Mong mọi người đề cử, mong mọi người đề cử, mong mọi người đề cử!
Mong mọi người sưu tầm, mong mọi người sưu tầm, mong mọi người sưu tầm!
Việc quan trọng phải nhắc ba lần!~
Đầu đời Đường, Trung thư lệnh đứng đầu Trung thư tỉnh, Môn hạ thị trung đứng đầu Môn hạ tỉnh, còn Thượng thư lệnh đứng đầu Thượng thư tỉnh. Ba vị cùng bàn việc nước, đều là tể tướng, tức những quan lớn phò tá hoàng đế cai quản mọi việc trong thiên hạ.
«Tân Đường thư, Chí quan chức» viết: “Giúp thiên tử trông coi trăm quan, xử lý muôn việc, chức trách nặng nề biết bao.”
Về sau, Đường Thái Tông từng giữ chức Thượng thư lệnh trước khi lên ngôi. Vì bề tôi không dám nhận chức ấy, triều đình lấy chức Tả, Hữu bộc xạ làm người đứng đầu Thượng thư tỉnh. Tả, Hữu bộc xạ cùng Môn hạ thị trung và Trung thư lệnh được gọi chung là tể tướng.
«Sách phủ nguyên quy, Tổng tự về tể tướng» chép rằng, từ đời Tùy đã có lệ “người giữ chức quan khác mà cùng nắm việc triều chính, hoặc chuyên coi việc nước, đều là bậc phò tá”. Sang đời Đường, chức tể tướng quá cao quý, hoàng đế không tùy tiện trao cho ai. Bởi vậy, triều đình thường để người mang chức khác đảm nhiệm việc của tể tướng, cũng dùng tên chức quan ấy để gọi họ. Chẳng hạn, dưới thời Đường Thái Tông, Đỗ Yêm giữ chức Thượng thư bộ Lại, cùng bàn việc triều chính; Ngụy Trưng giữ chức Bí thư giám, cũng tham gia việc nước. Về sau còn có các cách gọi như “tham bàn điều hay dở”, “tham gia việc chính sự”. Tên gọi mỗi thời một khác, nhưng thực chất đều là tể tướng.
«Văn hiến thông khảo, Chức quan, quyển bốn» viết: “Trung thư ban chiếu lệnh, Môn hạ giữ quyền xét duyệt và bác bỏ. Hai bên thường tranh luận, mãi không ngã ngũ, nên phải họp ở Chính sự đường, bàn cho xong rồi mới tâu lên.”
Đầu đời Đường, các quan đứng đầu ba tỉnh họp bàn tại Môn hạ tỉnh. Nơi nghị sự ấy gọi là Chính sự đường.
Khi đó, tể tướng đều kiêm chức đứng đầu một trong ba tỉnh, mà mỗi người còn phải lo công việc thường ngày của tỉnh mình. Vì vậy, buổi sáng họp ở Chính sự đường, buổi chiều trở về tỉnh làm việc, chưa cần lập riêng một công sở cho tể tướng.
Việc quân, việc nước được bàn bạc tại Chính sự đường rồi tâu lên hoàng đế quyết định. Còn việc cơ mật và chuyện thăng giáng, bổ nhiệm, bãi miễn quan từ ngũ phẩm trở lên chỉ được bàn ở đó, quan khác không có quyền dự nghe.
Bởi thế, Chính sự đường trở thành cơ quan hoạch định quốc sự, giúp hoàng đế cai trị toàn cõi Trung Quốc đầu đời Đường. Đó mới thực sự là trái tim của đế quốc.
Đông năm Trinh Quán thứ mười hai, tuyết lớn phủ kín Quan Trung. Đường sá bị tuyết vùi, nhà cửa đổ sập, dân chúng và gia súc chết rét nằm la liệt. Tiếng khóc than vang khắp nơi. Công văn báo nguy từ các huyện Quan Trung dồn dập bay vào Trung thư tỉnh.
Mã Chu mới được bổ làm Trung thư xá nhân. Hắn day đôi mắt đỏ hoe, khô rát, đặt bút xuống rồi ngẩng nhìn tuyết ngoài cửa sổ vẫn rơi dày đặc, không chút ngơi nghỉ. Hắn bất lực thở dài.
Hai ngày hai đêm liền, hắn gần như không chợp mắt. Cộng hết những lúc nghỉ ngơi lại, cũng chỉ được hai ba canh giờ. Công văn cần phê duyệt, sắp xếp hồ sơ, thống kê vật tư cứu tế, từng việc đè lên vai. Ngay cả Mã Chu đang lúc sung sức cũng đã mỏi mệt rã rời.
Hắn nhấp một ngụm trà nóng, xoay bả vai đau nhức vì cầm bút quá lâu, rồi nhìn quanh bốn phía, bất giác cười khổ.
Người của Trung thư tỉnh vốn đã ít. Trận tuyết tai này lại khiến công văn chất đống, hai vị Trung thư xá nhân lớn tuổi liên tục đọc và phê duyệt, cuối cùng đều xin nghỉ bệnh về nhà. Giờ trong phòng trực chỉ còn ba bốn người vẫn đang làm việc.
Đúng lúc ấy, tùy tùng của hắn từ ngoài bước vào, đưa cho hắn một miếng ngọc bội.
Ngọc sáng trong, trắng mịn, là ngọc Hòa Điền nguyên khối thượng hạng. Đường chạm cũng khéo. Chỉ vài nhát dao đơn giản, người thợ đã tạc ra một con cá chép sống động như thật.
Trông hơi quen…
Tùy tùng ghé sát tai hắn, khẽ nói:
- Huyện lệnh huyện Trường An, Chu Phó, sai người tới xin gặp, nói có việc gấp muốn bàn.
Mã Chu ừ một tiếng. Hắn và Chu Phó cùng khoa, ngày thường qua lại khá thân tình, không thể không gặp. Hắn bèn xin lỗi mấy đồng liêu trong phòng trực rồi bước ra ngoài.
Bên cạnh phòng trực có gian nhà dành riêng cho quan lại nghỉ ngơi. Mã Chu vừa uống trà nóng vừa nghe viên thuộc hạ của Chu Phó kể tường tận đầu đuôi sự việc. Nghe một hồi, hắn cau mày, trong bụng dần sinh bất mãn.
Tuyết tai đang hoành hành, các huyện trong Quan Trung đều bận tối mắt tối mũi, ai cũng ước mình có thêm hai tay hai chân. Vậy mà Chu Phó, huyện lệnh Trường An, lại bỏ mặc công việc trong huyện, chỉ chăm chăm lo một vụ ẩu đả…
Trường An nằm trong thành, thiệt hại tuy nhẹ hơn ngoài thành, nhưng ít nhất cũng phải tỏ ra coi trọng việc cứu tế.
Chỉ là một vụ đánh nhau, lại chưa chết người. Hà tất còn phải đặc biệt nhờ hắn giúp đỡ?
Theo Mã Chu, xử lý chuyện này đơn giản vô cùng.
Chỉ cần công bằng là được!
Hai bên đều là người không dễ đụng vào, vậy cứ xử cho đâu ra đấy. Ai có lỗi thì chịu trách nhiệm, nên xử thế nào thì cứ theo luật mà làm. Lấy pháp luật làm căn cứ, còn ai bắt bẻ được nửa lời?
Ấy thế mà Chu Phó cứ giở trò tính toán, tìm đường vòng, gặp chuyện không dám gánh vác, chỉ lo đùn đẩy trách nhiệm…
Mã Chu thở dài. Người bạn cùng khoa này học vấn tài hoa đều có, chỉ tiếc tính nết quá trơn tuột. Hắn không biết đó lại là điều tối kỵ chốn quan trường.
Dẫu trong lòng chẳng vui, tình nghĩa bao năm vẫn còn đó, Mã Chu không thể khoanh tay mặc kệ.
Hắn nâng chén trà, nói với viên thuộc hạ:
- Việc này ta đã rõ. Phiền ngươi về thưa với Chu huynh, cứ bình tâm chờ đợi.
Viên thuộc hạ hiểu ý, thở phào nhẹ nhõm, làm lễ cáo từ.
Mã Chu trở lại phòng trực, lấy một bản tấu chương rồi bước ra. Hắn ngẩng nhìn bầu trời âm u, sau đó quay người đi về phía Chính sự đường.
Vén tấm rèm dày trước cửa Chính sự đường, một luồng hơi ấm lập tức phả ra.
Mã Chu vừa bước vào đã nghe trong đường có người đang nói chuyện.
- Giữa gây dựng cơ nghiệp và giữ vững cơ nghiệp, việc nào khó hơn?
Giọng người ấy trầm ổn, vang vang đầy nội lực.
Mã Chu thoáng giật mình. Sao bệ hạ lại đến đây?
Nhìn kỹ hơn, hắn thấy Phòng Huyền Linh, Ngụy Trưng và Vương Khuê đều có mặt.
Mã Chu vội bước nhanh tới, nhìn người đàn ông trung niên khoác áo vàng sáng ngồi trên ghế chủ tọa rồi cúi mình hành lễ.
- Thần Mã Chu bái kiến bệ hạ.
Người kia khẽ phất tay, mỉm cười:
- Miễn lễ. Mấy lão già trong Trung thư tỉnh, người này đến người khác đều chịu hết nổi rồi. Khanh phải gánh vất vả thay họ, có mệt lắm không?
Người ấy mày kiếm, mắt hổ, mặt vuông miệng rộng, dưới cằm có ba chòm râu dài. Thân hình cao lớn, vạm vỡ, ngồi vững như núi. Từng cử chỉ đều toát lên khí thế mạnh mẽ, uy nghi lẫm liệt, khiến người đối diện tự nhiên phải thu mình.
Chính là đương kim hoàng đế, Lý Thế Dân.
Mã Chu cung kính đáp:
- Đây là bổn phận của thần, thần không dám kêu khổ.
Lý Thế Dân vui vẻ nói:
- Khanh không cần khiêm nhường, trẫm đều thấy cả. Khanh đang lúc sung sức, trẫm phải giao thêm gánh nặng, sau này mới có thể trọng dụng.
Hoàng đế không nói lời thừa. Câu “sau này mới có thể trọng dụng” nghe như thuận miệng, nhưng gần như đã hứa hẹn cho Mã Chu một tương lai sáng lạn.
Được hoàng đế ghi nhớ trong lòng!
Mã Chu thấy trong lòng nóng lên:
- Đa tạ bệ hạ.
Lý Thế Dân khoát tay, quay sang ông lão ngồi phía dưới. Đó chính là Phòng Huyền Linh.
- Câu hỏi vừa rồi, Huyền Linh có lời nào chỉ giáo trẫm không?
Phòng Huyền Linh ngẫm nghĩ giây lát rồi đáp:
- Thuở đầu khởi binh, thiên hạ rối ren, phải tranh tài với bao hào kiệt. Trải qua biết bao lần vào sinh ra tử, bao huynh đệ vùi thây nơi chiến trường, cuối cùng mới giành được thiên hạ, dẹp yên bốn phương. Theo thần, gây dựng cơ nghiệp quả là khó.
Lý Thế Dân lặng im. Trong đầu hắn lần lượt hiện lên từng cảnh tượng, từng gương mặt…
Quân quý thần tốc, chỉ trong chín ngày đã hạ Tây Hà quận!
Ở Thiển Thủy Nguyên, dồn quân vào đường cùng rồi đánh tan đại quân Tiết Nhân Cảo!
Tại cửa ải Hổ Lao, hắn cầm kích xông vào trận, lấy ba nghìn quân phá mười vạn!
…
Suốt chặng đường ấy, đao thương giáo mác, máu đổ gió tanh. Quả là gian nan!
Ngụy Trưng lại nói:
- Từ xưa đến nay, các bậc đế vương đều giành thiên hạ trong gian khó, rồi đánh mất nó trong cảnh an nhàn. Giữ vững cơ nghiệp mới khó.
Sinh trong lo âu, chết vì an nhàn, đạo lý ngàn đời không đổi.
Lý Thế Dân gật đầu:
- Huyền Linh cùng trẫm đánh lấy thiên hạ, trải qua trăm lần chết mới giữ được một mạng, nên hiểu gây dựng cơ nghiệp khó khăn thế nào. Ngụy Trưng cùng trẫm giữ yên thiên hạ, thường lo giàu sang khiến người ta sinh kiêu căng xa xỉ, tai họa lại nảy ra từ những điều bị xem nhẹ, nên hiểu giữ vững cơ nghiệp gian nan ra sao. Nhưng gây dựng cơ nghiệp đã là chuyện qua rồi. Từ nay, giữ cho cơ nghiệp bền vững mới là việc trẫm và các khanh phải cùng nhau dè dặt.
Phòng Huyền Linh, Ngụy Trưng và Mã Chu đồng thanh nói:
- Bệ hạ có được suy nghĩ ấy, quả là phúc của thiên hạ.
- Ha ha ha…
Có lẽ làm một vị vua sáng suốt khiến Lý Thế Dân rất đỗi khoan khoái. Hắn bật cười sảng khoái, rồi nhìn Mã Chu:
- Khanh bận trăm công nghìn việc, sao còn có thời gian đến đây? Có chuyện gì chăng?
Ý nghĩ trong đầu Mã Chu xoay chuyển thật nhanh. Hắn giơ bản tấu chương trong tay lên, nói:
- Thần đang phê duyệt công văn thì hay tin nhị công tử nhà Phòng tướng và Tề vương đánh nhau, cả hai bị nha môn huyện Trường An bắt giữ. Thần lo quá nên vội đến bẩm báo. Nào ngờ bệ hạ cũng ở đây, xin bệ hạ thứ tội.
Đó chính là chỗ cao tay của Mã Chu.
Hắn không nói thẳng rằng Phòng Di Ái và Tề vương đánh nhau rồi bị bắt, mà vòng vo như thể tình cờ nghe được chuyện, đến nỗi bản tấu chương còn cầm trên tay cũng chưa kịp đặt xuống đã vội chạy tới bẩm báo.
Như thế, hắn khéo léo giấu đi chuyện mình được người ta nhờ vả.
Mã Chu không phải kẻ thiếu trách nhiệm. Nhưng khác với Chu Phó chỉ muốn đẩy chuyện đi, hắn biết cách ứng xử sao cho đôi bên đều có đường lui.
Nếu hắn cứ trâng tráo nói thẳng: “Lão Phòng à, con thứ hai nhà ông đánh nhau với đứa con thứ năm của bệ hạ rồi. Ông mau tới dắt nó về đi, đừng để nó làm trò cười nữa…”
Đừng nói Phòng Huyền Linh chưa chắc đã nhận ân tình của hắn, e rằng chính hắn còn tự chuốc họa vào thân.
Một Trung thư xá nhân không lo làm việc chính, lại đi hóng chuyện này để làm gì? Rảnh rỗi lắm sao?
Nói xong, Mã Chu cúi đầu nhìn kiến bò, không thốt thêm lời nào.
Phòng Huyền Linh vẫn còn ngơ ngác. Đứa con thứ hai của mình sao lại đánh nhau với Tề vương?
Lý Thế Dân thì nổi trận lôi đình:
- Phòng Di Ái vốn hiền lành, trước nay chưa từng gây chuyện. Không cần nói cũng biết, nhất định là Lý Hựu gây sự trước! Thằng nghịch tử ấy tính tình hung hăng, ngang ngược vô lễ. Trẫm đã phong nó làm Tề vương, thế mà nó còn cáo bệnh, không chịu đến đất phong nhậm chức. Thật chẳng ra thể thống gì! Người đâu, mau đến huyện Trường An áp giải thằng nghịch tử đó về đây. Trẫm phải lột da nó!
Ngoài cửa có người đáp lời. Tiếng bước chân xa dần, hẳn là đã vội tới nha môn huyện Trường An.
Phòng Huyền Linh hốt hoảng nói:
- Bệ hạ, đầu đuôi sự việc còn chưa rõ, sao có thể đổ hết lên đầu Tề vương? Đứa con ngỗ nghịch của thần hẳn cũng có lỗi…
Lý Thế Dân phất tay, giận dữ nói:
- Huyền Linh không cần nói nữa. Cha hiểu con hơn ai hết, tính nết con mình thế nào, trẫm há lại không biết? Di Ái thật thà, chậm chạp, trước giờ chẳng gây chuyện với ai. Trách nhiệm ắt ở Lý Hựu, khanh cứ yên tâm. Trẫm nhất định không tha cho nó, sẽ cho khanh một lời giải thích!
Nếu Phòng Di Ái và Lý Hựu có mặt ở đây, hẳn cả hai đều tức đến hộc máu.
Phòng Di Ái ấm ức: “Không đúng kịch bản rồi! Ta chỉ muốn gây chuyện, chọc cho Lý Nhị bệ hạ nổi giận, sao bệ hạ lại không làm theo kịch bản chứ…”
Lý Hựu phát điên: “Mẹ kiếp, Phòng Di Ái là đứa thật thà ư? Hóa ra lỗi đều đổ lên đầu ta? Ta còn oan hơn cả nàng Đậu Nga!”