Tháng ba tiết xuân, đào khoe sắc thắm, liễu rủ cành xanh, muôn vật đều tràn trề sức sống.
Sau nhiều ngày vắng mặt, Lý Lăng lại bước vào huyện nha. Từ ngoài cổng cho đến bên trong, hễ sai dịch hay thư lại nào trông thấy hắn, người ấy đều lập tức dừng việc, cúi mình chào, miệng cung kính gọi một tiếng Lý Điển lại. Ai nấy đều tỏ rõ vẻ kính sợ, phục tùng.
Lý Lăng đã gần nửa tháng không đến huyện nha làm việc, vậy mà đám đồng liêu và thuộc hạ chẳng những không xem nhẹ hắn, trái lại còn kính trọng hơn trước. Bởi huyện nha bây giờ đã khác xa hồi đầu năm, thậm chí khác hẳn mấy tháng trước.
Những kẻ vốn một lòng theo Trang Hoằng đều bị đuổi sạch. Người của Huyện thừa Phong Bình cũng bị bãi miễn không ít. Nhờ thế, Huyện lệnh Ngụy mới thật sự nắm trọn quyền hành trong huyện nha, khiến kỷ cương nơi đây nghiêm chỉnh hẳn lên.
Ai nấy đều hiểu rõ, sở dĩ có được cục diện hôm nay, khiến Phong Huyện thừa bị gạt sang một bên, còn Trang Điển sử thì đã bị tịch biên gia sản, kết tội, chỉ chờ qua mùa thu là đem xử tử, tất cả đều nhờ Huyện lệnh Ngụy có sự giúp sức của Lý Điển lại.
Vì vậy, dù đã nửa tháng không xuất hiện, thanh thế của hắn trong mắt mọi người chẳng những không suy giảm mà còn tăng lên. Ai nấy đều kính nể. Nói hắn là người đứng thứ hai trong huyện cũng chẳng quá lời.
Nhưng Lý Lăng không vì thế mà sinh lòng kiêu căng. Gặp người hành lễ, hắn đều dừng bước đáp lễ cho phải phép, đôi khi còn đứng lại trò chuyện vài câu. Cứ thế, hắn đi thẳng vào công đường phía sau.
Hắn không rẽ sang phòng hộ tào mà đến thẳng phòng làm việc của Huyện lệnh. Hôm nay, chính Huyện lệnh Ngụy đã sai người gọi hắn tới.
Đứng trước cánh cửa rộng mở, Lý Lăng nhìn Ngụy Lương đang cúi bên án thư, mỉm cười rồi sửa lại vạt áo.
- Hạ chức bái kiến huyện tôn đại nhân.
Ngụy Lương ngẩng đầu lên, thấy hắn thì bật cười.
- Ngươi đến rồi đấy à? Vào trong rồi nói.
Lý Lăng vâng lời bước vào. Ngụy Lương nhìn hắn từ đầu đến chân mấy lượt, nhất là cánh tay phải, rồi quan tâm hỏi:
- Thế nào rồi? Vết thương ở tay phải đã lành hẳn chưa?
- Đa tạ đại nhân quan tâm, đã gần khỏi rồi ạ.
- Vậy thì tốt.
Ngụy Lương chỉ vào chiếc ghế bên cạnh.
- Đừng đứng nữa, ngồi xuống đi. Hôm nay gọi ngươi tới là vì ta có mấy việc muốn bàn.
- Xin đại nhân cứ nói.
Lý Lăng cũng không khách sáo, lập tức chọn chiếc ghế gần Ngụy Lương nhất rồi ngồi xuống.
- Hôm qua, phủ nha đã gửi công văn tới, xác nhận đủ thứ tội trạng của Trang Hoằng, đồng thời báo lên nha môn Tuần phủ. Chẳng bao lâu nữa, tội chết của hắn sẽ được phê chuẩn. Sau đó chỉ cần dâng sớ lên triều đình, chờ Bộ Hình và Đại Lý Tự xét lại là có thể định án cuối cùng.
Lý Lăng gật đầu, trong lòng cũng trút được một hơi nhẹ nhõm. Khi còn làm việc trong nha môn, hắn từng tìm hiểu qua quy trình định tội chết. Bây giờ triều Đại Việt rất coi trọng chuyện này, chẳng dám xử qua loa. Tử tù do huyện định ra phải lần lượt báo lên các cấp, cuối cùng giao cho Bộ Hình và Đại Lý Tự xét quyết.
Thủ tục ấy quả thật rườm rà. Nhưng theo lệ quan trường, một khi quan phủ đã xác nhận án không sai, nếu không xảy ra biến cố lớn thì các cấp sau cũng sẽ lần lượt thông qua. Thiên hạ rộng lớn, mỗi năm riêng những vụ án phải xử tội chết và trọng tội đã lên đến mấy trăm. Nếu vụ nào cũng phải chờ Bộ Hình, Đại Lý Tự đích thân xét từ đầu đến cuối, e rằng cả năm bọn họ chẳng còn làm được việc gì khác.
Ngụy Lương cũng cười theo, rồi sắc mặt nghiêm lại.
- Ngoài ra, lệnh truy bắt Trang Cường trên khắp các phủ huyện cũng đã được ban xuống. Năm ngày trước, có người trông thấy hắn ở huyện Giang Bắc. Quan huyện nơi ấy đã cho lục soát truy bắt một phen, nhưng hắn vẫn trốn thoát. Có điều, một chuyện đã có thể khẳng định. Lần này hắn định chạy khỏi địa giới phủ Hành Châu. Ngươi không cần quá lo nữa.
Lý Lăng nheo mắt. Tên Trang Cường này quả nhiên không đơn giản, quan phủ lùng bắt gắt gao như vậy mà hắn vẫn tìm được đường thoát. Ngoài miệng, hắn vẫn cười nói:
- Bắt được hắn đem ra xử tội chỉ là chuyện sớm muộn. Hạ chức rất tin vào điều đó.
- Ha ha, ta cũng nghĩ vậy. Dù sao vụ án lần này liên can quá rộng. Ngươi có biết chuyện thuế đay vàng hiện đã lan ra khắp các nơi trong phủ không? Thậm chí nha môn Tuần phủ cũng bị kinh động. Biết đâu chẳng bao lâu nữa, chính quan Tuần phủ cũng sẽ hỏi đến việc này.
- Chuyện ấy… có làm liên lụy đến đại nhân không ạ?
Lý Lăng hơi nhổm người trên ghế, trong bụng thấp thỏm.
- Ta thì có thể bị ảnh hưởng gì chứ? Cho dù có ảnh hưởng, đó cũng là chuyện tốt. Người ta chỉ khen ta thay dân kêu oan, làm việc cẩn trọng mà thôi.
Ngụy Lương bật cười.
Lý Lăng cúi đầu, nhếch môi. Đó là vì sau lưng ngài có chỗ dựa vững chắc, đám người bên trên mới không dám trút giận lên đầu ngài. Nếu đổi thành một viên quan địa phương không có thế lực, dám chọc ra chuyện rắc rối lớn như vậy, thử xem đám thượng quan có tìm cách gây khó dễ hay không.
Dù từng làm kế toán hay hiện giờ làm Điển lại phòng hộ tào, Lý Lăng đều hiểu rất rõ muốn giải quyết chuyện thuế đay vàng sẽ phiền phức đến mức nào.
Đây không phải chuyện mỗi năm mất vài nghìn lượng bạc, cũng chẳng phải chỉ cần tìm vài người đứng ra chịu trách nhiệm là xong. Vụ việc này có thể làm rung chuyển cả hệ thống quan lại phủ Hành Châu, thậm chí kéo theo những quan viên trong triều lẫn ngoài triều, biến thành một đại án tham nhũng động trời.
Chỉ riêng việc điều tra đã có thể ngốn không biết bao nhiêu thời gian và sức lực. Sau đó còn phải tính chuyện sắp xếp, bồi hoàn ra sao. Dân chúng huyện Giang Thành đã nộp thừa khoản thuế đay vàng suốt mười tám năm. Vậy số tiền ấy có nên trả lại hay không? Nếu trả thì trả thế nào? Từ nay về sau, khoản thuế này phải nộp ra sao, ai là người chịu trách nhiệm?
Bao nhiêu vấn đề chồng chất lên nhau, nhất định sẽ khiến vô số người đau đầu. Đây đã không còn là chuyện tài chính đơn thuần nữa, mà là chuyện chính trị. Nếu bị kẻ có dụng tâm lợi dụng, nó còn có thể biến thành vũ khí để công kích phe đối địch.
Mỗi lần nghĩ đến đó, Lý Lăng lại thấy sống lưng lạnh buốt, đầu óc nhức nhối. May mà hắn chỉ là một tiểu lại, thậm chí còn chưa được xem là quan viên chính thức. Dù vụ việc có rắc rối đến đâu, cũng chưa đến lượt hắn gánh chịu.
Ngụy Lương không tiếp tục xoáy sâu vào chuyện ấy mà nói:
- Việc cuối cùng cũng là việc quan trọng nhất. Mười ngày nữa sẽ đến kỳ thi huyện. Gần đây ngươi chuẩn bị ra sao rồi?
Thấy sắc mặt Huyện lệnh Ngụy hơi nặng nề, Lý Lăng cũng bất giác căng thẳng. Trong đầu hắn chợt hiện lên cảnh tượng hồi còn ở thế kỷ XXI, trước kỳ thi đại học.
Từ khi còn một trăm ngày, phía sau lớp học đã treo bảng đếm ngược. Mỗi ngày, con số lại giảm đi một. Đến mười ngày cuối, người ta còn cố ý viết con số ở giữa thật lớn, tô đỏ như máu, trông chẳng khác nào đồng hồ đếm ngược của một quả bom hẹn giờ, khiến ai nhìn cũng thấy rợn người.
Không ngờ hắn đã vượt qua kỳ thi đại học, xuyên không đến nơi này rồi mà vẫn phải chịu lại áp lực tương tự. Hơn nữa, kỳ thi lần này còn khó hơn nhiều. Thi đại học chỉ có một cửa, còn khoa cử thì hết cửa này đến cửa khác. Kỳ thi huyện thậm chí còn chưa thể xem là bước khởi đầu thật sự.
Lý Lăng nhanh chóng thu lại tâm trí, đáp:
- Mấy ngày ở nhà, ngày nào hạ chức cũng ôn bài, việc viết văn cũng không bỏ. Tổng cộng mười hai bài, hạ chức đều mang theo cả. Mong đại nhân chỉ điểm thêm cho.
Nói rồi, hắn lấy từ trong ngực ra một xấp bài, hai tay dâng lên.
Ngụy Lương khẽ gật đầu, nhưng vẫn hỏi:
- Ngày nào ngươi cũng viết bài ư? Chẳng phải tay còn bị thương sao?
- À… hai ngày đầu tay phải không cử động được, nên hạ chức đọc cho xá muội viết hộ.
- Ồ? Em gái ngươi cũng có học thức đấy chứ.
Ngụy Lương mỉm cười, cúi xuống xem mấy bài văn. Quả nhiên, mấy bài đầu được viết bằng nét chữ thanh tú, khác hẳn chữ của Lý Lăng trước đây. Nhưng lời văn cũng khá, khiến ông lại khẽ gật đầu.
Đã cầm bài trong tay, ông không nói chuyện khác nữa mà bắt đầu xem nhanh. Đủ nửa canh giờ sau, Ngụy Lương mới ngẩng đầu lên, nhìn Lý Lăng đang ngồi đối diện rồi gật gù:
- Xem ra công sức mấy ngày qua của ngươi không uổng. Nét bút đã tiến bộ nhiều. Nếu kỳ thi huyện sắp tới giữ được trình độ như mấy bài này, ngươi đỗ đạt hẳn không khó.
Ban đầu Lý Lăng còn thấp thỏm. Nghe vậy, hắn mới thở phào.
- Được đại nhân nói thế, hạ chức yên tâm rồi.
- Nhưng chỉ qua được kỳ thi huyện thì còn xa mới đủ. Xét về tầm mắt và bút lực, ngươi đều không tệ. Chỉ có điều phần dụng công ở những chi tiết nhỏ vẫn còn thiếu. Mà trong khoa cử, muốn khiến khảo quan chấm đỗ, đôi khi vài điển tích hay cách dùng chữ khéo léo lại quan trọng vô cùng.
Lý Lăng đưa tay gãi đầu. Đây quả thật là chỗ yếu của hắn, nhưng làm sao có thể lập tức bù đắp được?
Nguyên chủ từ nhỏ đã miệt mài đèn sách, song thứ hắn đọc chủ yếu chỉ là Tứ Thư Ngũ Kinh cùng những lời chú giải liên quan. Các loại sách khác, hắn biết rất ít.
Còn kiến thức của bản thân Lý Lăng thì rộng hơn nhiều, nhưng đó lại là tri thức của hậu thế, khác biệt quá lớn với học vấn thời này. Nếu tùy tiện đưa vào bài, chẳng những không giúp ích mà còn dễ phản tác dụng. Bởi vậy, khuyết điểm này quả thật rất khó sửa trong ngày một ngày hai.
Thấy vẻ mặt hắn đầy ưu phiền, Ngụy Lương lại mỉm cười. Ông rút từ chồng sách vở, công văn trên bàn ra mấy quyển sách dày rồi đẩy tới trước mặt hắn.
- Ngươi mang mấy quyển này về, nhất định phải đọc cho thật thuộc trong thời gian sớm nhất. Đây đều là những bài văn đoạt thứ hạng cao trong kỳ thi Hội của triều đình suốt hai mươi năm gần đây, cùng các bài văn xuất sắc của những người đỗ đầu kỳ thi Hương ở các tỉnh. Chỉ cần thuộc lòng tinh hoa trong đó, rồi biết cách biến thành của mình, ta nghĩ ngươi đỗ Cử nhân sẽ không quá khó.
- A…
Lý Lăng chớp mắt. Sau đó hắn mới kích động đứng dậy, cầm lấy mấy quyển sách, lật xem thật nhanh, đến lời cảm tạ cũng quên mất.
Hắn hiểu quá rõ giá trị của những quyển sách này. Đây chẳng khác nào bí kíp vượt ải khoa cử, kết tinh từ kinh nghiệm, tài học và bao năm khổ tâm của những người đỗ Trạng nguyên, Bảng nhãn cùng các bậc tài danh. Người bình thường căn bản không thể nào có được.
Vì sao con em nhà nghèo trong khoa cử mãi mãi khó sánh với con cháu thế gia? Ngoài khoảng cách cách biệt một trời một vực ngay từ nền tảng, việc tiếp cận những tài liệu như thế này cũng là nguyên nhân then chốt.
Thời đại này đâu giống hậu thế, khi thông tin tràn ngập khắp nơi, bài văn điểm tối đa hay lời giảng của danh sư lên mạng là có thể tìm thấy hàng đống. Những thứ ấy bây giờ đều bị các nhà quyền quý, thế gia độc chiếm.
Còn Lý Lăng chỉ là một người dân bình thường trong huyện thành nhỏ. Nay có được mấy quyển sách quý này, riêng điểm xuất phát đã cao hơn người khác không chỉ một bậc.
Một lúc lâu sau, Lý Lăng mới bình tĩnh lại, chân thành nói:
- Đa tạ đại nhân.
- Không cần phải như vậy. Đây cũng là thứ ngươi xứng đáng nhận được. Ta chỉ mong từ nay đến kỳ thi, ngươi dốc lòng chuẩn bị. Nếu một ngày kia đỗ đạt làm quan, ngươi có thể trở thành một vị quan thật sự có ích cho nước, cho dân, vậy thì cũng không phụ tấm lòng của ta hôm nay.
Ngụy Lương nghiêm giọng nói.
Nói cho cùng, mấy quyển sách này quả thật đã khiến ông tốn không ít tâm sức. Đó đều là những thứ chỉ các bậc quyền quý ở kinh thành mới có thể nắm giữ, nên mãi đến hôm nay ông mới trao cho Lý Lăng.
Lý Lăng lập tức thu lại vẻ mặt, đứng thẳng người, chắp tay:
- Hạ chức nhất định ghi lòng lời dạy của đại nhân, không dám quên!
Đồng thời, hắn cũng hiểu ra. Ngụy Lương làm tất cả những việc này, một phần là muốn bồi dưỡng hắn, nhưng cũng là để đáp lễ, báo đáp công lao hắn đã giúp mình giành lấy toàn bộ quyền hành trong huyện nha suốt thời gian qua.