Lẽ ra Lý Lăng không nên bỏ qua nhà họ Phương. Dù sao, đó cũng là một hào tộc ngang hàng với nhà họ Từ ở Hoa Đình, nắm trong tay đủ thứ quyền thế. Ngay trong huyện nha, hai nhà đều có người thân tín giữ chức vụ lớn, đủ sức kiềm chế các quan như Hứa Cung.
Thế nhưng suốt thời gian qua, nhà họ Phương kín tiếng đến mức gần như chẳng còn ai nhớ tới. Hai tháng nay, Lý Lăng thay sạch người trong nha môn, rồi lại dùng hết cách này đến cách khác đối phó nhà họ Từ, vậy mà nhà họ Phương vẫn đứng ngoài, làm như mọi chuyện chẳng can hệ gì đến họ. Bởi một lòng tập trung xử lý nhà họ Từ, Lý Lăng đã hoàn toàn quên mất mối đe dọa từ nhà họ Phương.
Rốt cuộc hắn không phải người địa phương, chưa từng nếm trải thực lực của nhà họ Phương. Trong lúc họ chưa có động tĩnh khác thường, lại chủ động tỏ vẻ nhún nhường, đương nhiên hắn chẳng thể phân tâm mà đề phòng hay ra tay với họ.
Nhưng biến cố bất ngờ lần này buộc hắn phải chú ý trở lại. Sự im hơi lặng tiếng, nhẫn nhịn của nhà họ Phương chẳng những không khiến người ta yên tâm, trái lại còn làm dấy lên nỗi bất an dữ dội. Thậm chí, hắn bắt đầu lo rằng nhà họ Phương mưu tính quá sâu, còn bản thân đã rơi vào cái bẫy của họ.
Dẫu vậy, Lý Lăng cũng hiểu những nỗi lo ấy phần nhiều chỉ là suy đoán. Trong tay hắn chưa có lấy một chứng cứ liên quan. Đừng nói điều tra ra nhà họ Phương có âm mưu gì, ngay cả cái chết của mấy người nhà họ Từ, thoạt nhìn cũng chẳng dính dáng gì đến nhà họ Phương. Bởi giờ đây, trong huyện nha đã không còn người nhà họ Phương nào nữa.
Lý Lăng ngồi suy tính hơn nửa canh giờ, nhưng vẫn chẳng tìm ra manh mối cụ thể. Đúng lúc ấy, Vạn Thân Cát trở về. Vẻ ngờ vực trên mặt hắn càng thêm nặng nề. Thấy vậy, Lý Lăng hỏi ngay:
- Thế nào, có thu hoạch gì không?
Vạn Thân Cát lắc đầu:
- Không có. Từ Trần không có con cái. Tuy đã cưới vợ từ hai năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa có con. Nghe nói vì người vợ ấy do Từ Tử Dương ép hắn cưới, nên hắn luôn lạnh nhạt, ngày thường cũng chẳng chung phòng. Hơn nữa, Từ Trần là con thứ, xưa nay không hòa thuận với mấy người anh như Từ Mặc, quan hệ với cha ruột cũng nhiều bất hòa. Cho nên…
- Cho nên hắn đột nhiên nổi điên giết anh rồi giết cha, cũng có nguyên do? Lý Lăng cau mày. - Còn bên ngoài thì sao? Từ Trần có nuôi nhân tình không? Biết đâu hắn còn có đứa con riêng bí mật nào đó.
- Người nhà họ Từ không nhắc đến chuyện ấy. Chỉ có người nói rằng trước kia Từ Trần để ý một cô gái khác, nhưng Từ Tử Dương đứng ra ngăn cản, khiến hôn sự đổ vỡ. Đó cũng là một trong những nguyên do khiến hắn bất mãn với cha mình.
- Cô gái ấy là người thế nào? Bây giờ còn ở trong huyện không?
Câu hỏi dồn dập của Lý Lăng chỉ đổi lại một cái lắc đầu của Vạn Thân Cát:
- Chuyện này, Từ Trần, Từ Tử Dương và những người khác đều giấu kín như bưng. Những ai biết rõ ngọn ngành e rằng đã chết cả rồi. Manh mối này cũng đứt đoạn. Đại nhân, xem ra vụ việc quả thật có nhiều điều kỳ lạ, nhưng nhất thời chúng ta chưa thể điều tra tiếp.
Nghe cấp dưới nản lòng, bực bội, Lý Lăng cũng khẽ thở dài. Quả đúng như lời hắn nói, vụ án mạng trong ngục đã đứt hết mọi manh mối. Nếu hung thủ là người khác, có lẽ còn tìm được chút dấu vết. Nhưng kẻ ra tay lại là Từ Trần, rồi cũng tự sát. Trong khi mọi chuyện trước kia hắn từng trải qua đều chưa rõ, quả thật chẳng biết nên bắt đầu từ đâu.
Dẫu vậy, Lý Lăng không hề nản chí. Hắn nói:
- Thật ra ta cũng nghĩ được một hướng. Nếu lần theo đó mà điều tra, có lẽ sẽ giải đáp được những điều đang thắc mắc.
Nói rồi, hắn kể lại những suy tính vừa nãy. Vạn Thân Cát nghe xong, liên tục gật đầu:
- Quả là một hướng điều tra. Nhưng thưa đại nhân, chúng ta nên bắt đầu từ đâu? Không có cớ gì mà triệu người nhà họ Phương đến tra hỏi, e rằng không ổn.
- Chuyện đó dễ thôi. Cứ bắt đầu từ vụ lương thực trong kho Thường Bình! Lý Lăng đã sớm có chủ ý, lập tức nói ra kế hoạch của mình.
Ở các châu, phủ, huyện trong thiên hạ Đại Việt, triều đình đều đặt kho Thường Bình. Vào năm được mùa hoặc năm thường, kho chỉ dùng để chứa lương thực hay đổi lúa cũ lấy lúa mới. Đến năm mất mùa, kho mới phát huy tác dụng.
Mỗi khi thiên tai xảy đến, mùa màng thất bát, giá lương thực trong vùng tất sẽ tăng vọt. Khi ấy, dù quan phủ ra lệnh bình ổn giá cả, chính sách ấy chưa chắc đã được thực thi. Thương nhân vốn chỉ chăm chăm kiếm lời, quan phủ lại không thể thật sự ép họ bán hàng với giá rẻ. Họ thậm chí có thể đóng cửa, ngừng buôn bán, đến lúc ấy người dân và quan phủ đều chịu thiệt.
Bởi vậy, kho Thường Bình mới có chỗ dùng. Lương thực trong kho thuộc quyền điều động của quan phủ, giá cả cũng do quan phủ định đoạt. Chỉ cần đưa số lương thực ấy ra chợ, giá gạo trong vùng sẽ hạ xuống, phần đông dân chúng sẽ không đến nỗi mua không nổi gạo ăn.
Kho Thường Bình vốn là chính sách đầy dụng tâm của triều đình. Nhưng khi thực thi ở các nơi trong thiên hạ, tình hình lại biến khác. Lương thực trong kho mỗi năm đều phải đổi mới, mà có khi chẳng dùng đến. Vì thế, một số quan lại tham lam nảy ý chiếm đoạt số lương thực ấy.
Kẻ liều lĩnh thì lấy thẳng lương thực trong kho đem bán. Dù sao đến năm sau, lúa mới nhập kho, lúa cũ cũng phải bỏ đi, ai mà kiểm tra chính xác số lượng? Kẻ ranh ma hơn thì dùng trò tráo cũ đổi mới, lấy lương thực mốc hỏng thay cho lúa mới trong kho. Năm nào cũng làm một lần, tiền bạc cứ thế chảy vào túi.
Kho Thường Bình ở huyện Hoa Đình chính là như vậy. Mấy gian kho lẽ ra phải chất đầy lương thực, giờ trống huơ trống hoác, đến một con chuột cũng chẳng tìm thấy. Rõ ràng mấy năm qua, nhà họ Từ, nhà họ Phương và những kẻ liên quan đã lợi dụng chức vụ, vét sạch lương thực dự trữ cứu đói.
Ban đầu, Lý Lăng định lấy số lương thực nhà họ Từ tích trữ để bù vào khoản thiếu hụt của kho Thường Bình. Nào ngờ số lương thực ấy chưa được một phần mười. Đã vậy, nhà họ Phương đương nhiên trở thành mục tiêu tiếp theo của hắn. Lại thêm những nghi ngờ trước đó, còn gì phải khách sáo nữa?
Vạn Thân Cát hiểu ra, gật đầu tán thành:
- Đại nhân nói phải. Vậy ngày mai, chúng ta cho Phương Tiến Bác và những người khác đến huyện nha, hỏi cho rõ ràng nhé?
- Không! Lý Lăng lắc đầu, liếc nhìn vầng mặt trời đã ngả về tây bên ngoài. - Phải thừa thắng xông lên, gọi người đến hỏi ngay bây giờ. Nếu chuyện của Từ Trần thật sự có liên quan đến họ, biết đâu chúng ta còn tìm được manh mối.
- Vậy tôi cho người đi truyền lời ngay.
Trời dần tối, một chiếc xe ngựa dừng trước cổng huyện nha. Phương Tiến Bác cùng hai con trai bước xuống xe. Sau khi được thông báo, ba người được đưa đến nhà công đường phía sau, nơi họ gặp huyện lệnh Lý Lăng đang nghiêm mặt chờ sẵn.
- Thảo dân Phương Tiến Bác bái kiến huyện tôn đại nhân…
Ba cha con cung kính quỳ lạy Lý Lăng. Nếu không biết rõ thân phận của họ, người ta hẳn sẽ tưởng họ chỉ là những dân thường trong huyện.
- Phương viên ngoại không cần đa lễ, đứng lên rồi nói chuyện.
Lý Lăng vừa nói vừa nhanh chóng quan sát ba cha con.
Phương Tiến Bác tỏ ra khá bình tĩnh. Hai con trai là Phương Trường Sinh và Phương Trường Canh thì lộ vẻ không vui, hiển nhiên không cam lòng phải khúm núm trước một huyện lệnh như vậy.
Lý Lăng chỉ làm như không thấy, tiếp tục điềm nhiên nói:
- Nói cho cùng, lẽ ra bổn quan nên mời Phương viên ngoại đến huyện nha gặp mặt từ sớm. Chỉ vì gần đây trong nha môn có quá nhiều việc, thành thử cứ lần lữa mãi. Mong ông đừng trách.
- Nào dám. Đại nhân ngày đêm lo việc công, hạng dân thường như chúng tôi sao dám tùy tiện oán trách.
Phương Tiến Bác quả thật khiêm nhường, kín đáo hơn người nhà họ Từ nhiều. Dù chỉ đứng yên trong phòng, hắn vẫn chẳng lộ vẻ gượng gạo nào, cứ như việc trò chuyện với huyện lệnh vốn là lẽ đương nhiên, không hề có chút kiêu căng của một hào tộc địa phương.
- Ha ha, ta nghĩ Phương viên ngoại hẳn cũng biết gần đây bổn quan đang bận việc gì rồi chứ?
Lý Lăng mỉm cười nhìn hắn, bất chợt hỏi một câu.
Phương Tiến Bác thở dài:
- Thảo dân đương nhiên biết. Ngày thường, thảo dân cũng thường than thở, không ngờ nhà họ Từ lại làm ra lắm chuyện sai trái đến thế. Nay bị huyện tôn đại nhân hỏi tội, xử phạt, cũng là gieo gió gặt bão.
- Ông thật sự nghĩ vậy sao? Không cảm thấy việc bổn quan làm có phần quá đáng à?
Trước câu hỏi của Lý Lăng, Phương Tiến Bác hơi chần chừ rồi cúi đầu đáp:
- Xin đại nhân thứ tội. Thật lòng mà nói, khi mới biết chuyện, thảo dân quả từng oán trách đại nhân, cho rằng đại nhân nhắm vào nhà họ Từ, muốn lập uy để đánh kẻ vô tội. Nhưng về sau, sự việc xảy ra liên tiếp, thảo dân biết được những việc nhà họ Từ đã làm, lúc ấy mới hiểu đại nhân xử lý như vậy là phải. Nhà họ Từ làm nhiều điều ác, mới chuốc lấy kết cục hôm nay.
Lời đáp của hắn kín kẽ đến mức Lý Lăng chẳng tìm được chút sơ hở nào, đành khẽ gật đầu:
- Xem ra Phương viên ngoại quả là người hiểu lẽ. Nếu đã vậy, bổn quan hỏi ông một câu. Ông không tán thành việc nhà họ Từ làm, vậy nhà họ Phương thì sao? Nhà họ Phương chưa từng ức hiếp dân lành, dựa quyền thế mưu lợi cho mình ư? Theo những gì bổn quan biết, nhà họ Phương ở huyện này có gia sản ngang với nhà họ Từ. Trước kia trong huyện nha, người nhà họ Phương cũng giữ không ít chức vụ.
Câu hỏi ấy khiến vẻ sợ hãi trên mặt Phương Tiến Bác càng đậm. Hắn lập tức quỳ sụp xuống:
- Đại nhân ở trên, thảo dân biết tội…
Hắn vừa quỳ, hai người con trai cũng đành quỳ theo.
Lần này, Lý Lăng không bảo hắn đứng dậy. Hắn nhìn xuống ba người, ánh mắt sắc bén:
- Phương viên ngoại, vậy là ông thừa nhận nhà mình từng phạm sai lầm?
- Đúng… đúng vậy.
Phương Tiến Bác khó nhọc phủ phục, giọng đầy hối hận:
- Thảo dân không dám nói dối trước mặt đại nhân. Mấy năm nay, nhà họ Phương quả thật từng dựa vào thế lực trong tay mà làm nhiều điều sai trái, cũng từng hợp sức với nhà họ Từ để vơ vét thêm lợi ích.
- Nhưng… những việc ấy đều do tiên phụ sắp đặt từ trước. Đến lượt thảo dân, ta đã sớm muốn thay đổi tất cả. Mấy năm nay, ta vẫn luôn chỉnh đốn trong nhà, đem ruộng đất và điền sản của nhà họ Phương bán theo giá thị trường, rồi chuyển cả nhà sang làm ăn buôn bán, không để xảy ra xung đột với dân thường. Nếu đại nhân không tin, cứ việc hỏi thăm khắp huyện thành. Ít nhất suốt bốn, năm năm qua, chúng ta chưa từng cưỡng đoạt dù chỉ một mẫu ruộng.
- Còn người được sắp xếp trong huyện nha, trước kia chuyện ấy đã bàn xong với nhà họ Từ. Việc này liên quan đến lợi ích của nhiều người trong tộc, ngay cả gia chủ như ta cũng không dám tùy tiện thay đổi. May thay đại nhân đến đây, lập tức chỉnh đốn huyện nha với thế quét sạch lá rụng mùa thu, người nhà họ Phương cũng bị đuổi khỏi huyện nha.
- Chuyện ấy, thảo dân chỉ vui mừng, tuyệt nhiên không hề bất mãn. Trong tộc có người đề nghị liên kết với nhà họ Từ để kiềm chế đại nhân, cũng bị thảo dân ngăn lại.
- Huyện tôn đại nhân, thảo dân đối với ngài, đối với triều đình, tuyệt không có chút bất kính nào. Xin đại nhân soi xét!
Nói xong, hắn lại dập đầu, tỏ ý những lời vừa rồi đều xuất phát từ đáy lòng.