Một mình Lý Lăng dĩ nhiên không thể quán xuyến hết thảy. May thay, lúc này tài cán của hai viên quan phó mới phát huy tác dụng. Xét về mưu lược, huyện thừa Ôn và chủ bạ Điền còn kém Lý Lăng xa. Bao năm qua, họ lại bị hai nhà Từ, Phương chèn ép đến mức chẳng mấy ai để ý. Thế nhưng, trong việc cai quản dân sự, cả hai cũng có bản lĩnh nhất định. Từ chuyện sắp xếp dân chúng các làng lần lượt vào thành, đến chia họ theo dòng họ rồi đưa vào những ngôi nhà bỏ trống, việc nào cũng được thu xếp đâu ra đấy.
Trong thời gian ấy, Lý Lăng còn đưa ra mấy điều then chốt. Trước hết, phải chăm lo cho người già, trẻ nhỏ, phụ nữ và những dân chạy nạn đang mắc bệnh, ưu tiên đưa họ vào những tòa nhà khang trang hơn của hai nhà Từ, Phương. Kế đến, sau khi bố trí chỗ ở, phải ghi danh sách từng người, để họ kết nhóm bảo đảm lẫn nhau, phòng khi có kẻ vì một nguyên do nào đó gây rối trong thành, thậm chí làm chuyện phạm pháp.
Từng mệnh lệnh được truyền xuống. Người trong huyện nha hay dân chạy nạn vừa vào thành, dù chẳng phải ai cũng hiểu nỗi lo của huyện lệnh Lý, nhưng tất cả đều răm rắp làm theo. Giờ đây, trong mắt mọi người, Lý huyện lệnh còn được kính trọng hơn bất cứ vị quan nào trước kia. Hắn nói câu nào, câu ấy đều như lẽ phải. Ai dám trái lời?
Đặc biệt là hai ba mươi dân chạy nạn được phép vào ở tạm trong huyện nha, ai nấy đều mừng rỡ, vừa trông thấy Lý Lăng đã vội quỳ xuống dập đầu tạ ơn. Hắn nhanh tay đỡ họ dậy:
- Không cần làm vậy. Bổn quan đã nói rồi, các vị chịu khổ là vì hy sinh cho huyện thành. Thu xếp cho các vị là việc bổn quan phải làm. Từ nay cứ ở đây, cần gì thì nói với ta. Ta sẽ sai người mang thức ăn đã chuẩn bị đến.
- Đa tạ đại lão gia! Trên đời hiếm có vị quan thanh liêm nào thật lòng làm chủ cho dân như ngài…
Mọi người cảm kích không nguôi, rối rít cảm tạ, lúc ấy mới yên lòng ở lại.
Gần trưa, Lý Lăng quả nhiên sai người đem thức ăn của huyện nha sang cho dân chúng ở đó. Hắn tự tay bưng khay đến mấy gian nhà bên cạnh nhà nhị đường, vừa hay trông thấy hai người đàn bà múc nước dưới giếng lên, đưa cho mấy đứa trẻ. Bọn trẻ cầm lấy, ngửa cổ tu ừng ực.
Miền Giang Nam sông ngòi nhiều, giếng nước cũng chẳng hiếm. Riêng khu huyện nha, để tiện ăn uống và sinh hoạt, cạnh nhà nhị đường đã đào hai cái giếng. Đang đầu hạ, dân chạy nạn vừa trải qua một chặng đường vất vả, ai nấy đều cần uống nước bù lại.
Nhưng nhìn cảnh ấy, Lý Lăng lập tức cau mày, sải bước tới. Người đàn bà trông thấy huyện lệnh Lý liền cuống quýt định quỳ lạy. Nàng cũng nhận ra sắc mặt hắn không vui, lòng thấp thỏm bất an:
- Bái kiến huyện tôn đại nhân…
- Không cần đa lễ.
Lý Lăng đỡ nàng đứng lên, rồi vội ngăn một đứa trẻ khác đang định uống nước.
- Khoan đã, các người vẫn thường uống nước như thế này sao?
Đứa trẻ nghe hỏi thì sững người. Mấy người đàn ông đàn bà vừa nghe tiếng cũng bước ra, vẻ mặt ngạc nhiên:
- Dạ phải. Đại nhân, uống như vậy có gì không ổn ạ?
- Không được, các người không thể uống nước lã như thế! Uống nước chưa đun sôi sẽ mắc bệnh dịch. Nếu thật sự xảy ra chuyện, không chỉ các người mà cả dân trong thành cũng có thể đổ bệnh.
- Nhưng… chúng tôi trước nay vẫn uống nước như vậy mà.
Dân chúng đều ngơ ngác. Bao nhiêu năm nay, ai chẳng múc nước giếng lên là uống ngay? Nước sông, nước suối cũng thế, cứ múc lên rồi uống, nào có ai nghe nói phải cầu kỳ đến vậy. Huống hồ, cũng chưa từng nghe ai uống nước mà mắc bệnh.
Lý Lăng nghiêm mặt:
- Bây giờ khác trước. Vừa xảy ra trận lũ lớn, e rằng nước giếng cũng đã bị ô nhiễm. Sau đại nạn phải đề phòng dịch bệnh, tuyệt đối không được xem nhẹ. Từ nay, các người phải đun nước sôi rồi mới uống!
Huyện lệnh đã nghiêm giọng căn dặn, đám dân quê lập tức ngẩn ra, sau đó thi nhau vâng dạ, chẳng dám hỏi thêm. Vốn họ biết mình ít hiểu biết, xưa nay vẫn kính trọng người đọc sách và quan lại. Huyện lệnh Lý lại là vị quan tốt hiếm có trong thiên hạ, lời hắn dĩ nhiên càng có sức nặng.
Một người đàn bà lập tức đi tìm ấm đất, định nhóm lửa đun nước. Lý Lăng ngăn nàng lại, chỉ về phía hậu nha:
- Bên kia có nhà bếp, chắc vẫn còn nước đã đun sẵn. Cứ sang lấy mà dùng. Từ nay, tất cả mọi người ở đây đều phải uống nước đã đun sôi. Đừng vì tiện miệng nhất thời mà uống nước lã, lỡ mắc bệnh thì phiền lắm.
Mọi người lại rối rít cảm tạ, miệng luôn vâng dạ. Lý Lăng đặt thức ăn xuống, hỏi họ đôi câu rồi mới cáo từ.
Chào họ xong, hắn cũng chẳng ngơi tay. Lập tức, hắn gọi người đến, truyền đạt ý mình:
- Hãy báo cho toàn thể dân chạy nạn trong thành. Không, cả dân chúng khác cũng phải được báo đến từng nhà. Dạo này không ai được uống nước lã, nhất định phải đun sôi rồi mới uống. Đây là vì sức khỏe của mọi người. Nếu thật sự phát sinh dịch bệnh, chúng ta sẽ rất khó xoay xở.
Mấy nha dịch vội vâng lệnh, hối hả đi truyền đạt mệnh lệnh của huyện lệnh Lý.
Giờ đây, uy tín của Lý Lăng trong huyện đã lên rất cao. Dân trong thành trước kia hay dân chạy nạn đều chẳng dám làm trái lệnh hắn. Chỉ cần tin được truyền đi, ít nhất cũng có thể ngăn tám phần dân chúng mắc bệnh vì uống nước lã. Còn hai phần kia, Lý Lăng cũng phải nghĩ cách thu xếp.
Hắn vừa ra lệnh, hơn mười thầy thuốc trong thành đã được gọi hết đến huyện nha. Lý Lăng lấy ra mấy trăm lượng bạc, mua sạch dược liệu phòng dịch, chống nóng trong tay họ. Sau đó, hắn yêu cầu họ ngày đêm chế thuốc, mau chóng sắc thành thang thuốc tương ứng, đến lúc ấy sẽ phát cho từng người chạy nạn.
Đến khi thu xếp xong mọi việc, trời đã sắp tối. Lý Lăng lúc này mới nhận ra bụng mình đói sôi lên, bèn định quay về hậu nha. Đúng lúc ấy, chủ bạ Điền hớt hải chạy đến, vẻ mặt nặng nề:
- Đại nhân, chuyện lần này e rằng khó giải quyết rồi.
- Sao vậy?
Trước đó Lý Lăng đã phái hắn đi lo liệu lương thực cho những ngày sắp tới. Nghe vậy, lòng hắn cũng trĩu xuống.
Chủ bạ Điền đáp:
- Lương trong kho quan cũng như kho Bình Chuẩn đều còn rất ít, chỉ đủ cho dân chạy nạn ăn chừng nửa tháng. Có lẽ sau nửa tháng nước lũ sẽ rút, nhưng sau đó còn phải dựng lại nhà cửa cho họ. Lương thực vẫn là chuyện hệ trọng nhất. Hơn nữa, dân trong thành cũng cần lương thực vì trận lụt này, lượng tiêu hao sẽ càng lớn…
Chủ bạ Điền nói ra mối lo ấy, mặt đầy vẻ ưu tư.
Lý Lăng cau chặt mày:
- Sao huyện nha ta lại chẳng còn bao nhiêu lương thực?
- Cũng không hẳn là ít, nhưng muốn nuôi từng ấy người thì quả thật quá khó.
- Còn số lương thực tịch thu từ hai nhà Từ, Phương thì sao?
Lý Lăng nghĩ đến chuyện tìm lương thực từ nơi khác.
- Mấy nghìn cân lương thực của nhà họ Từ, hạ quan đã nhập hết vào kho quan. Còn nhà họ Phương…
Chủ bạ Điền ấp úng, không dám nhìn Lý Lăng.
- Hôm qua, lúc sai người đến khám nhà và bắt người, trong tòa nhà rộng lớn ấy chỉ còn lại một ít gia nhân, người hầu. Những nhân vật quan trọng trong nhà họ Phương, kể cả hai con trai của Phương Tiến Bác là Phương Trường Canh và Phương Trường Sinh, đều đã mất dạng. Ngay cả đám quản sự cũng chẳng còn ai. Tài vật trong nhà thì vàng bạc, đồ quý đều bị họ cuốn sạch. Khế nhà, khế đất vẫn còn, cả đống đồ cổ tranh chữ cũng còn, nhưng lương trong kho nhà họ còn ít hơn bên nhà họ Từ, vỏn vẹn chỉ hơn nghìn cân, nhiều lắm đủ dùng chừng hai ngày.
- Ít đến vậy sao?
Lý Lăng sững người. Chuyện này không hợp lẽ thường.
Theo suy đoán trước đó của hắn, sở dĩ nhà họ Từ còn lại ít lương thực như vậy, ắt có liên quan đến Từ Sâm, kẻ đã dồn Từ Trần và những người khác vào chỗ chết. Mà Từ Sâm lại là quân cờ bị Phương Tiến Bác nắm trong tay từ sớm, vậy số lương thực biến mất của nhà họ Từ hẳn đã rơi vào tay nhà họ Phương.
Thế nhưng kho lương nhà họ Phương giờ cũng trống rỗng. Chuyện này thật quá bất ngờ.
Trầm ngâm một hồi, Lý Lăng dần hiểu ra. Đây chính là chỗ độc ác trong kế hoạch lần này của giáo La Thiên.
Bọn chúng chiếm đoạt lương thực không phải để dùng hay bán lấy tiền, mà cốt gây ra nạn thiếu lương trong huyện Hoa Đình. Nhất là sau khi lũ lớn tràn đến, mọi thứ đều rối ren, nếu lại thêm thiếu lương, e rằng chẳng mấy chốc cả huyện thành sẽ loạn lên.
Đối với dân chúng Đại Việt, không có gì khổ hơn bụng đói. Đói quá thì thà phạm pháp còn hơn chết đói. Nếu lúc ấy có kẻ đứng bên xúi giục, hoặc lấy lương thực ra dụ dỗ, dân chúng cả huyện có lẽ chẳng cần nghĩ ngợi gì, lập tức theo về với chúng, trở thành một đám dân loạn gây rối khắp Giang Nam.
Nghĩ thông suốt, Lý Lăng hít sâu một hơi. Gánh nặng trên vai hắn càng nặng thêm.
- Lương thực là nền móng để giữ yên lòng người. Tuyệt đối không thể để xảy ra cảnh thiếu lương, đứt bữa. Các người đã cho người rà soát kỹ chưa? Những cơ ngơi khác đứng tên nhà họ Phương có giấu lương thực ở đâu không?
Chủ bạ Điền bất lực lắc đầu:
- Không có. Hiện giờ rất nhiều dân chúng đã vào ở trong những cơ ngơi đứng tên nhà họ Phương. Cũng chưa ai nói từng thấy nơi nào tích trữ lương thực.
- Trong thời gian ngắn như vậy, bọn chúng không thể âm thầm chuyển giấu lương thực đi. Chúng cũng chẳng thể giấu tất cả mọi người rồi đem lương thực đi hủy. Vậy số lương ấy nhất định vẫn nằm trong tay chúng!
Lý Lăng nói ra nhận định của mình, ánh mắt dần kiên quyết:
- Xem ra ta phải đi gặp Phương Tiến Bác. Chỉ khi cạy được miệng hắn, ta mới tìm ra chỗ giấu lương, giữ cho Hoa Đình được yên ổn!
Muốn tháo nút thì phải tìm người thắt nút. Mọi chuyện đều do nhà họ Phương gây ra, giờ đi tìm họ hỏi cho ra nơi cất giấu lương thực, chẳng phải là hợp tình hợp lý hay sao…