Đã vào tháng chín, kinh sư Lạc Dương.
Tờ mờ sáng, Tả tướng Lục Chẩn đã tới nha môn. Đám thân tín dưới quyền sớm pha trà thơm dâng lên, đồng thời đặt trước án của ông những tập hồ sơ chính sự cần xử lý trong ngày.
Thế nhưng người đưa trà và công văn đến vẫn chưa lui ra. Theo lệ thường, Lục tướng còn hỏi hắn vài việc. Quả nhiên, cũng như mọi ngày trong hai ba tháng qua, sau khi nhấp một ngụm trà, Lục Chẩn nghiêm giọng hỏi:
- Tình hình Giang Nam ra sao rồi?
Từ khi loạn lạc nổi lên ở Giang Nam, Lục tướng vẫn luôn đặc biệt quan tâm đến nơi ấy. Khi thì ông sốt ruột muốn lập tức điều binh dẹp loạn, khi lại nhận được hết tin mừng này đến tin mừng khác, nhưng chưa lúc nào hoàn toàn yên lòng. Cứ độ ba năm ngày, ông lại hỏi vài câu về tình hình Giang Nam.
Dẫu sao Giang Nam cũng là nơi cung cấp tiền lương, thuế má trọng yếu của Đại Việt, là nền móng giữ cho triều đình và thiên hạ được ổn định. Vì thế, dù tình hình đã chuyển biến tốt đẹp, Lục Chẩn thân là tể tướng vẫn không dám lơ là mảy may.
Tên thân tín bẩm:
- Bẩm Lục tướng, đêm qua chúng ta lại nhận được một tin thắng trận. Đây là thư đích thân tuần phủ Giang Nam Văn Minh viết. Trong thư nói rằng loạn lạc ở Giang Nam đã hoàn toàn lắng xuống, những tên cầm đầu phản loạn cũng bị bắt sạch. Hiện giờ quan phủ đang trấn an dân chúng địa phương, lo liệu mọi việc sau biến cố.
Nói rồi, hắn lấy riêng bản tin thắng trận của Giang Nam ra, cung kính đặt trước mặt Lục Chẩn.
Lục tướng nhướng mày, khẽ thở phào. Trên mặt ông cũng hiện lên nụ cười:
- Tốt! Lão phu biết ngay Văn Minh tài cán hơn người. Lần này hắn quả nhiên không khiến ta thất vọng.
Vừa nói, ông vừa mở công văn, nhanh chóng đọc qua. Càng đọc, nụ cười bên môi càng đậm.
Trong thư ghi rất rõ, từ tháng bảy trở đi, tình hình Giang Nam không ngừng chuyển biến tốt. Quan quân chia nhau đi dẹp loạn khắp nơi, khiến đám phản quân tưởng như thế lực ngút trời kia chẳng khác nào gà đất chó sành. Dù giao chiến ngoài thành hay đánh chiếm những thành trì bị phản quân cướp mất, quan quân đều tiến thẳng như chẻ tre, đánh đâu thắng đó.
Chỉ trong hai tháng ngắn ngủi, cuộc phản loạn ban đầu khiến người người khiếp sợ đã bị dập tắt hoàn toàn. Những thủ lĩnh phản quân chủ yếu hoặc bị chém chết, bắt sống ngay giữa trận, hoặc sau khi tan quân phải tháo chạy sang nơi khác. Quan phủ vẫn đang ráo riết truy tìm, bắt giữ chúng.
Sau đó, Văn Minh viết về việc thu xếp hậu quả. Trận đại loạn này lại xảy ra sau một đợt lũ lụt, khiến các nơi ở Giang Nam đều chịu tai họa. Rất nhiều dân chúng mất người thân, nhà cửa tan hoang. Quan phủ địa phương phải xuất ra một lượng lớn lương thực và bạc tiền để ổn định cuộc sống cho dân bị nạn.
Ngay cả những người dân bị cưỡng ép kéo vào cuộc nổi loạn cũng không thể thật sự kết tội tất cả. Quan phủ phải phân biệt từng trường hợp, lần lượt trấn an và xử lý cho thỏa đáng.
Những việc ấy vượt quá quyền hạn của một tuần phủ địa phương. Vì vậy Văn Minh mới dâng bản tấu này, xin triều đình đưa ra quyết định sau cùng.
Đọc hết công văn, nụ cười trên mặt Lục Chẩn lại biến mất. Ông ngồi trầm ngâm hồi lâu. Đến khi sực tỉnh, giờ Thìn đã gần tới.
Tinh thần Lục Chẩn chấn động, ông cất tiếng:
- Mau đi xem Vương tướng và Đường Tham tri đã tới chưa. Nếu họ đã đến nha môn thì mời họ sang đây bàn việc với ta.
Chuyện này không thể để một mình ông tự quyết, nên ông nghĩ đến hai vị quan lớn khác trong tri chính đường.
Tên thân tín vội vâng lời, rồi chạy đi. Một lúc sau, Hữu tướng Vương Hàm và Tham tri chính sự Đường Thiên Văn cùng bước tới.
Đường Thiên Văn có khuôn mặt béo tròn như một thương nhân, nom rất phúc hậu. Lúc này hắn cười hề hề, vẻ thân thiện lại càng rõ hơn.
Ba vị quan văn đang nắm quyền lớn trong triều Đại Việt chỉ hàn huyên đôi câu. Lục Chẩn lập tức đi thẳng vào việc, đưa công văn cho hai người xem.
Cả Vương Hàm lẫn Đường Thiên Văn đều tinh thông chính sự. Đọc công văn, họ xem rất nhanh. Chẳng bao lâu sau, hai người đặt nó xuống. Đường Thiên Văn lên tiếng trước:
- Chẳng hay Lục tướng cho rằng chuyện này nên xử trí thế nào? Chẳng lẽ thật sự làm theo lời Văn Minh, giảm các khoản thuế má của Giang Nam trong năm nay, lại xét nhẹ tội cho nhiều tên đầu sỏ phản loạn?
Lục Chẩn chưa vội nói ra suy nghĩ của mình, mà quay sang nhìn Vương Hàm, người vốn vẫn có vài mối bất hòa với ông:
- Vương tướng thấy thế nào?
Vương Hàm khẽ ho một tiếng, cân nhắc hồi lâu mới nói:
- Điều Văn Minh tâu lên chưa chắc đã là giả, nhưng tình hình cũng chưa hẳn tồi tệ đến mức hắn mô tả. Giang Nam là căn cơ tiền lương của triều đình. Nếu vì chuyện này mà giảm thuế, e rằng những ngày còn lại trong năm nay và đầu năm sau, triều đình sẽ rất khó xoay xở.
Lục Chẩn cau mày:
- Điều Vương tướng lo lắng quả có lý. Nhưng khi xét đến đại cục, chúng ta cũng nên tính cho dân chúng Giang Nam đôi phần. Những gì ghi trong công văn này đều là sự thật. Binh tai cộng thêm lũ lụt, tám phần mười châu phủ Giang Nam đều chịu thiệt hại. Nếu lúc này vẫn bắt họ nộp đủ tiền lương, thuế má như trước, e rằng sẽ khiến lòng dân nguội lạnh, thậm chí còn có thể sinh thêm biến cố.
Vương Hàm nói:
- Lục tướng mới xét một mặt, còn mặt kia thì sao? Nếu chúng ta thật sự chấp thuận lời thỉnh cầu này, chẳng phải sẽ khiến một số kẻ càng thêm ngang ngược hay sao? Nếu người ta cho rằng gây loạn không những không bị trừng phạt nặng, mà còn có thể đem lợi ích đến cho địa phương, vậy sau này những nơi khác có sinh loạn hay không? Rồi sau khi nhanh chóng dẹp yên, họ lại dâng lên một bản tấu như thế này thì sao?
Lời chất vấn của Vương Hàm khiến Đường Thiên Văn cũng ngạc nhiên. Hắn hạ giọng nói:
- Không đến mức ấy chứ? Phản loạn đâu phải chuyện nhỏ, sao có thể coi như trò đùa?
- Hừ, nếu có lợi lộc để lấy, một số kẻ thật sự dám làm như vậy đấy. Bởi thế, theo ý bản quan, không thể để thói này lan rộng, càng không thể mở tiền lệ.
Vương Hàm vẫn khăng khăng giữ ý kiến của mình. Thái độ ấy hoàn toàn khác với vẻ ngoan ngoãn thuận theo mà hắn thường thể hiện trước mặt hoàng đế.
Lục Chẩn càng nhíu chặt mày. Ông không biết Vương Hàm quả thật cho rằng cách làm này bất lợi cho triều đình, hay đã nhìn ra ý định của ông nên cố tình lên tiếng phản đối. Nhưng lời ấy quả thực cũng có lý, khiến ông khó lòng bác bỏ ngay.
Trầm ngâm một lát, Lục Chẩn hỏi:
- Theo ý Vương tướng, triều đình sẽ bác lời thỉnh cầu của Văn Minh, bắt hắn nghiêm trị phản loạn, đồng thời thu đủ tiền thuế theo mức cũ sao?
- Không. Thuế má đương nhiên phải nộp đủ. Còn đám phản loạn kia… Chuyện này vốn bắt đầu vì những tên phản nghịch của La Thiên giáo lừa gạt, dụ dỗ. Nhiều người chỉ bị lừa rồi cưỡng ép kéo vào cuộc loạn. Có thể xem xét từng trường hợp, xử nhẹ và tha cho họ.
- Ồ?
Đường Thiên Văn lập tức nắm được chỗ then chốt. Hắn nhìn Lục Chẩn, thấy trong mắt ông cũng đã hiện vẻ hiểu ra:
- Vương tướng muốn nói, dùng việc trước để đổi lấy việc sau phải không?
Hai mắt Lục Chẩn sáng lên:
- Đây quả là một kế hay. Vừa giải được mối khó của triều đình, vừa để Giang Nam có chút đường xoay xở. Vương tướng, quả nhiên lão luyện, luôn biết tính kế vì nước. Vậy việc này cứ quyết định như thế. Chúng ta cùng đứng tên dâng tấu lên bệ hạ!
Với địa vị của ba người trong tri chính đường, một khi bản tấu được dâng lên thì hoàng đế gần như không có lý do gì để bác bỏ.
Vương Hàm hơi đắc ý, đưa tay vuốt râu:
- Chúng tôi đương nhiên xin nghe theo sắp đặt của Lục tướng.
- Ha ha, tốt! Việc này không thể chậm trễ. Ta sẽ lập tức viết tấu, rồi mỗi người tự mình ký tên.
Lục Chẩn nóng lòng gọi người mang bút mực tới. Ông viết xong bản tấu ngay trước mặt hai người, nhưng không vội ký tên. Thay vào đó, ông đưa tấu biểu đến trước mặt Vương Hàm:
- Việc này do Vương tướng đề xuất trước tiên, vậy người đứng đầu xướng nghị xin để Vương tướng đảm nhận.
Vương Hàm hơi bất ngờ trước thái độ ấy, song vẫn làm theo lời ông, viết tên mình lên đầu tấu biểu. Sau đó, Lục Chẩn và Đường Thiên Văn mới lần lượt ký tên, đóng ấn.
Chuyện hệ trọng, Lục Chẩn không kéo dài thêm. Ông lập tức gọi quan văn dưới quyền tới, sai họ mang tấu biểu vào cung.
Với thân phận của mấy vị đại thần trong tri chính đường, tấu biểu của họ không cần qua ty Ngân Đài, có thể đưa thẳng đến trước mặt hoàng đế.
Xử lý xong việc, ba vị quan lớn đều còn rất nhiều công vụ phải giải quyết, thế là lần lượt rời đi.
Vương Hàm trở về công sảnh của mình, trên mặt vẫn treo nụ cười đắc ý. Hôm nay hắn xem như đã lấn át Lục Chẩn một phen, quả thật đáng để ăn mừng. Nghĩ đến chuyện loạn lạc ở Giang Nam cũng nhờ kế sách của mình mà hoàn toàn lắng xuống, sau này trong sử xanh ắt sẽ lưu lại một nét bút…
Hắn đang đắc chí rót một chén trà thơm, thong thả nhấp từng ngụm thì trong đầu chợt nảy ra một ý nghĩ kỳ quặc:
“Không đúng. Một kế như vậy, lẽ nào Lục Chẩn thật sự không nghĩ ra?”
Vương Hàm vẫn tự biết mình biết người. Xét về tâm cơ hay thủ đoạn, vị Hữu tướng như hắn còn kém Lục Chẩn một khoảng. Không có lý nào kế sách bản thân nhìn ra được, Lục Chẩn lại không nghĩ đến.
Suy nghĩ hồi lâu, hắn bỗng nặng tay đặt chén trà xuống bàn. Sắc mặt cũng đổi khác. Cuối cùng hắn đã hiểu vấn đề nằm ở đâu!
Kế sách này ẩn chứa một mối họa rất lớn, bề ngoài xem ra là cho những dân chúng bị cưỡng ép nhập bọn với phản quân một cơ hội chuộc tội. Nhưng trên thực tế, việc ấy hoàn toàn không thực tế.
Những kẻ bị kéo vào cuộc nổi loạn phần lớn đều là dân chúng chịu cảnh lũ lụt, đến mạng sống còn khó giữ. Sau khi quan quân dẹp loạn, họ lấy đâu ra tiền bạc để chuộc tội?
Nếu vậy, để có thể giao nộp cho triều đình một kết quả thỏa đáng, Văn Minh ở Giang Nam ắt chỉ còn cách nhằm vào đám nhà giàu địa phương. Dù những người ấy không hề cấu kết với La Thiên giáo, họ cũng sẽ bị cưỡng ép gán cho mối liên quan ấy!
Văn Minh đương nhiên sẽ đắc tội với rất nhiều hào thân địa phương. Nhưng kẻ thật sự gánh lấy hậu quả lại là triều đình, đặc biệt là bản thân Vương Hàm, người đứng tên đề xuất đầu tiên!
Càng nghĩ, Vương Hàm càng thấy sự việc chắc chắn là như vậy. Hắn đã bị Lục Chẩn lợi dụng!
Lục Chẩn nhất định cũng nhìn ra chuyện Giang Nam rất khó giải quyết, đồng thời nghĩ đến việc dùng kế này để giúp quan phủ địa phương thu gom đủ tiền lương. Chỉ có điều, vì e ngại danh tiếng của mình, ông ta không tiện tự đề xuất. Thế rồi bản thân Vương Hàm lại vô thức trở thành ngọn giáo trong tay ông ta, để ông ta mượn tay mình đâm người khác.
Vương Hàm hối hận đến mức chỉ muốn lập tức chạy đi chặn bản tấu lại. Biết thế này, khi nãy hắn thà im lặng còn hơn. Tự nhiên phô trương làm gì?
Chẳng trách hôm nay Lục Chẩn lại dễ dàng đồng ý đến vậy. Sau đó ông ta còn sốt ruột viết xong tấu biểu, lại để mình ký tên trước tiên. Rõ ràng ông ta muốn đẩy mọi hậu quả lên đầu mình!
Nỗi bất an và cơn giận khiến Vương Hàm hận không thể lập tức đuổi theo chặn tấu biểu. Nhưng vừa nhổm người lên, hắn lại ủ rũ ngồi phịch xuống.
Đã qua gần nửa canh giờ, tấu biểu hẳn đã được đưa đến trước mặt hoàng đế. Với sự sáng suốt của bệ hạ, e rằng chưa đến giữa trưa, việc này đã được quyết định xong.
Lần này mình thật sự bị Lục Chẩn hại không nhẹ. Từ nay về sau, tuyệt đối không thể để hắn tính kế thêm lần nào nữa!
Lúc này, Lục Chẩn lại đang cười rạng rỡ. Mọi việc diễn ra còn thuận lợi hơn cả kế hoạch ban đầu. Xem ra tình hình Giang Nam đã có thể định đoạt, cuối cùng ông cũng được thở phào một hơi.
Điều duy nhất khiến ông thấy khó hiểu là trong cuộc loạn lạc ở Giang Nam lần này, dường như Lý Lăng chẳng hề phát huy tác dụng gì đáng kể. Chẳng lẽ vì chức vị của hắn quá thấp, không có cơ hội thi triển tài năng hay sao?