Đại khảo, tức là cuộc khảo hạch quan lại kinh thành của nhà Đại Phụng, ba năm tổ chức một lần. Triều đình lấy bốn tiêu chuẩn và tám phép tắc làm thước đo, ai đạt thì được thăng, ai kém thì bị giáng, nặng hơn có thể bị cách chức cho về làm dân.
Chuyện liên quan đến tiền đồ, nên ai cũng hiểu vì sao huyện lệnh sốt ruột. Nhà thương nhân kia lại có người thân là Cấp Sự Trung ở xa. Chỉ cần vị ấy dâng sớ hặc tội một lần, huyện lệnh coi như xong đời.
Huyện Trường Lạc đang tồn đọng nhiều án mạng chưa phá, đó chính là cái cớ để đối thủ chính trị công kích.
"Chết thế nào?" Hứa Thất An hỏi, giọng hờ hững.
"Hắn xuống thôn thu tô, nửa đêm mới về. Vừa hay gặp kẻ trộm trong nội viện nhà mình, rồi bị một đao kết liễu." Một đồng liêu tặc lưỡi nói.
"Có nhân chứng không?" Hứa Thất An hỏi.
"Vợ hắn nghe động tĩnh, ra xem thì người đã nằm chết trong sân. Nhưng chúng tôi phát hiện dấu chân ở bức tường ngoài."
"Có khả năng là kẻ thù giả làm trộm để hành hung không?" Hứa Thất An rót cho mình chén trà, lấy vài hạt mứt từ tay đồng liêu thả vào chén.
Giọng hắn lúc này chẳng khác gì khi xưa còn ở sở cảnh sát, cùng đồng nghiệp bàn bạc về một vụ án mạng.
"Đã hỏi vợ con, gia nhân, cả hàng xóm láng giềng rồi. Người chết gần đây không có thù oán với ai."
"Lính tuần đêm có hỏi chưa?"
"Ngự Đao vệ nói đêm đó quanh đây không có kẻ khả nghi nào qua lại."
Kinh thành có ba lớp tường thành, trong cùng là cung thành, kế đến là nội thành, ngoài cùng là ngoại thành.
Ngoại thành tuy có lính tuần đêm, nhưng không thi hành lệnh giới nghiêm. Cổng thành suốt mười hai canh giờ không đóng, thương nhân chỉ cần báo trước, cầm giấy thông hành là có thể ra vào tự do.
Quy định ấy đã thúc đẩy thương mại kinh thành phát triển mạnh, kinh tế cũng nhờ đó mà hưng thịnh.
Hứa Thất An gật đầu: "Nói vậy thì nếu là trộm, hẳn phải là người quen thuộc với phố Khang Bình, nắm rõ mọi ngóc ngách."
"Sao lại nghĩ vậy?" Đám nha dịch ngẩn ra.
"Kẻ gian có thể đêm khuya ra vào nhà người mà không bị lính tuần phát hiện, chứng tỏ đã dò xét kỹ càng, nắm rõ lịch tuần tra của Ngự Đao vệ trong lòng bàn tay." Hứa Thất An vừa phân tích, vừa theo thói quen sờ túi tìm thuốc lá.
Sờ mãi chỉ thấy trống không.
Hắn chợt nhớ lại thuở làm việc ở sở cảnh sát. Khi ấy, mọi người thường tụm năm tụm ba, châm thuốc hút, bàn bạc về án tình.
Hắn cũng vì thế mà nhiễm thói quen hút thuốc từ đó.
Mấy đồng liêu thoáng kinh ngạc, nhìn Hứa Thất An bằng ánh mắt dò xét.
"Có lý lắm."
"Sao chúng ta lại không nghĩ ra điểm này nhỉ?"
"Ninh Yến, vào đại lao một chuyến mà đầu óc nhanh nhạy hẳn lên."
Thời này không có chương trình đào tạo bài bản. Bộ khoái phá án chỉ dựa vào kinh nghiệm, ai đạt thành tích cao nhất thì được lên làm bộ đầu.
"Các ngươi không nghĩ ra, nhưng Vương bộ đầu chắc chắn đã nghĩ tới rồi. Đã đến phía tây thành hỏi thăm chưa?" Hứa Thất An nói, giọng khiêm tốn, không hề có ý khoe khoang.
Đồng liêu đáp: "Hỏi suốt hai ngày rồi, vẫn chưa khoanh được nghi phạm nào."
Phía tây thành là khu ổ chuột, toàn những kẻ trộm gà bắt chó, lẫn lộn người lương thiện và kẻ xấu. Bình thường chỉ cần xảy ra chuyện an ninh, nha dịch dẫn theo mấy tay chân không có biên chế đến đó, tóm đâu trúng đấy.
"Mất bao nhiêu bạc?" Hứa Thất An theo phản xạ bắt đầu suy luận trong đầu, buột miệng hỏi.
Một đồng liêu liếc nhìn hắn, thấy giọng điệu ấy hơi giống cái kiểu của lão gia huyện lệnh, bèn đáp: "Không mất gì cả. Người chết vừa thu tô về, số thu được toàn bạc vụn. Còn tiền đồng với lương thực, kẻ gian giết người xong làm sao mang theo hòm bạc mà chạy?"
Không đúng!
Hứa Thất An khẽ nheo mắt. Nếu là ta làm trộm, lại đã dò xét kỹ, thì ta sẽ chọn ngày mai mà ra tay, chứ không phải hôm nay.
Hắn không nói ra nỗi băn khoăn ấy, chỉ cắn hạt dưa, lặng lẽ nghe các đồng liêu nói chuyện phiếm.
"Tiếc thật, một người đàn bà đẹp đến thế, còn trẻ mà đã phải góa bụa. Dáng người ấy, chà, chốn lầu xanh cũng khó tìm được người nào như vậy. Dù có phải bỏ một lạng bạc để qua đêm với nàng, ta cũng cam lòng."
"Cũng chẳng còn trẻ gì đâu, chỉ là kém gã họ Trương ấy hai mươi tuổi, chừng đã ngoài ba mươi. Đàn bà ở độ tuổi này là khó giữ tiết nhất."
Nghe đến đó, Hứa Thất An thở dài cảm khái: "Đàn bà ba mươi tuổi thì tốt lắm, biết điều, biết chiều chuộng người."
Lời lẽ già dặn ấy không nhận được sự đồng tình của mọi người. Ai nấy đều nhìn hắn, rồi phá lên cười trêu chọc.
Muốn đi theo con đường võ đạo, nếu chưa đột phá đến Luyện Khí cảnh thì không được phá thân. Dương khí tan đi, khó mà mở được thiên môn.
Vì vậy, cây Như Ý Kim Cô Bổng của Hứa Thất An đã đi theo hắn suốt mười chín năm, mà vẫn chưa từng khuất phục được một con yêu tinh nào.
…
Hậu đường nơi huyện lệnh ở.
Vương bộ đầu da đen sạm, trông chẳng khác gì một lão nông ngoài ruộng, cúi gằm đầu, uể oải nghe lão gia huyện lệnh mắng nhiếc.
Vị huyện lệnh họ Chu, mập mạp trắng trẻo, người Yên Châu, đỗ Tiến sĩ xuất thân Tam giáp năm Nguyên Cảnh thứ hai mươi. Ông ta giỏi chạy chọt, không giỏi việc công, là kiểu văn nhân năng lực chẳng ra gì nhưng rất hiểu đạo làm quan.
Ưu điểm là còn chút lương tâm, tham nhỏ chứ không tham lớn, tuy bất tài nhưng cũng không hành dân.
Khuyết điểm là đối với thuộc hạ thì tính khí nóng nảy, hay buông lời thô tục.
"Vô dụng, vô dụng đến thế là cùng."
Biết hôm qua Vương bộ đầu vẫn chẳng có tiến triển gì, Chu huyện lệnh tức đến nổ phổi.
"Ngươi dù sao cũng là lão làng từng trải, vậy mà một cái án mạng, bao nhiêu ngày rồi vẫn mịt mờ không manh mối."
Trán Vương bộ đầu rịn mồ hôi, đứng ngồi không yên như có gai đâm sau lưng.
Đại khảo đang cận kề, Chu huyện lệnh càng lúc càng nóng nảy… Lý điển sử không dám lên tiếng, dù ông ta với Vương bộ đầu đã là chỗ giao tình mười mấy năm.
Lý điển sử hiểu rõ, lão gia huyện lệnh vẫn luôn muốn thăng tiến thêm một bậc. Muốn thăng quan, cần hai điều kiện: chỗ dựa và chính tích.
Không có chính tích mà chỉ có chỗ dựa, thì dễ bị hặc tấu, vị trí cũng không vững.
Có chính tích lẫn chỗ dựa, mới có thể thăng tiến thong thả, vững vàng.
Chính tích từ đâu mà ra?
Đại khảo chính là tiêu chuẩn quan trọng nhất để xét duyệt.
Một khắc sau, Chu huyện lệnh thu ánh mắt lại, bưng chén trà lên nhấp một ngụm.
Quy củ quan trường: bưng trà tiễn khách!
Thấy vậy, Lý điển sử kéo kéo tay áo Vương bộ đầu đang cúi đầu không nói tiếng nào. Hai người lúng túng rời đi.
…
Vương bộ đầu mặt mày khó coi trở về phòng nghỉ. Căn phòng vốn ồn ào bỗng im bặt, mọi người rón rén nhìn ông ta.
"Lão đại, huyện lệnh lại mắng ngài à?"
Vương bộ đầu trợn trắng mắt, cầm chén trà lên tu một hơi: "Mẹ kiếp, người chết, kẻ gian chạy mất, biết tìm đâu ra? Hôm nay đen đủi thật, còn làm rơi mất một tiền bạc."
Số bạc đó là ngươi làm rơi đấy chứ! Hứa Thất An rụt cổ lại, cúi xuống uống trà để che giấu vẻ chột dạ.
Xem ra bạc với hắn chẳng có duyên nợ gì.
Nghe xong lời than vãn của Vương bộ đầu, một bộ khoái trẻ bày ra một mưu hèn: "Hay là, bắt người thế mạng?"
Hứa Thất An nhíu mày.
Thế mạng! Thuật ngữ quen thuộc trong quan trường tầng đáy!
Nghĩa là tìm một kẻ thay tội.
Vì kỹ thuật và thiết bị còn thô sơ, phần lớn án cổ đại đều là án không đầu mối, tỉ lệ phá án cực thấp. Đôi khi quan lại muốn ghi công, hoặc bị cấp trên ép buộc, để có cái giao nộp, họ bèn tìm người thế tội.
Quy trình là thế này: trước hết, lại viên bản địa chọn ra một loạt kẻ quen thói gây chuyện, thường xuyên phạm pháp, ghi tên lên giấy rồi gấp lại, để quan lão gia tiện tay rút một tờ.
Rút trúng ai, người đó chính là kẻ thế mạng.
Vì thế mới gọi là "mò cá".
Khi đã khóa được người xui xẻo, nha dịch đến bắt về nha môn, rồi một loạt thủ đoạn gọi là "đánh cho khai" sẽ được áp dụng. Xương cốt có cứng đến mấy cũng phải khai.
Cấp trên hài lòng, quan trung gian được khen thưởng, nha dịch cũng được thưởng. Ai cũng vui vẻ.
Kẻ thế mạng cũng chẳng oan, dù sao cũng là đồ bỏ đi, đưa hắn đầu thai sớm, cũng coi như làm phúc cho bách tính quanh vùng.
Những trò bẩn thỉu tương tự trong quan trường còn nhiều vô kể.
Vương bộ đầu gật đầu: "Chỉ còn cách này thôi. Tiểu Lý, việc này giao cho ngươi. Chọn mấy tên lưu manh lắm chuyện, tuổi đã cao một chút."
Tiểu Lý vừa định gật đầu, Hứa Thất An đã nhíu mày nói: "Khoan đã! Lão đại, vụ án này còn nhiều nghi điểm, không phải là không có đường để tra."
Hứa Thất An không chấp nhận cái lý lẽ ấy.
Dù đã lâu không làm cảnh sát, nhưng những thế giới quan được hình thành thuở ấy vẫn còn nguyên vẹn trong hắn.
Người ta tuy là lưu manh, làm việc xấu, nhưng tội chưa đến mức phải chết. Dù có đáng chết đi nữa, thì đó là chuyện riêng, phải phân xử riêng.
Nếu để người khác thế tội, thì kẻ thật sự gây án chẳng phải được dịp ung dung hời hợt sao?
Vương bộ đầu sầm mặt, không nói gì, liếc nhìn Hứa Thất An với vẻ không vui.
Mọi người nhao nhao khuyên can:
"Ninh Yến, ngươi đừng lo chuyện bao đồng."
"Lão đại ngày nào cũng bị mắng, cũng là hết cách rồi. Với lại, tên kia vốn là kẻ hay gây chuyện, không oan đâu."
Người nào thân thiết hơn một chút thì nói: "Lão đại, Ninh Yến nhà vừa gặp đại nạn, nên khó tránh khỏi nhạy cảm với những chuyện thế này."
Vương bộ đầu làm ngơ, nhìn chằm chằm Hứa Thất An, sắc mặt sa sầm: "Ngươi nói cho ta biết, phải tra thế nào!"
"Đưa hồ sơ vụ án cho ta!" Hứa Thất An nói thẳng thừng.