Chu Huệ Nương không đeo nhiều đồ trang sức. Nàng chỉ giản dị búi tóc, khoác bộ áo trận đỏ thắm rồi nhẹ nhàng bước vào. Vẻ hiên ngang mạnh mẽ hòa cùng khí chất sách vở nồng đượm, vừa xuất hiện đã khiến người ta cảm nhận rõ ràng.
Dung mạo người đàn bà này dĩ nhiên rất xinh đẹp. Thế nhưng, thứ lay động lòng người ngay từ cái nhìn đầu tiên lại là vẻ trí thức nơi nàng. Cứ như thể toàn thân nàng đã ngâm trong mực sách, từng cử chỉ đều phảng phất mùi giấy bút.
Hai cha con Cảnh Quân Dụng vốn là những kẻ quê mùa thô lỗ, khó lòng nhận ra điều ấy. Cùng lắm, họ chỉ thấy người đàn bà này hẳn không tầm thường. Nhưng Trương Hy Mạnh lại cảm nhận được sự tự tin của người đọc rộng hiểu sâu. Thứ ánh sáng ấy tỏa ra từ tận đáy lòng, rực rỡ mà tự nhiên.
Nếu là trước kia, Trương Hy Mạnh cũng chẳng nhận ra được. Hai năm nay, hắn theo Giả Lỗ đọc sách, cảnh học vấn mới miễn cưỡng tiến thêm một bậc, chen chân vào hàng ngũ những người đọc sách thượng đẳng. Dẫu vậy, tự hỏi lòng mình, hắn vẫn phải thừa nhận, so với người đàn bà trước mặt, hắn còn kém xa, thậm chí có phần hổ thẹn.
Trương Hy Mạnh mời nàng ngồi xuống rồi hỏi thẳng:
- Cô nương xưng hô thế nào?
- Tôi tên Chu Huệ Nương.
Nàng đáp rất dứt khoát, đầu hơi cúi, mắt nhìn thẳng, không nói thêm lời nào.
Trương Hy Mạnh ngẩn ra một thoáng, rồi cười:
- Ta là quan Kinh lịch thuộc ty Đô chỉ huy sứ. Cô nương đã có lòng tòng quân, lại cùng các tướng sĩ vào sinh ra tử, vậy cũng xem như người một nhà trong quân. Ta chỉ muốn trò chuyện bình thường với cô nương, tuyệt không có ý gì khác. Cô nương đã muốn theo quân, đôi bên cũng nên hiểu rõ về nhau.
Chu Huệ Nương gật đầu.
- Tôi hiểu.
Nói xong, nàng lại im lặng.
Trương Hy Mạnh thầm than, nàng không chịu chủ động nói chuyện, khiến ta biết mở lời thế nào đây?
Hắn ngẫm nghĩ hồi lâu, cuối cùng quyết định bắt đầu từ điều nổi bật nhất nơi nàng.
- Cô nương từng đọc sách chứ?
Chu Huệ Nương khẽ gật.
- Cũng từng đọc qua đôi chút. Tiên sinh tuổi còn trẻ mà đã ở địa vị cao, hẳn phải là người học rộng hiểu nhiều.
Trương Hy Mạnh tự giễu:
- Ta chỉ là kẻ bị đẩy lên ngựa rồi mới học cưỡi thôi. Thuở nhỏ, cha ta từng dạy vỡ lòng, nhưng ông không muốn ta theo đuổi công danh, vì thế ta chỉ đọc qua loa vài quyển. Thứ gì cũng biết một ít, nhưng học hành chẳng theo khuôn phép, hứng lên thì đọc, chán thì bỏ. Về sau ta đến nương nhờ chúa công, phụ trách giấy tờ qua lại, đành phải nhặt sách lên đọc lại, khổ công một thời gian, chỉ mong không làm hỏng việc. Ta không giống những người ôm mộng khoa cử, đeo đuổi công danh. Bọn họ phải dùi mài kinh sử mười năm, ta làm sao sánh được. Còn cô nương, tuy ta chưa từng xem văn thơ của cô nương, nhưng cô nương có thể diễn tấu khúc trống Tần Vương phá trận, trong lòng hẳn chứa chí lớn. Xét về học vấn tài hoa, cô nương chắc chắn hơn ta rất xa.
Chu Huệ Nương lặng lẽ nghe, trong lòng dường như có điều lay động. Nàng cất lời khen:
- Tiên sinh quá khiêm nhường rồi. Lệnh chia ruộng do tiên sinh soạn ra, suy tính chu đáo, dụng tâm sâu sắc. So với những vị tể tướng sáng suốt qua các triều đại, cũng chẳng hề thua kém. Huống chi tiên sinh còn trẻ như vậy, tiền đồ sau này rộng mở vô cùng. Dẫu là Tiêu Hà hay Trần Bình sống lại, e rằng cũng chưa chắc sánh nổi.
Những lời ấy khiến Trương Hy Mạnh sững người.
- Sao cô nương biết lệnh chia ruộng do ta viết? Cô nương đã xem nó ở đâu?
Chu Huệ Nương không nhịn được bật cười. Nàng không trả lời câu hỏi ấy, chỉ mỉm cười nói:
- Tiên sinh hỏi tôi chuyện đọc sách, lại nhắc người đời vì khoa cử và công danh mà vùi đầu học hành suốt mười năm. Nhưng tiên sinh có biết trên đời này còn một kiểu học khổ khác không?
Trương Hy Mạnh ngẩn ra, thành thật đáp:
- Ta không biết.
- Vậy thì để tôi mạo muội nói thử. Kiểu học khổ ấy là, mỗi ngày không thuộc được một bài văn, không nhận mặt được ba trăm chữ, không làm nổi mười bài thơ thì phải chịu đói. Liên tục ba ngày như vậy, sẽ bị đẩy xuống hạng thấp nhất, đi hầu hạ đám người buôn bán rong, kẻ quê mùa và lũ giang hồ thô lỗ. Chỉ có cắn răng chịu khổ mà học, học cho đến nơi đến chốn, để rồi thi từ ca phú không gì chẳng biết, cầm kỳ thư họa không món nào chẳng tinh, mới có thể trên thuyền hoa cùng tài tử danh nho đàm luận thơ văn, trở thành hoa khôi được mọi người ngưỡng mộ. Tiên sinh thử nói xem, kiểu học khổ ấy so với mười năm dùi mài kinh sử của sĩ tử thì thế nào?
Chu Huệ Nương ngẩng đầu, cười tươi với Trương Hy Mạnh.
Hắn bỗng rùng mình kinh hãi, dường như đã hiểu ra điều gì.
Chốn thanh lâu thời xưa cũng chia thành đủ hạng sang hèn. Những người chỉ cần tìm chút vui vẻ nhất thời, nơi lui tới của phường buôn gánh bán bưng, tất nhiên thuộc hạng thấp nhất. Trong số đó có người sinh ra đã xấu xí, cũng có kẻ tuổi già sắc phai, chẳng cần để tâm đến lễ nghi hay tài nghệ. Thậm chí còn có những kỹ nữ hoạt động lén lút, không dám công khai tiếp khách.
Lên cao hơn một bậc, ít nhất phải biết múa hát đàn ca, ăn nói khéo léo, hầu hạ khách khứa sao cho họ cảm thấy như đang trở về nhà.
Nhưng những người ấy vẫn chưa phải hạng thượng phẩm. Muốn đứng ở đỉnh cao, phải thông hiểu kinh sử, thơ ca, văn phú, không có gì là không biết, không có gì là không tường. Phải đề thơ vẽ tranh, cùng các tài tử giao phong mà chẳng chịu lép vế, đàm thơ luận văn, thậm chí còn có thể khơi mở cảm hứng cho những văn nhân tài hoa bậc nhất.
Chỉ những người đàn bà kỳ lạ như thế mới xứng với danh hiệu hoa khôi, mới có thể qua lại giữa đám quan to quyền quý, bán tài nghệ chứ không bán thân, được vô số văn nhân theo đuổi ngưỡng mộ. Chỉ cần tùy ý đàn một khúc, đã có người ném ra cả ngàn lượng bạc, chỉ mong đổi lấy một nụ cười của giai nhân.
Chu Huệ Nương chính là kẻ đứng đầu trong chốn son phấn Dương Châu, sau bao phen bị cuốn vào cuộc tranh đua tàn khốc ấy.
Nếu chỉ xét dung mạo, nàng chẳng hơn Tuyết Kiều bao nhiêu. Nhưng tài văn chương và bản lĩnh của nàng lại vượt Tuyết Kiều cả nghìn lần. Nhờ vậy, nàng mới có thể lấn át mọi giai nhân, một mình chiếm ngôi đầu.
Ai nấy đều tưởng nàng được trời phú cho linh khí, tài hoa hơn người, nên mới có tài năng vô song vượt xa đàn ông cả nghìn lần.
Nhưng đến lúc này, Trương Hy Mạnh mới hiểu, tài hoa của nàng vốn bị ép buộc, bị đánh đập mà rèn nên, được ngâm trong nước đắng của cây hoàng liên mới có ngày hôm nay.
- Than ôi, thanh lâu đúng là hang quỷ. Từ trên xuống dưới, chẳng một ai không khổ! Làm gì có tài tử giai nhân, làm gì có chuyện tình phong lưu đẹp đẽ. Nói cho cùng, nơi ấy chỉ có hai chữ ăn thịt người mà thôi!
Trương Hy Mạnh thở dài cảm khái. Chu Huệ Nương nghe vậy thì chấn động mạnh. Nói hay lắm, đúng là ăn thịt người!
- Tiên sinh có biết không, chỉ có văn tài, biết làm thơ đối chữ vẫn chưa đủ. Muốn đứng đầu giữa hàng ngàn hàng vạn cô gái, còn phải có bản lĩnh đặc biệt.
- Bản lĩnh đặc biệt?
- Phải hiểu việc lớn, phải biết thế cuộc trong thiên hạ. Không giấu gì tiên sinh, từ năm Chí Chính thứ mười, đã có người kể cho tôi nghe chuyện Bạch Liên giáo, kể về đảng của hòa thượng Bành. Về sau, người đá một mắt xuất hiện, thiên hạ đại loạn. Lại có vô số quan lại và tài tử đến thuyền hoa của chúng tôi. Mỗi lần trò chuyện, họ đều nhắc đến quân Khăn Đỏ nổi lên khắp nơi. Chúng tôi phải đem những điều đã học ra phân tích, giúp họ giải đáp nỗi ngờ vực, chuyện trò cho hợp ý, trở thành tri kỷ của những tài tử danh nho ấy. Không có bản lĩnh đó, chúng tôi chỉ còn cách dùng sắc đẹp để hầu người. Nhưng sắc đẹp rồi cũng có ngày tàn phai, tự nhiên sẽ rơi xuống hạng thấp hơn.
Trương Hy Mạnh lại bị lay động sâu sắc.
Đám kỹ nữ thanh lâu còn phải học cả những chuyện ấy ư?
Quả thật quá khắc nghiệt!
Bao nhiêu người đọc sách chỉ biết vùi đầu trong sách vở, chẳng màng chuyện ngoài cửa. Bảo họ nói cho rõ Bạch Liên giáo là gì, quân Khăn Đỏ ra sao, e rằng chẳng mấy ai làm được.
Vậy mà một người đàn bà chốn thanh lâu lại phải hiểu tường tận, nói năng rành rọt, giúp đám sĩ tử giải đáp điều họ còn nghi hoặc. Đó là bản lĩnh lớn đến mức nào?
Bất cứ vị khách nào bước vào thanh lâu, gặp được cảnh ấy, hẳn đều kinh ngạc tưởng nàng là tiên nữ giáng trần, cam lòng vét sạch túi tiền. Không cần làm gì khác, chỉ được ngồi trò chuyện với nàng thôi cũng đã mãn nguyện.
Trong mắt bọn họ, người đàn bà này ắt hẳn thiên tư hơn người, hoặc từng giao du với quan to quyền quý. Nếu không, sao nàng có thể nói chuyện đâu ra đấy như vậy?
Sự thần bí, tài hoa, hình bóng một kỳ nữ hiếm có trong thiên hạ, chỉ khi để lại ấn tượng sâu sắc như thế mới khiến khách khứa cam tâm móc hết bạc trong túi.
Nhưng họ đâu biết, người đàn bà kỳ lạ trước mắt này được cả một nhóm người dốc lòng dạy dỗ nên. Mỗi câu nói tưởng như hững hờ của nàng đều đã được sắp đặt kỹ càng.
Tất cả những gì họ nhìn thấy đều là một ảo ảnh được khổ công dựng nên.
Trương Hy Mạnh thở dài thật sâu. Hắn càng lúc càng thấy người đàn bà này không tầm thường, trước đây mình đã đánh giá thấp nàng.
- Chu cô nương, nghe cô nương nói vậy, hẳn những người kia đã bỏ vào cô nương rất nhiều công sức. Vậy cô nương làm cách nào thoát khỏi tay họ? Vì sao lại đến Sở Châu? Dĩ nhiên, nếu cô nương thấy khó nói thì chúng ta có thể để sau hẵng bàn, hoặc mời người khác đến hỏi.
Chu Huệ Nương mỉm cười.
- Có gì mà khó nói. Họ dốc lòng bồi dưỡng tôi, chẳng qua xem tôi như cây hái ra tiền. Vài năm nữa, nếu tôi già đi, hoặc có kẻ quyền thế hơn muốn chiếm lấy tôi, họ chỉ cần nói một câu là xong. Chẳng lẽ tôi còn phải mang ơn rơi nước mắt, tận tình báo đáp công ơn nuôi dạy của họ hay sao?
- Dĩ nhiên là không. Ta chỉ tò mò, rốt cuộc cô nương đã nghĩ thế nào?
Trương Hy Mạnh hỏi.
Chu Huệ Nương lại cười rạng rỡ.
- Họ dạy tôi đọc sách, bảo tôi đi lừa những tài tử nho sinh. Nhưng họ không nghĩ rằng, tôi càng đọc nhiều thì càng suy nghĩ nhiều. Tôi đã có đủ thứ bản lĩnh, họ còn nhốt tôi được bao lâu? Chú ba Tưởng là người tôi cứu mấy năm trước. Tôi bảo ông ta đánh xe cho mình, trước sau tròn ba năm. Tự nhiên chẳng ai nghi ngờ. Sau đó, tôi bảo ông ta đưa mình ra khỏi thành. Bên ngoài khi ấy binh đao loạn lạc, cũng chẳng ai dám tùy tiện đuổi theo. Tôi muốn trốn đi thì dễ như trở bàn tay.
- Chỉ có điều, thiên hạ nơi nào cũng là hố lửa, địa ngục. Trốn đến đâu thì chẳng phải vẫn thế hay sao? Ban đầu tôi đã tuyệt vọng. Nhưng hơn một năm trước, tôi nghe tin Sở Châu chia ruộng công bằng, nam nữ đối xử như nhau, ai cũng có một phần ruộng cấp khẩu phần và một phần ruộng được đem chia lại theo lượt. Trong lòng tôi nảy ra đôi chút tò mò. Về sau, tôi lại nghe nói Ban đầu mục Ngô tuy xuất thân là người hát tuồng, nhưng vẫn được tôn trọng, có thể ngẩng cao đầu mà sống một đời đàng hoàng. Tôi bèn quyết định liều một phen. Đúng lúc ấy, Trương Sĩ Thành lại cướp đi mấy cô gái nổi danh ở Dương Châu. Tôi lập tức quyết định rời khỏi thành. Chuyện trước đây của tôi là như vậy.
Trương Hy Mạnh kiên nhẫn lắng nghe. Những lời Chu Huệ Nương kể khiến hắn chấn động sâu sắc. Trước mắt hắn như được mở ra một cánh cửa lớn. Chỉ tiếc, sau cánh cửa ấy không phải thế giới mới tươi đẹp, mà là một địa ngục khốc liệt.
Trương Hy Mạnh trầm ngâm hồi lâu rồi lại hỏi:
- Chu cô nương, lai lịch của cô nương ta đã hiểu. Nhưng vì sao cô nương lại trở thành người trong quân, giúp chúng ta làm việc?
Chu Huệ Nương mỉm cười. Nụ cười ấy còn rạng rỡ hơn cả sắc hoa đào.
- Tiên sinh nói vậy là sai rồi. Tôi đâu phải đang giúp các người làm việc. Tôi làm tất cả vì bản thân mình. Tôi cũng là người nghèo khổ, hơn nữa còn là kẻ khổ sở, bất lực nhất từ đầu đến chân. Tiên sinh nói xem, có đúng không?
Trương Hy Mạnh hít vào một hơi.
- Điều ấy dĩ nhiên không sai. Nhưng cô nương cứ yên tâm. Cô nương đã gia nhập chúng ta, trở thành một thành viên trong quân, từ nay sẽ không còn ai khinh miệt cô nương nữa.
- Thật sao?
Chu Huệ Nương cười, rồi nói:
- Tôi chỉ là một người đàn bà, lại xuất thân từ thanh lâu. Nói cho cùng, thân phận ấy khó mà được người đời coi trọng. Tiên sinh có thể dung nạp tôi, nhưng quý quân cũng làm được như vậy sao?
- Nhất định làm được!
Trương Hy Mạnh quả quyết nói:
- Con người sống trên đời đều giữ trong mình một tấm lòng trẻ thơ không vướng bụi bẩn. Đó chính là tấm lòng ban đầu mà ai cũng có. Dùng tấm lòng ban đầu ấy mà nhìn, mọi người vốn chẳng khác nhau. Thánh nhân dạy rằng giáo dục không phân biệt người sang kẻ hèn, chứ chưa từng nói có ai không thể dạy, không đáng để dạy!
Chu Huệ Nương sững người, rồi bất lực thở dài.
- Các bậc thánh hiền cũng coi trọng sang hèn, tôn ti mà.
- Tôn ti nằm ở địa vị, không nằm trong lòng người. Chẳng hạn ta làm quan, người bên dưới đương nhiên phải nghe lệnh. Nếu họ làm việc bê trễ, phải chịu hình phạt. Đó là lẽ đương nhiên. Nhưng nếu ta cho rằng mình cao quý hơn họ, tùy ý đánh mắng, coi họ chẳng khác gì loài vật, vậy thì lỗi nằm ở ta. Triều đình nhà Nguyên từ trên xuống dưới đều xem hàng vạn người Hán, người phương Nam như trâu ngựa, mặc sức bóc lột, giết hại. Dân chúng bị dồn đến bước không còn đường sống. Kiến nhỏ nổi giận còn làm vỡ đê sông Hoàng Hà, kẻ dân thường nổi giận cũng đủ khiến thiên tử mất mạng. Từ xưa đến nay vẫn thế!
Chu Huệ Nương nghe đến đây thì mở lớn mắt, kinh ngạc không thốt nên lời. Nàng ngây ra nhìn Trương Hy Mạnh, trái tim đập loạn, trong mắt tràn đầy vẻ ngưỡng mộ.
- Nếu ai cũng nghĩ được như tiên sinh, tiên sinh quả thật xứng đáng là bậc thánh hiền!
Trương Hy Mạnh bật cười, không biết nên đáp thế nào.
- Thánh hiền không phải việc ta có thể đảm đương. Đại nghiệp cũng chẳng thể do một mình ta hoàn thành. Muốn thành công, phải để mọi người cùng trở thành bậc thánh. Cô nương cũng có thể trở thành một vị thánh hiền trong số đó!