Thời tiết Giang Nam khác xa miền Trung Nguyên. Mới đầu hè mà đã nóng hơn kinh thành nhiều, mưa cũng dồi dào hơn. Đến giữa tháng năm, mùa mưa dầm kéo tới, trời vừa oi vừa nóng lại ẩm thấp. Thỉnh thoảng còn đổ xuống một trận mưa lớn. Lý Lăng và những người vốn không quen khí hậu nơi này đều thấy khổ sở vô cùng.
Thời buổi này làm gì có máy điều hòa hay máy hút ẩm như đời sau. Ngày nào bọn Lý Lăng cũng như ngồi trong lò hấp, từ sáng đến tối chẳng biết phải lau bao nhiêu mồ hôi. Hắn chỉ còn cách phe phẩy quạt, tự nhủ lòng yên thì người cũng mát.
May mà trước đó, nhân lúc trời còn ráo, huyện nha đã cho thợ sửa sang nhà cửa, chỗ dột chỗ hỏng đều được vá lại. Thế là không phải lo mưa gió tạt vào. Lý Lăng cũng chẳng cần bận tâm xem Nguyệt Nhi có lại nhiễm lạnh hay không, có thể dồn hết tâm trí vào công việc trong huyện nha.
Suốt nhiều ngày điều tra mà chẳng thu được kết quả gì, đến Lý Lăng cũng đành chuyển trọng tâm công việc khỏi nhà họ Phương, quay về xử lý những việc khác trong huyện nha. Làm huyện lệnh Hoa Đình, quyền hạn trên vai hắn rất lớn, trách nhiệm cũng nặng nề chẳng kém.
Huyện lệnh Đại Việt, nếu đặt vào đời sau, chẳng khác nào vừa làm chủ tịch huyện, vừa làm bí thư huyện ủy, lại kiêm cả cục trưởng thuế vụ, chánh án tòa án, trưởng đồn cảnh sát… Một người nắm trong tay chức trách của nhiều vị đứng đầu các cơ quan. Quyền lực quả thật không nhỏ, nhưng mỗi ngày phải giải quyết đủ thứ việc cũng nhiều hơn người ta tưởng. Riêng công văn đặt lên bàn hắn mỗi ngày đã tới mấy chục phần.
Mùa mưa dầm kéo đến, nước lũ cũng sắp dâng. Quan địa phương ở Giang Nam còn phải lo thêm việc tuần tra đê điều, phòng khi vỡ đê. Mấy ngày nay, Lý Lăng phải dành ra vài hôm đi kiểm tra những đoạn đê trọng yếu trong ngoài huyện thành, xem đê có đủ cao, đủ chắc không, mực nước đã vượt ngưỡng báo động chưa.
Đây là phép thử lớn đối với bất cứ vị quan địa phương nào. Nó thử sức vóc của những người vốn xuất thân thư sinh, lại thử cả khả năng phán đoán, sự nhẫn nại và cẩn thận. Lũ lụt chẳng phải chuyện nhỏ. Chỉ cần một chỗ sơ suất, hàng trăm hàng nghìn người vô tội có thể mất mạng. Hậu quả ấy không phải một huyện lệnh nhỏ bé gánh nổi, Lý Lăng cũng vậy.
Từ khi bắt đầu tuần tra sông, Lý Lăng quả thực dồn hết tâm trí vào việc này. Hắn tạm gác chuyện nhà họ Phương sang bên, giao những công việc khác trong huyện nha cho hai vị quan phó và Từ Sâm, người hắn tin cậy nhất. Còn hắn thì dẫn Lý Mạc Vân cùng mọi người ngày nào cũng đi sớm về muộn, dùng chân đo từng đoạn sông Hoàng Phố chảy ngang huyện thành, bảo đảm đê điều không có lấy nửa điểm sơ hở.
Qua mấy ngày kiểm tra, đê sông trong huyện Hoa Đình xem ra khá vững chắc. Đê vừa cao vừa dày, vật liệu cũng được lựa chọn kỹ lưỡng. Từng phiến đá xếp chồng lên nhau, trộn với đất sét pha nước gạo nếp. Dẫu có sức mạnh nghìn cân đập vào, chưa chắc đã làm đê sứt mẻ.
- Tốt lắm! Con đê này chắc chắn vô cùng, bảo là vững như thành đồng cũng chẳng quá lời.
Lý Lăng đứng bên bờ đê, vỗ mạnh vào thân đê cao quá nửa người, miệng khen ngợi.
Mấy vị lý trưởng trong vùng cùng đi tuần với hắn nghe vậy đều thở phào, vội cười đáp:
- Huyện tôn nói phải. Đây là tuyến phòng thủ vững chắc nhất huyện Hoa Đình ta. Dẫu đặt ở những thành lớn khác cũng chẳng kém cạnh, che chở cho cả huyện Hoa Đình thì thừa sức.
- Ha ha, đúng là vậy.
Lý Lăng gật đầu, lại vỗ mạnh lên thân đê dày chắc.
- Ta vừa nghe người ta nói con đê này đã được xây từ lâu. Khi ấy hẳn phải tốn không ít tiền của?
Lần này người trả lời không phải vị lý trưởng hơn ba mươi tuổi, mà là một nông dân lớn tuổi hơn, chừng bốn, năm mươi.
- Cũng không tốn quá nhiều tiền. Vật liệu đều do huyện nha cấp. Còn nhân lực, ngoài dân làng chúng tôi, còn có trai tráng trong huyện phải đi phục dịch, tổng cộng tới hai, ba nghìn người. Có huyện nha đứng ra huy động thì mới nhanh chóng đắp được con đê này.
Trước mặt huyện lệnh Lý, dân thường vốn ai nấy đều nơm nớp lo sợ. Nhưng chung sống mấy ngày, họ nhận ra vị đại nhân này khá dễ gần, chẳng hề lên mặt, lại thích trò chuyện cười đùa với mọi người. Đến hôm nay, ai nấy đã thả lỏng, trả lời cũng không còn dè dặt.
Mắt Lý Lăng thoáng ánh lên vẻ khác lạ. Hắn đã xem tường thành huyện nhiều lần. Tường thành hư hỏng đến mức chẳng ra hình thù gì, rõ ràng là dấu hiệu huyện nha mất quyền, không thể bắt dân trong thành đi phục dịch. Vậy mà chuyện đắp đê lại trái ngược hẳn.
Chẳng lẽ có thể giải thích rằng đê sông quan trọng hơn tường thành? Đê ngăn lũ, còn tường thành chẳng phải cũng ngăn giặc cướp và thú dữ có thể kéo đến hay sao? Hơn nữa, với tính tình nhút nhát, mềm yếu của Hứa Cung, ông ta không thể nào đưa ra quyết định như vậy. Dẫu có quyết, cũng chẳng ai chịu nghe theo…
Nghĩ đến đây, Lý Lăng chợt nảy ra một ý:
- Con đê này được xây từ khi nào?
Mấy người nhìn nhau. Một lát sau, người lớn tuổi vừa rồi mới đáp:
- Chắc cũng gần mười năm rồi…
- Đúng mười năm. Hồi ấy huyện lệnh Nhậm dẫn mọi người đến đây tu sửa đê. Tôi nhớ rõ lắm. Khi ấy sức khỏe huyện lệnh Nhậm vốn không tốt, vậy mà ông vẫn dẫn đầu nhảy xuống sông. Có ông làm gương, đám trai tráng chúng tôi còn nghĩ gì nữa, ai nấy đều theo xuống nước, đóng cọc, xếp đá, chẳng chút chần chừ.
- Ông vừa nói, tôi cũng nhớ ra rồi… Huyện lệnh Nhậm quả là quan tốt. Ông cũng chẳng lên mặt như huyện lệnh Lý, sẵn lòng trò chuyện với đám dân quê chúng tôi. Ông từng nói một câu rằng: “Đắp đê thì phải đắp cho trăm năm…”
Có người khơi chuyện, những dân làng đã đứng tuổi đều lần lượt kể lại cảnh tượng khi ấy. Họ nói công trình ngày đó lớn đến đâu, huyện lệnh Nhậm đã tận tụy vất vả thế nào, dẫn mọi người làm ngày làm đêm, cuối cùng biến con đê thành tuyến phòng thủ vững chắc bảo vệ cả huyện Hoa Đình.
Đến cuối cùng, có người thở dài:
- Tiếc thay, một vị quan tốt như thế lại vì lao lực mà mắc bệnh nặng, rồi mất ngay ở huyện Hoa Đình chúng ta… Nếu năm ấy nhà họ Từ không ngăn cản, e rằng trong thành đã có thêm một ngôi miếu thờ huyện lệnh Nhậm rồi.
- Phải đấy, huyện lệnh Nhậm đúng là vị quan tốt hiếm có. Giá mà ông còn sống thì hay biết mấy…
Một người khác cũng cảm khái buông lời. Lập tức, người làng bên cạnh kéo mạnh tay áo hắn. Bấy giờ hắn mới nhớ ra người thanh niên dễ gần đứng bên cạnh chính là huyện lệnh đương nhiệm. Nói như vậy quả thật không ổn.
Mọi người đều sực tỉnh, mặt mày hốt hoảng, lén nhìn huyện lệnh Lý. Họ thấy hắn im lặng, vẻ mặt trầm ngâm. Thế là ai nấy càng thêm bất an. Vị lý trưởng vội vàng xin lỗi:
- Đại nhân, xin đừng nghe đám người này nói bậy. Trong lòng họ thật sự kính phục và quý trọng huyện tôn…
- Đúng vậy, huyện tôn đại nhân cũng là vị quan tốt hiếm có. Chúng tôi chỉ mong ngài ở lại Hoa Đình thật lâu, dẫn dắt chúng tôi sống những ngày no đủ…
Mọi người cuống quýt tìm lời chữa lại. Lý Lăng vẫn không đáp, chỉ cúi đầu suy nghĩ điều gì đó. Hành động ấy khiến họ sợ hãi. Chẳng mấy chốc, tất cả đã rối rít quỳ rạp xuống đất, dập đầu liên tục:
- Đại nhân tha tội! Chúng tôi lỡ lời, xin đại nhân tha tội!
Tiếng động cuối cùng cũng kéo Lý Lăng ra khỏi dòng suy nghĩ. Thấy mọi người quỳ trước mặt, hắn giật mình, vội đỡ vị lý trưởng đứng gần nhất dậy:
- Các ông làm gì vậy? Mau đứng lên! Các ông đâu có làm sai, lẽ nào bản quan lại vô cớ trách tội mọi người?
Lý trưởng lúc này mới thở phào, gượng cười đáp:
- Là chúng tôi lắm lời, nói sai khiến huyện lệnh đại nhân không vui…
- Không có chuyện ấy. Vừa rồi ta chỉ nhớ đến chuyện cũ nên hơi thất thần, chẳng hề có ý trách móc các ông. Các ông nói rất phải. Một vị quan làm việc tốt, có lợi cho dân, dân chúng tự nhiên sẽ nhớ đến ông ta. Mười năm, hai mươi năm, dù trăm năm sau, khi các ông đều đã già yếu, chỉ cần con đê này còn đó, huyện lệnh Nhậm vẫn sống trong lòng người Hoa Đình chúng ta.
Nghe Lý Lăng nói vậy, mọi người mới yên lòng, lần lượt đứng dậy. Dẫu thế, họ không dám nói thêm chuyện gì khác.
Lý Lăng tiếp tục đi dọc bờ đê, kiểm tra cho đến khi chắc chắn con đê không có vấn đề gì. Lúc ấy, hắn mới cười gật đầu:
- Xem ra mấy năm nay các ông đã bỏ không ít công sức chăm nom đê điều. Nếu không, qua mười năm, con đê đâu thể vẫn vững chắc như thế này.
- Đây là việc chúng tôi nên làm…
- Ừm, vậy thì ta yên tâm rồi. Lý trưởng, ta giao con đê này cho ông. Mùa lũ năm nay đã sắp đến, tuyệt đối không được để xảy ra sơ suất. Chỉ cần làm tốt việc này, sau mùa lũ, bản quan nhất định sẽ luận công ban thưởng!
- Thảo dân xin tuân theo lệnh đại nhân. Năm nay chúng tôi nhất định trông nom đê điều cẩn thận.
- Tốt lắm, mọi người giải tán đi. Còn ông, ở lại đây một lát.
Lý Lăng phất tay cho những dân làng đã theo hắn suốt mấy ngày ra về, rồi chỉ người lớn tuổi vừa nhắc đến chuyện huyện lệnh Nhậm tu sửa đê, bảo ông ở lại.
Người này nom rõ vẻ căng thẳng, nhưng vẫn nghe lời. Đợi những người khác đi xa, Lý Lăng mới nhìn ông ta:
- Xem ra ông biết khá nhiều chuyện xảy ra mười năm trước. Ta có vài điều muốn hỏi.
Thấy huyện lệnh chỉ hỏi chuyện cũ, người kia mới yên lòng:
- Không dám nói là được đại nhân hỏi han. Đại nhân cứ hỏi, tiểu nhân biết gì sẽ thưa nấy.
- Khi ấy vì sao huyện lệnh Nhậm lại quyết định xây đê? Con đê này trông không dễ làm, mà Hoa Đình cũng chẳng giàu có. Ông ấy lấy đâu ra vật liệu? Còn nhà họ Từ và nhà họ Phương lúc bấy giờ có thái độ ra sao?
- Xin đại nhân thứ tội, tiểu nhân không sống trong huyện thành nên biết rõ mọi chuyện cũng có hạn. Nhưng nghe nói khi ấy huyện lệnh Nhậm đã phải gạt bỏ bao áp lực mới cưỡng quyết khởi công. Lúc đó còn có không ít người trong nha môn phản đối, nhưng đều bị huyện lệnh Nhậm dẹp xuống. Còn vật liệu, nghe nói một phần lấy từ kho huyện nha, phần còn lại do nhà họ Phương góp. Họ là nhà buôn lớn, kiếm được ngần ấy vật liệu chẳng khó gì.
Lý Lăng trầm ngâm gật đầu:
- Trong nha môn khi ấy có ai ủng hộ quyết định xây đê của huyện lệnh Nhậm không?
- Chuyện này… Hình như lúc đó chẳng có vị quan nào trong nha môn đến cả. Chỉ có… chỉ có một thư lại, nghe nói ông ta vẫn giúp huyện lệnh ghi chép sổ sách, được trọng dụng lắm.
- Ồ, người ấy là ai?
- Chuyện này…
Thời gian đã trôi qua quá lâu, người kia rõ ràng quên mất nhiều chi tiết. Ông ta ngẫm nghĩ hồi lâu rồi mới ngập ngừng nói:
- Hình như ông ta họ Từ. Sau này vì có vụ án mà ông ta còn đến làng chúng tôi. Tên là… là…
Ông ta nghĩ mãi cũng không nhớ ra được tên người ấy.