cũng một phần do Trương Hy Mạnh tự biết giữ mình, không tùy tiện nhúng tay vào mọi việc.
Chẳng hạn lần này, hắn lấy danh nghĩa Học sĩ viện để bác tờ tấu của Từ Đạt. Trong khi đó, Lễ bộ và Binh bộ do Lý Thiện Trường quản lý lại cho rằng phải ban thưởng, hơn nữa nhất định phải ban. Nếu không ban thì quả thực quá hẹp hòi.
Vì thế, sự ngăn cản của Trương Hy Mạnh chưa chắc đã là kết luận sau cùng.
Không cần nói cũng biết, chuyện lớn như vậy nhất định sẽ kinh động đến Chu Nguyên Chương.
Hơn nữa, mơ hồ mà nói, lão Chu cũng cảm thấy chuyện này chẳng hề đơn giản. Thời gian qua, hắn xử lý vụ Hồ Tam Xá, lôi ra cả đám sâu mọt buôn lậu rượu. Việc chinh phạt bên ngoài cũng khá thuận lợi. Hồ Đại Hải biết nhục mà vùng lên, một trận đánh hạ Chư Kỵ, lập được công lớn. Thế lực của triều Nguyên ở Giang Nam cũng theo đó quét sạch.
Thế mà đúng lúc này lại xuất hiện một đại trung thần của triều Nguyên, thậm chí cả nhà đều chết theo nước, lấy cái chết báo đáp non sông.
Nhìn thế nào cũng thấy đó là bậc trung thần tuyệt đối. Dẫu là kẻ địch, người như vậy cũng đáng được kính trọng. Ban cho chút ưu đãi vốn chẳng có gì lạ. Nào ngờ Trương Hy Mạnh lại cực lực phản đối. Sau lần va chạm tư tưởng trước, hai bên lại một lần nữa gặp phải chuyện tương tự.
Chu Nguyên Chương cảm thấy không thể xem nhẹ việc này, nhất định phải nghiêm túc cân nhắc, thậm chí còn phải nghiêm túc hơn cả chuyện đánh giặc!
Đánh trận thì chẳng có gì rắc rối. Xông lên phá trận, liều mạng giết giặc là xong. Nhưng một khi đụng đến vấn đề tư tưởng, tuyệt đối không thể qua loa. Xử lý không khéo, trước hết sẽ thành thành kiến phe phái, về sau còn có thể phát triển thành tranh chấp bè đảng.
Tầm nhìn của Chu Nguyên Chương đã rất cao, nhưng hắn vẫn chưa dám chắc mình có thể nắm hết mọi việc trong tay.
Vì chuyện này, lão Chu phá lệ hạ lệnh gọi toàn bộ văn thần hai bên đến. Hắn cũng cho gọi Phùng Quốc Thắng, Ngô Lương, Hoa Vân, Lý Văn Trung và những người khác tới dự thính.
Thế là ngoài Từ Đạt, Hồ Đại Hải, Thường Ngộ Xuân, Chu Văn Chính, Thang Hòa cùng vài người khác, toàn bộ văn võ trọng thần của quân Chu gia đều có mặt.
Lý Thiện Trường dẫn theo Giả Lỗ, Chu Thăng, Dương Nguyên Cảo, Nguyễn Hoằng Đạo, Lý Tập, Đào An, Dương Hiến và những người khác, ngồi về phía đông.
Trương Hy Mạnh, Lưu Bá Ôn, Tống Liêm, Tôn Viêm, Chương Dật, Diệp Sâm, Uông Quảng Dương cũng tập hợp một bên, đội hình chẳng hề kém cạnh.
Lão Chu ngồi ở chính giữa. Đám võ tướng thì ngồi đối diện, chẳng khác nào đội cổ vũ, chuyên lo khuấy động không khí. Hôm nay bọn họ đến để mở mang tầm mắt, xem những cuộc đấu khẩu trên triều đình khác với màn đao thật thương thật ngoài chiến trường ra sao.
Xem thử có gì hơn đám các ngươi múa đao vung thương hay không?
Chuyện khiến tất cả ngạc nhiên là người đầu tiên đứng dậy lại là Giả Lỗ.
Lão ho khan một tiếng, còn đưa mắt liếc qua Trương Hy Mạnh. Nói thật, lão tiên sinh này chắc chắn không đứng về phía Lý Thiện Trường, nhưng lại hoàn toàn tán thành việc ban thưởng cho nhà Thạch Mạt Nghi Tôn.
Hơn nữa, lão chủ động đứng ra mở lời, định sẵn hướng tranh luận, cũng là để tránh cho Trương Hy Mạnh và Lý Thiện Trường lập tức đối đầu. Có thể nói, lão đã dụng tâm rất nhiều.
- Chúa công, sau khi hạ được Chư Kỵ, đất Giang Nam đã không còn quân Nguyên. Phương Quốc Trân, Trương Sĩ Thành, Trần Hữu Định… tuy đã nhận chiêu an, nhưng dù thế nào cũng không thể xem là trung thần của Đại Nguyên. Chúng ta tổ chức tang lễ long trọng cho Thạch Mạt Nghi Tôn, ca ngợi lòng trung nghĩa của hắn, thật ra là để nói cho thiên hạ biết triều Nguyên ở Giang Nam đã sụp đổ hoàn toàn, nửa giang sơn đã mất, ngày mất nước cũng chẳng còn xa.
Giả Lỗ đã nói ra một tầng ý nghĩa then chốt.
Cũng như các triều đại xưa, sau khi giành được thiên hạ đều vội vã biên soạn sử sách của triều trước. Nội dung sử sách ra sao chưa phải điều quan trọng nhất, nhưng việc biên soạn sử sách lại vô cùng quan trọng.
Tổ chức tang lễ cho Thạch Mạt Nghi Tôn, làm ma chay thật long trọng, chính là chôn cất nửa giang sơn của triều Nguyên. Với Chu Nguyên Chương, người đang quyết tâm đuổi sạch quân Hồ, việc này càng có ý nghĩa đặc biệt.
Chỉ nghe đến đây, lão Chu đã gần như gật đầu.
Đúng là lão thần tiên có thở ra một hơi cũng khác người thường!
Giả Lỗ lại nói:
- Ca ngợi Thạch Mạt Nghi Tôn có phải là khuyến khích quan lại triều Nguyên tử chiến với chúng ta đến cùng hay không? Dĩ nhiên không phải! Điều chúng ta muốn nói là ngay cả bậc trung lương như Thạch Mạt Nghi Tôn, cả nhà đều chết theo nước, cũng không thể cứu nổi cơ đồ đang nghiêng đổ. Chúng ta tế lễ cho hắn, thực ra là tát vào mặt hoàng đế Đại Đô. Qua đó chứng minh ngày triều Nguyên mất nước đã đến gần, không còn cách nào cứu vãn!
Nói đến đây, Giả Lỗ dừng lại một chút rồi nhìn thẳng Trương Hy Mạnh.
- Dẫu là kẻ địch, cũng không nên vì một người mà đánh chìm cả con thuyền. Vẫn nên chừa lại một con đường.
Giả Lỗ vừa dứt lời, khóe môi Lý Thiện Trường đã vô thức nhếch lên. Trình độ này quả nhiên cao tay. Sau này mình cũng phải học hỏi thêm mới được.
Hắn cân nhắc giây lát rồi nói:
- Chúa công, Giả Tham chính nói rất đúng. Theo hạ quan, dân gian xưa nay vẫn nói trung thần hiếu tử, ai ai cũng kính ngưỡng. Thạch Mạt Nghi Tôn lấy thân chết vì nước, tử trận nơi sa trường. Mẹ, vợ, con trai, gia đinh trong nhà đều chết theo. Trung thần hiếu tử, người hầu trọng nghĩa, đàn bà giữ tiết, tất cả phẩm hạnh tốt đẹp đều quy tụ cả vào một nhà. Từ xưa đến nay, những bậc đại trung thần làm được đến mức ấy vốn chẳng có mấy ai. Nay chúa công đã chiếm giữ vùng Đông Nam, mắt hổ dòm khắp thiên hạ. Ca ngợi lòng trung nghĩa, khích lệ lòng người cũng là chuyện hợp tình hợp lý, đúng lúc có thể làm phấn chấn sĩ khí. Hạ quan cho rằng không có gì không ổn.
Hai người vừa nói xong, đám võ tướng đã liên tục gật gù.
Quả thật quá có lý. Còn chần chừ gì nữa, cứ làm theo là được!
Chuyện rõ ràng đến thế, sao Trương tiên sinh lại không đồng ý?
Chẳng lẽ ngay cả Trương tiên sinh cũng có lúc hồ đồ?
Lúc này, lão Chu nhìn sang Trương Hy Mạnh rồi chủ động hỏi:
- Tiên sinh họ Trương, tiên sinh có cao kiến gì không?
Trương Hy Mạnh mỉm cười.
- Chúa công, quả thật hiện giờ thần vẫn chưa biết nên định luận về cả nhà Thạch Mạt Nghi Tôn thế nào… Nhưng thần nghe nói trong trận công thành lần này, có binh sĩ nằm sấp xuống chỗ tường vỡ, lấy thân mình làm thang cho đồng đội giẫm lên, nhờ vậy quân ta mới trèo vào thành Chư Kỵ, giành được công đầu. Một lính giáp thân thể cường tráng nặng hơn một trăm cân, trên người còn mang mấy chục cân áo giáp, binh khí, vậy mà phải chạy rồi trèo lên tường thành. Sức nặng đè xuống ấy lớn đến mức nào? Hôm nay các tướng lĩnh đều có mặt đông đủ, thần muốn hỏi mọi người, các vị có thể đẩy được mấy người lên? Phải biết rằng quân ta đã có bảy binh sĩ hy sinh!
Lời vừa thốt ra, đám võ tướng có mặt đều hít sâu một hơi. Hoa Vân còn nhích người trên ghế, vẻ kinh ngạc xen lẫn khâm phục.
Đúng như Trương Hy Mạnh nói, lấy người làm thang tuyệt đối không phải chuyện nhỏ. Nhất là lúc công thành, hết người này đến người khác trèo lên. Sức nặng ấy đủ khiến xương cốt gãy nát, nội thương đầy mình. Liên tiếp làm thang cho đồng đội, chuyện mất mạng là điều chắc chắn. Thậm chí có người còn bị giẫm đến nát thây, chết chẳng còn nguyên xác.
Binh sĩ quân Chu gia đã làm được điều ấy. Bọn họ xứng đáng là đội quân tinh nhuệ bậc nhất đương thời!
Hơn nữa, những binh sĩ ấy không chỉ biết đánh trận, mà còn có tinh thần hy sinh, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng. Họ quả là những người trung dũng, nhất định phải ban thưởng thật hậu.
Đúng lúc này, Dương Nguyên Cảo lên tiếng:
- Trương tướng, chúng ta cũng đã xem tờ tấu báo của Từ Đạt. Tướng sĩ của chúng ta dĩ nhiên phải được trọng thưởng, gia đình được trợ cấp hậu hĩnh, đó là lẽ đương nhiên. Nhưng việc ấy đâu có liên quan gì đến chuyện ban thưởng cho cả nhà Thạch Mạt Nghi Tôn?
Hắn vừa dứt lời, Lưu Bá Ôn đã lập tức lên tiếng. Không thể để một mình Trương Hy Mạnh đơn độc đấu với cả đám văn thần, lão Lưu phải giúp hắn một tay.
- Không thể nói như vậy được. Đây là một trận chiến. Một bên là người của chúng ta, liều chết chiến đấu, lấy thân báo nước. Một bên là kẻ địch, cố thủ đến cùng, khiến cả nhà gặp họa. Có người muốn ca ngợi kẻ địch. Nếu người của chúng ta cũng được ca ngợi, chẳng lẽ hai bên địch ta đều được ban thưởng hay sao? Đó là đạo lý gì? Không sợ tướng sĩ nghe xong sẽ nghĩ không thông sao?
Lưu Bá Ôn vừa nhập cuộc, bầu không khí càng thêm sôi nổi.
Đào An cũng lên tiếng. Lão là bậc học giả lâu năm ở Giang Nam, vốn chẳng mấy coi trọng Lưu Bá Ôn đất Chiết Đông.
- Ban thưởng tướng sĩ của chúng ta là vì hai chữ trung dũng. Ca ngợi Thạch Mạt Nghi Tôn là vì hai chữ trung nghĩa. Hai chuyện ấy khác nhau!
- Khác chỗ nào? Chẳng phải đều có một chữ trung hay sao? Ngươi đã nói Thạch Mạt Nghi Tôn là trung, vậy ai mới là gian?
Lưu Bá Ôn đáp trả sắc bén.
Mặt già của Đào An đỏ bừng, mắt trợn miệng há, chẳng nói được câu nào.
Lý Tập lập tức nói:
- Đến triều Đại Nguyên còn chẳng lo nổi cho trung thần của mình, vậy mà lại cần chúng ta đứng ra ca ngợi giúp. Chẳng phải điều đó càng chứng minh vận số triều Nguyên đã tận hay sao?
Lưu Bá Ôn cười khẩy:
- Vận số đã tận và vận số sắp tận không phải một chuyện! Nếu chúng ta đánh vào Đại Đô, tiêu diệt triều Nguyên, ta cho rằng khi ấy ca ngợi cũng chẳng có gì không được. Nhưng trong tình thế hiện giờ, ta kiên quyết phản đối!
…
Lưu Bá Ôn đã nhập cuộc, Tống Liêm cũng tham gia tranh luận. Phía bên kia, Dương Hiến cũng đứng ra. Mọi người qua lại từng lời, tranh nhau bằng lý lẽ, dẫn kinh điển, viện chuyện xưa.
Đám võ tướng nghe đến ngây người.
Trời đất ơi, đây là thần tiên đánh nhau sao?
Sao nghe ai nói cũng thấy có lý?
Rốt cuộc bọn họ đang tranh luận chuyện gì vậy?
Ngay cả Phùng Quốc Thắng và Lý Văn Trung, những người có học vấn khá cao trong đám võ tướng, cũng nghe mà đầu óc mù mờ, luôn miệng kêu đáng sợ!
Đây chính là cách văn quan giao chiến sao?
Bọn họ mà xông vào, ngoài việc dâng đầu chịu chết thì chẳng còn khả năng nào khác.
Đến Chu Nguyên Chương cũng thấy đau đầu. Hắn khi thì nghe bên này, lúc lại nghe bên kia. Bên nào cũng có lý, nhưng bên nào cũng còn chỗ thiếu sót.
Có lẽ trên đời này vốn chẳng có chuyện nào vẹn cả đôi đường.
Từ tận đáy lòng, lão Chu nghiêng về việc ca ngợi Thạch Mạt Nghi Tôn, ban cho hắn một tang lễ trọng thể, tiện thể châm chọc triều Nguyên một phen. Dù sao lý lẽ của Lưu Bá Ôn vẫn chưa đủ sức thuyết phục hoàn toàn.
Còn Trương Hy Mạnh, ngoài việc kéo công lao của binh sĩ phe mình vào cuộc tranh luận, hắn chẳng nói thêm gì. Cứ như thể hắn chỉ đứng ngoài xem náo nhiệt!
Lão Chu lại lên tiếng:
- Được rồi, đừng cãi nữa. Chuyện là thế này. Tiên sinh họ Lý, tiên sinh họ Trương, hai người là cánh tay trái phải của ta. Hai người hãy nói thêm đi!
Lời ấy chẳng khác nào bảo hai bên tranh biện đưa ra lời kết.
Lý Thiện Trường vừa định mở miệng, trong lòng bỗng khẽ động. Hắn nhận ra Trương Hy Mạnh vẫn ung dung tự tại, nụ cười như có như không.
Người trẻ tuổi này đã khiến hắn chịu thiệt mấy lần. Lý Thiện Trường tuyệt đối không thể sơ suất.
Vì vậy, hắn cười nói:
- Chúa công, ý của thuộc hạ đã trình bày rồi. Xét về sự chu toàn trong cách nghĩ, Trương tướng vẫn cao minh hơn. Xin hãy để hắn nói thêm.
Quả bóng đã bị đá sang chân Trương Hy Mạnh. Ánh mắt mọi người cũng đổ dồn về phía hắn, chờ xem hắn sẽ đưa ra cao kiến kinh người nào.
Trương Hy Mạnh nói:
- Chúa công, chuyện này lại có liên quan đến Hồ Đại Hải. Nhắc đến Hồ Đại Hải, thần lại nhớ đến Hồ Tam Xá. Mấy hôm trước, chúa công từng nói pháp lệnh là trên hết, mọi chuyện khác đều không thể lớn hơn pháp luật… Lời ấy vẫn còn giữ nguyên chứ?
Chu Nguyên Chương hừ lạnh:
- Pháp luật lớn hơn trời. Cho dù ta chết rồi, cũng phải ghi câu này vào lời răn để lại cho đời sau!
Trương Hy Mạnh lại hỏi:
- Chúa công, nếu pháp luật đã lớn như vậy, vậy so với đạo nghĩa thì sao?
Lão Chu trầm ngâm giây lát.
- Tiên sinh họ Trương, đừng vòng vo nữa, nói thẳng đi!
Trương Hy Mạnh nói:
- Thật ra chuyện này rất đơn giản… Vì sao phải ca ngợi Thạch Mạt Nghi Tôn? Vì những gì cả nhà hắn làm, hành động lấy thân chết vì nước ấy, quả thật phù hợp với đạo lý luân thường. Họ là trung thần hiếu tử. Điểm này thần không phủ nhận. Nhưng chỉ vì vậy, chúng ta có thể ca ngợi hắn hay sao? Lập trường của chúng ta ở đâu? Pháp độ của chúng ta ở đâu?
Giọng Trương Hy Mạnh đột nhiên cao vút, vang lên như tiếng chuông lớn. Mọi người có mặt đều chấn động.
Người phản ứng mạnh nhất lại là Giả Lỗ và Chu Thăng. Sau đó đến Lưu Bá Ôn cũng không nhịn được cười, giơ ngón tay cái lên.
Tiếp theo là Tống Liêm, Diệp Sâm và vài người khác. Riêng Lý Thiện Trường vẫn còn lưỡng lự, chưa biết nên phản ứng thế nào.
Trương Hy Mạnh điềm nhiên tiếp lời:
- Theo thần, tạm thời chưa cần bàn đến riêng chuyện lần này… Thần muốn hỏi mọi người, tiêu chuẩn ban thưởng nằm ở đâu? Người nào đáng được ca ngợi, người nào đáng bị phỉ nhổ? Chuyện này dù sao cũng phải có quy củ chứ?
Nhận ra tình thế không ổn, quyền chủ động đã rơi vào tay Trương Hy Mạnh, Lý Thiện Trường vội nói:
- Từ xưa đến nay, triều đình vẫn ban thưởng cho người trung trinh, hiếu tử, người đàn bà giữ tiết. Sao lại nói là không có quy củ?
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Lý tiên sinh nói không sai. Nhưng tiêu chuẩn ấy thuộc về đạo đức, phẩm hạnh, chứ không phải tiêu chuẩn của quốc gia. Nói rõ hơn, đó là luân thường đạo lý của Nho gia, không phải phép nước và quy củ của triều đình.
Nói đến đây, Trương Hy Mạnh dừng lại, đưa mắt nhìn mọi người rồi chợt mỉm cười.
- Nếu một người là bậc hoàn hảo về đạo đức, nhưng lại đứng ở phía đối nghịch với nước Ngô Hoa Hạ của chúng ta, vậy nên đánh giá hắn thế nào? Đứng trên lập trường nước Ngô, mắng hắn là kẻ địch, hay đứng trên đạo nghĩa Nho gia, coi hắn như anh hùng?
Câu hỏi đã đẩy vấn đề đến tận cùng.
Ngay cả Lý Thiện Trường cũng biết một cái bẫy cực lớn đang chờ mình. Hắn dứt khoát ngậm miệng, không dám nói thêm. Chỉ có trái tim đập thình thịch, sắc mặt lúc xanh lúc trắng.
Lúc này, người có thể tiếp chiêu của Trương Hy Mạnh đã chẳng còn bao nhiêu.
Bỗng Chu Thăng từ tốn đứng dậy, chắp tay nói:
- Cao kiến của Trương tướng khiến lão phu vô cùng khâm phục. Nhưng lão phu vẫn muốn thỉnh giáo, ca ngợi lòng trung nghĩa, coi kẻ địch như anh hùng, chưa chắc lúc nào cũng là chuyện xấu! Huống hồ vừa rồi các vị cũng đã nói, ca ngợi Thạch Mạt Nghi Tôn là để khiến triều Nguyên khó xử, làm hoàng đế Đại Đô mất mặt. Chẳng lẽ như vậy không tốt sao? Vì sao Trương tướng nhất định phải tách nước Ngô ra khỏi đạo lý Nho gia?
Trương Hy Mạnh mỉm cười:
- Quả nhiên tiên sinh Phong Lâm rất lợi hại. Cái trò mượn danh thế lực để dọa người này không thể làm tiên sinh sợ được. Nhưng thần muốn thỉnh giáo một chuyện. Tổ tiên Thạch Mạt Nghi Tôn vốn là người Khiết Đan. Sau nhiều phen chuyển dời, quy phục triều Nguyên, hắn được thế tập chức Phó Vạn hộ, là quan lớn của triều Nguyên, đời đời hưởng vinh hoa phú quý. Cả nhà hắn đã hưởng biết bao của cải do mồ hôi nước mắt của dân chúng tạo ra, nay không cam lòng buông bỏ, cố thủ chống cự đến cùng, cuối cùng tất cả đều bỏ mạng.
Trương Hy Mạnh nhìn Chu Thăng.
- Tiên sinh Phong Lâm, một người như vậy, đứng trên lập trường của chúng ta, vẫn chỉ đơn giản là trung thần hiếu tử thôi sao?
Chỉ một câu ấy đã khiến Chu Thăng trợn mắt há miệng. Đến lão cũng không chống đỡ nổi nữa.
Bốp! Bốp! Bốp!
Tiếng vỗ tay vang lên từ phía Chu Nguyên Chương.
Lão Chu không nhịn được cười lớn, tán thưởng:
- Tiên sinh họ Trương không chỉ là quân sư của ta, mà còn là lương tâm của ta! Ta gây dựng cơ nghiệp từ cảnh nghèo khổ, chia đều ruộng đất, cứu giúp dân chúng. Nay lại đi ca ngợi một Phó Vạn hộ thế tập của triều Đại Nguyên, bảo ta phải đối mặt với muôn dân thế nào đây!