Tâm trạng Mã thị rất vui. Bà mở lòng, kể cho Trương Hy Mạnh nghe chuyện Chu Nguyên Chương ngày trước. Khi lão Chu mới làm thân binh, sức ăn của hắn quả khiến người ta kinh hãi. Một bữa chưa no, hắn còn lẻn xuống bếp trộm củ cải ăn thêm.
Củ cải trắng dài ngoằng, hắn cắn mấy miếng đã hết sạch, đất bám trên vỏ cũng chẳng buồn rửa.
Mã thị thấy vậy thì thích thú, bèn để dành cho lão Chu mấy chiếc bánh nướng. Bánh to, dày, vậy mà hắn cũng ăn sạch trong chớp mắt. Cái bụng của hắn đúng là hang không đáy…
Hai người qua lại lâu ngày rồi dần thân quen. Mã thị còn giúp lão Chu giặt quần áo. Quần áo hắn vừa bẩn vừa hôi, chẳng ai muốn đụng tay vào.
Mã thị càng kể càng hăng, xem chừng sắp lôi hết những chuyện xấu hổ ngày trước của Chu Nguyên Chương ra nói sạch.
Đang lúc bà định kể chuyện hai người đính hôn ra sao, một bóng người cao lớn bỗng xuất hiện phía sau.
- Khụ khụ! Muội tử, giờ muội đang có mang, mau về nghỉ ngơi dưỡng thai đi! Coi như ta xin muội đấy!
Mã thị ngẩn ra, rồi bật cười. Bà không nói gì, chỉ giơ một cánh tay lên. Lão Chu vội đỡ lấy bà.
- Cẩn thận, đừng để va quệt vào đâu. Muội cũng đừng suốt ngày uống rượu, phải nghĩ đến đứa nhỏ trong bụng nữa…
Chu Nguyên Chương hạ giọng năn nỉ, lải nhải chẳng khác nào một bà vú già. Hắn dìu Mã thị ra phía sau nghỉ ngơi.
Hiếm có lần Mã thị không nói thêm gì, ngoan ngoãn trở về.
Chu Anh cảm khái:
- Cha đối xử với mẹ thật tốt.
Sau đó, nó chăm chú nhìn Trương Hy Mạnh, rồi sán lại hỏi:
- Đại ca, bao giờ huynh cưới vợ, kiếm cho đệ một bà chị dâu? Đệ mong mãi rồi đấy!
- Mong cái con khỉ! Còn bé tí, ngươi biết cưới vợ là gì sao?
- Sao đệ lại không biết? Chẳng phải là cùng ăn, cùng ngủ, rồi cùng sinh khỉ con hay sao? À đúng rồi, chính huynh nói với đệ như thế mà!
Trương Hy Mạnh gật đầu. Hắn nhìn bộ dạng của thằng bé, nghiêm túc nói:
- Cứ theo cái đà này, ngươi đúng là có thể sinh ra khỉ đấy. Ta hỏi ngươi, lần thi này được bao nhiêu điểm, xếp hạng mấy?
Trương Hy Mạnh lười đôi co với Chu Anh, bèn chủ động ra đòn trước.
Quả nhiên, Chu Anh lập tức chống đỡ không nổi.
- Đệ… đệ chỉ suýt được hạng Giáp thôi.
- Ồ, vậy là hạng Ất?
- Cũng không phải!
- Hay là hạng Bính?
Giọng Trương Hy Mạnh dần trở nên nghiêm khắc.
Chu Anh ấp úng hồi lâu, cúi gằm mặt, lén nói:
- Là… là hạng Nhâm.
- Nhâm?
Trương Hy Mạnh sững người. Giáp, Ất, Bính, Đinh, làm gì có Nhâm?
Không đúng!
Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý!
- Ngươi… ngươi thi hạng chín!
Trương Hy Mạnh tức đến siết chặt nắm tay, chỉ muốn đánh chết thằng nhãi này.
- Đệ bị oan!
Chu Anh kêu gào hết lời.
- Oan cái gì? Dù có lấy chân viết, cũng chẳng viết ra nổi hạng chín. Ta còn phải cảm ơn ngươi vì nhờ ngươi mà được ôn lại mười can à?
Trương Hy Mạnh không nhịn nổi nữa. Thằng nhóc này đúng là phải dạy cho một trận.
Hắn còn trông mong sau này Chu Anh trấn giữ Vân Nam mãi mãi. Với cái bộ dạng này, làm sao hắn có thể yên tâm ngồi ăn canh nấm được?
Trương Hy Mạnh vung tay đánh người. Chu Anh vừa chạy tránh vừa ra sức phân bua:
- Thật sự không phải lỗi của đệ! Thầy ra một bài văn, bảo bọn đệ viết về cách làm cho của cải sinh sôi.
- Ngươi viết thế nào?
- Đệ viết rằng con người sinh ra vốn không có của cải, muốn có thì phải gom góp mà lấy… Có thể giết nhà giàu, cướp bóc hàng xóm, trừ gian diệt ác, rồi tiền của tự nhiên sẽ tìm đến!
Chu Anh ấm ức nói:
- Đệ viết sai chỗ nào?
Trương Hy Mạnh ngẩn ra.
Nghe cũng đâu có sai!
Nhưng khoan…
- Ngươi nói ta nghe xem, đáp án chuẩn của thầy các ngươi là gì?
Chu Anh cố nhớ lại:
- Thầy bảo tiền của phải lấy cho đúng đạo. Phải cày ruộng làm ăn, quan lại lấy ít đi, dân giữ được nhiều hơn, để dân giàu thì thiên hạ mới yên. Thầy còn bảo người đứng đầu cũng cai trị dân như vậy. Còn chuyện giết nhà giàu, cướp bóc, đó là việc của lũ man di vô đạo, không được nói năng bậy bạ.
Trương Hy Mạnh đã hiểu. Hắn nghĩ ngợi một hồi, rồi bật cười.
Đề bài tuy đơn giản, song cũng khá thú vị.
Lẽ nào ngay lúc này đã có người tô son trát phấn cho Chu Nguyên Chương rồi?
Nói về cách làm giàu như vậy cũng chưa hẳn sai, chỉ là lời lẽ quá quanh co, che lấp mất phần cốt lõi trong chính sách của lão Chu.
Cũng giống như khi nói về cuộc Cách mạng Công nghiệp, người ta chỉ kể rằng đã phát minh ra máy kéo sợi, phát minh ra máy hơi nước, khoa học kỹ thuật tiến bộ nên sản xuất phát triển… nhưng tuyệt nhiên không nhắc đến chuyện các nước ấy đem quân xâm lược khắp nơi, mở cửa thị trường bằng súng đạn, rồi cướp bóc khắp thế giới để gom đủ vốn đầu tư kỹ thuật, dựng nhà máy.
Có những lúc, sự thật đã bị gọt bỏ một nửa còn gây hại hơn cả lời dối trá cố tình bịa đặt.
Nói cho cùng, chuyện này liên quan đến quyền giải thích lịch sử. Tô vẽ cho Chu Nguyên Chương, đương nhiên có lợi cho quân Chu gia. Nhưng ghi chép mọi việc đúng như nó vốn có, để người đời sau nhìn thấy sự thật rồi rút kinh nghiệm từ người đi trước, xem ra vẫn quan trọng hơn.
Bằng không, chẳng phải sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn tự dối mình hay sao?
Hơn nữa, nếu giải thích thành công của lão Chu là nhờ nhân nghĩa, vương đạo và yêu dân, thì bước kế tiếp ắt sẽ là tam cương ngũ thường, trời người cảm ứng, vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con…
Quả nhiên, chuyện gì cũng có thể kéo vào cửa Khổng.
Chu Anh kéo tay áo hắn:
- Đại ca, huynh phân xử giúp đệ đi. Rốt cuộc ai đúng ai sai?
- Ta quản ngươi ai đúng ai sai!
Trương Hy Mạnh hầm hầm quát:
- Ngươi thi cử be bét như thế, chẳng phải làm ta mất mặt sao? Thế này đi, quay về bảo thầy của ngươi thu xếp thời gian đến Ty Kinh Lịch. Ta muốn nói chuyện với ông ta.
Lần này đến lượt Mộc Anh ngẩn người.
Người khác thi không tốt thì bị gọi đến gặp thầy. Sao đến chỗ đại ca, lại thành thầy phải đến gặp phụ huynh?
Đạo lý gì vậy?
Nhưng nghĩ kỹ thì cũng chẳng có gì lạ. Ai bảo đại ca khác người chứ! Biết đâu chỉ cần dặn dò vài câu, từ nay thầy sẽ không dám làm khó mình nữa.
Chu Anh vui ra mặt. Quả nhiên chưa được hai ngày, nó đã dẫn thầy đến Ty Kinh Lịch, chờ nghe đại ca giảng cho một bài.
Thầy Dương là một tiên sinh dạy học tư thục hết sức bình thường. Gia cảnh ông khá giả, thuở trẻ từng dùi mài kinh sử nhiều năm. Nhưng khoa cử dưới triều Nguyên quá khắc nghiệt, ông thi mấy lần vẫn trượt, đành trở về quê mở trường dạy học.
Mãi đến khi Chu Nguyên Chương chiếm được Trừ Châu, người muốn đi học ngày một đông, trường tư mới mở rộng thành phủ học. Thầy Dương cũng được nhận vào đó làm việc, lĩnh một phần tiền công, xem như đã có lương nhà nước.
Chỉ có điều, số tiền ấy lại do một đám giặc Khăn Đỏ cấp cho.
Rốt cuộc đây là may mắn hay bất hạnh của ông?
Thầy Dương chẳng biết nên gọi tâm trạng lúc này là gì.
Đây là lần đầu ông bước chân vào công đường của quân Khăn Đỏ.
Ty Kinh Lịch là cơ quan giữ vai trò nối trên với dưới, thông suốt việc trong ngoài, nên bận rộn hơn ông tưởng rất nhiều. Thầy Dương chưa thể gặp ngay Trương Hy Mạnh, đành đứng bên ngoài chờ một lát.
Nhân lúc ấy, ông quan sát công việc trong Ty. Nơi này người ra vào tấp nập, phần lớn đều còn trẻ, ai nấy ôm theo một xấp công văn. Một phủ rộng lớn như vậy, chẳng hiểu lấy đâu ra lắm việc đến thế.
Đúng lúc đó, bên ngoài bỗng ồn ào náo động. Có chuyện lớn xảy ra!
Thì ra Trương Sĩ Thành, vị Cẩn Vương ở Cao Bưu, đã sai người mang thư riêng đến, xin Chu Nguyên Chương xuất binh cứu viện.
Lời lẽ trong thư hết sức nhún nhường, thậm chí gần như nịnh nọt.
Khổ nỗi Trương Hy Mạnh chẳng buồn xem, tiện tay ném sang một bên.
Mấy viên quan trong Ty Kinh Lịch, kể cả Lục Châu, đều ngây người nhìn hắn.
Lục Châu lên tiếng:
- Trương Kinh Lịch, đây là thư cầu viện, không thể xem nhẹ. Hay là giao cho Thượng vị định đoạt thì hơn?
Trương Hy Mạnh trợn mắt:
- Định đoạt gì chứ? Có lẽ bên Cẩn Vương gặp phải một rắc rối nhỏ, nhưng chúng ta không nên xuất binh.
Nguyễn Hoằng Đạo, viên Đô sự đứng thứ hai trong Ty Kinh Lịch, sa sầm mặt.
Chẳng bao lâu trước, Trương Sĩ Thành đến cầu cứu, Trương Hy Mạnh đã nói mọi việc vẫn yên ổn, chẳng có chuyện gì xảy ra.
Bây giờ hắn lại bảo dù có gặp rắc rối nhỏ, cũng không nên xuất binh.
Vậy tiếp theo phải làm thế nào?
Nguyễn Hoằng Đạo hỏi:
- Nếu Thoát Thoát đánh hạ hết các thành, đem quân vây Cao Bưu thì sao?
- Khi ấy cứ nói rằng xem ra chúng ta nên làm gì đó, nhưng tiếc là chẳng làm được gì.
Nguyễn Hoằng Đạo cuống lên:
- Trương Kinh Lịch! Nếu vậy chẳng phải chúng ta ngồi nhìn quân Nguyên đánh chiếm Cao Bưu, rồi cuốn phăng cả thiên hạ hay sao? Đến lúc ấy chúng ta phải làm gì?
- Khi ấy chúng ta cứ nói rằng, giá như ban đầu chịu làm gì đó thì tốt rồi. Nhưng bây giờ đã quá muộn!
- Ngươi…
Nguyễn Hoằng Đạo tức đến bốc khói, gần như phát điên. Ông nghiến răng nói:
- Trương tiên sinh, ngài đối xử với ân tình của Thượng vị như vậy sao? Chẳng lẽ vì không được làm Tham nghị, không được nắm quyền ở Ty Lý sự, nên ngài cố tình bê trễ công việc?
Trương Hy Mạnh sa sầm mặt, gầm lên:
- Nguyễn Hoằng Đạo, Nguyễn Đô sự! Việc ngươi cần làm bây giờ là nghe theo sự sắp xếp của Kinh Lịch ta. Nếu không phục, cứ việc đi tìm Thượng vị. Còn dám ăn nói hồ đồ, chia rẽ quan hệ đồng liêu, ta lập tức xin trị tội ngươi!
Nguyễn Hoằng Đạo chẳng còn cách nào khác, chỉ biết thở dài. Tình thế trước mắt quả thật đã xấu đến mức không thể xấu hơn.
Thoát Thoát dẫn đại quân xuống phía nam. Cách ứng phó của Trương Sĩ Thành trong buổi đầu đúng là một thảm họa.
Trước hết, hắn sai hai người anh em dẫn quân chủ động nghênh chiến, định chặn đường quân Nguyên. Kết quả, họ đâm đầu vào đội quân đang hừng hực khí thế, bị tổn thất nặng nề.
Khi ấy Trương Sĩ Thành viết một lá thư cho lão Chu, xin xuất binh cứu viện.
Đến tay Trương Hy Mạnh, chuyện ấy lại biến thành chẳng có gì xảy ra.
Sau đó, quân Nguyên chia binh, đánh chiếm Diêm Thành và Hưng Hóa. Hai cánh quân ấy chẳng khác nào cánh tay trái vung mạnh, giáng thẳng vào Cao Bưu.
Cũng vào lúc ấy, Trương Sĩ Thành sai người đưa đến lá thư cầu viện thứ hai.
Đứng trước lá thư này, thái độ của Trương Hy Mạnh vẫn hết sức đơn giản.
Có lẽ đã xảy ra một va chạm nhỏ, nhưng chẳng cần làm gì cả.
Cứ theo đà này, đến khi Trương Hy Mạnh nói rằng giá như ban đầu chịu làm gì đó thì tốt, nhưng bây giờ đã muộn, Trương Sĩ Thành có thể dọn tiệc linh đình, thổi một khúc Trăm Chim Chầu Phượng, tiễn Cẩn Vương điện hạ về chầu trời rồi!
Một khi Trương Sĩ Thành sụp đổ, Trừ Châu bên này sẽ giữ được bằng cách nào?
Nỗi buồn thỏ chết cáo thương bao trùm tất cả mọi người. Ngay cả quan lại dưới trướng lão Chu cũng không thể tránh khỏi.
Vậy rốt cuộc Trương Hy Mạnh đang tính toán gì?
Hắn bình tĩnh phân tích:
- Thật ra chẳng còn gì đáng nói. Tình hình này gần đúng với dự liệu của chúng ta. Trương Sĩ Thành đã đánh giá thấp quyết tâm của triều đình nhà Nguyên, lại không có kế sách ứng phó cẩn thận. Buổi đầu thất bại thảm hại cũng là lẽ thường.
Buổi nghị sự lần này chỉ có bốn người. Giả Lỗ khẽ ho một tiếng:
- Lời ấy không sai, nhưng thất bại của hắn đến quá nhanh, mà tổn thất cũng quá nặng! Theo tin mật báo, trong thành Cao Bưu, quân của Trương Sĩ Thành giờ chưa đầy hai vạn. Bên ngoài lại là mấy chục vạn quân Nguyên hung hãn như sói như hổ. Theo ta thấy, chưa chắc hắn đã giữ nổi thành.
Giả Lỗ gần như muốn nói thẳng rằng Trương Sĩ Thành chắc chắn sẽ thua. Lý Thiện Trường hiển nhiên cũng nghĩ như vậy.
Chu Nguyên Chương trầm ngâm hồi lâu rồi nói:
- Nếu Trương Sĩ Thành thật sự không giữ nổi, chỉ trong khoảnh khắc đã bị lũ giặc Nguyên đánh bại, lúc ấy chúng ta có cứu cũng vô ích. Chúng ta chỉ còn cách bố trí quân ở các nơi, quyết một trận sống còn với quân Nguyên!
Lão Chu đã hạ quyết tâm. Trương Hy Mạnh lại nói:
- Chúa công, Trương Sĩ Thành xuất thân là dân buôn muối, dưới trướng hắn phần lớn đều là phu muối. Chúa công có biết phu muối khổ sở thế nào không?
Chu Nguyên Chương ngẩn ra:
- Ta… không biết!
Giả Lỗ nheo mắt, nghĩ ngợi rồi nói:
- Phu muối quả thật cực khổ. Bọn họ phải vác hai trăm cân nước muối đặc, quanh năm không có ngày nghỉ, đông hay hè đều phải chân trần mà đi. Làm vài năm, khớp xương sẽ đau đớn, cơn đau ngấm tận tủy, sống còn khổ hơn chết.
Chu Nguyên Chương nghe mà kinh ngạc.
Trương Hy Mạnh nghiêm túc nói:
- Nếu ta đoán không lầm, xương sống của Trương Sĩ Thành cứng cáp hơn chúng ta tưởng nhiều. Có lẽ hắn sẽ không bao giờ để tình thế rơi đến giai đoạn thứ tư!