Lão Chu hạ lệnh, định đến Hội buôn Hoài Tây gặp đồng hương, chuyện trò đôi câu, hỏi han chuyện nhà chuyện cửa.
Lệnh truyền xuống chưa đầy một canh giờ, ông đã tới nơi.
Lúc này, người trong Hội buôn Hoài Tây kẻ ngẩn ngơ, người cuống quýt, chẳng ai kịp trở tay. Họ lập tức chia thành hai phe cãi vã.
Một phe phản đối việc cứu Chu Nhất Đẩu:
- Lão già ấy ngang ngược đến thế, cũng nên rời đi rồi. Đại nguyên soái bắt lão, ấy là đáng đời. Chúng ta việc gì phải theo lão mà tìm chết?
Phe kia lại nói:
- Các người quên hết ơn nghĩa của Chu gia rồi sao? Thấy người gặp nạn mà khoanh tay đứng nhìn, còn ra con người nữa không? Sau này chúng ta còn mặt mũi nào lăn lộn trên giang hồ?
- Hơn nữa, Chu nguyên soái cũng là đồng hương Hoài Tây, cùng lớn lên bằng một thứ gạo với chúng ta. Chỉ cần nói rõ đầu đuôi với ông ấy, biết đâu chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện dữ hóa lành, thậm chí còn có thể tiến thêm một bước. Cứ chờ xem, những ngày tốt đẹp sắp đến rồi!
Hai phe cãi nhau mỗi lúc một dữ. Sau cùng, may nhờ một đứa con nuôi của Chu Nhất Đẩu đứng ra. Gã bước lên, đập phập con dao xuống trước mặt, chẳng nói chẳng rằng, tự chặt phăng ngón út của mình.
- Các người có giúp hay không?
- Nếu không giúp, nhìn cha nuôi ta chịu khổ, ta sẽ tự kết liễu đời mình!
Màn ấy khiến không ít người sợ hãi. Chu Nhất Đẩu từng ban ơn cho quá nhiều người. Nhỡ đâu có kẻ nghĩ quẩn, nhất quyết báo thù thay lão, khi ấy ắt sẽ có người gặp họa.
Chẳng còn cách nào khác, đám người kia đành cùng ký tên vào tờ đơn, xin Chu Nguyên Chương tha cho Chu Nhất Đẩu.
Nào ngờ, lời cầu xin ấy lại kéo Chu Nguyên Chương đích thân tới tận cửa. Ông còn nói muốn gặp toàn bộ đồng hương Hoài Tây, khiến mọi người càng thêm rối loạn.
Rốt cuộc, người đứng đầu muốn làm gì?
Là từ nay xóa sạch mọi chuyện, hay còn có sắp đặt khác? Chẳng ai đoán được. Trớ trêu thay, lão Chu lại đến quá gấp, chẳng cho họ thời gian chuẩn bị. Cả đám rơi vào cảnh hoang mang, sống chết ra sao cũng không ai dám chắc.
- Chúa công sắp đến rồi. Chu chỉ huy sứ, người trong này chắc ngươi quen biết không ít nhỉ?
Mặt Chu Văn Chính đỏ lên. Quả thật trong đó có mấy người từng chơi khá thân với hắn, nhưng đến lúc này, hắn cũng chẳng biết họ còn được xem là bạn bè hay không.
- Trương tiên sinh, giờ ta sẽ cứu họ ra trước, sau đó đánh cho một trận nên thân!
Trương Hy Mạnh bật cười:
- Ngươi đánh họ làm gì? Đó là chuyện trái quân pháp. Cẩn thận ta tâu với chúa công, xin xử phạt ngươi theo quân luật!
Chu Văn Chính sững người.
Hắn tiếp xúc với Trương Hy Mạnh chẳng được bao lâu. Hắn chỉ biết thúc phụ mình hết sức coi trọng vị tiên sinh này, cũng biết Trương Hy Mạnh có uy tín rất cao trong quân. Tuy không trực tiếp cầm quân, ông vẫn được các tướng lĩnh hết lòng kính trọng. Còn Trương Hy Mạnh lợi hại ở đâu, hắn thật sự chưa nhìn ra, chẳng qua người ta nói sao thì hắn biết vậy.
Trương Hy Mạnh hỏi:
- Chu chỉ huy sứ, vì sao lần này ngươi được chúa công tin dùng?
Chu Văn Chính lại ngẩn ra.
- Chuyện ấy… giữa thúc phụ và cháu ruột, chẳng lẽ còn gì lạ sao?
Trương Hy Mạnh gật đầu.
- Phải, thúc cháu vốn thân thiết không rời. Vậy ngươi nói xem, vì sao trong sử sách lại có bao chuyện cha con giết hại lẫn nhau, anh em tàn sát lẫn nhau? Chẳng lẽ sử sách viết sai cả sao?
Chu Văn Chính bỗng thấy lạnh sống lưng. Hắn ngây ngẩn nhìn Trương Hy Mạnh, đầu óc nhất thời chẳng hiểu nổi lời ấy có ý gì.
Trương Hy Mạnh thở dài:
- Ta vốn là kẻ hay lắm lời. Các ngươi vào Kim Lăng mới hơn một tháng, nếu bảo quan hệ thân thiết đến mức không gì lay chuyển, ta cũng chẳng tin. Nhưng nếu qua một năm, hai năm, ngày nào cũng ra vào cùng nhau, đồng lòng chung sức, cùng hưởng phúc cùng chịu họa, đến lúc ấy liệu còn tin được nữa không?
Nói đến đây, Trương Hy Mạnh ngừng lại. Rồi ông sải bước vào trong hội quán, xem xét việc sắp xếp chỗ ngồi, để mặc Chu Văn Chính đứng bên ngoài ngơ ngác.
Hắn chần chừ một lát. Gió bỗng thổi qua, khiến hắn rùng mình.
Chu Văn Chính dường như đã hiểu ra đôi phần.
Tình thân dĩ nhiên không phải giả dối, nhưng cũng chẳng phải thứ bền chắc đến mức làm gì cũng được bỏ qua. Còn kéo bè kết cánh, mưu lợi riêng, xưa nay vẫn là tội lớn nhất.
Bởi một khi người bên dưới cấu kết với nhau, họ có thể tự ý trao đổi quyền lợi, bẻ cong phép tắc. Mệnh lệnh từ bên trên truyền xuống cũng chẳng còn tác dụng. Mọi chuyện đều bị che kín. Lâu dần, người đứng đầu chẳng khác nào kẻ điếc, người mù, chuyện gì cũng không hay biết. Đến cuối cùng, quyền hành rơi vào tay kẻ khác.
Chuyện ấy, bất cứ người đứng đầu nào còn có chí lớn cũng không thể dung thứ.
Dù kẻ phạm lỗi là cháu ruột, hắn cũng không thể nương tay.
Bởi việc ấy đã vượt qua giới hạn cuối cùng, không còn chỗ cho thương lượng hay nhượng bộ.
Sở dĩ lỗi lần này của Chu Văn Chính chưa đến mức quá nặng, đúng như Trương Hy Mạnh nói, là vì hắn mới vào Kim Lăng hơn một tháng. Chỉ trong chừng ấy thời gian, hắn thật sự có thể cấu kết với đám người kia sao? Có thể làm được bao nhiêu chuyện xấu?
Sau chuyện này, lão Chu nhất định sẽ nhắc nhở Chu Văn Chính. Còn hắn có hiểu ra hay không, đó là việc của hắn.
Nếu không nghĩ thông, sau này vẫn cứ làm càn, đến khi phải một mình gánh vác công việc, qua một năm, hai năm, ngày tháng kéo dài, dần dần kéo bè kết cánh, để lòng tham che mắt, thật sự vượt qua ranh giới, khi ấy chẳng ai cứu nổi hắn.
Không thể nghi ngờ, lời nhắc nhở của Trương Hy Mạnh đã giúp Chu Văn Chính tỉnh táo hơn. Chỉ cần hắn suy nghĩ cho kỹ, đừng tự đẩy mình xuống hố là được.
Chu Văn Chính lắc đầu, gạt hết những ý nghĩ rối ren sang một bên. Trước mắt cứ bảo vệ thúc phụ cho tốt, đừng để xảy ra chuyện gì. Sau đó hắn sẽ tìm Trương tiên sinh thỉnh giáo cẩn thận, xem con đường sau này nên đi thế nào.
Chu Văn Chính đã quyết định như vậy, nhưng rốt cuộc vẫn xảy ra chuyện ngoài ý muốn.
Lần này không thể trách hắn, mà phải trách lão Chu.
Theo kế hoạch, Chu Nguyên Chương sẽ đến Hội buôn Hoài Tây, triệu tập đồng hương rồi trực tiếp bàn với mọi người chuyện Chu Nhất Đẩu. Nào ngờ việc này quá lớn, rất nhiều người đã kéo tới.
Cũng chẳng trách được. Kim Lăng còn có tên là Huy Kinh, trong thành có cả một đám đồng hương Hoài Tây là chuyện hợp lẽ. Những người đến đây có thợ thuyền chở hàng trên sông, phu khuân vác ngoài bến, người buôn dược liệu, chủ xưởng tơ lụa, thậm chí cả người mổ heo bán thịt. Nói tóm lại, ba trăm sáu mươi nghề, gần như nghề nào cũng có mặt.
Nhìn vậy đủ biết thế lực của Chu Nhất Đẩu đã phình to đến mức nào.
Chu Nguyên Chương tới nơi, thấy bên ngoài đông nghịt người, lão Chu lập tức nổi hứng:
- Cứ ở đây đi. Chuẩn bị hai chiếc ghế, một cái bàn, để ta nói chuyện thẳng với đồng hương!
Không ai dám cãi lệnh lão Chu. Nhưng Trương Hy Mạnh và Chu Văn Chính đã sắp xếp mọi việc bên trong. Bây giờ kéo hết ra ngoài thì lão Chu thấy nhẹ nhàng rồi, còn mọi người phải làm sao?
Nhỡ có kẻ muốn hại người đứng đầu thì sao?
Tin ấy truyền đến tai Trương Hy Mạnh. Ông ngẩn ra, rồi cũng đành chịu. Đây là cuộc gặp mặt trực tiếp giữa lão Chu và dân chúng, là bước then chốt để dựng lòng tin.
Ngay cả sau khi lên ngôi, lão Chu vẫn giữ lại trống Đăng Văn, cho phép dân chúng đánh trống kêu oan, trực tiếp tâu bày với hoàng đế để tiếng nói dưới dân gian có thể truyền đến triều đình. Bây giờ tình thế quả thật có phần nguy hiểm, nhưng cũng không thể lên tiếng phản đối.
Trương Hy Mạnh nói với Chu Văn Chính:
- Gánh nặng trên vai Chu chỉ huy sứ lại nặng thêm rồi!
Chu Văn Chính chẳng hề do dự, lập tức đáp:
- Ta sẽ dốc sức. Xin tiên sinh cứ yên tâm.
Lời cam kết ấy khiến Trương Hy Mạnh khá yên lòng. Ông cũng bước ra ngoài, đến đứng bên cạnh lão Chu.
Chu Nguyên Chương mỉm cười:
- Tiên sinh không cần lo. Ta xuất thân nghèo khổ, từ nhỏ đã phải đi ăn xin, từng làm hòa thượng… Chuyện này ta hiểu rõ. Hôm nay những đồng hương đến đây, chín phần mười đều giống ta, xuất thân từ cảnh nghèo. Nếu năm xưa ta có cơ hội lên thuyền, biết đâu cũng đã trôi dạt đến Kim Lăng! Khi ấy, có khi ta cũng giống hệt mọi người hôm nay!
Giọng Chu Nguyên Chương sang sảng. Mấy câu vừa dứt, đám người vây quanh đã rì rầm bàn tán. Có người chưa biết chuyện, cũng có người đã nghe qua.
Vị đại nguyên soái Chu gia của chúng ta xuất thân chẳng ra gì, thậm chí còn khốn khổ hơn rất nhiều người trong số họ. Vậy mà giờ đây, ông đang nắm trong tay mười mấy vạn tinh binh, chiếm được Kim Lăng.
Ông là niềm kiêu hãnh của người Hoài Tây, là vị anh hùng lớn của họ!
Chỉ mấy câu ngắn ngủi đã kéo gần khoảng cách giữa lão Chu và đám người kia, khiến họ dễ dàng đón nhận ông hơn. Mở đầu như vậy quả thật rất thuận lợi.
Trương Hy Mạnh cũng cười nói:
- Chúa công gặp đồng hương, đúng là người xa quê gặp người quê nhà. Theo ta, cứ để mọi người nói hết điều muốn nói, bàn những chuyện ai nấy đều quan tâm.
Chu Nguyên Chương gật đầu. Ông đưa mắt nhìn khắp đám đông, trong mắt tràn đầy ý khích lệ.
Một lúc sau, cuối cùng cũng có một ông lão nhỏ thó bước ra. Lão run rẩy tiến đến trước mặt Chu Nguyên Chương, trước tiên nằm rạp xuống đất dập đầu mấy cái, ai ngăn cũng không được.
Đoạn, lão bò dậy, nghiêm mặt nói:
- Đại nguyên soái, những năm qua Hoài Tây chúng ta có hai vị hảo hán. Một người là ngài, người kia… lại bị ngài bắt giam! Ta nghĩ mãi không hiểu. Cùng là đồng hương, sao cứ phải tự giết hại lẫn nhau? Đó là đạo lý gì?
Ông lão hậm hực nói tiếp:
- Ta đã hơn năm mươi tuổi, chẳng còn sợ chết nữa. Đại nguyên soái không thích nghe thì cứ giết ta đi! Nhưng lời đã nghẹn trong bụng, ta không thể không nói!
Gương mặt Chu Nguyên Chương trở nên nghiêm nghị. Ông không hề trách cứ, chỉ thấu hiểu gật đầu. Sau đó, ông đứng dậy, hướng về phía tất cả mọi người mà nói:
- Đã nói là thẳng thắn với nhau, để mọi người được lên tiếng, thì lời gì ta cũng nghe. Nhưng ta cũng có vài điều muốn nói rõ với bà con. Vừa rồi vị lão trượng đây nhắc đến hai vị hảo hán. Ta có xứng đáng hay không, tạm thời chưa bàn. Nhưng dù thế nào, người giỏi hơn kẻ kia còn rất nhiều. Ta chỉ kể sơ hai người.
- Có một người tên Từ Đạt. Trong chưa đầy ba ngày, hắn hành quân gấp hơn trăm dặm, chặn ba vạn tinh binh quân Nguyên ở Thiên Trường, đẫm máu chiến đấu, bảo vệ mấy chục vạn đồng bào Trừ Châu.
- Còn một người tên Lý Thiện Trường. Mấy năm qua, hắn tận tụy làm việc, chẳng nề hà vất vả, đứng ra chia ruộng, cấp ruộng cho từng nhà dân nghèo, lo liệu lương thảo quân đội, chưa từng để xảy ra sơ suất.
- Lại có Thường Ngộ Xuân, người Hoài Viễn. Hắn dũng mãnh vô địch. Tuy từng phạm không ít lỗi nhỏ, nhưng khi đánh Đồng Lăng, chiếm Thái Bình, hạ Kim Lăng, hắn luôn xông lên trước trận, chưa bao giờ chịu rơi lại phía sau.
- Ngoài những người ấy ra, Hoài Tây còn rất nhiều hảo hán. Ta không kể hết nữa. Lấy ngay vị Trương tiên sinh đây làm ví dụ. Ông ấy tuy không phải người Hoài Tây, nhưng chủ trương chia đều ruộng đất, đề xướng quét sạch các thứ thuế khóa nặng nề. Ông ấy còn đưa việc dạy chữ vào trong quân, giúp biết bao con em Hoài Tây học hành, đọc được sách. Những người như thế còn nhiều không đếm xuể. Ta thật không hiểu, Chu Nhất Đẩu kia có gì mà được lòng người đến vậy? Bà con có thể nói cho ta biết, rốt cuộc lão đã làm việc tốt gì, khiến mọi người ghi lòng tạc dạ không?
Lời chất vấn của Chu Nguyên Chương khiến toàn thể đám đông kinh ngạc. Ngay cả ông lão vừa hùng hổ lên tiếng cũng trợn mắt há miệng.
Mọi người đều nói Chu Nhất Đẩu có ơn với họ. Nhưng nếu bảo kể cụ thể lão đã làm được việc tốt gì, hình như chẳng ai nói ra được.
Lão từng giúp không ít người tìm được việc, có miếng cơm ăn. Nhưng cứ đến ngày lễ tết, họ lại phải mang quà biếu. Chỉ cần chậm trễ đôi chút là sẽ bị trừng phạt.
Chu Nhất Đẩu không đích thân ra tay, nhưng con trai lão cùng đám tay chân thì chẳng bao giờ nương nhẹ.
Không biết mang ơn, vậy thì khỏi cần sống nữa!
Hơn nữa, lão mang danh Chu Nhất Đẩu, ai cầu xin cũng được lão bố thí cho một đấu gạo. Nhưng một khi đã ăn đấu gạo ấy, mạng sống của ngươi cũng thuộc về người anh cả kia.
Chu Nhất Đẩu thật sự giống như vị Cứu Khổ Cứu Nạn trong lời đồn sao? Ai cũng kể ơn nghĩa của Tống đại ca, nhưng rốt cuộc Tống đại ca đã làm được việc tốt gì? Báo tin, cứu Triều Cái, kẻ cầm đầu một bọn cướp? Hay là giết Diêm Bà Tích bằng thủ đoạn quá đỗi thành thạo?
Chỉ là một viên áp ty nhỏ bé, chẳng mấy ai để mắt tới, vậy mà có thể khiến thiên hạ đều biết tiếng, để ai nấy đều gọi mình là đại ca. Chuyện ấy tự nó đã quá đáng ngờ rồi.
Chu Nguyên Chương đưa mắt nhìn khắp mọi người:
- Các ngươi không muốn nói, vậy để ta nói. Ta tuy chưa từng đến Kim Lăng, nhưng đã đi qua Hoài Viễn, đi qua Trừ Châu, đi qua Túc Châu… Ta chẳng làm gì khác, chỉ đi xin ăn. Mỗi nơi đặt chân đến, ta đều phải đến chào người đứng đầu địa phương, phải có người dẫn đường, mới xin được bát cơm bỏ vào bụng. Tự nhiên, ta phải mang ơn người anh cả kia, vì hắn mà vào sinh ra tử cũng thành chuyện đương nhiên.
Lão Chu tự giễu, cười khẽ:
- Trước kia ta cũng chẳng thấy có gì đáng nói. Sau này nghĩ kỹ, ta mới hiểu, được ăn no mặc ấm, đường đường chính chính sống trên đời, vốn là lẽ trời! Chẳng cần cúi đầu bái lạy người anh cả nào, cũng chẳng cần để kẻ khác bóc lột, chèn ép!
- Trước kia triều đình nhà Nguyên bất tài, không quản nổi bao việc, bởi thế mới sinh ra Chu Nhất Đẩu. Mấy năm nay triều đình càng lúc càng vô dụng, kỷ cương tan nát, Chu Nhất Đẩu cũng theo đó phình to, đến mức coi trời bằng vung, coi luật pháp như không!
- Hôm nay ta đứng ở đây, muốn nói với bà con vài lời tận đáy lòng! Ta biết bà con khổ sở ra sao, nên ta sẽ giúp mọi người tháo gỡ từng nỗi khổ, giải quyết tận gốc căn bệnh nghèo đói!
- Bà con không cần bái lạy người anh cả nào hết. Ruộng đất sẽ được chia đều, việc buôn bán làm ăn sẽ được khuyến khích, những thứ thuế khóa nặng nề sẽ bị xóa bỏ, việc dạy dỗ học hành sẽ được mở mang rộng khắp. Trước kia ta làm thế nào ở Trừ Châu, sau này đến Kim Lăng, ta vẫn sẽ làm như thế!
- Trước kia triều đình không làm tròn bổn phận, nay ta đến đây để lập lại phép tắc! Lập nên những phép tắc hợp với lẽ trời!
Chu Nguyên Chương đưa mắt quét khắp hội trường, lớn tiếng hỏi:
- Thế nào? Ta đã nói rõ ràng rồi. Trong các ngươi, ai còn cho rằng Chu Nhất Đẩu bị oan thì cứ bước ra, tiếp tục nói giúp lão. Hôm nay chúng ta sẽ phân xử chuyện này ngay tại đây!
Lão Chu vừa dứt lời, đám đông lập tức xôn xao. Người nhìn ta, ta nhìn người, ai nấy rì rầm bàn tán. Một hồi lâu sau, một người chỉ còn lại một cánh tay mới dốc hết sức chen ra khỏi đám đông.
Hắn quỳ phịch xuống đất, gào khóc thảm thiết, nghiến răng nói:
- Đại nguyên soái, ta… ta muốn tố cáo Chu Nhất Đẩu! Lão sai người chém đứt cánh tay ta, lại cướp mất vợ ta!