- Người ta bảo cai ngục với tù nhân chẳng khác nào sói với cừu, giữa họ đời nào nảy sinh tình nghĩa. Nói nhảm! Đã là con người thì ai chẳng có tình cảm. Cai ngục thì sao? Cai ngục cũng là người, cũng có vui buồn, ham muốn, cũng có người thân bạn bè chứ!
Diệp Tiểu Thiên như thể lại trở về ngục lớn Bộ Hình, hùng hồn giảng giải cho đám quan phạm, ra sức thanh minh cho cai ngục:
- Dương đại nhân vào ngục ba năm trước, cũng đúng năm ấy Tiểu Thiên tôi làm cai ngục. Từ đó, đại nhân thường dạy tôi bói quẻ, dạy tôi đạo làm người.
“Đôi mắt xem điền trạch, cung ấy rõ phân minh,
Khô khốc trơ xương hốc, cha mẹ của cải thành không.”
Đây là một bài phú trong sách tướng số họ Ma mà Dương đại nhân dạy tôi học thuộc. Chuyện ấy tạm gác lại. Tóm lại, Dương đại nhân rất quý tôi. Đại nhân còn bảo tôi tướng mạo khác người, đời này ắt được giàu sang phú quý.
Diệp Tiểu Thiên kể tiếp:
- Hôm ấy, triều đình ban chỉ, nói ngày hôm sau Dương đại nhân sẽ bị chém đầu. Tôi bèn mua cho đại nhân mấy vò rượu, thêm vài món nhắm. Trong ngục tối om, bên ngoài lại mưa tầm tã. Tôi thắp một ngọn nến. Dưới ánh nến, Dương đại nhân khóc mãi không thôi…
Tri huyện Hồ, Dương phu nhân, tổng quản Tam Sấu cùng toàn bộ khách khứa đến viếng đều ngây người nghe hắn kể. Diệp Tiểu Thiên nói nhanh như máy khâu, chẳng ai chen được lời nào. Hắn nhập vai chẳng khác gì một diễn viên tận tụy nhất.
Gương mặt Diệp Tiểu Thiên thoáng nét đau buồn. Hắn ủ rũ kể:
- Dương đại nhân nói: “Tiểu Thiên à, lão phu vào ngục đã ba năm, bạn cũ chẳng còn ai lui tới, người thân cũng bặt tăm. Chỉ có ngươi, có thể xem là tri kỷ vong niên của lão phu. Trước lúc lìa đời, lão phu chỉ còn một người không yên lòng, đó là con gái ta. Ta giao nó cho ngươi chăm sóc, được chứ?”
Nghe đến câu “vào ngục đã ba năm, bạn cũ chẳng còn ai lui tới, người thân cũng bặt tăm”, hai má Dương phu nhân nóng bừng, nàng xấu hổ cúi đầu. Nhưng vừa nghe câu sau, nàng lập tức ngẩng phắt lên. Động tác quá mạnh, dường như cả khớp xương sau gáy cũng kêu răng rắc.
Trong nhà ngoài sân bỗng lặng ngắt như tờ.
“Leng… keng keng keng keng…”
Chiếc kèn rơi xuống đất, nảy mấy cái. Đó là nhạc công thổi kèn ở góc tường lỡ tay đánh rơi. Một vị hòa thượng đang tụng kinh giơ chiếc chũm chọe lên gãi đầu, ngơ ngác nhìn quanh. Người thiếu nữ đẹp tựa tiên sa vốn đang rơi lệ không ngừng, giờ cũng mở to đôi mắt đẫm nước, sửng sốt nhìn Diệp Tiểu Thiên.
Diệp Tiểu Thiên khẽ thở dài, ngẩng đầu nói:
- Tiểu Thiên tôi xuất thân thấp hèn, nhà lại nghèo, đương nhiên không xứng với tiểu thư khuê các nhà họ Dương. Nhưng Dương đại nhân bảo, trải qua kiếp nạn này, ông đã nhìn thấu chuyện đời. Ông thấy nhà cao cửa rộng có bạc vàng đầy kho cũng chẳng bằng một gia đình bình yên…
Hắn càng nói càng xúc động. Đến lúc cúi đầu xuống, mắt đã long lanh ngấn lệ. Chính hắn cũng bị câu chuyện bịa ra làm cho cảm động.
Dương Lâm xưa nay vợ chồng bất hòa, lại hiểu rõ vợ mình ghét con gái đến mức nào. Ông biết nếu mình chết đi, phu nhân nhất định sẽ hành hạ con bé. Còn Diệp Tiểu Thiên thì được ông hết lòng quý trọng.
Diệp Tiểu Thiên có ơn với Dương Lâm. Mà Dương Lâm, một người mê tướng số, lại tin hắn sẽ được hưởng phú quý, bình yên suốt đời. Bởi thế, trước lúc lâm chung, xét tình cảnh trong nhà mà đưa ra một quyết định có vẻ kỳ quặc trong mắt người ngoài, cũng chẳng phải vô lý.
Diệp Tiểu Thiên nhìn tri huyện Hồ, trầm giọng nói:
- Dương đại nhân… à không, nhạc phụ của tôi còn viết trong thư, bảo Tiểu Thiên đón nương tử cùng nhạc mẫu về kinh, hết lòng phụng dưỡng. Trước lúc lâm chung, nhạc phụ lo nhất chuyện trong nhà bất hòa, để người đời chê cười!
Sở dĩ Diệp Tiểu Thiên thêm câu ấy là vì nghĩ nếu chỉ đưa cô nương xinh đẹp kia đi, nàng còn vướng bận mẹ già, ngày ngày khóc lóc, biết đâu lại oán hận hắn. Chi bằng đón cả mẹ nàng đi theo. Nhà có nghèo đến đâu, thêm một miệng ăn cũng chẳng đáng là bao.
Tri huyện Hồ cúi xuống nhìn thư tuyệt mệnh, rồi lại ngẩng lên nhìn Diệp Tiểu Thiên. Ông há hốc miệng, không thốt nên lời, chỉ có chòm râu dưới cằm run lên bần bật.
Diệp Tiểu Thiên thầm nghĩ: “Lão già, ta đã nhường rồi đấy. Đến năm trăm lượng bạc ta cũng không cần, còn giúp ông mang cái gai trong mắt đi. Ông đừng ép người quá đáng. Giết người cũng chỉ cần chém một nhát, đã tha thì nên tha cho trót!”
Tri huyện Hồ nghĩ đến nội dung bức thư, rồi nhớ lại những lời Diệp Tiểu Thiên vừa nói. Nhìn vẻ mặt thản nhiên của hắn, ông chỉ thấy mọi chuyện hoang đường đến cực điểm. Thằng nhóc này sao có thể trợn mắt bịa chuyện mà vẫn nói năng chân tình đến vậy?
Phủ nhận lời hắn rồi xé luôn lá thư ư? Cũng không phải không được. Nhưng làm thế, người ngoài khó tránh sinh lòng nghi ngờ, rồi tin lời Diệp Tiểu Thiên, khiến thanh danh làm quan của ông tổn hại nặng nề.
Nếu chuyện liên quan đến chia gia sản, ông còn có thể liều mình hủy thư, giết người. Dăm ba lời đồn thổi, ông chẳng buồn để tâm. Nhưng giờ Diệp Tiểu Thiên chẳng đòi gì, còn tiện tay giúp ông giải quyết cái gai trong mắt. Cớ gì lại không thuận theo?
Ánh mắt tri huyện Hồ thoáng dao động, bỗng ông cười ha hả.
Ông mỉm cười cất thư, nhét vào ống tay áo rồi điềm nhiên nói:
- Trong thư quả thật viết như vậy. Theo lão phu, việc này có phần hoang đường. Nhưng em rể ta xưa nay vốn thẳng tính, đưa ra quyết định ấy cũng chẳng lạ. Đã là tâm nguyện trước lúc lâm chung của em rể, lão phu sao nỡ trái lời? Tam Sấu, ngươi đi mời tiểu thư đến đây.
Khóe môi Diệp Tiểu Thiên vừa nhếch lên một chút, lập tức đông cứng như hoa sương bám trên khung cửa:
- Tiểu thư? Tiểu thư chẳng phải đang ở ngay trước mắt đây sao? Còn phải đi đâu mời nữa?
Hắn vội quay sang nhìn cô gái xinh đẹp đang bị trói chặt. Cô cũng mở to đôi mắt long lanh, kinh hãi nhìn hắn. Dung mạo nàng dịu dàng đến thế, cho dù đang sửng sốt, vẫn khiến người ta thấy xót xa.
Diệp Tiểu Thiên bối rối nghĩ: “Chuyện này… rốt cuộc là sao?”
Dương phu nhân nghe lời trăn trối kỳ quặc ấy, lập tức giận dữ nói:
- Đại ca, chuyện này thật không ổn. Chắc ông ấy hồ đồ rồi mới trăng trối như vậy. Muội không đồng ý…
Tri huyện Hồ sa sầm mặt, quát:
- Ta không chỉ là đại ca của muội, mà còn là tri huyện huyện Tĩnh Châu! Lúc này ta không đứng trên danh nghĩa anh trai để can thiệp chuyện nhà muội, mà đang lấy thân phận tri huyện xử lý một vụ việc. Muội không cần nhiều lời!
Trong bụng tri huyện Hồ cũng đã bực mình. Chuyện được giải quyết như vậy chẳng phải rất tốt sao? Cô em gái này thật chẳng biết trời cao đất dày. Di chúc của Dương Lâm viết rõ, phải chia cho con gái một căn nhà, năm mươi mẫu ruộng tốt cùng một cửa hiệu ở phía nam thành. Hừ, Dương Lâm tưởng mình đã ngồi tù ba năm mà vẫn có thể làm chủ mọi việc trong nhà chắc?
Giờ Diệp Tiểu Thiên đã đưa cho ông một bậc thang để bước xuống, sao ông không nhân cơ hội này mà xuống? Chẳng lẽ phải ép thằng họ Diệp kia cùng quẫn, nói toạc chuyện di chúc trước mặt mọi người, để tất cả mất mặt hay sao? Đàn bà đúng là chẳng thể nói lý!
Dương phu nhân hiếm khi thấy anh trai nặng lời với mình như vậy. Trong bụng nàng đầy bất mãn, nhưng bị ông quở cho một trận, nàng cũng giật mình, nhất thời không dám nói thêm.
Một bé gái chừng ba bốn tuổi, bước chân lẫm chẫm đi vào sân. Gương mặt tròn trịa, phúng phính, hồng hào như quả táo chín. Một bà già trông dữ dằn nắm tay con bé. Nó rụt rè bước đi.
Tóc con bé buộc thành hai búi nhỏ, chổng lên trời, trông đáng yêu vô cùng. Chiếc áo vá bằng đủ màu vải mặc trên người nom như tấm áo cà sa rực rỡ, càng làm vẻ ngây thơ của nó thêm nổi bật.
Trên trán con bé buộc một dải lụa trắng mảnh, ngang lưng cũng thắt một dải trắng. Xem ra nó đang để tang. Nó rụt rè nhìn khắp sân, chợt trông thấy người phụ nữ dịu dàng như nước đang bị trói chặt. Con bé lập tức òa khóc.
Nó giật phắt tay khỏi bà già, lảo đảo chạy tới ôm lấy chân người phụ nữ, gào khóc:
- Mẹ, mẹ ơi! Đồ người xấu, mau thả mẹ con ra!
Con bé sợ hãi vô cùng. Từ ngày nó và mẹ bị đuổi khỏi nhà họ Dương, phải nương tựa nhau trong căn nhà nhỏ hoang vắng nơi góc ngõ, nó chưa từng rời mẹ. Nào ngờ hôm qua, nhà họ Dương đột nhiên sai hai bà già dữ tợn đến, cưỡng ép bắt nó về.
Họ bảo cha nó chết rồi, còn buộc dải lưng trắng cho nó chịu tang. Họ lại nói mẹ nó thân phận thấp hèn, chỉ là một người thiếp, không xứng để tang ông. Một mình ở căn nhà lớn nhà họ Dương, nó sợ hãi khôn cùng. Giờ cuối cùng cũng gặp lại mẹ.
- Dao Dao, Dao Dao…
Thấy con gái, Thủy Vũ tuôn nước mắt như mưa. Hai tay nàng bị trói quặt ra sau, đành ngồi xổm xuống, áp má vào mặt con, khẽ cọ lên đôi má nhỏ. Con khóc, nàng cũng khóc. Nước mắt hai mẹ con đẫm đầy gương mặt nhau. Khách đến viếng nhìn cảnh ấy đều không nỡ, quay mặt đi.
Mắt Diệp Tiểu Thiên trợn to hơn cả mắt bò:
- Tiểu thư nhà họ Dương… tiểu thư nhà họ Dương… hóa ra chỉ bé tẹo thế này sao? Lão già Dương Lâm, đất đã lấp tới cổ rồi mà con gái vẫn còn nhỏ xíu, miệng còn hôi sữa!
Khóe miệng Diệp Tiểu Thiên giật liên hồi. Hắn gào thét trong bụng: “Sao ta lại nghĩ con gái cưng của một lão già tóc bạc phải lớn rồi chứ? Tính ngược lại thì lúc lão vào ngục, con bé nhiều lắm cũng mới một tuổi. Thông minh lanh lợi cái nỗi gì, xinh xắn đáng yêu cái nỗi gì!”
Thật ra khắp nam bắc, chuyện con gái mười ba mười bốn tuổi lấy chồng chẳng hề hiếm. Miền nam còn phổ biến hơn. Còn chuyện cưới thiếu nữ vừa đến tuổi cập kê về làm thiếp lại càng là thú vui của đám sĩ đại phu. Diệp Tiểu Thiên không phải chẳng biết những chuyện ấy.
Chỉ tại Dương Lâm quá già, lại ngồi tù suốt ba năm. Diệp Tiểu Thiên nghĩ trật đường, cho rằng người thiếp này phải được ông cưới về từ mười mấy năm trước. Thấy Thủy Vũ nom còn non trẻ, hắn đương nhiên tưởng nàng là con gái Dương Lâm.
Trông cảnh ấy, Diệp Tiểu Thiên chỉ muốn khóc mà không có nước mắt:
- Ông trời ơi, giáng cho con một tia sét đi! Đừng trêu con như vậy nữa!
Nếu sớm biết cô nương Thủy Vũ nom như thiếu nữ chưa chồng ấy thật ra là thiếp của Dương đại nhân, những lời ban nãy hắn nhất định đã đổi thành: Dương Lâm vì báo ơn mà muốn gả người thiếp cho hắn.
Giới sĩ đại phu thường tặng thiếp cho nhau, còn cho đó là chuyện tao nhã. Dựa theo tập tục ấy, nếu hắn nói Dương Lâm lo ái thiếp sau khi mình chết sẽ phải chịu khổ, lại muốn báo đáp ơn tri ngộ nên đem người thiếp yêu quý tặng cho hắn, nghe còn xuôi tai hơn chuyện cưới một cô bé bốn tuổi về làm vợ. Nhưng bây giờ…
Diệp Tiểu Thiên nhìn con nhóc đầu vàng đang ôm chân mẹ, nước mũi nước mắt tèm lem, cũng thấy muốn khóc theo. Hắn nghĩ đến cô bé này, dù có làm con dâu nuôi từ bé thì ít nhất cũng phải nuôi thêm mười năm nữa. Lập tức, hắn chỉ thấy lòng tan nát.
P: À, câu hôm qua ta nói là mọi người sẽ không dễ đoán ra tình tiết phía sau, chứ không phải bảo Tiểu Thiên sẽ bịa chuyện gì. Nhiều độc giả đọc lướt một mạch, hẳn đã không để ý sự khác biệt giữa hai ý ấy, nên đa phần đều đoán cái chuyện vốn đã khá rõ ràng là “di chúc”.
Bởi vậy ta đắc ý lắm, cứ ngỡ hôm nay độc giả sẽ nôn ra ba thăng máu rồi ngã vào lòng Tiểu Thiên, thều thào: “Ta đoán được mở đầu câu chuyện, nhưng chẳng ngờ được kết cục…” Nào ngờ thật sự có người đoán trúng! Trong độc giả quả là có lắm cao nhân, giỏi đến mức chẳng ai bì kịp!
Sách mới đề cử:
